Еуропа елдері тарихындағы білім беру, мектеп және педагогикалық ойпікірлер
VII ғасырдың басында Ұлыбритания мен Ирландияда монахтардың белсендiлiгi арқасында алғашқы шiркеу мектептерi ашылды. Монастырлық мектептерде бiлiм мазмұны Августиннiң шығармалары негiзiнде құрылды. Сонымен бiрге монастырь жанындағы мектептерде ежелгi қолжазбалар сақталғандықтан, олар оқу құралдары ретiнде пайдаланылды. Оның бiлiм бағдарламалары әлемдiк бiлiмдермен толықтырылып, христиан дiнiн уағыздауға көмегi тиетiн пәндер: тiлдердi игеру, тарих, диалектика, риторика, математика негiздерi оқытылды.
В. Ратке мектептерде ана тiлiн және басқа пәндердi де ана тiлiнде оқытуды қажет деп санап, оқушылар шетел тiлдерiн өз ана тiлiн игергеннен кейiн ғана оқытуды талап еттi. Өзiнiң . жалпы дидактикалық және әдiстемелiк идеяларын В. Ратке “Ратихия амалы бойынша жалпыға бiрдей оқыту” деген еңбегiнде дәлелдеп, оған қоса мектептi басқару iсiн қарастырып, көптеген еуропалық тiлдер, логика мен метафизикаға байланысты оқулықтар жазды. Оның дидактикалық идеялары негізінен материалистік сипатта болды. Ол бала санасы- қажет нәрсені жазатын таза тақта деп санады. В. Раткенің пайымдауынша, таным екі сатыдан тұрады: сыртқы дүниенің заттары мен құбылыстарын қабылдау және осы құбылыстарды ақылмен өңдеу. Оқытуда индукция мен тәжірибеге сүйену қажет деп есептеді. қолданудан жинақтаған тәжiрибелерi негiзiнде жалпы оқыту ұстанымдарын ұсынды. . Оның мұғалiмдер басшылыққа алуға тиiстi оқытудың жалпы ұстанымдары:
- оқыту жүйелiлiкпен жүргiзiлiп, бiр мезгiлде бiрнеше пәндердi оқытуға болмайды; - оқытуда қайталауды қолданып отыру; - оқушыларды алғашқы оқытуды ана тiлiнде жүргiзу; - оқытуда оқушының табиғи ерекшелiктерiн ескеру; - оқытуда оқушыларды зорлықпен оқытуға болмайды; - оқушыға оқу материалы түсiнiктi болуын қадағалау; - оқытуды жекеден жалпыға, оқу мазмұнын белгiлiден белгiсiзге қарай игеру; - оқытуда оқушының тәжiрибесiне және индукциялық тәсiлiне сүйену.
Еуропадағы білім жүйесі
Ғалымдардың ой-пікірлері Психиканың қалай қалыптасқанын түсіндіру мақсатында Локк идеялардың екі түрін қарастырады. Олар: бірінші сапалы идеялар және екінші сапалы идеялар. Бірінші сапалы идеяларға дененің түр, сан, орын, қозғалыс, тыныштық т. б. сол сияқты қасиеттері жатады, біз оларды шындығында қандай болса, тура сол күйінде қабылдаймыз. Ал екінші сапалы идеяларға денелердің иіс, бояу, дәм т. б. сол сияқты қасиеттері жатады, оларды біз субъективтік тұрғыдан қабылдаймыз. Осы екі сапалы идеялардың түйсіктерге әсер етуі арқасында біздің санамызда екі түрлі ұғымдар мен пайымдаулар қалыптасады. Біріншісі — күрделі пайымдаулар ұғымдар. Олар тек тәжірибе арқылы қалыптасады да, ой белсенділігін талап етеді. Осы негізде ғылымдар дамиды. Ал екіншісі — сыртқы денелердің түйсіктерге әсер етуінен, не болмаса рефлексия арқылы пайда болған қарапайым ұғымдар, пайымдаулар.
Джон Локк (1632 -1704 ж. ж. ) ағылшын философы, психологі, педагогі. Негізгі еңбектері: «Адамның ақыл -ойы туралы тәжірибе» т. б. Таным концепциясын психологиялық теория тұрғысынан негіздеп, психологияның ғылым ретінде қалыптасуына жол ашты. Егер Бэкон білім-тәжірибеден шығады десе, Локк оған қосымша тәжірибенің өзі сезімдік түйсінулер арқылы қалыптасқан деді.
В. Ратке және Д. Локктан басқа қайта өрлеу (ХIV-XVI) дәуіріндегі педагогикалық ойлар: Л. Бруни, Л. Валла, Л. Альберти – «азаматтық ізгілік» өкілдері; Томас Мор, Томмазо Кампанелла – утописойшылдар. В. Фильтре, Г. Гуарини және т. б. педагогтар педагогикалық ой-пікірлерін ашық білдірген.
Вольфганг Ратке
Лоренцо Валла
Леон Баттиста Альберти
Назарларыңызға рахмет!
Скачать презентацию Еуропа елдері тарихындағы білім беру мектеп және педагогикалық
Ахметова Алия Педагогика срсп шта11.pptx