ЕЛЕКТРОНСКИОТ СЕРТИФИКАТ И НЕГОВАТА ПРИМЕНА ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА

ЕЛЕКТРОНСКИОТ СЕРТИФИКАТ И НЕГОВАТА ПРИМЕНА ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА Марин Пиперкоски marin. piperkoski@kibs. com. mk Лилјана Јоскоска liljanaj@kibs. com. mk КИБС АД Скопје Битола, 04 јуни 2008 год,

ГЛАВНИ ТОЧКИ • Правна рамка во Република Македонија за електронските потписи и сертификати • Електронски потпис • Електронски сертификат • КИБС издавач на сертификати • Примена на електронскиот сертификат

Правна рамка за уредување на податоците во електронски облик, електронските потписи и електронските сертификати во Република Македонија

• ЗАКОН ЗА ПОДАТОЦИ ВО ЕЛЕКТРОНСКИ ОБЛИК И ЕЛЕКТРОНСКИ ПОТПИС („Службен весник на РМ“ бр. 34/2001 и 6/02) • ПОДЗАКОНСКИ АКТИ: – Правилник за начинот и постапката за регистрација на издавач на сертификати („Службен весник на РМ“ бр. 71/2001) – Правилник за содржината на правилата на издавачот на сертификати („Службен весник на РМ“ бр. 71/2001); – Правилник за одредување на најнискиот износ на осигурување на издавачот на сертификати („Службен весник на РМ бр. 36/2006“);

– Правилник за потребното стручно знаење, искуство и оспособеност на кадарот вработен кај издавачот на сертификати и издавачот на квалификувани сертификати („Службен весник на РМ бр. 36/2006“); – Правилник за потребната опрема и систем за чување на сертификати и квалификувани сертификати („Службен весник на РМ бр. 36/2006“); – Правилник за условите кои треба да ги исполнуваат средствата за електронско потпишување и проверка на електронскиот потпис („Службен весник на РМ“ бр. 71/2001); и – Правилник за начинот и постапката за акредитирање на издавач на сертификати како и обликот и формата на знакот за акредитиран издавач („Службен весник на РМ“ бр. 71/2001).

ОСНОВНИ ПОИМИ УРЕДЕНИ СО ЗАКОНОТ • ПОДАТОЦИ ВО ЕЛЕКТРОНСКИ ОБЛИК • ЕЛЕКТРОНСКА ПОРАКА • ЕЛЕКТРОНСКИ ПОТПИС - низа на податоци во електронски облик, кои се содржани или логично поврзани со други податоци во електронски облик и е наменет за утврдување на автентичност на податоците и идентитетот на потписникот. • ОПШТО ПРИФАТЕН ЕЛЕКТРОНСКИ ПОТПИС

• ПОДАТОЦИ ЗА ПРОВЕРКА НА ЕЛЕКТРОНСКИОТ ПОТПИС • СРЕДСТВО ЗА ПРОВЕРКА НА ЕЛЕКТРОНСКИОТ ПОТПИС • СЕРТИФИКАТ- еквивалент на лична карта, возачка дозвола, пасош - е потврда во електронски облик со кој се потврдува врската помеѓу податоците за проверка на електронскиот потпис со одредено лице, носителот на сертификатот и идентитетот на тоа лице. • КВАЛИФИКУВАН СЕРТИФИКАТ • ИЗДАВАЧ НА СЕРТИФИКАТИ

ЕЛЕКТРОНСКИ ДОКУМЕНТ ВО ПИСМЕНА ФОРМА • УСЛОВ: ПОДАТОЦИТЕ ВО ЕЛЕКТРОНСКИ ОБЛИК ДА СЕ ДОСТАПНИ И НА РАСПОЛАГАЊЕ ЗА ПОДОЦНЕЖНА УПОТРЕБА • ИСКЛУЧОК: СЕ АКТИТЕ ЗА КОИ СЕ БАРА ЗАВЕРКА ПРЕД СУД ИЛИ НОТАР

ЕЛЕКТРОНСКИОТ ПОТПИС КАКО ДОКАЗ Електронскиот потпис не може да се оспори или да се одбие како доказ само поради тоа што: • е во електронски облик или, • за истиот нема квалификуван сертификат или • сертификатот не е издаден од акредитиран издавач или • не е формиран на средства за општо прифатено електронско потпишување.

Карактеристики на електронскиот потпис – Автентикација (Authentication) • Потписот на испраќачот е на фајлот – Интегритет (Integrity) • Податоците не се променети откако се потпишани – Неотповикливост (Non- repudiation) • Испраќачот не може да го одрече потписот на фајлот

ЕЛЕКТРОНСКИ СЕРТИФИКАТ – функција Овозможува проверка и потврда на врската на јавниот клуч со лицето на кое му припаѓа и идентитетот на тоа лице.

• • СТРУКТУРА НА ЕЛЕКТРОНСКИОТ СЕРТИФКАТ верзија на форматот на сертификатот – Х. 509 стандардот, сериски број на сертификатот – доделува издавачот на сертификатот, идентификатор на алгоритмот – алгоритмот за електронско потпишување, назив на издавачот на сертификатот рок на важење на сертификатот, субјект (сопственик, носител) на сертификатот јавниот клуч на субјектот, електронскиот потпис на издавачот на сертификатот.

ПОДАТОЦИ ЗА СУБЈЕКТОТ НА СЕРТИФИКАТОТ – име и презиме, – е-mail адреса, – ознака на државата во која живее, – назив на местото во кое живее, – назив на правното лице каде е вработен, – организационата единица на правното лице и др.

КИБС издавач на сертификати Верба

Клириншка куќа КИБС • АД во сопственост на банките • Основана во летото 2001 година • Деловни активности: ü ü ü ü Клиринг на мали плаќања Единствен регистар на трансакциски сметки (ЕРТС) Размена на податоци за блокирани сметки Размена на податоци од Даночен Регистар Размена на податоци за сметките од Трезорот Издавач на сертификати за електронски потписи Други сервиси (ПИОМ, ЦР)

РЕГИСТРАЦИЈА НА КИБС ИС

ЕФЕКТИ ОД ПОСТОЕЊЕ НА ИЗДАВАЧ НА СЕРТИФИКАТИ – Поттикнување на развојот на електронското работење (е-банкарство, е-влада, е-трговија и др. ) во Република Македонија и придобивките кои произлегуваат од ова за сите учесници; – Задоволување на потребите на деловните субјекти и граѓаните од Република Македонија за безбедна комуникација. – Следење на светските текови и искуства за безбедна електронска размена на податоци во Република Македонија.

ОРГАНИЗАЦИОНА ПОСТАВЕНОСТ НА КИБС ИС • ИЗДАВАЧ НА СЕРТИФИКАТИ • РЕГИСТРАЦИОНА КАНЦЕЛАРИЈА • ЛОКАЛНИ РЕГИСТРАЦИОНИ КАНЦЕЛАРИИ

ДЕЛОКРУГ НА РАБОТА • НА ИЗДАВАЧОТ НА СЕРТИФИКАТИ – издавање на сертификати, – одложување/активирање на издавањето на сертификати, – суспендирање на сертификати – поништување на сертификати, – обновување на сертификати и – објавување на сертификати (издадени и поништени) – водење на Регистар на поништени сертификати.

ВИДОВИ СЕРТИФИКАТИ НА КИБС ИС • ПЕРСОНАЛНИ – ВЕРБА ПРО • СЕРВЕРСКИ – ВЕРБА СЕРВЕР

УПОТЕБА НА ВЕРБА И ВЕРБА ПРО СЕРТИФИКАТИТЕ • ДИГИТАЛНО ПОТПИШУВАЊЕ – АВТЕНТИЧНОСТ – НЕОТПОВИКЛИВОСТ – ИНТЕГРИТЕТ НА ПОДАТОЦИТЕ • ДИГИТАЛНО ШИФРИРАЊЕ – ЗАШТИТА НА ТАЈНОСТА НА ПОДАТОЦИТЕ • АВТЕНТИКАЦИЈА ПРИСТАП НА ВЕБ СТРАНА

УПОТРЕБА НА ВЕРБА СЕРВЕР СЕРТИФИКАТИТЕ • • ЗА УТВРДУВАЊЕ НА ИДЕНТИТЕТОТ И СОПСТВЕНОСТА НА ИМЕТО НА ДОМЕНОТ ЗА БЕЗБЕДНА КОМУНИКАЦИЈА ПОМЕЃУ СЕРВЕРИТЕ И ПОМЕЃУ СЕРВЕРОТ И КОРИСНИЦИТЕ

ПРИМЕНА НА ЕЛЕКТРОНСКИТЕ СЕРТИФИКАТИ Е-БИЗНИС (Е-BUSINESS) B 2 B / B 2 G / B 2 C / E 2 B Е-ВЛАДА (E-GOV) G 2 G / G 2 B / G 2 C Е-ПОТРОШУВАЧ (E-CONSUMER) C 2 C

ПРИДОБИВКИ ОД ПРИМЕНАТА НА ЕЛЕКТРОНСКИТЕ СЕРТИФИКАТИ - Се зголемува безбедноста на податоците и полесно се штитат личните податоци - Се применуваат стандардни процедури кои обезбедуваат поорганизирано, побрзо и подоверливо работење; - Зголемена доверба помеѓу учесниците.

ПРОЦЕДУРА ЗА ИЗДАВАЊЕ НА СЕРТИФИКАТ ВЕРБА • БАРАТЕЛОТ ПРИСТАПУВА НА ВЕБ СТРАНАТА НА КИБС ИС http: //ca. kibs. com. mk, ПОПОЛНУВА ОНЛАЈН БАРАЊЕ • БАРАЊЕТО АВТОМАТСКИ СЕ ПРОСЛЕДУВА ДО КИБС ИС • БАРАТЕЛОТ ЛИЧНО СЕ ПОЈАВУВА ВО ЛРК/РК СО ПОТРЕБНА ДОКУМЕНТАЦИЈА И ДОКУМЕНТ ЗА УТВРДУВАЊЕ НА ИДЕНТИТЕТОТ • КИБС ИС ГО ИЗДАВА СЕРТИФИКАТОТ И ОНЛАЈН ГО ДОСТАВУВА ДО БАРАТЕЛОТ • БАРАТЕЛОТ ГО ИНСТАЛИРА СЕРТИФИКТОТ

БЛАГОДАРАМ НА ВНИМАНИЕТО ca. kibs. com. mk www. kibs. com. mk