Ege Üniversitesi Uluslararası Bilgisayar Enstitüsü 2005 -2006 Oryantasyon Programı Seminer #1 “Yazılı Sunum Teknikleri” Cengiz GÜNGÖR
Standart ödev formatı • Ön sayfa (antet) kullanılması şart • değildir. Ödevinizi, eğer kaybederseniz, bulan kişinin ödevi size veya dersi veren hocamıza ulaştırabileceği bir şekilde dizayn ediniz : – – – Ders kodu ve adı Dersi veren öğretim üyesi Adınız soyadınız Kaçıncı ödev olduğu Tarih Sayfa numaraları • Eklerinizi Ek-A, Ek-B olarak ödevin arkası ekleyiniz. UBİ 517 -Uzman Sistemler Ödev-2 Dersi veren: Prof. Dr. Bahar Karaoğlan Hazırlayan: Cengiz Güngör 01/12/2003 Ekler: (Ek-A Algoritmaların çıktısı) UBİ 517 -Uzman Sistemler 1. . . . Ödev-2 01/12/2003 Dersi veren: Prof. Dr. Bahar Karaoğlan Hazırlayan: Cengiz Güngör (2) 2
Rapor Nedir? Rapor, çalışmalarınızın geçmişini anlatan, derlenip toparlanmış bir sunum tekniğidir. • Her yapılanı içermez, – Özellikle sonuçsuz kalan çalışmaları koymayın • Projenizin bir günlüğü değildir, – Tarih sıralı yazı hoş karşılanmaz • Üçüncü tekil şahıs ağzından, geçmiş zamana yönelik yazılır. 3
Raporlarınızda. . . Bir hikaye anlatmaktasınız • Hikayenizi ilginçleştirin. • Çalışmanızı çok geniş kapsamda gösterin. • Hikayenin bir başı, ortası ve sonu olmalıdır. • Rapor, içerisinde şu süreçleri içerir: – – Bir iddianın ortaya atılması İddia ile ilgili akıl yürütmeler Örnekler İddianın araştırma ile ispatlanması 4
Bir raporun oluşturulmasında organizasyonun önemi • Akıl yürütmeleriniz • • esnasında dinleyiciyi yönlendirir. Sunulan her noktanın açıkça anlaşılmasını sağlar. Yazarın güvenilirliğini ispatlar. 5
Raporun organizasyonu • Başlık • Giriş – Fikrin kısaca anlatımı • Ana metin – – – Cümleler Ana noktalar Karşıt fikirler • Sonuç 6
İyi bir başlık • Dinleyiciyi konuya hazırlar, ısındırır. • Okuyucuların ilgisini konuya çeker 7
Başlık yaratmak • Dikkati çekmeye çalışır – Kışkırtıcı bir resim sunulabilir – Ana metin veya sonuçta kullanılan kelimeler veya örnekler seçilebilir. – Bir sorulabilir • Çok uzun veya çok kısa • olmamalıdır Kararsız olmamalıdır 8
Başlığı bulmaya bir örnek Trafik canavarlarını engellemek istiyorsanız, hangi başlığı seçerdiniz? • Trafik Canavarlığı • 90’dan Hızlı Gitmeyin • Otoban Hastalığı Trafik Canavarlığının Tedavisi 9
Giriş nedir? • Okuyucuyu yazının • • konu ve amacı hakkında bilgilendirir. Dinleyicilerin dikkatlerini çekmeye yarar. Peşinden gelen bölüm hakkında kısa bir plan sunar. 10
Giriş oluşturmanın yolları • Kısa öyküler • Gerçek veya hayal • • ürünü örnekler Sorular Alıntılar Şok yaratacak istatistikler Çarpıcı resimler 11
Giriş : “Abstract” • 150 kelime civarında olmalıdır. • İçeriği : – Giriş – Ana hipoteziniz – Sizin yaklaşımınız ve yöntemleriniz – Elde ettiğiniz ana sonuçlar – Son vardığınız nokta 12
Araştırmanın ifade edilmesi • Yazınızdaki EN ÖNEMLİ • • • CÜMLEDİR. Okuyucu yazının ana fikrini öğrenmiş olur. Şunu cevaplarsınız: “Neyi kanıtlamaya çalışıyorum? ” Gerçekçi bir ifade olmayabilir, zaten yazının devamında iddianızı ispatlayacaksınız. 13
Araştırmanın ifade edilmesinin rolü • Okuyucuya fikriniz • • hakkında kılavuzluk etmelidir. Genelde giriş bölümünde yer alır. Amaca göre ana metinde veya sonuçta da yer alabilir. 14
Araştırmanın ifadesine bir örnek Televizyonlarda V-chip takılı olması ihtiyacını iddia eden bir tezin ifade edilmesi için aşağıdakilerden hangisi daha etkindir? • Ebeveynler, genelde aileleri ile beraber televizyon seyretmeyecek kadar meşguldürler, oysa V-chip’lerin yardımıyla çocuklarının izleme alışkanlıkların gözlemleyebilirler. • Ailere çocuklarının izleme alışkanlıklarını gözlemlemede yardımcı olmak için Amerika’da satılan TV setlerinde V-chip zorunlu bir özellik olmalıdır. • Bu yazıda bir V-chip tanımlanmakta ve Amerikan yapımı TV setlerinde V-chip’lerin kullanılışı anlatılmaktadır. 15
Ana metin paragrafları ve konu cümleleri • Ana metindeki paragraflar, önsözde ortaya atılan iddiaları yavaş inşa edecek şekilde ilerlemelidir. • Her paragrafta, paragrafın ana fikrini gösteren cümleler, konu ile de organize olmalıdır. • Dinleyicilere konunuzla ilgili daha önce yapılan çalışmaların geçmişine ait kısa sunuşlar yapmanız gerekmektedir. Böylece onları hem konunuza, hem de anlatım devam ederken karşılaşabilecekleri karışıklıklara alıştırmış olursunuz. 16
Ana metin paragrafları Paragraflar amaca göre pek çok değişik sırada verilebilir: • Genelden özele bilgiler • En önemli noktalardan en düşük önem taşıyan noktalara • Zayıf iddialardan to en güçlü iddiaya 17
Antisav önerileri • Tersi görüşü olanlarla yapılan • • tartışmalar inandırıcı bir savın oluşturulmasında çok önemlidir. Sizin yazar olarak ne kadar güvenilir olduğunuzu gösterir. Böylece araştırmanızı pek çok yönden yapmış ve bu sonuca ulaşmış olduğunuz anlaşılır. 18
Antisav önerileri • Ana metin parçaları • içerisinde değişik konumlarda verilebilir. Şunlardan birisini seçebilirsiniz : – Tüm ana noktalarınızı zıt iddialara karşıt olarak oluşturun. – Açıkça kendi iddianızı söyledikten sonra antisav önerilerini sunun. 19
Etkin antisav • Antisavınızı sunarken dinleyicileri • • sinirlendirmeyin. Karşıt görüşte olanlar olabileceğini kabul etmiş görünmeniz, onların fikirlerine saygılı olduğunuzu gösterir. Nazik kalmaya özen gösterin. – Kaba ve şiddetle reddeden bir dil kullanmanız, dinleyicilerin iddianızı dikkatle dinlemeksizin sizi başarısız bulmalarına neden olur. 20
Ana metinle araştırmanın birleştirilmesi • Araştırılan materyaller iddianızı ispatlamanıza ve karşıt görüşlerin doğru olmadığını kanıtlamanıza yarar. • Araştırmalarınızın esas konunuzu desteklediğine emin olunuz. 21
Varılan sonuç • Vardığınız sonuçlar, yazınızdaki • • ana noktaları tekrar belirtmelidir. Uygun bir anda belli olayları tekrar anlatmanız veya geleceğe yönelik kurgular yapmanız uygun olacaktır. Vardığınız sonuçtan hareketle yeni iddialar ortaya atmaktan kaçının. 22
Tez / Proje Yazımı
Tez Projesi Formu (Proposal) Tez projesinin öğrenci tarafından alınışı : • Bilim sınıfında olan öğrenciler 2. dönem sonunda derslerini bitirip, gerekli olan kredi toplamını sağladıkları anda, proje konularını belirleyip, yeni dönemin kayıt zamanından önce, Fen Bilimleri ’ne gönderilmek üzere tez projesi formu doldururlar. • Fen Bilimleri onay verdikten sonra öğrenci tez aşamasına girer. 24
Tez Projesi Formu (Proposal) Örneği 25
Tez Projesi Formu (Proposal) Örneği 26
Tez Projesi Formu (Proposal) Örneği 27
Tez Yazımına Hazırlık 1. Danışmanınız ile ilk görüşme : • Tezin tam metni üzerine bir karara varılabilir veya bir sonraki görüşmeye bırakılabilir. • Genelde bu aşamada, başlangıç olması için az sayıda kaynak ve web sayfası linki danışman tarafından verilir. 28
Tez Yazımına Hazırlık 2. Konu hakkında daha önce yazılmış olan kaynakların araştırılması : Burada amaç kaynaklar dizininde kullanacağımız, tezimiz ile ilişkili daha önce yapılmış yayınları belirlemektir. • Ege Üniversitesi kütüphane linki : http: //www. ege. edu. tr/kutuphane/index. html • İris sistemi için gerekli plugin : http: //iris. ege. edu. tr/download/ica 32. exe • İris sistemi : http: //iris. ege. edu. tr/iris 29
Tez Yazımına Hazırlık 3. Web taraması : Web üzerinde pek çok kaynağa, hatta full-text yayınlara ulaşmak mümkündür örneğin : http: //citeseer. nj. nec. com/cs Fakat arama yaparken çok dikkatli olmak, arama motorlarına gerekli keyword’leri doğru girmek gereklidir. Aksi taktirde son derece alakasız kaynaklara ulaşırsınız. 30
Tez Yazımına Hazırlık 4. Literatür okuma : • Okuduklarınızdan ufak notlar alın. • Elinizde fotokopi olarak notlar varsa fosforlu • kalemlerle önemli yerleri belirleyin. Konunuzu ilgilendiren, önemli bulduğunuz referansları da araştırın. 31
Tez Yazımına Hazırlık 5. Kaynak bulunamazsa : • Bir arama işleminden hiçbir sonuç dönmemesi çok zor bir • • • ihtimaldir, keyword’lerinizi kontrol ediniz. Veya keyword’lerinizi değişik şekilde dizerek tekrar arama yaptırınız. Yazar adı ile yapılan aramalarda daha kesin sonuçlar alırsınız. Eski basım yayınlar arasında konuyla ilgili olanları okuyarak araştırmak gerekebilir. Bu durumda sadece “Introduction” veya “Giriş” kısımlarını inceleyin. YÖK dökümantasyon merkezi hiç bulunamayan kaynaklar konusunda yardımcı olabilmektedir. 32
Tez Yazımına Hazırlık 6. Konunuzu gözden geçirin : • Tez metninizin daha önce basılmış başka bir • • metnin aynısı olmamasına özen gösterin. Ne kendinizi, ne de danışmanızı zor durumda bırakmak istemezsiniz. Konunuzu fazla derine inmeden detaylandırın. Konunuza değişik bir bakış açısı getirmeye çalışın. 33
Tez Yazımına Hazırlık 7. Tezinizi planlayın : • Ana başlıkları ve alt başlıkları çıkartın. • Bunların hangi sırada sunumu daha iyi olur • • düşünün. Konular arasında bir bütünlük oluşturmaya çalışın. Danışmanınızla yapacağınız ikinci görüşme için bir taslak (outline) çıkarın. 34
Tez Yazımına Hazırlık 8. Danışmanınız ile ikinci görüşme : • Taslağınızı danışmanınız ile inceleyiniz. • Dikkat etmeniz gereken ya da muhtemel • noktalar için aldığınız geribeslemeleri not alın. Emin olmadığınız noktaları tartışın. 35
Tez Yazımına Hazırlık 9. Makalelerden notlar çıkartma : • Her alt başlık için bir boş sayfa ayarlayın. • Kafanızdaki taslakla ilgili olan makaleleri tekrar • • gözden geçirin. Önemli noktalar hakkında kaynağı ile beraber not düşün. (Kaynağı belirtirseniz sizi sahtekarlıkla suçlamaları imkansız hale gelir). Bu adımlar araştırmanızın konularının birbiriyle bağlantısını görmek üzere diyagramlar ve akış şemaları oluşturmanızı sağlar. 36
Tez Yazımına Hazırlık 9. Makalelerden notlar çıkartma : • Zihninizde bir resim oluşturduğunuza emin olun • • (açık olmayan noktalar ile ilgili daha fazla okuyun). Hipotezler için deneysel kanıtı not alıp almadığınıza emin olun. Çelişen bilgileri netleştirmeye çalışın (fakat sonuçta ortaya doğru bir cevap çıkmayabileceğini göz önünde bulundurun. ) 37
Tez Yazımına Hazırlık 10. Yazmaya başlama : • Kısa notlarınızı kullanın. • Giriş ve diğer bölümleri sıra ile yazmanız gerekli değildir. • Yazdıkça referansları dahil edin. • Sizin alanınızda uzmanlığı olmayan iş arkadaşlarınız ve personel için bir resim oluşturmaya çalışıyorsunuz, bu yüzden yazınıza yeteri kadar açıklama ekleyin. 38
Tez Yazımına Hazırlık 11. Tezin ilk karalaması : • Bilimsel yazım rehberi kullanın - Ege Üniv. Fen Bilimleri Ens. Yüksek Lisans Tez Yazım Kılavuzunu okuyun. - Bu slaytları dikkatli okuyun. - Yazım kılavuzu olarak basılan, yayınlanan diğer yayınları da inceleyebilirsiniz. (Örneğin: http: //www. tuba. gov. tr/kitap 34. html) • Giriş bölümünüz tezinizin konusunu açıkça belirtmelidir. 39
Tez Yazımına Hazırlık 11. Tezin ilk karalaması : • • Yazdıkça referansları dahil edin. Bölümler arası bağlantıları açıkça ortaya koyun. (Yukarıda anlatıldığı gibi, . . . ) Yaptığınız araştırmayı değerlendirmeye hazırlıklı olun (soru gelmesi durumlarına hazır olun), örnek soru: “Biz bu araştırmayı nerelerde kullanabiliriz? ” veya “Her durumda sunulan sonucu verir mi? ” gibi. Sonuç bölümünde konuyu toparlayın. Bu bölümde yapılan araştırma ile ele alınmayan noktalar ortaya konur, üzerinde daha fazla araştırma yapılması gereken noktalar belirtilir. 40
Tez Yazımına Hazırlık 12. Danışmanınız ile üçüncü görüşme : • Muhtemelen danışmanınızın çok miktarda öneri • • ve yorumu olacaktır. Danışman dışındaki mesai arkadaşlarınızdan da yazdıklarınızla ilgili yorumlar alınmalıdır. Danışmanınızın önerilerinin çoğunluğunu yazının son versiyonuna dahil etmenizde büyük fayda vardır. 41
Tez Yazımına Hazırlık 13. Araştırmanızın tarihçesini (log’unu) tutma : • Neden bu konuyu seçtiniz? • Başlangıç referanslarınız verilmelidir. • Araştırma yöntemleri ve sonucun kullanılabilirliği • • • belirtilmelidir. Anahtar referansların konu ile ilişkisi belirtilmelidir. (Bu konudan kimler ne yapmış? Sizin yaptıklarınız konunun neresini çözüyor gibi) Katıldığınız seminerleri veya mitingleri buraya ekleyebilirsiniz. Giriş bölümünde tüm bu tarihçeyi kısaca verebilirsiniz. 42
Tez Savunması • Kısa bir konuşma hazırlayın (en fazla 45 dakika). • Konuşmanızda tüm tez konularını içermeye • • • çalışmayınız. Konuşmanız konu hakkında kısa ve öz bilgileri vermelidir. Yardımcı bazı materyalleri hazır bulundurun. Konunun daha iyi anlaşılması için geriye dönük olarak “Bu konuda daha önce neler yapılmış? ”, kısaca vermelisiniz. 43
Tez Yazım Kılavuzu Kaynak: Fen Bilimleri Ens. Tez Yazım Kılavuzu 1998 44
Biçim ve Görünüş 1. Kağıdın Niteliği : • En az 80, en çok 100 gr/m 2 birinci hamur beyaz kağıt. • Kesildikten sonra 16 x 24 cm ebatlarında olmalıdır. • Kapak tez yazımı bittikten sonra Fen bilimleri • Enstitüsünden alınır. Yüksek lisans için yeşil, doktora için turuncu kapak verilir. 45
Biçim ve Görünüş 2. Sayfa Düzeni (Kesildikten sonra) : • • Üst kenardan Sol kenardan Alttan Sağ Kenardan 3 cm 2. 2 cm 1. 3 cm 46
Biçim ve Görünüş 47
Biçim ve Görünüş 3. Sayfa Numaları : • Üst kenardan 1 cm • Tek sayfalarda sağdan, • • çift sayfalarda soldan 1. 3 cm İç kapak, kabul, onay ve ek sayfalar numaralanmaz. Özet, abstract, teşekkür, içindekiler dizini, çizelgeler dizini, simgeler ve kısaltmalar dizini sayfaları (III, IV, V, VI, . . . ) gibi büyük romen rakamları ile, Giriş bölümüyle başlayan diğer sayfalar ise (1, 2, 3, . . . ) şeklinde numaralandırılır. Numaraların yanına nokta, etrafına parantez vs. konmaz. 48
Biçim ve Görünüş 4. Anlatım : açık ve yalın, üçüncü tekil şahıs ağzından, mümkünse edilgen (pasif) biçimde yapılır. Yazım kuralları konusunda kararsız kaldığınız konularda kaynak olarak Türk Dil Kurumu İmla Kılavuzu ve kurumun internet adresi http: //www. tdk. gov. tr/imla kullanınız. 5. Yazıların Niteliği : • Times New Roman (Türkçe), Arial Tur, Courier Tur karakterler kullanılacaktır. • Kağıtların her iki yüzü de kullanılır. • Noktalama işaretlerinden sonra bir boşluk bırakılmalıdır. • Kullanılacak karakterler büyüklükleri şöyle seçilir : İç kapakta tez adı (kısa ise büyütülebilir) 13 (koyu) Bölüm başlıkları 13 (koyu) Tez metni 12 Çizelgeler (zorunlu kalınırsa 8’e dek inilebilir) 12 Alıntılar (münkünse italik tercih edilmelidir) 10 Dipnotlar, şekil altı ve resim altı yazılar 10 49
Biçim ve Görünüş 6. Satır Aralıkları, Paragraf Düzeni : Paragraflara 1 cm içeriden başlanır, satır araları şu şekilde belirlenir : • • • Tez metninde Özel sayfalar ve bölüm başlıklarından sonra Altbölüm başlığı ile ilk paragraf arasında Anaböiüm ve altböiümlerden sonra Paragraf aralarında Resimleme öncesinde Resimleme açıklaması ile resimleme arasında Resimlemelerde açıklama satırları arasında Resimleme açıklamasından sonra Alıntı öncesi ve sonrasında Alıntı satırları arasında Dipnot satırları arasında 18 pt 24 pt 30 pt 18 pt 36 pt 24 pt 12 pt 50
Biçim ve Görünüş Word için Style Listesi : • Normal Times New Romen T, 12 pt, English (US), Justifıed, Line Spacing At Least 12 pt, Space After 6 pt, Widow/Orphan Controt. Tab Stops: 1 cm. • TOC 1 Normal, All Caps, Flush Left, Space After 12 pt, Keep With. Next, Tab Stops: 12, 5 cm. . . , Right Flush. • TOC 2 TOC 1+Not Ali Caps, Indent: Left 0, 4 cm, Space After 6 pt. • TOC 3 TOC 2+Indent: Left 1, 1 cm, Space After 0 pt. • 1. derece başlık Normal+Font: 13 pt, Bold, All Caps, Flush Left, Line Spacing At Least 18 pt, Space After 6 pt, Page Break Before, Keep With Next, Auto Numbering. • 2. derece başlık 1. derece Başlık+Not All Caps, Space After 6 pt, Not Page Break, Auto Numbering. • 3. derece başlık 2. derece Başlık+Auto Numbering. • paragraf Normal+Line Spacing At Least 18 pt. • bölüm sonu Paragraf+Space After 18 pt. • resim Normal+Centered, Space Befor 24 pt. • resimyazısı Normal+Centered, Space After 24 pt. • Alıntı Normal+Font: 10 pt, Italic, Indent Left 1, 5 cm, Space After 12 pt, Space Before 12 pt. • dipnot Normal+Font: 10 pt. 51
Biçim ve Görünüş 7. Ana Bölümler ve Alt Bölümler: Ana bölüm ve alt bölümlerle bağ iyi kurulmalı, sıralamada önceliğe dikkat edilmeli, başlıklarda gereksiz ayrıntıya girilmemeli, başlıklar bir satırı geçmemelidir. • Ana bölümler daima yeni bir • • sayfadan başlatılıp, başlığı büyük harfle yazılır. (Örneğin 2. BİRİNCİ DERECE. . . ) 2. derecede her kelime büyük harfle başlar. 3. derecede ilk kelime ve özel isimler büyük harfle başlar. 4. derece 3. ile aynı fakat altı çizilmelidir. 4. dereceden daha ileri geçilmemelidir. 52
Biçim ve Görünüş 8. Değinmeler Metin içindeki değinmeler (atıf) yazarın soyadı ve kaynağın yayım tarihiyle yapılmalıdır. Gerekiyorsa, takılar yayın yılına değil, yazar soyadına yapılmalıdır. Değinmelerde şu üç yol izlenebilir: • Çok sayıda veri kullanılıyorsa 0, 25'e kadar düşen korelasyon katsayısı anlamlı • • sayılabilir (Gürtan, 1977). Gürtan (1977), çok sayıda veri kullanıldığında 0, 25'e kadar düşen korelasyon katsayısının anlamlı sayılabileceğini belirtmektedir. Gürtan'a (1977) göre çok sayıda veri kullanıldığında 0, 25'e kadar düşen korelasyon katsayısı anlamlı sayılabilmektedir. Değinmelerde şu değişik durumlarla karşılabilir: Tek yazarlı kaynağa değinme: Yukarıdaki örneklerden birine uyulmalıdır. İki vazarlı kaynağa değinme: Türkçe kaynakta yazar soyadları arasına "ve", yabancı kaynakta ise ilgili yabancı dildeki karşılığı konulmalıdır. • (Akgün ve Tüzemen, 1984) • (Busacker and Saaty, 1965) 53
Biçim ve Görünüş • İkiden fazla vazarlı kaynağa değinme: Türkçe kaynaklarda ilk yazarın • • • soyadından sonra "vd", yabancı kaynakta "et al. " kısaltması kullanılır. • (Akal vd. , 1985) • (Moder et al. , 1983) Aynı anda birden fazla kaynağa değinme: İki kaynak arasında noktalı virgül kullanılır. • (Yeşilada, 1978; Akal vd. , 1985) • (Moderetal. , 1983; Triable, 1982) Aynı yazarın değişik tarihlerdeki yayınlarına aynı anda değinme: Değişik yayınların tarihleri arasına virgül konulmalıdır. • (inan, 1966, 1969) Aynı yazara ve aynı yıla ait iki kaynağa değinme: Yayın tarihinden sonra sırasıyla a, b, . . . harfleri kullanılır. • (Hahn, 1968 a; 1968 b) 54
Biçim ve Görünüş • Bir kaynak içinde değinilen diğer bir kaynağa değinme: Önce ilk kaynağa • • değinilir, daha sonra ilk değinmeyi yapan yazar belirtilir. Değinme şu değişik biçimlerde olabilir: • Burgess'e (1962) göre günlük işçi sayılarının kareleri toplamı kaynak dengelemesinde etkili bir ölçü olmuştur (Gülerman, 1970). • Kaynak dengelemesinde etkili bir ölçü günlük işçi sayıları kareleri toplamıdır (Burgess, 1962; Gülerman'dan, 1970). • Gülerman (1970), Burgess'e (1962) atfen kaynak dengelemesinde etkili bir ölçünün günlük işçi sayıları kareleri toplamı olduğunu söylemektedir. Bir kaynak içinde geçen, ancak, ilgili yayının bilinmediği kaynağa değinme. • Burgess'in, kaynak dengelemesinde, günlük işçi sayıları karelerinin toplamından yararlandığı bilinmektedir (Gülerman, 1970). Sözlü ve yazılı görüşmeye değinme: Görüşme yapılan kişinin ilk adının baş harfi de yazılmalı ve aşağıdaki örneklerden birisine uygun olmalıdır. Gerekiyorsa, görüşülen kişi ya da kişiler hakkında dipnot olarak aydınlatıcı bilgiler verilebilir. • (Y. Büyükerşen, 1985, sözlü görüşme) • (O. Ünsaç, 1970, yazılı görüşme) • i. Tekeli'ye göre (1980, sözlü görüşme) ilk Türk yüklenicileri. . . 55
Biçim ve Görünüş • Değinilen ya da izleyen sayfalarda yer alan resimlemelere değinme: • • Aşağıdaki örneklerden birine uygun olmalıdır: • Saat hareketinin tersi yönündeki dönüşler pozitiftir (Şekil 2. 4). • Saat akrebi hareketinin tersi yönündeki dönüşler (Şekil 2. 4) pozitiftir. • Pozitif dönüşler Şekil 2. 4'de gösterilmiştir. • Şekil 2. 4'deki dönüşe göre pozitif yön. . . • Veriler arasında regresyon analizi de yapılmıştır (Çizelge 4. 5). • Veriler arasındaki regresyon analizi sonuçları (Çizelge 4. 5) ilişkinin varlığı. . . • Veriler arasındaki regresyon analizi sonuçları Çizelge 4. 5'de verilmiştir. Daha önce değinilmiş, önceki sayfalarda yer alan resimlemelere değinme. Bu durumda örneklerde görüleceği üzere "Bakınız" anlamında " Bkz. " kullanılmalıdır. • (Bkz. Şekil 1. 3) • (Bkz. Çizelge 3. 5) Bir başka yayından alınan bir resimlemeye değinme: Resimlemeye ilişkin açıklamadan sonra ilgili yayma değinilmelidir. • Şekil 2. 2 kesikli seri üretim tipleri (VVild'den 1971) 56
Biçim ve Görünüş 9. Kısaltmalar ve Simgeler : Çok gerekli olursa, “Kısaltmalar Dizini”, ”Simgeler Dizini” veya ikisi birarada “Kısaltmalar ve Simgeler Dizini” olarak “Çizelgeler Dizini” ‘nden sonra verilmelidir. Genel kaide olarak kısaltmaların sonuna nokta koymayınız. 10. Ara notlar: “örnek 1“, (örnek 2) veya -örnek 3 - şeklinde olabilir. 11. Alıntılar: Bir kaynaktan aynen alıntı yapılacaksa 24 pt boşluk verilip, sol kenar boşluğundan 1, 5 cm, paragraf başlıkları için 2, 5 cm içeriden başlamalıdır. 12. Dip Notlar: Metnin içinde yazılması halinde konuyu dağıtıcı, okumadaki akıclığı engelleyeci nitelikteki çok kısa açıklamalardır. Dip notların detay için kılavuza bakınız. 57
Resimlemeler • • • Çizelge, fotoğraf, grafik, histogram, harita ve benzerleridir. Metin ile anlatımı güç olan noktalarda kullanılır, gereksiz yere kullanılmamalıdır. Üzerindeki tüm çizgi, işaret, simge, sayı ve yazılar çıplak gözle kolayca seçilebilir ve okunabilir büyüklükte olmalıdır. Resimler metnin çerçevesi içinde ortalanmalıdır. Birden çok resim aynı sayfada ise (a), (b), (c) harfler konulmalıdır. Sayfadan büyük resimler ekte verilebilir. Bölümün numarası ile birlikte kullanılmalıdırlar örneğin Bölüm. 3 ’ te isek Çizelge 3. 1, Şekil 3. 2 şeklinde olmalıdır. Çizelge açıklamaları hemen çizelgenin üstünde olmalı ve çizelge bu açıklamanın son satırı ile çizelgenin üst kenarı arasında 24 pt uzaklık olmalıdır. Açıklamaların kendisi 12 pt aralıkta yazılmalı ve paragraf başı yapılmamalıdır. Yani 2 -3. satırlarda ilk satırla aynı hizadan başlamalıdır. Font olarak 10 veya 8 punto kullanılabilir. Açıklama kısa ve öz tutulmalı, metin içinde ortalanmalıdır. Çizelge altındaki yazılar da çizelgeden 24 pt sonra başlamalıdır. 58
Dış Kapak • Kapak Fen Bilimlerinden alınacaktır. Tezin ciltlenmesi: • Tez yazımı tamamlanır. • Tezini tamamladığına dair danışmanından yazılı onay alınır. • Tez savunma jürisinin asil ve yedek üyeleri toplamından bir fazla ciltlenmemiş tezi, “yönetmelik ve yönerge bakımından gereğinin yapılması için enstitü müdürlüğüne gönderilmek üzere” ana bilim başkanlığına bir dilekçe ekinde teslim edilir. • Tez savunması başarılı geçerse, tez metinde jürinin gerekli gördüğü değişiklikler yapılır. • Jüri asil üye sayısından 4 fazla ciltleme yaptırılarak, enstitü müdürlüğüne aday tarafından elden teslim edilir. 59
Metnin Düzenlenmesi A. Özel Sayfalar : 1. İç kapak : • Tüm yazılar ortalanarak yazılmalıdır. • Enstitü adı: Yazım alanının üst • • ortasına, tek satıra büyük harflerle, 12 pt, bold. DOKTORA TEZİ veya YÜKSEK LİSANS TEZİ: 18 pt aralık sonra, parantez içinde, ortalanmış, tamamı büyük harf, 12 pt, bold. Tez başlığı: Standart tez kapağı penceresinden okunacak şekilde, 13 pt, bold. Tez konusu ve içeriğini eksiksiz olarak yansıtmalı, kısa ve öz olmalı, başlığın uzun olması halinde satırlara bölünme anlamlı olmalı (18 pt aralıkla), satır uzunluğu < 10 cm olmalıdır. 60
Metnin Düzenlenmesi 1. İç kapak (devam): • Tezi hazırlayanın adı soyadı: 30 pt • • aralık sonra, adın ilk harfi büyük, soyadın tüm harfleri büyük olmak üzere tek satır halinde, 12 pt, bold. Anabilim dalının adı: 24 pt aralık sonra, kelimelerin ilk harfleri büyük, 12 pt, regular. Bilim dalı kodu 7 : 18 pt aralık sonra, 12 pt, regular. Tezin sunulduğu tarih, 12 pt, bold. İç kapak sayfa numarası (II) olarak düşünülür, ancak, yazılmaz. 61
Metnin Düzenlenmesi 2. Kabul ve Onay Sayfası: Sayfa numarası III ’dür. Arkasındaki sayfa boş bırakılır. 1998 basımında verilen hali değişmiştir! Fen bilimleri yeni halini kitapçığa ek olarak vermektedir. 3. Özet ve Abstract Sayfaları: Sayfa numarası V ‘tir. Tezin bir sayfayı aşmayan özeti yazılır. Özette tez çalışmasının amacı, kapsamı, kullanılan yöntemler ve varılan sonuçlar açık ve öz olarak belirtilmelidir. “Abstract” sayfa numarası VII ’tir ve özet sayfası ile aynı içerik ve düzende olmalıdır. Özetin altına anahtar sözcükler yazılır. Tezimizin konusu uluslararası abstract’ larda hangi sözcüklerle tanınıyorsa, burada seçilen sözcüklerde buna uygun olmalıdır. 4. Teşekkür Sayfası : Sayfa numarası IX ‘tir. Tez çalışiması ve tezin hazırlanmasında olağan görevi dışında katkıda bulunmuş kişi ve kuruluşlara teşekkür edilir. Arka sayfası boş bırakılır. 62
Metnin Düzenlenmesi 5. İçindekiler Sayfası : Özet sayfasından başlayan tüm sayfalar, anabölüm ve dördüncü dereceden altbölüm başlıkları hariç tüm altbölüm başlıkları yazılır. “İÇİNDEKİLER” sözcüğü sayfada ortalanır. Bir sayfa aşılırsa diğer sayfalar “İÇİNDEKİLER (devam)” başlığı ile başlar. 30 pt aralık bırakılıp sağa dayalı, altı çizili “Sayfa” sözcüğü yazılır, 24 pt aralık bırakılır. Sonraki satır aralıkları : • • • Özel sayfa başlıkları arasında Özel sayfa başlıklarından sonra Anaböiüm başlığı önce ve sonrasında Altbölüm başlığı sonrasında İkinci dereceden altbölüm başlıkları arasında Ana metnin son altbölümden sonra EK AÇIKLAMALAR’ın altbölümleri arasında EK AÇIKLAMALAR’ın son altbölümden sonra EKLER ile ilk ek arasında Diğer ekler arasında 24 pt 36 pt 24 pt 18 pt 12 pt 36 pt 12 pt 24 pt 18 pt 12 pt İçindekiler satırlarında son kelimeden sonra bir boşluk verilip, “Sayfa” sözcüğü hizasına dek noktalar konulur. Sayfa nuraları sağa dayalı olmalıdır. 63
Metnin Düzenlenmesi 6. Şekiller Dizini ve Çizelgeler Dizini : Şekil altı açıklamaların tamamı burada listelenir. 7. Simgeler ve Kısaltmalar : Tezde kullanılmış, ancak metin içinde açıklanmamış olan simge ve kısaltmalar bu başlık altında listelenir. Açıklamalr bir satırdan uzun olmamalıdır. • Fizik, kimya ve mühendislik gibi bilim kollarında ölçülebilir büyüklüklerin • • • simgeleri italik harflerle belirtilmesi uluslararası bir kuraldır. Birimlerin kısaltılmış isimleri, Kimyasal element ve bileşikleri belirten harfler, Etiket anlamı taşıyan tüm kısaltmalar dik harflerle yazılır. 64
Metnin Düzenlenmesi B. Tez Metni : 1. Giriş Bölümü : Çalışmanın amacı, kapsamı, araştırma yöntemleri ve önceki çalışmalar gibi okuyucuyu konuya hazırlayıcı nitelikteki bilgilerden gerekli görülenler bu anabölümde verilmelidir, ancak bunlar için altbölüm başlıkları kullanılmamalıdır. 2. Ana Metin : Tezi “GİRİŞ” ve “SONUÇ” bölümleri arasında kalan kısmıdır. Tezin anlatımı tam olarak bu kısımda, anabölüm ve altbölümler halinde dizayn edilir. 3. Sonuç : Olabildiğince öz, fakat açık ve seçik olarak bu bölümde yazılmalıdır. 4. Tartışma : Gerekli görülüyorsa ulaşılan sonuçların tartışılması bu bölümde yapılır. 5. Öneriler: Çalışmayı yapanın, ileride aynı ya da ilgili konularda çalışacak kişilere iletmek istediği öneriler yazılır. 65
Metnin Düzenlenmesi C. Son Bölüm : 1. Ek Açıklamalar Bölümü : Konunun dağılmaması ve okuma sürekliliğinin engellenmemesi amacıyla dipnotlara konulamamış ek açıklamalr yazılır. Örneğin bir formulün çıkarılışı verilebilir. Her ek açıklama için uygun bir başlık seçilmelidir. Gerekirse ek açıklamalar altbölümler halinde yazılabilir. 2. Kaynaklar Dizini : • Metin içinde değinilen her belgenin, resimlerde yapılan değinmelerin burada • • • bulunması gerekmektedir, Aynı şekilde bu dizinde yer alan her belgenin metin içinde mutlaka değinilmesi gerekmektedir. Kaynaklar dizini yazar soyadına göre düzenlenmeli, sıra numarası kullanımalıdır. Soyadları aynı olan yazarlar için, isminin ilk harfi sıralı olmalıdır. Aynı yazara ait yayınlar tarih sıralı olmalıdır. Aynı yazara ait yayınlar aynı yıl ait birden fazla yayınına değiniliyorsa yıl+a, b, c şeklinde sıralanmalıdır. 66
Metnin Düzenlenmesi 2. Kaynaklar Dizini (devam): • Dizinin bir sayfadan fazla olması durumunda, diğer sayfalarda “KAYNAKLAR • • • DİZİNİ (devam ediyor)” başlığıyla başlanır. Kaynaklar, yayınlandıkları orjinal dilde yazılmalıdır. Dergi adları italik, yazar adları koyu yazılmalıdır. Genel kalıplar : 1. Yazar soyadı, virgül, yazar adının baş harfi, nokta ve virgül (soyadın ve adın ilk harfi büyük). 2. Belgenin yayın yılı ve virgül. 3. Belgenin başlığı ve virgül (dergi ve kitap adlarında kelimelerin ilk harfleri, makalelerde ise başlığın ilk harfi büyük). 4. Belgenin yayımlandığı yer (her sözcüğün ilk harfi büyük) ve virgül. S. Cilt ve virgül (varsa sayı no parantez içinde verilir). 6. Yayımlandığı şehir veya ülke ve virgül. 7. Belgenin sayfa sayısı, s ve nokta (yabancı kaynaklarda s yerine p harfi kullanılır). 67
Metnin Düzenlenmesi 2. Kaynaklar Dizini (devam): Kaynaklarda karşılabilecek değişik durumlar: • Bir yazarlı Türkçe ve yabancı makaleler: Dergi adından sonra virgül, cilt numarası, (varsa) parantez içinde sayfası, iki nokta üstüste, yararlanılan sayfalar (veya sayfa) ve nokta. Makalelerde yayımlandığı şehir veya ülke yazılmaz. Yeşilada, E. T 1978, Kış koşullarında inşaat, Bayındırlık işleri Dergisi, 44(21 ): 31 -38 Johnston, D. W. , 1981, Linear sheduling method for highway construc-tion, Journal of the Construction Division, 101: 247 -261. • Bir yazarlı Türkçe ve yabancı kitaplar: • Bursal, N. , 1968, Maliyet Muhasebesi Prensipleri ve Tatbikatı, Yalkın Ofset, İstanbul, 442 s. Battersby, A. , 1979, Network Analysis for Planning and Scheduling, The Mcmillan Press Ltd. , New York, 332 p. İki yazarlı kaynaklar: Yazar adlan arasına Türkçe'de "ve", yabancı kaynakta ilgili dildeki karşılığı konulmalıdır. Acar, N. ve Estaş, S. , 1986, Kesikli Seri Üretim Sistemlerinde Planlama ve Kontrol Çalışmaları, MPM Yayınları, 309, Ankara, 356 s. Busacker, R. G. and Saaty, T. L. , 1965, Finite Graphs and Netvvorks, Mc. Graw Hill Book Com. , New York, 294 p. 68
Metnin Düzenlenmesi 2. Kaynaklar Dizini (devam): • İkiden fazla yazarlı kaynaklar: Akal, Z. , Eke, N. ve Aksoy, S. , 1985, inşaat Endüstrisinde Verimlilik ve !ş Etüdü Önemi ve Kullanımı, Milli Prodüktivite Merkezi Yayınları, 317, Ankara, 156 s. Moder, J. J. , Phillips, C. R. and Dawis, E. W. , 1983, Project Management with CPM PERT and Precedence Diagramming, Van Nostrand Reinhold Company, New York, 398 p. • Çeviriler: Belgenin yayın yılı olarak çeviri yılı alınmalı, daha sonra çevirinin başlığı çevrilmiş şekliyle verilmelidir. Parantez içinde "Çev. ", çevirenin adının ilk harfi ve soyadı yazılmalıdır (ad ve soyadın ilk harfleri büyük olmalı). Belgenin yayımlandığı yer ve sayfa sayısında çeviri ile ilgili bilgiler yer almalıdır. Hahn, J. , 1!986, Mütemadi Kirişler, Çerçeveler ve Plaklar, (Çev. E. Çetmeli), İstanbul Teknik Üniversitesi Kütüphanesi, 733, istanbul, 399 s. 69
Metnin Düzenlenmesi 2. Kaynaklar Dizini (devam): • Bir derlemedeki bir kaynağa değinme: Değinilen belgenin başlığındam sonra derlemenin yer aldığı sayfalar, derlemenin adı, derleyen ; admm ilk harfi, soyadı ve (Der. ) yazılır. Derleyenler birden fazlaysa (Derl. ), yabancı dildeki derlemelerde (Der. ) ve (Derl. ) yerine (Ed. ) ve (Eds. ) kullanılır. Yücel, O. , 11982, ihale Yasası uyarınca yapılan inşaatlarda gecikmelerin kaynakları ve ihalenin boyutları ile ilişkileri, 99 -101, Türk inşaat Sektörünün Güncel Sorunları, Z. Akal, N. Eke ve S. Aksoy (Deri. ), Milli Prodüktivite Merkezi Yayınları, 292, Ankara, 420 s. Behrens, HU. , Vogl, D. J. and Jelen, F. C. , 1983, The learning curve, 285 -3500 Cost and Optimization Engineering, Jelen, F. C. and Black, J. H. (Eds. ), Mc. Graw Hill, New York, 538 p. • Rapor ve tez niteliğinde yayımlanmamış kaynaklar: Soyuçok, A. , 1981, Biyolojik Katı Cisimler için Bir Karışım Modeli, Doktora Tezi, İTÜ Temel Bilimler Fakültesi, 95 s (yayımlanmamış). Hassan, M. J. , 1985, Application of Line Of Balance Technique for Project Planning and Scheduling in Construction Industry, MSc Thesis, Middle East Technical University, 146 p (unpublished). 70
Metnin Düzenlenmesi 2. Kaynaklar Dizini (devam): • Yayıma kabul edilmiş ancak henüz yayımlanmamış kaynaklar: Eğer yayımlanacağı yer ve • tarih biliniyorsa kaynak olarak gösterilebilir. Yeşilada, E: . , 1986, KKTC'de konut sorunu ve yapımı, TMH, 320 (baskıda). O'Brien, J J. , Kreitzberg, F. C. and Mikes, W. , 1985, Network scheduling variations for repetetive work, Journal of Construction and Management, 111(2) (in press). Bir kurumun yayımladığı kaynaklar: Kurum adı uzunsa, ad kısaltılır ve kısaltma, kısaltmalar dizinine alınır. Bayındırlık Bakanlığı, 1974, Yapı İşleri Birim Fiat Tarifleri, Bayındırlık Bakanlığı Personeli Biriktirme ve Yardımlaşma Sandığı, 47, Ankara, 156 s. NBA, 1970, Programming House Building by Line Of Balance, The National Building Agency, London, 24 p. 3. Ekler Dizini : Normal sayfadan büyük olan ve tez boyutuna indirilmesi olanaksız olan proje ve benzeri resimlemeler metinden ayrı olanalr bu başlık altında verilir. 4. Özgeçmiş : Kompozisyon veya başka bir formda, üçüncü tekil sahıs kullanılarak adayın hangi ülke vatandaşı olduğu, doğum yeri ve tarihini de içeren biyografyası bu bölümde verilmelidir. 71
Скачать презентацию Ege Üniversitesi Uluslararası Bilgisayar Enstitüsü 2005 -2006 Oryantasyon
9515489fd95b62c0c9d49fdc42b2974b.ppt