DÜNYA VE TÜRKİYE PAMUK ARZ-TALEP DENGESİ Huseyin Nuri

DÜNYA VE TÜRKİYE PAMUK ARZ-TALEP DENGESİ Huseyin Nuri Çomu Güney ve Güneydoğu Anadolu Bitkisel Yağ Sanayicileri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı 03. 09. 2015/İSTANBUL – Sheraton Oteli

Pamuk bitkisi, yaygın ve zorunlu kullanım alanıyla insanlık açısından, yarattığı katma değer ve istihdam olanaklarıyla da üretici ülkeler açısından büyük ekonomik öneme sahip bir üründür. Pamuk, tohumlarından lif elde edilen bir bitki olması ve üretimindeki asıl amacının lif üretimi ve lif verimi olması ile birlikte, ortalama lif randımanının %35 -40 olması nedeniyle birim alandan elde edilen kütlünün %60'ı çiğittir. Çırçırlama sonrasında lifleri alınan tohumlarda (çiğit) %17 -24 oranında yağ bulunmaktadır. 2

DÜNYA LİF PAMUK 3 3

DÜNYA PAMUK EKİM ALANLARI (Bin Ha) Country 2010/2011/2012/2013/2014/2015 World 33. 499 35. 772 34. 332 32. 760 33. 820 31. 340 -7 1 India 11. 140 12. 200 12. 000 11. 700 12. 700 11. 800 -7 2 China 5. 250 5. 500 5. 300 4. 800 4. 400 3. 630 -18 3 United States 4. 330 3. 829 3. 793 3. 053 3. 780 3. 200 -15 4 Pakistan 2. 800 3. 000 2. 950 3. 000 2 5 Uzbekistan 1. 330 1. 315 1. 300 1. 290 0 6 Brazil 1. 400 900 1. 120 980 0 7 Burkina 400 395 580 650 660 630 -5 8 Turkmenistan 640 575 600 580 550 0 9 Mali 260 477 523 450 540 0 10 Argentina 605 530 360 560 480 460 -4 11 Cote d'Ivoire 200 280 375 450 410 420 2 12 Turkey 320 490 410 330 430 380 -12 13 Tanzania 300 350 500 380 325 0 14 Benin 180 200 250 270 320 310 -3 15 Burma 300 300 300 290 -3 Kaynak: USDA ** Bir önceki sezona göre 2015/2016 % Değişim 4 4

DÜNYA LİF PAMUK ÜRETİMİ (Bin Ton) Country 2010/2011/2012/2013/2014/2015/2016 % Değişim World 25. 504 27. 736 26. 960 26. 231 25. 906 23. 731 -8 1 India 5. 930 6. 322 6. 213 6. 750 6. 423 6. 314 -2 2 China 6. 649 7. 412 7. 630 7. 131 6. 532 5. 661 -13 3 United States 3. 947 3. 395 3. 775 2. 811 3. 553 2. 848 -20 4 Pakistan 1. 884 2. 311 2. 027 2. 068 2. 308 2. 221 -4 5 Brazil 1. 962 1. 897 1. 308 1. 742 1. 524 0 6 Uzbekistan 894 916 981 893 849 806 -5 7 Turkey 460 750 578 501 697 610 -12 8 Australia 916 1. 199 1. 003 894 545 479 -12 9 Turkmenistan 382 305 349 327 316 332 5 10 Greece 205 290 260 298 305 261 -14 11 Burkina 142 174 256 262 240 261 9 12 Mexico 160 257 226 201 262 229 -12 13 Argentina 294 218 164 266 267 218 -18 14 Mali 104 187 189 185 218 0 15 Cote d'Ivoire 74 108 149 164 147 169 15 Kaynak: USDA ** Bir önceki sezona göre 5 5

DÜNYA LİF PAMUK VERİMLERİ (Kg/Ha) Country 2008/2009/2010/2011/2012/2013/2014/2015/2016 % Değişim 1 Australia 2. 012 1. 932 1. 577 1. 828 2. 251 2. 047 2. 443 2. 129 -13 2 Israel 1. 244 1. 742 1. 814 1. 773 1. 814 0 3 Turkey 1. 236 1. 361 1. 436 1. 529 1. 407 1. 517 1. 620 1. 604 -1 4 Brazil 1. 415 1. 419 1. 400 1. 353 1. 452 1. 555 1. 563 0 5 China 1. 321 1. 315 1. 265 1. 346 1. 438 1. 486 1. 484 1. 562 5 6 Mexico 1. 222 1. 343 1. 436 1. 338 1. 455 1. 652 1. 643 1. 545 -6 7 Venezuela 1. 234 1. 234 0 8 Syria 1. 330 1. 359 1. 280 1. 306 1. 263 1. 306 1. 089 1. 197 10 9 Bulgaria 1. 089 1. 089 0 11 Peru 971 863 892 862 859 1. 008 1. 002 994 -1 12 Colombia 762 791 871 807 747 878 943 919 -3 13 United States 911 871 910 886 994 921 939 891 -5 14 South Africa 919 943 1, 037 988 610 816 855 0 15 Spain 325 424 715 845 893 748 820 0 10 Tunisia Kaynak: USDA ** Bir önceki sezona göre 6 6

Kaynak: USDA 7

PAMUK STOK DURUMU (Bin Ton) ÜLKELER 2011/12 2012/13 2013/14 (*) 2014/2015(**) 2015/2016(**) ÇİN 2, 087 6, 181 9, 607 12, 074 12, 080 ABD 566 729 903 651 1, 150 DİĞER 6, 824 7, 481 6, 354 6, 805 8, 280 TOPLAM 9, 477 14. 391 16, 864 19, 530 21, 510 Kaynak ICAC Cotton (*) Tahmin. (**) Projeksiyon Uluslararası Pamuk Danışma Kurulu (ICAC) verilerine göre Çin, son 5 yılda stoklarını 2. 087 milyon ton’dan 12. 080 milyon ton’a artırarak dünya lif pamuk stoklarının %60’ına yakını elinde bulundurmaktadır. 8 8

DÜNYA ÇİĞİT 9 9

DÜNYA ÇİĞİT ÜRETİMİ (1000 ton) Country 2010/2011/2012/2013/2014/2015/2016 % Değişim World 42. 603 47. 979 46. 309 45. 944 44. 482 40. 994 -8 1 India 11. 548 12. 312 12. 100 12. 950 12. 500 12. 300 -2 2 China 11. 593 13. 325 13. 720 12. 835 11. 757 10. 190 -13 3 Pakistan 3. 762 4. 616 4. 000 4. 100 4. 600 4. 400 -4 4 United States 5. 532 4. 872 5. 140 3. 813 4. 649 3. 808 -18 5 Brazil 3. 351 3. 239 2. 230 2. 900 2. 515 2. 450 -3 6 Uzbekistan 1. 600 1. 650 1. 765 1. 607 1. 528 1. 450 -5 7 Turkey 690 1. 050 870 740 1. 030 880 -15 8 Australia 1, 299 1. 700 1. 422 1. 881 711 680 -4 9 Turkmenistan 685 550 625 607 598 0 10 European Union 396 531 484 480 523 466 -11 11 Mexico 249 401 352 317 464 357 -23 12 Burma 190 190 368 370 350 -5 13 Argentina 502 355 260 420 350 345 -1 14 Burkina 180 221 325 345 367 332 -10 15 Mali 134 243 246 241 300 283 -6 Kaynak: USDA ** Bir önceki sezona göre 10

-%8 Kaynak: USDA 11

DÜNYA PAMUK YAĞI 12

DÜNYA PAMUK YAĞI ÜRETİMİ (1000 ton) Country 2010/2011/2012/2013/2014/2015/2016 % Değişim World 4. 961 5. 214 5. 211 5. 182 5. 172 4. 883 -6 1 India 1. 150 1. 210 1. 220 1. 305 1. 320 1. 305 -1 2 China 1. 411 1. 476 1. 566 1. 487 1. 396 1. 242 -11 3 Pakistan 530 565 560 615 600 -2 4 Brazil 454 455 347 396 371 363 -2 5 United States 379 342 363 286 277 231 -17 6 Uzbekistan 221 236 240 233 230 0 7 Turkey 110 145 146 130 180 155 -14 8 Australia 103 109 113 109 0 9 Turkmenistan 85 82 82 85 83 83 0 10 Mexico 62 76 74 61 79 74 -6 11 Burma 31 31 31 60 61 58 -5 12 European Union 45 51 49 48 50 48 -4 13 Mali 18 26 35 37 39 39 0 14 Burkina 23 25 33 31 35 31 -11 15 Cameroon 15 18 26 26 29 27 -7 Kaynak: USDA ** Bir önceki sezona göre 13

Kaynak: USDA 14

DÜNYA PAMUK KÜSPESİ 15

Dünya Pamuk Küspesi Üretimi (1000 ton) Country 2010/2011/2012/2013/2014/2015/2016 % Değişim World 14. 832 15. 645 15. 685 15. 582 14. 716 -6 1 India 3. 750 3. 940 3. 990 4. 269 4. 315 4. 269 -1 2 China 4. 206 4. 403 4. 672 4. 432 4. 159 3. 700 -11 3 Pakistan 1. 568 1. 690 1. 700 1. 850 1. 771 -4 4 Brazil 1. 350 1. 030 1. 178 1. 105 1. 080 -2 5 Uzbekistan 622 665 679 660 655 0 6 United States 1. 055 989 1. 021 816 776 653 -16 7 Turkey 293 387 389 330 455 390 -14 8 Australia 298 313 330 313 0 9 Turkmenistan 227 218 227 212 0 10 Mexico 161 198 193 160 206 195 -5 11 Burma 89 89 89 168 169 160 -5 12 European Union 125 142 139 143 148 143 -3 13 Argentina 73 55 41 145 120 0 14 Mali 54 78 104 112 117 0 15 Burkina 71 76 98 97 110 97 -12 Kaynak: USDA ** Bir önceki sezona göre 16

Kaynak: USDA 17

ÇİĞİT, PAMUK YAĞI VE KÜSPESİ Dünya üretimleri ÇİĞİT Pamuk Yağı Pamuk Küspesi 2011 47. 979 5. 214 15. 642 2012 46. 309 5. 211 15. 645 2013 45. 944 5. 182 15. 685 2014 44. 482 5. 172 15. 582 2015 tahmini 40. 994 4. 883 14. 716 FARK -8% -6% KAYNAK : USDA 18 18

TÜRKİYE’DE PAMUK ve ÜRÜNLERİ % 20 % 16 %1 % 62

BÖLGELER İTİBARİYLE TÜRKİYE PAMUK EKİM ALANLARI (BİN HA) YIL EGE G. DOĞU ANADOLU ANTALYA ÇUKUROVA TOPLAM 2010 82, 6 287, 8 4, 1 97, 7 472, 2 2011 96, 7 3. 139 5, 8 114 530, 4 2012 82, 7 302, 2 5, 7 91, 4 482, 0 2013 82, 6 278, 9 5, 9 78, 7 446, 1 2014 93, 4 289, 4 5, 6 75, 2 463, 6 Kaynak : TÜİK 20 20

-%12 Kaynak: USDA 21

Türkiye Pamuk İthalatı Sezon Miktar (Bin Ton) Miktar Endeksi Değer (Milyon $) Değer Endeksi 2003/04 516, 9 105 761, 5 139 2004/05 748, 4 152 882, 8 161 2005/06 762, 3 154 960, 8 175 2006/07 877, 3 178 1. 137. 9 207 2007/08 711, 4 144 1. 099, 8 2008/09 630, 2 128 866, 4 158 2009/10 960, 9 195 1. 570, 2 286 2010/11 729, 4 148 2. 044, 1 372 2011/12 518, 6 105 1. 274, 2 232 2012/13 803, 7 163 1. 513, 3 276 2013/14 924, 4 188 1. 843, 5 337 2014/15* 910, 3 176 1. 745, 6 292 Kaynak: ICAC 22 22

TÜRKİYE ÇİĞİT, PAMUK YAĞI VE PAMUK KÜSPESİ ÜRETİM TAHMİNLERİ 23 23

Kaynak: USDA 24

-%14 Kaynak: USDA 25

-%14 Kaynak: USDA 26

GÜNYAĞDER TÜRKİYE PAMUK ÜRETİM TAHMİNLERİ (TON) 2015/16 Kütlü Pamuk Çiğit P. Yağ P. Küspe EGE 421. 000 250. 000 30. 000 150. 000 ANTALYA 18. 000 11. 000 1. 320 6. 600 ÇUKUROVA 280. 000 173. 000 20. 760 103. 800 GAB 936. 000 580. 000 115. 500 348. 000 TOPLAM 1. 655. 000 1. 014. 000 121. 680 608. 400

TÜRKİYE TAHMİNİ ÇİĞİT MİKTARI (TON) 2015/16 2015 Tahmini Toplam Çiğit Üretim 1, 014, 000 Ton Kütlü P. 421. 000 Çiğit 250. 000 P. Yağ 30. 000 P. Küspe 150. 000 % 25 Kütlü P. 18. 000 Çiğit 11. 000 P. Yağ 1. 300 P. Küspe 6. 500 %1 Kütlü P. 280. 000 Çiğit 173. 000 P. Yağ 21. 000 P. Küspe 103. 000 % 17 Kütlü P. Çiğit P. Yağ P. Küspe %57 936. 000 580. 000 115. 000 348. 000

2007 - 2015 Nötr Pamuk Yağ ve Pamuk Toh. Küspesi Ext. Fiyat Grafiği 3, 250. 00 TL 2, 750. 00 TL 2, 250. 00 TL 1, 750. 00 TL 1, 250. 00 TL 750. 00 TL 2007 Yıllık Ortalama Nötr Pamuk Yağı 1, 415 Pamuk Toh. Küspesi Ext. 503 2008 Yıllık Ortalama 1, 547 536 2009 Yıllık Ortalama 1, 521 358 2010 Yıllık Ortalama 1, 872 506 2011 Yıllık Ortalama 2, 540 521 2012 Yıllık Ortalama 2, 400 428 2013 Yıllık Ortalama 2, 382 671 2014 Yıllık Ortalama 2, 783 702 2015 Yıllık Ortalama 2, 640 485

PAMUK TARIMINI KISITLAYAN FAKTÖRLER 1) Pamuk üretim maliyetlerinin yüksek olması (Gübre, mazot, makineli hasata rağmen seyretme ve çapalama işçiliği maliyeti, zararlı ile mücadele (özellikle yeşil kurt) 2) Yurtiçi alternatif ürünler arası parite oluşumunda uluslar arası piyasalarla dengelerin kurulamaması 3) Ürün desteklemeleri hesaplanırken özellikle gümrük fon uygulamalarının destekleme pariteleri oluşumunda dikkate alınmaması 4) Alternatif ürünlerin getirlerinin daha yüksek olması (yerfıstığı, soya, mısır, narenciye v. b. ) 30

PAMUK TARIMINI DESTEKLEYEN FAKTÖRLER 1) Son yıllarda mekanizasyonun artması (özellikle makineli hasat), 2) Ürün destekleme primlerinin arttırılması (65 krs/kg) ve bunun erken dönemde açıklanması 3) 2013 sezonu itibarı ile Better Cotton ile ilgili uygulamaların ülkemizde başlaması 31

PAMUK ÜRETİMİNİ ARTTIRMAK İÇİN 1) Pamuk stratejik bir ürün olarak ilan edilmeli ve bir milyon ton pamuk üretiminde istikrar sağlanıncaya dek üretimin arttırılarak desteklenmesi sağlanmalıdır. 2) Ürün desteklemeleri belirlenirken destekleme fiyatı belirlenirken uluslar arası piyasalardaki fiyat pariteleri ve Dünya fiyatları , alternatif ürünlerdeki fiyatlar ve gümrük vergisi politikaları, girdi maliyetleri birlikte ele alınarak değerlendirilmelidir. 3) Ürün destekleme primlerinin ekim tarihinden önce bildirilmesi ve aynı yıl içerisinde ödenmesi sağlanmalıdır. 4) Ticaret Borsaları, sektörel kuruluşlar daha aktif olarak önce yerel daha sonra ülkesel “ürün analizlerini” yaparak işbirliklerini artırmalıdırlar. 5) Tekstil sektörünün yeniden canlanması için gerekli tedbirler alınmalıdır. 6) Çiğit işleyen fabrikaların yan ürünleri yurtiçi firmalar tarafından “Yerli Malı Genelgesi/GDO’suz” kapsamında satın alınarak desteklenmelidir. 18. 09. 2013 İstanbul 32

BİZİ DİNLEDİĞİNİZ İÇİN TEŞEKKÜR EDERİZ Hüseyin Nuri Çomu Güney ve Güneydoğu Anadolu Bitkisel Yağ Sanayicileri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı 33