Distributed Planning Patrick De Causmaecker Gedistribueerde Dataverwerking Informatieverwerking

Distributed Planning Patrick De Causmaecker Gedistribueerde Dataverwerking, Informatieverwerking en Beslissingsondersteuning (GDIB) K. U. Leuven Campus Kortrijk 2 -04 -2007 Patrick De Causmaecker, GDIB 1

Inhoud • Complexiteit van planning • Gedistribueerde planning • Een oplossing via multiagentensystemen? 2 -04 -2007 Patrick De Causmaecker, GDIB 2

Planning eb : w eb nel is. W son b m r o Tre d pe nd j X e a as ning b n tus pla ding sen l en pro loa onne -co rs ntro ducti , Pe epl l le m we ntro et M annin o d g opti evelop ES ss C ent. e m inte ise th a mod Acc agem , ng e tim el fo rcha nni nce r man rd nge e a pla of p plans istribu ric. end ente tt erso o te l ene nne f the pe d pers e & A rt g ospita st c o o l ca i o upp n h n re rson. Tem nnel & C o s stay i nd… n l ovng plann t er a ni er ed dep ing. W bn tt ign tient's deve art e Pla e er a des wa loped p glob men , for pe to he al re t bou nt totware to the alth c r sult ndasof buted are. W sonnel-pla. s ri e ild a g nning e des e r t stic ses, lao w h ogi in cribe disc neric m t the ch laborator hicenwlas cesse ove ieparie pro aracte s t lat r wi odel th ristics n-w a ss of en ed in s t allow th -cla agem ese itua rld tion s to wo man s in wh and ich a 2 -04 -2007 Patrick De Causmaecker, GDIB 3 n

Planning revisited Korte termijn, reactief • Scheduling: het toekennen, onder beperkingen, van middelen aan objecten in ruimte en tijd zodanig dat een bepaalde grootheid geoptimaliseerd wordt. • Sequencing: de constructie, onder beperkingen, van een volgorde van uitvoering van activiteiten. • Timetabling: de toekenning, onder beperkingen, van middelen aan objecten in ruimte en tijd zodanig dat een verzameling doelstellingen worden gerealiseerd • Rostering: het plaatsen, onder beperkingen, van middelen op posities in een vast patroon 2 -04 -2007 Patrick De Causmaecker, GDIB 4

Voorbeelden • Scheduling in productie – Dit is een zeer grondig bestudeerd onderwerp dat geleid heeft tot tal van verrassende en briljante ontdekkingen op theoretisch en praktisch vlak. • Opstellen van uurroosters voor (hoge)scholen, universiteiten, sportwedstrijden, … – Ook dit is het laatste decennium grondig bestudeerd. Het dient als testbank voor moderne optimalisatietechnieken. Ook modelleringproblemen komen aan bod. • Scheduling in netwerken • Personeelsscheduling – Zowel rostering, timetabling als scheduling komen hier aan bod. Dit stelt eigen modelleringsproblemen. 2 -04 -2007 Patrick De Causmaecker, GDIB 5

Complex… 2 -04 -2007 Patrick De Causmaecker, GDIB 6

Lokale zoeken : Tabu search • Metaheuristiek : een algoritmeschema met ruimte voor probleemgebonden informatie. • • 2 -04 -2007 Patrick De Causmaecker, GDIB Lokale optima verlaten door het verbieden van recent gebruikte (soorten) zetten. Brede exploratie afwisselen met intens onderzoek Door het landschap bewegen via verschillende nabuurschapsrelaties (VNHS) Er is geen garantie dat het optimum gevonden is. 7

Gebruikersinterface De complexiteit van het model is meestal ook duidelijk in de gebruikersinterface. De onmogelijkheid om alle verwachtingen van de operator en de andere gebruikers uit te drukken leidt tot de implementatie van geavanceerde grafische hulpmiddelen. Ze laten toe om een rooster visueel te onderzoeken en om automatisch gegenereerde roosters manueel aan te passen. 2 -04 -2007 Integrating human abilities and automated systems for timetabling: a competition using STARK and Hu. SSH Representations at the PATAT 2002 Conference S. Ahmadi, R. Barone, E. K. Burke, P. Cheng, P. Cowling, B. Mc. Collum Patrick De Causmaecker, GDIB 8

Gedistribueerde personeelsscheduling • Voorbeelden – Carter beschrijft een procedure voor het opbouwen van de roosters van de Waterloo Universiteit in Canada. Hij laat expliciet toe dat de verantwoordelijken in de verschillende departementen onderhandelen op specifieke ogenblikken in het proces. • Carter, M. W. , “A Comprehensive Course Timetabling and Student Scheduling System at the University of Waterloo” 2 -04 -2007 Patrick De Causmaecker, GDIB 9

Gedistribueerde personeelsscheduling • Voorbeelden – Taakmanagement in British Telecom (RECONET, Tsang, MISTA 2005) • • Autonome groepen (Managers, Buyers, Sellers) Competitief model, Financieel en organisatorisch Uitwisseling van middelen wordt genegocieerd Management ageert als opdrachtgever – Diensten in een hospitaal • Collaboratief model • Autonomie is organisatorisch 2 -04 -2007 Patrick De Causmaecker, GDIB 10

Waarom gedistribueerd? • Intrinsiek gedistribueerd: – partijen beheren eigen middelen – Implementeren eigen voorkeuren • Gedistribueerd algoritme: – Kan gebruik maken van parallelle rekenkracht. 2 -04 -2007 Patrick De Causmaecker, GDIB 11

Voorbeeld: Nurse Rostering Problem • roosters voor één ziekenhuisafdeling – personeeltekorten: • Ziekte • Overbezetting • … • Mogelijke oplossing: – Uitwisselingen van personeel – door onderhandeling 2 -04 -2007 Patrick De Causmaecker, GDIB 12

Eigenschappen • Lokale autonomie – Zeer gedetailleerd – Persoonsgebonden, gevoelig – Zeer reactief, lokale optimalisatie brengt veel bij – Risico op eilandjes • Globale vereisten – Kosteneffectief, taakgedreven, flexibiliteit, snelheid, slank 2 -04 -2007 Patrick De Causmaecker, GDIB 13

Spanning • Dit creeert een spanning tussen het lokale en het globale niveau – Lokaal dienen we zeer gedetailleerd, gepersonaliseerd te werken. Er is zorg voor de kwaliteit van het werk en van het werken. Penetratie, hoge complexiteit in de te behandelen materie – Globaal is er aandacht voor het volledige bedrijfseconomische plaatje, voor de taken en de klanten Optimaal gebruik van de resources 2 -04 -2007 Patrick De Causmaecker, GDIB 14

Een goed model • Een probleem met autonome componenten die door te interageren een coherent werkende gemeenschap moeten vormen wordt goed beschreven als een Multi Agenten Systeem 2 -04 -2007 Patrick De Causmaecker, GDIB 15

Intelligente Agenten • Agenten hebben hun oorsprong in artificiële intelligentie, maar het domein heeft zijn eigen dynamiek ontwikkeld. • Technieken en benaderingen uit de artificiële intelligentie worden er gecombineerd met parallel rekenen, declaratieve talen, logica, emergent gedrag, automatisch plannen… • Hun belangrijkste kenmerk is hun autonomie om het doel waarvoor ze ontworpen zijn na te streven. 2 -04 -2007 Patrick De Causmaecker, GDIB 16

• Voorbeeld: • Mam. Moe. T (° 1/10/2004 -† 30/9/2006) Intelligent Communication Platform for Multi Modal Transport http: //ingenieur. kahosl. be/projecten/mammoet 2 -04 -2007 Patrick De Causmaecker, GDIB 17

Drie elementen • Agententechnologie is een relatief jonge discipline in computerwetenschappen • Verzamelt veel technieken en ideeen uit andere gebieden (bijv. Artificiele intelligentie). We beperken ons tot – Negotiatie – Speltheorie – Optimalisatie 2 -04 -2007 Patrick De Causmaecker, GDIB 18

Onderhandelen • Veilingen, contractnetprotocols, monotone procedures, … • Nash-evenwichten uit de speltheorie bepalen het gedrag van rationele agenten. • Door samen te werken kunnen soms betere evenwichten gevonden worden. • Dit kan ingebouwd worden in de onderhandelingsprocedure. • Andere aspecten als privacy en trust bij het verwerken van vragen, vereisten, voorkeuren, … worden op een natuurlijke manier ingebouwd. 2 -04 -2007 Patrick De Causmaecker, GDIB 19

Contractnet Protocol (FIPA) • Gebaseerd op het afsluiten van contracten tussen opdrachtgevers en (kandidaat) contractanten • Eenvoudig protocol 2 -04 -2007 Patrick De Causmaecker, GDIB 20

Speltheorie: The Prisoners Dilemma Twee mannen zijn beschuldigd van een misdaad en zitten in afzondering Men zegt ze dat 1. Indien één van hen bekent en de andere niet, dan komt degene die bekent vrij, en de ander gaat in de cel voor 3 jaar 2. Indien beide bekennen gaan ze in de cel voor 2 jaar. Ze weten dat, indien geen van hen bekent, ze allebei voor 1 jaar in de cel gaan. 2 -04 -2007 Patrick De Causmaecker, GDIB 21

Speltheorie • Bekennen is verraad, niet bekennen is samenwerken. • Het gedrag van de rationale agenten wordt bepaald door de regels van het spel 2 -04 -2007 verraa werkt mee d (D) (C) verraad (D) werkt mee (C) 2 2 0 5 5 0 3 3 Patrick De Causmaecker, GDIB 22

Nash evenwicht • Wat mijn tegenstrever ook kiest, ik bereik … • In het voorbeeld is het Nash evenwicht (verraad, verraad) • Dit is niet helemaal in overeenstemming met ons gevoel voor moraliteit • Dit optimaliseert ook niet het totale gevoel van welzijn. 2 -04 -2007 Patrick De Causmaecker, GDIB 23

Moraliteit? • De enige manier om tot samenwerking te komen is “irrationaliteit”? ! • Alternatieven: – In de werkelijkheid zien we meerdere vormen van altruïsme. Is deze werkelijkheid dan niet goed beschreven door speltheorie? – Tweelingenparadox – Rationaliteit? – De schaduw van de toekomst 2 -04 -2007 Patrick De Causmaecker, GDIB 24

De tweelingenparadox • “De andere speler is mijn tweelingbroer, hij zal op dezelfde manier redeneren als ik” – cfr Fermi’s paradox: “Where is everybody” • Het probleem hier is dat we het dilemma niet echt spelen. Als we onze tweelingbroer kunnen laten denken wat we willen door het zelf te denken is er slechts één speler. 2 -04 -2007 Patrick De Causmaecker, GDIB 25

De schaduw van de toekomst • “Iterated Prisoners Dilemma” – Het spel wordt verschillende keren gespeeld, verschillende “ronden”. • Laten we veronderstellen “zeer lang” of in mathematische termen “oneindig lang”. – Als ik nu verraad, dan kan mijn tegenstrever me “straffen” door straks ook te verraden. – Als ik nu eens probeer, door mee te werken, dan kan ik niet zo heel verliezen, en misschien komen we tot samenwerking. 2 -04 -2007 Patrick De Causmaecker, GDIB 26

De toekomst • Als we het spel oneindig lang spelen is samenwerking een rationele uitkomst. • Maar wat als we veel, maar niet oneindig lang spelen? – Wat doen we de laatste ronde? Verraad is hier het meest rationeel. – Hierdoor wordt de op één na laatste ronde effectief de laatste. Wat doen we hier? Verraad. –… – Verraad is de rationele strategie! 2 -04 -2007 Patrick De Causmaecker, GDIB 27

In de werkelijkheid? • Er is altijd een “waarschijnlijkheid” dat we opnieuw zullen spelen. Het eindig aantal keer spelen is dus niet realistisch. • Samenwerken kan dus wel rationeel zijn. • ALT-D: verraad altijd (de “optimale” strategie) • RANDOM: kies C of D at random, elke keer • TIT-FOR-TAT: – C in de eerste ronde, en dan – Wat de tegenstrever deed in de vorige ronde 2 -04 -2007 Patrick De Causmaecker, GDIB 28

Na 20 jaar: • The Prisoner's Dilemma Competition • http: //www. prisoners-dilemma. com/competition. html i. D j. D i. C 7 7 j. C 2 -04 -2007 8 0 8 10 Patrick 0 De Causmaecker, GDIB 10 29

Vraag • Agenten laten toe om dieper in de organisatie door te dringen • De informatiegaring is efficienter • Er is meer controle over vertrouwelijke informatie • Bij het onderhandelen wordt de informatie geaggregeerd • Het resulterende proces is suboptimaal ten opzichte van een centrale benadering • Hoe kunnen deze aspecten tegen mekaar afgewogen worden? 2 -04 -2007 Patrick De Causmaecker, GDIB 30

Optimalisatie • De lokale criteria zijn vaak persoonsgebonden, worden bepaald door lokale vereisten die niet van belang zijn voor de volledige organisatie • Deze zijn wel belangrijk voor het goed functioneren van de eenheid in het geheel • De globale criteria zijn bepalend voor de performantie van dit geheel • Ook hier spelen verschillende criteria en maten van performantie een rol. • Een agentenmodel helpt om deze criteria toch tegen mekaar af te wegen. 2 -04 -2007 Patrick De Causmaecker, GDIB 31

Conclusie The proof of the pudding is in the eating so Come again! 2 -04 -2007 Patrick De Causmaecker, GDIB 32