ОБА. казлек.каз.ppt
- Количество слайдов: 36
ДӘРІС 5 курс «Қоғамдық денсаулық сақтау» ТАҚЫРЫП: ОБАНЫҢ ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ ЭПИЗООТОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ЭПИДЕМИОЛОГИЯЛЫҚ ЖАҒДАЙЫ. ЭПИДЕМИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАДАҒАЛАУДЫ ҰЙЫМДАСТЫРУ. Дәріскер: а. о. Әлімханова Қ. Н.
Мақсаты: Студенттерді оба ауруының эпизоотологиясы және эпидемиологиясының маңызымен, этиологиялық ерекшеліктерімен, инфекцияның клиникалықэпидемиологиялық ерекшеліктерімен, инфекцияға эпидемиологиялық қадағалауды ұйымдастыруды үйрету.
Дәрістің жоспары: Оба ауруына жалпы анықтама беру Оба ауруының жеке түрлеріне, таралуына, жіктелуіне сипаттама Оба ауруының аса маңызды эпидемиологиялық көріністері Оба ауруының эпизотологиясы және эпидемиологиясының қазіргі кездегі жағдайы Клиникалық көріністеріне, диагноз қою принциптеріне қысқаша сипаттама Инфекциямен күресу, алдын алу шаралары
Оба
Оба Обаның эпидемиологиялық сипаттамасы Обаның клиникалық көріністері Обаның алдын алуы, емдеу және бақылау жасаудың негізгі принциптері
Анықтамасы Оба (pestis) – көпшілік жағдайды трансмиссивтік мезанизммен әртүрлі жолдармен берілетін зоонозды, табиғи – ошақтық аса қауіпті карантиндік (конвенциялық) жұқпалы ауру, клиникалық көрінісі қызбамен, ауыр түрде уланумен сепсиспен, лимфа жүйелерінің ішкі ағзалардың жарақатталуымен, өліммен аяқталумен сипатталады.
Yersinia pestis
Оба Y. pestis табиғи резервуалары (тасымалдаушылар, иелер). Негізгі тасымалдаушылары: Құмтышқандар Саршұнақтар Егеуқұйрықтар Тиіндер • Луговые собачки • Сұр тышқандар • Ала тышқандар • Сурки • Теңіз тышқандары Қосымша тасымалдаушылар: • Мысық тәрізділер • Түйелер • Иттер, Койоттар • Ешкілер • Қояндар • Бұғылар • Антилопалар
Yersinia pestis Бүргелердің 30 түрі Y. Pestis тасымалдаушылары Y. Pestis қорытуға тұрақты PLDферментін түзеді, Y. pestis бүргенің асқазанының алдында блок түзеді. Бұл блок келесі қанды сорған кезде лоқсуға әкеледі Асқазанда блок түзілген бүрге
Yersinia pestis Қоздырғыш суда, топырақта, астықта бірнеше апта сақталады. Бүргенің нәжісінде, кепкен қақырықта және жерленген өліктерде біршама уақыт сақталады Күн сәулесінің әсерінен (бірнеше сағат), қыздыру кезінде (55 С 15 мин аралығында). Аэрозольдік түрде өмір сүреді
Оба тарихы Император Юстиниан Цесариядан Прокопиус
Оба тарихы
Оба тарихы Монғол әскерлері Қытайды жаулап алған кездегі ауру жұқтырған бүргелер мен егеуқұйрықтарды жүктерімен әкелді Ауру Еуропа мен солтүстік Африкада 1347 и 1352 жылдары таралды Қытайдан батысқа ауру жұқтырған егеуқұйрықтар мен бүргелер арқылы керуен жолдарымен саяхатшылар мен саудагерлер таратты
Оба тарихы 1894 жылы болған бубуонды обаның бұрқ етпесі кезіндегі Армия мен Флот жасақтарына Гонконг өкметі берген медалі
Оба тарихы Китайская листовка, посвященная чуме 1894 г. Возбудитель чумы был идентифицирован в материале от людей в 1894 г. Александром Йерсином (Alexandre Yersin).
Оба биологиялық қару ретінде
Обаның әлемде таралуы
Обаның клиникалықпатогенетикалық жіктелуі Біріншілік-ошақтық формалар Генерализацияланған формалар (гематогендік диссемниация) Екіншілік-ошақтық формалар (гематогендік диссеминацияның асқынулары)
Біріншілік-ошақтық формалары Терілік Бубондық Ангинозды Абдоминальді (ішектік) Пневмониялық (өкпелік) Аралас “Safety Pin” Y. Pestis в крови Pin
Генерализацияланған формалары Екіншілік-генерализацияланған (біріншілк-ошақтық формалардан кейін туындайды) Біріншілік-генерализацияланған (біріншілік септикалық, септицемиялық) (біріншілік форма ретінде туындайды )
Екіншілік-ошақтық формалары - бубонды, - ангинозды; - абдоминальді; - пневмониялық; - менингоэнцефалиттік; аралас; - септикалық.
Обаның эпидемиологиясы Инфекция көзі Обамен ауырған науқас адам немесе ауру жануар Сырқаттанушылықтың екі түрі дамиды: Ошақта спорадикалық және эпидемиялық сырқаттанушылық түрінде
Ошақтағы спорадикалық сырқаттанушылық Инфекция көзі ауру жануарлар Берілу механизмдері – - трансмиссивтік (бүрге, сирек кезде кенелердің шағуы) - жарақаттық-жанасу (малды сойғанда) - алиментарлық (ауыз арқылы тағаммен) - аспирациялық (шаңмен тыныс алу)
Ошақтағы спорадикалық сырқаттанушылықты біріншілік клиникалық формалар дамиды: Терілік, терілік-бубондық ангиноздық (фарингеалды); абдоминальді (ішектік); пневмониялық (өкпелік); аралас; бірінішілік-генерализацияланған (септицемиялық)
Обаның жұғу жолдары A B Біріншілік-ошақтық бубонды форма D, E Обаның екіншілік оқиғалары Тасымалдаушы Xenopsylla cheopis бүргесі Yersinia pestis A B C, E Біріншілік-генерализацияланған формалары C Біріншілік-пневмониялық формалары Инфекция көздері Обаның жұғу жолдары A = Трансмиссивтік бүргелердің шағуы (кенелер) B = Жарақаттық-жанасу (жануарлармен немесе етпен) және алиментарлық C = Респираторлық D = Тұрмыстық-жанасу
Бубондық форманың клиникалық көріністері
Бубондық обаның клиникалық көрінісі
Бубондық форманың клиникалық көріністері
Пневмониялық обаның клиникалық көріністері
Пневмониялық обаның клиникалық көріністері
Пневмониялық обаның клиникалық көріністері 1 күн @ 17: 30 2 күн @ 00: 30 3 күн @ 10: 00 Uniformed Services University, 2005: tmcr. usuhs. mil/tmcr/ chapter 24/radiological. htm
Пневмониялық оба науқастарының өкпесіннің рентген суреті (N = 9) Альвеолярлық инфильтраттар (100%)
Септицемиялық оба
Септицемиялық обаның клиникалық көріністері
Обалық менингит
Алдын алу және бақылау
ОБА. казлек.каз.ppt