Дәнекер тіні Орындаған Шакаров Р К 2 -002

Дәнекер тіні Орындаған: Шакаров. Р. К 2 -002 топ ЖМФ

Дәнекер ұлпасы организмдегі ұлпаның 50%-ын құрайды. Дәнекер ұлпасының даму көзімезенхима.

Дәнекер ұлпасының атқаратын қызметтері: Тіректік Механикалық Трофикалық Қорғаныштық

Дәнекер тіні Меншікті дәнекер тіні Қаңқалық дәнекер тіні Ерекше қасиеті бар дәнекер тіндер

Дәнекер тіні Жасушааралық зат Жасушалар

Жасуша аралық зат Негізгі аморфты зат Талшықтар Коллаген Эластикалық Ретикулярлық талшықтар

Макрофагтар Фибробластар Плазмоциттер Жасушалары Тіндік базофильдер Адвентициалды жасушалар Адипоциттер Перициттер

Меншікті дәнекер тіні Ш Борпылдақ талшықты дәнекер тіні Ш Тығыз талшықты қалыптаспаған дәнекер тіні Ш Тығыз талшықты қалыптасқан дәнекер тіні

Ш Борпылдақ дәнекер ұлпа жасушалардан және жасушааралық заттан тұрады. Борпылдақ дәнекер ұлпада негізгі аморфты зат көп болады.

Борпылдақ талшықты дәнекер тіні

Коллаген талшықтары борпылдақ дәнекер ұлпада әртүрлі бағытта ретсіз орналасқан. Олар түзу, иректелген кейде ширатылған жіптер түрінде де кездеседі. Олар бір-бірімен параллель орналасқан фибриллалар шоғырынан тұрады. Тропофибриллалар коллаген белогының агрегаттары. Олар өзара сутектік байланыс арқылы бірігеді. Коллаген талшықтары коллаген белогынан тұрады. Оны диффе ренсацияланған фибробластар синтездейді. Проколлаген молекуласы тізбектелген 3 компоненттерден тұрады. Әрбір тізбек қайталанып орналасқан амин қышқылдарынан тұрады.

Коллаген талшықтарының түзілуінде 4 саты бар: Молекулярлық Протофибрильдік Фибрильдік Талшықты

Коллаген талшығының 12 түрі белгілі: 1 типті: сүйекте, көздің мөлдір қабығында, артериялардың қабырғасында кездеседі 2 типті: гиалинді шеміршекте, шыны тәрізді денеде кездеседі. 3 типті: базальды мембранада кездеседі. Және тағы да басқалары.

Ретикулярлық талшықтар 3 типті коллагеннен және көмірсулардан тұрады. Бұл талшықты аргирофильді талшықтар деп атайды. Өйткені олар күміс тұздарымен жақсы боялады. Ретикулярлық талшықтар қан жасаушы және иммундық қорғау мүшелерінің стромасында кездеседі.

Эластикалық талшықтар эластин белогынан тұрады. Бұл белокты да фибробластар синтездейді. Эластикалық талшықтар дәнекер тінге серпімділік, созылғыштық қасиет береді. Олардың дамуында да 4 сатыны ажыратамыз. Эластика- лық талшықтар орсеинмен қоңыр түске, пикрин қышқылынан сары түске боялады. Ал гематоксилин-эозинмен боялмайды.

Борпылдақ дәнекер тінінің жасушалары: Фибробластар Макрофагтар Плазмоциттер Тіндік базофильдер Адвентициалды жасушалар Перициттер Адипоциттер

Фибробластардың дамуы бойынша жіктелуі: Дің жасушалары Жартылай дің жасушалары Аз дифференцирленген фибробластар Дифференцирленген фибробластар Фиброциттер Миофибробластар Фиброкластар

Фибробластар- дәнекер тіннің ең негізгі және ең көп жасушалары. Себебі олар жасушааралық затты синтездейді. Белсенді синтетикалық қызмет атқарушы дифференцирленген фибробластар. Олар көп өсінділі жасушалар. Препаратта пішіні құс саусағына ұқсайды. Цитоплазмасы базофильді, ядросы сопақша болып келген.

Фибробласттың жасушааралық зат түзуі

Фиброциттер- қартайған жасуша лар болып табылады. Синтетика- лық процеске қатыспайды. Миофибробластар-пішіні бойын ша жазық миоциттерге ұқсас. Фиброкластар- бұл жасушалар жатыр қабырғасында кездесе- ді. Бірақ жүктіліктен кейін жасушааралық затты жоюға қатысады. Себебі оларда лизосомалық аппараты жақсы дамыған.

Макрофагтар-фагацитозға жауап беруші жасушалар. Олардың белгілі бір пішіні болмайды. Олардың цитолем- масы жалған аяқ құруға қатысады. Цитолемманың бетінде антигендерді анықтауға арналған рецепторлар болады. Олар антигендерді корпускулярлы түрден молекулярлық түрге айналдырып, бұл ақпаратты лимфоциттерге жеткізеді. Макрофагтың лизосомалық ақпараты өте жақсы дамыған. Олар бос және орналасқан болып бөлінеді.

Плазмоциттер- Б лимфоциттертен дамиды. Пішіні сопақша , цитоплазмасы базофильді, ядросы 1 жақ шетіне орналасқан. Ядроның маңы боялмайды. Ол жерді “ашық алаң” немесе мокула деп атайды. Ол жерде центриольдер мен гольджи комплексі орналасқан. Антидене өндіреді.

Тіндік базофильдер-көбіне қан тамырлардың бойында орналасады. Пішіні дөңгелек не сопақша. Цитоплазмасында әртүрлі түйіршіктер болады. Түйіршіктерде гепарин, гистамин, сератонин болады. Қызметі осыған байланысты болып келеді.

№ 1 -тіндік базофильдер

№ 1 -тіндік базофильдер

Адвентициалды жасушалар- ең аз дифференсацияланған жасушалар. Олар митоз жолымен көбейіп, миобластқа, фибробласт қа адипоциттерге айналады. Перициттер-қан тамырлардың өткізгіштігін реттейді.

Ш Тығыз талшықты қалыптасқан дәнекер тіні-тері дермасында кездеседі. Мұнда талшықтар ретті орналасады.

Тығыз талшықты дәнекер тіні (Саусақ терісі)

Серпімді тығыз қалыптасқан талшықты дәнекер тіні

Ш Тығыз талшықты қалыптаспаған дәнекер тінінегізгі аморфты заты аз. Талшықтары ретсіз орналасқан. Оларға сіңір, фасция, байлам, апоневроздар жатады. Байлам- 1 -1 -н параллель орналасқан эластикалық талшықтардан тұрады. Олардың арасында жұқа дәнекер ұлпалық қабаттар өтеді.

Сіңір-коллаген талшықтарынан тұрады. Олар 1 -1 -мен параллель орналасып, шоғыр түзеді. Әрбір шоғырдың арасында фиброциттер және негізгі аморфты зат орналасқан. Коллаген шоғыры көрші шоғырдан жұқа дәнекер тінді қабатпен бөлінеді. Оны эндотений деп атаймыз. Бұл шоғырлар 1 реттік деп аталады. Бірнеше 1 реттік шоғырлар 2 реттік шоғырларды түзейді. 2 реттік 3 реттікті құрайды. 2 реттік шоғырлар арасында экто, сіңірдің сыртын перитоний қаптайды.

Коллагенді тығыз қалыптаспаған талшықты дәнекер тіні(сіңірдің көлденең кесіндісі)

Ерекше қасиеті бар дәнекер тіні Ретикулярлы тін Май тіні Шырышты тін Пигментті тін

Май тіні- бірнеше адипоциттер бірігуі нәтижесінде түзіледі. Оның 2 түрін ажыратады: 1. Ақ 2. Қоңыр

Ерекше қасиеті бар дәнекер тіні (Лимфа түйінің ретикулярлық тіні)

Ақ май тіні Ересек адамға тән. Жасушасы дөңгелек пішінді, цитоплазманың ортасында үлкен май тамшысы бар. Май тамшысы Судан -3 бояуымен бояғанда қызғылт сары түске боялады.

Ақ май тіні

Қоңыр май тіні Жас нәрестелерге тән немесе қыста ұйықтайтын жануарларға тән. Цитоплазмасында ұсақ дисперсті май тамшылары көп. Жасушада митохондрия жақсы дамыған. Тінге қоңыр түс беретін митохондрияның пигменті цитохром болып табылады.

Қаңқалық дәнекер тіндер Шеміршек тіндері Сүйекті тіндер

1. 2. 3. Шеміршек тіні- тыныс алу жолында, буын беттерінде, омыртқа аралық дискіде орналасады. Оның құрамында 7080% су, 10 -15% органикалық зат, 4 -7% тұз. Оның 3 түрін ажыратады: Гиалинді Эластикалық Талшықты

Омыртқааралық дискінің талшықты шеміршек тіні (үлкен көрінісі)

Омыртқааралық дискінің талшықты шеміршек тіні (кіші көрінісі)

Сүйек тіні- дәнекер тінінің маманданған түрі. Оның жасуша аралық затында 70% тұз мөлшері кездеседі. Қызметі: 1. Тіректік 2. Механикалық 3. Қорғаныштық 4. Са мен Р тұздарының депосы Сүйек тінінің 2 түрін ажыратады: 1. Ретикулафиброзды 2. Табақшалы

Зейін қойып тыңдағандарыңызға рахмет!