Цитокиндер Негізгі сұрақтар: 1. Интерлейкиндер, жалпы сипаттамасы, 2. Интерлейкиндердің түрлері, 3. Интерлейкиндердің биологиялық қызметі, 4. Интерлейкиндерді алу әдістері. 5. Ісік некроз факторы
Интерлейкиндер (ИЛ) – *лейкоциттерде түзілетін биологиялық белсенді заттар. *35 астам интерлейкиндер сипатталған. *әр интерлейкин ағзада атқаратын қызметі ерекше. Интерлейкиндер –иммундық жүйенің қызметтің қамтамасыздандыратын ақуыздар. Интерлейкиндер ерекше факторларынын, мысалы жұқпаның, әсерінен ағза жасушаларында түзіледі де ортаға секретеледі.
Интерлейкиндер • жасушалардың өзара әрекеттесуінде делдалдар ретінде болады, *иммундық жүйе жасушаларының және басқа клеткаларының пролиферациясын, жіктелуін, функционалды активтігін реттейді, *қабыну реакциялаарының қалыптасуына қатысады, *ағзаға микроорганизмдер енгенде иммундық жауаптын дамуын қамтамасыз етеді, *ісіктерге қарсы иммунитеттің дамуына қатысады.
Интерлейкиндер * цитокиндердің тұқымдасына жататын ақуыздардың бір түрі, *иммундық жүйенің гормондары деп саналады, * иммундық жүйенің қызметтің қамтамасыздандырады, * иммундық жүйенің қызметтің реттейтін заттар, Интерлейкиндер жауапты иммундық жүйенің жұқпаға қарсы бағытталған реакциялары басталу үшін, соның ішінде *қабыну, *аллергиялық реакциялар, *ауырсыну, *дененің қызуы, *жарғакшаларының қалпына келуі, Интерлейкиндер жұқпамен күресу үшін иммундық реакцияларын ынталандырады.
Интерлейкиндер жасушаларының сигналдық жүйесін құрастырады, осыған байланысты иммундық жүйенің қызметінде маңызы роль атқарады, Иммундық реакциялардың қалыптасуына тікелей қатыспайды. Интерлейкиндер иммундық жүйенің жасушаларына мәліметті жеткізеді, мысалы қанның ақ жасушаларына ағзаға түскен бөтен зат түралы мәліметті. Иммундық жүйенің керек жасушалары активтенеді олардың қорғаныш қызмметі қалыптасады.
Интерлейкиндер әсерінің спектрі: • интерлейкиндер лимфоциттерді стимулдейді де иммунитеттің қажетті деңгейін қамтамасыздандырады; • ағзаның температура реакциясының дамуын қамтамасыз етеді; • жедел фаза ақуыздарының синтезін активтендіреді, оларды зақымданған жасушалардың аймағына тартады; • қан түзу элементтерінің түзілуін стимулдейді; • сүйек және шеміршек ұлпаларының жаңаруына қатысады; • ағзаны ісік жасушалардың әсерінен қорғайды; • орталық және шеткі жүйенің реакцияларына қатысады.
Интерлейкиндерді пайдалану мүмкін: - аурулардың диагностикасын жасағанда, - ауруларды емдегенде. Медициналық биотехнологияның маңызды мақсаты интерлейкиндерді көп мөлшерде алу. Ағзаның қорғаныш реакциялары тежеледі: - ағза қартая бере, - жұқпа аурудың дамуы барысында, - ісіктің дамуы барысында, - радиация әсерінен, - септикалық шок, т. б. аурулардың әсерінен. Интерлейкиндерді енгізгеннен кейін ағзаның бұзылған қорғау процестері стимулденеді.
• Интерлейкиндердің синтезі төмендейді: - күйік ауруларында, - анемия ауруларында, - лейкопения ауруларында. • Интерлейкин түзілуі жоғарылайды. - аутоиммунды аурулардың көбісінде, - аллергия дамығанда. СПИД ауруларында интерлейкин табылмаған. Иммундық жүйеде қызмет атқаратын кейбір интерлейкиннің сипатамасын қысқаша қарастрайық
Интерлейкин-1 (IL-1) – *әртүрлі физиологиялық және паталогиялық процестердің реттегіші *иммундық жүйенің жасушаларының пролиферация, жіктелуі процестері және функционалды белсенділігі ретелуіне қатысады. *ағзада қабыну реакцияларының қалыптасуына қатысатын клеткаларының барлық түрлерін активтендіреді, соның ішінде фибробластарды, эндотелиоциттерді, макрофагтарды және қан лейкоциттердің барлық түрлерін.
1 -интерлейкин басқа интерлейкиндердің, *ИЛ-6, *ИЛ-8, *ИЛ-12, түзілуін индуциялайды, сонымен иммундық жүйенің цитокиндердің қатысумен бақылауының каскадты характерін қамтамасыздандырады.
1 -интерлейкиннің ағзаның қорғаныш реакцияларына қатысуы (http: //lib. znate. ru/docs сайттан алынған).
1 -интерлейкин молекуласының екі формасы табылған - ИЛ-1α, ИЛ-1β. ИЛ-1α және ИЛ-1β әртүрлі, тығыз өзара байланысқан, гендерімен кодталады, ақуыз молекулаларының құрылымының гомологиясы 26%. ИЛ -1α және ИЛ -1 β клетканың бір рецепторымен байланысады. Ағзадағы 1 -интерлейкиннің басым формасы ИЛ-1 β болып табылады. интерлейкин-1α , интерлейкина-1β
ИЛ-1 продуценті *перифериялық қанның макрофагтары мен моноциттері, *бауырдың купфер клеткалары, *жүйке жүйесінің микроглии клеткалары, *эндотелиальды және эпителиальды клеткалары, *кератиноцитер, *фибробласттар. 1 -интерлейкинді синтездеу қабілетті: *В-лимфоциттер *Т-лимфоциттер, *НК-клеткалар, *нейтрофилдер. Бұл клеткалар интакты түрінде 1 -ИЛ-нің синтезін жүзеге асырмайды, жасушаларда 1 -ИЛ-нің м. РНҚ-сы болмайды, активтегенде ғана 1 -ИЛ геннің экспрессиясы жүзеге асады.
1 -ИЛ-дің синтезінің стимуляторы: *грамтеріс бактериялардың эндотоксині, *грамоң бактериялар, *фагоцитоздың стимуляторлары, *вирустар, *иммунды комплекстер, *УФ-саулелеу, *қабыну процестің басқа индукторлары. 1 -ИЛ-дің секрециясын басады *глюкокортикоидтар, *кейбір простагландиндер. Қазіргі күнде 1 -ИЛ дәрі ретінде пайдаланады. Celltech. Ltd (Англия) және Sakyo. Company (Япония) компаниялары гендіинженериялық 1 -ИЛ-ді жасады да онкология ауруларды емдеу үшін ұсынды.
2 -интерлейкин митогендермен стимулденген лимфоциттердің себінді сұйықтырында алғашқы рет 1976 жылы табылған. Табиғи 2 -интерлейкин (2 -ИЛ) -15, 5 к. Да. - гидрофобты гликопротеин, - 133 аминқышқылы қалдықтарынан құралған біртізбекті полипептид. 2 -интерлейкиннің кристалы алынды да рентгенқұрылымдық талдау арқылы молекуласының кеңістік құрылымы анықталынды. 2 -интерлейкин молекуласы -спиральді ақуыз, бес спиральді бөлектен (А, В, С, D, Е) құрылған. Адамдың 2 -ИЛ (кристалды құрылым)
Ағзада *2 -интерлейкин 153 аминқышқылы қалдықтарынан құрылған изашары түрінде түзіледі, *полипептид сигналдық пептиді бөлінгеннен кейін активті формаға айналады. 2 -ИЛ гликозилдеу денгейінде айырмашылығы бар бірнеше биологиялық активті формалары түрінде кездеседі. ИЛ-2 молекуласының көмірсу бөлігі in vitro жағдайда оның биологиялық активтігі үшін маңызды емес. Мүмкін ИЛ-2 молекуласының гликозилденуі интерлейкин in vivo жағдайда қызметтің атқару үшін маңызды болады.
2 -ИЛ-ді кодтайтын ген адамда 4 -ші хромасомада орналасады, ген молекуласы 6684 н. ж. құрылған. Ген құрамында 4 экзон және 3 интрон табылған. Адам ағзасында 2 -ИЛ түзетін негізгі жасушалары антигенмен немесе лектинмен, ИЛ-1 және ИЛ-6 қатысуымен стимулденген, Т-хелпер лимфоциттер.
2 -Интерлейкиннің әсері бағытталған иммундық жүйенің нысанаклеткалары (http: //vet. biotech. spb. ru/ сайттан алынған).
Активті 2 -интерлейкиндің әсері: • Т-лимфоциттердің пролиферациясы мен дифференциациясын активтендіреді, • Т-хелпер лимфоциттердің спонтанды апоптозының деңгейін төмендетеді, • цитотоксикалық Т-лимфоциттер мен табиғи киллер (НК) жасушаларының белсенділігінің индукторы, • В-лимфоциттер клондарының пролиферациясын стимулдейді, • плазмалық жасушаларымен иммуноглобулиндердің синтезін жоғарылатады, • басқа лимфокиндердің синтезі мен секрециясын стимулдейді.
2 -интерлейкиннің биологиялық әсері
2 -интерлейкинді байланыстыратын рецепторы: • белсенді Т-лимфоциттердің сыртында орналасады, • активтенген В-лимфоциттер мен макрофагтарда табылған. Тыныштық күйіндегі Т-жасушаларында 2 -ИЛ–ді байланыстыратын рецепторы табылмаған.
2 -интерлейкин себінді ортада үнемі болғанда антигенмен активтенген Т-жасушалар шексіз бөлінеді. Интерлейкин қатысумен антигенге ерекше Т-жасушалардың түрлерін алуға болады: - цитотоксикалық Т-жасуша, - Т-хелпер, - Т-супрессор.
2 -Интерлейкин мен байланысатын рецептордың молекуласы екі полипептидтік тізбегінен құралған: - бір полипептидтік тізбегі антиденелермен байланысады, молекулалық салмағы 55 к. Да, - екінші полипептидтік тізбегінің молекулалық салмағы 75 к. Да, гені алынған. Рецептор молекуласының 2 -ИЛ мен байланысатын 2 орталығы екі полипептидтік тізбектерінде орналасады. 2 -ИЛ-рецепторы сөндіргіш сияқты қызмет атқарады.
Рецептор молекуласында 2 -ИЛ мен байланысатын екі полипептидтік тізбектерінде орналасқан екі орталығы бар. • 2 -интерлейкин рецептордың 55 к. Да полипептидтік тізбегімен тез байланысады. • 75 к. Да полипептидтік тізбегіндегі орталығымен әрекеттеседі де берік ұсталады. • 2 -ИЛ 75 к. Да полипептидтік тізбегімен әрекеттескенен кейін ерекше дабыл пайда болады, • клетканын ішінде белгілі механизмдер іске асады да, Т-лимфоциттер активтенеді және бөлінеді. Рецептор мен 2 -ИЛ бірінен-бірі бөлінгенде дабыл басылады. 2 -ИЛ мен рецептордың бөлінуі өте ақырын жүзеге асады, себебі 75 к. Да полипептидтік тізбегінің әрекеттесуы өте берік.
Иммунды жауапта 2 -ИЛ-ның рецептормен байланысу механизмнің қызметі: - антиген әсерінен Т-клеткалар активтенеді де пролиферацияға ұшрайды. Т-клеткаларының пролиферациясын реттеу үшін манызды: - 2 -ИЛ концентрациясы. - Клетканың сыртындағы өзінің рецепторларының мөлшері. - 2 -ИЛ мен рецепторларының өзара әрекеттесу уақытты.
Антиген мен 2 -ИЛ-дің әсерінен жасушадағы рецепторлардың саны көбейеді. Антигеннің концентрациясы төмендеген сайын рецепторлардың саны да төмендейді, сонымен бірге жасушаның 2 -ИЛ-мен әрекеттесу қабілеттілігі төмендейді. 2 -интерлейкиннің әсерінен NK жасушалар да активтенеді, үнемі белсенді түрінде болады. NK жасушаларда антигенмен байланысатын рецепторы жоқ. 2 -интерлейкинді байланыстыратын рецепторының 75 к. Да полипептидтік тізбегі үнемі түзіледі.
2 -интерлейкин тиімді иммундық жауап даму үшін өте маңызды қызмет атқарады. 2 -интерлейкин мен оның рецепторларының әрекеттесуін зерттеу нәтижесінде әр түрлі ауруларды емдеу тәсілдерді өңдеу мүмкін: • қатерлі ісіктерді, • аутоиммундық ауруларды, • созылмалы жұқпаларды, • СПИД, • ағзаны ауыстырып отырғызғанда қондырымды қабылдамауын.
2 -интерлейкинді иммуностимулятор ретінде пайдаланады: - егудің (вакцинацияның) тиімділігін ұлғайту үшін, ағзаға антиген түскеннен кейін 2 -интерлейкин Т- және В-лимфоциттердің клондық ұрпақтануын стимулдейді. - Вакциналардың 2 -интерлейкин маңызды бөлігі болу мүмкін. В гепатитке қарсы, 2 -интерлейкин құрамында бар вакцинаны жасады. Cынау жургізді, нәтижесінде адамға 2 -ИЛ-дің қауіпсіздігі және тиімділігі анықталынды.
- Эксперименттік қатерлі ісіктердің 2 -ИЛ көмегімен иммуноемдеуі жүзеге асырылған. Үш онкологиялық ауру - қатерлі меланома, бүйрек обыры (рак), тоқ ішек обыры үшін әдеттегі емдеу әдістері тиімсіз. 2 -ИЛ-дің әсерінен стимулденген NK жасушаларымен бірге 2 -ИЛ-ді енгізгенде науқастың уақытша оңалуы байқалады. Розенберг (Рак Ұлттық институты 1984 ж. ) кейбір қатерлі ісіктерді емдеу үшін жаңа әдіс ұсынды. • Ауру адамның қанынан лимфоциттерді бөліп алды да, оларды 2 интерлейкинмен стимулдеді. • Стимулденген лимфоциттерді адамға қайта енгізді. Кейбір ауруларда стимулденген лимфоциттерді енгізгеннен кейін қатерлі ісіктердің кері дамуы байқалды. Болжау жасалды 2 -ИЛ әсерінен қатерлі ісіктерді өлтіретін лимфоциттердің тиімділігі ұлғаяды.
- Ауруларға лейкофорез жүргізеді, - ортаға 2 -ИЛ қосып жасушаларды бірнеше күн бойы өсіреді, нәтижесінде лимфокиннің әсерінен белсенді Т-киллерлердің дамуы стимулденеді. Бүйрек обыры, меланома және ток ішек обыры ауруларға 2 -интерлейкинмен стимуденген NK жасушаларды қосып 2 -ИЛ-ді енгізгенде 20 тиімді әсері, көбінде түрақты ремиссия байкалады. Осы тәсіл обыр ауруларды емдеу үшін көп мәнді болады.
- Иммундық жүйені стимулдеу арқылы жұқпалы ауруларды емдеу мүмкін. Әдеттегі дәрілік препараттармен емделінбейтін ауруларда, - туберкулез, - лейшманиоз, - проказада (лепра, күлғана) микроорганизмдердің макрофагтарға инвазиясы іске асады. Жұқтырылған макрофагтар қабыну процесті стимулдейтін заттарды үнемі ортаға шығарады. Бұл заттардың әсерінен айналадағы ұлпалар бұзылу мүмкін. Рокфеллер институтының ғалымдары анықтады, 2 -ИЛмен стимулденген Т-лимфоциттер мен НK жасушалар жұқтырылған жасушаларды өлтіру қабілеттілігін көрсетеді. Жасушамен бірге микробтар да өлімге ұшырайды.
Интерлейкиндерді алу биотехнологиялық әдістері Интерлейкиндерді алу үшін табиғи көздері ретінде *қан, *лимфатүйіншіктер *уыз. Интерлейкиндерді қан, лимфа және лимфатүйіншіктерден алу процесі өте күрделі және қымбат болып табылады. Алынған интерлейкин препаратты пайдалану өте қаупті болады, себебі көптеген қосымша эффектері болу мүмкін. Уызды пайдаланып интерлейкинді алу процесс тиімді болады және алынған продукттың қаупті әсері байқалмаған.
Интерлейкиннің жасуша-продуценті ретінде пайдаланады: *қалыпты лимфоциттер мен макрофагтардың себинділерін, *трансформацияға ұшраған ісік клеткаларының клондарын, *Т-клеткалық гибридомаларды (өсу қабілеті бар ісік лимфоциттер мен белгілі интерлейкинді синтездейтін Т-клеткаларының гибридизациясы нәтижесінде түзілген гибридомаларды), *генді-инженериялық әдістерімен алынған рекомбинанты микробты жасушаларын.
Табиғи көздерден интерлейкиндерді алу процесі келесі: - продуцентті көлемі белгілі сосудта in vitro жағдайда культивирлейді; - интерлейкинді себінді ортадан бөліп алады, концентрлейді, - интерлейкинді биохимиялық әдістерді пайдаланып тазартады, мысалы, моноклоналды антиденелерді пайдаланып аффиндік хроматографиямен.
Интерлейкиннің шығымын жоғарлату үшін клеткалық себіндісін митогендерімен стимулдейді, митогендер – клеткаларының митотикалық бөлуінін ынталандырады. Митоген ретінде әдетте пайдаланады *глобулярлы өсімдік ақуыздарды, мысалы фитогемаглютининді, * клетка қабырғасының компоненттің – мурамилдипептидті.
Рекомбинантьы микроорганизмдерді – интерлейкиндің продуценттің жасау үшін интерлейкиннің синтезін кодтайтын генді вектордың құрамында микробты жасушаларға енгізеді. Рекомбинанты жасушаларды бөліп алады да рекомбинанттың клоның көбейтеді. Алынған рекомбинанты микроорганизм-продуцентті интерлейкин көп мөлшерде жиналу үшін культивирлейді. Интерлейкиннің рекомбинанты-продуценті ретінде пайдаланады: *E. coli жасушаларды (ИЛ 1, ИЛ 2), *ашытқы-сахаромицеттерді (2 -ИЛ)
Интерлейкиннің тиімді продуцентті - ашытқы болып табылады E. coli клеткаларда интерлейкин клетканың ішінде жиналады, ашытқы жасушалар түзілген интерлейкинді сыртқы ортаға шығарады. Ашытқы клеткаларды продуцент ретінде пайдаланғанда интерлейкин препараттың рекомбинанты жасушадан бөліп алу мен тазарту женілрек болады.
Өнеркәсіпте 2 -интерлейкинді алу 2 -интерлейкиндің бірінші препараты адам активтенген лимфоциттерін культивирлеу нәтижесінде алынды, хроматография әдістерін пайдаланып таза интерлейкин препараты алынды. Өнеркәсіпте бұл технология кең пайдалынбайды. 1983 ж Taniguchi әріптестерімен генді-инженериялық 2 -интерлейкинді алу технологиясын жасады. Көптеген фирмалар (Cetus, Amgen. Hoffman La Roche) имуностимулдеу әсері күшті дәрі ретінде пайдалану үшін бұл технологиямен 2 -ИЛ- ді алатын болды.
Қазіргі күнде биотехнологиялық фирмалар рекомбинанты адам 2 -ИЛ өндірісі жүзеге асырды. 2 -ИЛ-ді алу әдісті жүзеге асыру үшін *адам *гиббон, *тышқан, *егеуқуйрық, *өгіз, *қойдың 2 -ИЛ-нің к. ДНҚ-сы клондалынды.
Жапонияда 2 -интерлейкин генін адам лимфоциттерін Е. соlі жасушаларына ауыстыру негізінде 2 -интерлейкинді алу генді-инженериялық әдісі өндірілген. Генді-инженерия әдісін пайдаланып 2 -интерлейкинді синтездейтін ашытқының штаммы алынған. Продуцент штамының себіндісін 16 сағат өсіргенде 2 -интерлейкиндің шығымы 0, 2 мг /мл жетті. 2 -интерлейкин препараттары моноклоналды антиденелерді пайдаланып таза күйінде алынды. Рекомбинатты 2 -интерлейкиннің меншікті белсенділігі табиғи ақуыздың белсенділігіне ұқсас.
Рекомбинанты 2 -интерлейкинді алу үшін генді-инженериялық бір әдісінде продуцент ретінде Saccharomyces cerevisiae ашытқы жасушаларын пайдаланады. Saccharomyces cerevisiae ашытқы клеткалары (штамм)GRF 18 -p. JDB (ALPHOIL) (ВКПМ У -1038), секретейтін рекомбинанты адам 2 -ИЛ-ді алу тәсілі келесі негізгі этаптарынан түрады:
* (GRF 18 -p. JOB(ALPHOIL) штамм жасушаларын бейорганикалық фосфаттың мөлшері төмен минералды ортада өсіреді, *СМ-сефадекс немесе СМ-целлюлоза көмегімен 2 -интерлейкинді концентрлейді, *2 -интерлейкинді хроматография әдіспен тазалайды, *2 -интерлейкин препаратын маннитол қосып лиофильді кептіреді. Осы әдіспен алынған рекомбинанты 2 -интерлейкиннің меншікті биологиялық активтігі 10 -30 млн. ед/мг. Электрофорез әдісімен анықталған тазалығы 90%-тен астам.
Ісік некроз факторы - клеткадан тыс қызмет атқаратын белок, - полифункционалды ақуыз, - қабынуға қарсы әсер ететін цитокин, - моноциттер мен макрофагтарда түзіледі. Ісік некроз факторы: -Липидтердің алмасуына әсер етеді, - инсулинге қарсы түрақтылығына ие. - ядролық транскрипция NF-k. B факторды активтендіреді. Алғашқы рет БЦЖ және эндотоксин енгізген тышқандардың сары суында табылған.
Ісік некроз фактордың негізгі биологиялық әсері – in vivo жағдайда ісік клеткаларға цитотоксикалық әсер ету. Ісік клеткаларының қан кету арқылы некрозын ынталандырады, ал қалыпты клеткаларға әсер етпейді. Ісік некроз фактордың түзілуі бактериялық эндотоксиндердің әсерінен жүзеге асырылғанда, бұл ағзада шоктың болуына себеп болады. Ісік некроз фактордың (ІНФ) екі түрі табылған – α- және β-түрлері. ІНФ-альфа – гликопротеин, молекулалық салмағы 17 400 к. Да. α- ІНФ-ды – макрофагтар, эозинофилдер және NK клеткалар түзеді. Сау адамдардың қан сары суында α- ІНФ табылмайды. Ағза жұқпалы аурумен жұқтырылғанда және ағзаға бактериялық эндотоксиндер енгенде α- ІНФ денгейі жоғарлайды.
Ісік некроз факторы мембраналық ақуыз, 233 аминқышқылы қалдығынан құралған, молекулалық салмағы 26 к. Да, турінде түзіледі Ақуыздың мембранамен байланыстратын бөлігі ерекше металлопротеазаның әсерінен (ісік некроз факторды өзгертетін фермент – ADAM 17), бөлініп кетеді де ерійтін белок түзіледі. Түзілген белок 157 аминқышқылы қалдығынан түрады, молекулалық салмағы 17 к. Да. Белоктың белсенді формасы – гомотример. Тример ғана рецептормен байланысады Сигналдық жол ынталану үшін бұл манызды кезеңі. Цитокин молекуласы бета-қатпарлы қабатты құрылымы түрінде болады.
Ісік некроз фактордың биологиялық әсері оның концентрациясына тәуелді. Төмен концентрацияда ІНФ-альфа түзілген жерде *жарақат немесе жұқпаға қарсы иммуноқабыну реакциялардың паракринді және аутокринді реттегіші ретінде қызмет атқарады. Орташа концентрацияда ІНФ-альфа қанға түскенен кейін *фагоциттердің түзілуін стимулдейді, *қан ұюын күшейтеді, *түберкулез және рак болғанда кахексия (жүдеу) даму үшін манызды факторы болады. Жоғары концентрация, *грамм-терис сепсис дамығанда байкалады. Бұл септикалық шоктың дамуынын негізгі себебі.
Ісік некроз фактор патогенезде және әртүрлі патология пайда болғанда емдеу әдісті тандап алу үшін манызды: - септикалық шок, аутоиммунды ауруларда (ревматоидті артрит, рассеяный склероз, жұйкелік патология, транспланттарды қабылдамау, т. б. Ісік некроз факторы бауыр ұлпасы зақымданғанда манызды маркер ретінде С гепатитті емдегенде диагностикалық манызды белгісі.
Ісік некроз фактордың әсері: 1. Ісік клеткалар мен вирустармен жұқтырылған клеткаларға цитотоксикалық әсері. 2. Басқа белсенді заттардың түзілуін стимулдейді - лейкотриендердің, - простагландиндердің, * тромбоксандың. 3. Иммундық жұйенің белсенділігін реттеу және қабынуға қарсы әсері болады. 4. Мембрананың өткізгіштігін ұлғайтады. 5. Тамырларының эндотелийларын бұзады және капиллярдың өткішгітігін жоғарлатады. 6. Гемостаз (қан тоқтату) жұйені активтендіреді.
Ісік некроз фактордың денгейі жоғарлайды: - ревматоидті артрит дамығанда; - май басу дамығанда. Ревматоидті артритті емдеу үшін пайдаланатын жана дәрі препараттар ісік некроз факторды тежейтін заттар болып табылады.
Скачать презентацию Цитокиндер Негізгі сұрақтар 1 Интерлейкиндер жалпы сипаттамасы 2
6542d968c2837052ee06423529d1f7bc.ppt