Chapter 7 Дәл уақытында өндіру және үнемді

Chapter 7 – Дәл уақытында өндіру және үнемді өндіріс Operations Management by R. Dan Reid & Nada R. Sanders 4 th Edition © Wiley 2010 1

Не үйренеміз? n n JIT (Just in Time) – «Дәл уақытында» философиясының негізгі ерекшеліктері JIT концепциясындағы «қалдық» ұғымы «Тарту» және «итеру» принциптері JIT өндірісінің негізгі элементтері © Wiley 2010 2

Не үйренеміз? n n TQM элементтері және олардың JIT-дағы рөлі JIT –дағы адамдардың рөлі, орны JIT-дың қызмет көрсету және өндіріс саласындағы орны JIT-дің функционалдық рөлі © Wiley 2010 3

Just-in-Time – Дәл уақытында n n n JIT философиясы дәл керекті көлемнің дәл уақытында, дәл керекті жерде алу/өндіру JIT түсінігі қоймадағы шектен тыс тауар ұғымынан да кеңірек. Бұл қалдықтарды, компанияның жұмысына еш пайда қоспайтын іс әрекеттерді азайту болып табылады. Кең таралған JIT ұғымы – үнемді өндіріс/үнемді жүйе © Wiley 2010 4

Just-in-Time философиясы n n n JIT екінші дүниежүзілік соғыстың кері әсерінен Жапонияның Тайота Мотор компаниясынада алғаш енгізілген. JIT 1970 жылдардан бастап әлемде кең таралуда Көп жағдайда «Үнемді өндіріс» . «Үнемді жүйе» ұғымдарымен қатар қолданылады © Wiley 2010 5

JIT философиясы n n JIT қарапайымдылыққа сүйенедіқарапайым болған сайын жақсырақ. Үздіксіз даму, жақсарту - kaizen blitz Көрініс – барлық қалдық тез көрінуі және жойылуы керек. Икемділік – қоршаған ортадағы өзгерістерге тез бейімделу © Wiley 2010 6

JIT-дің үш элементі © Wiley 2010 7

JIT –дің үш элементі n JIT өндіріс құндылығы жоғары өндіріс жүйесін дамытуға бағытталады. n n TQM әрбір деңгейдегі сапа көрсеткіштерін өсіруі Адамдарға деген құрмет адам ресурстары JIT философиясының орталық нүктесі © Wiley 2010 8

JIT өндірісінің элементтері n n JIT Құндылығы жоғары өндіріс Келесі элементтерге сүйене отырып жасалады: n n n Қойманы азайту Kanbans & pull production systems Кішкентай лоттар және жеңіл орнату Бірыңғай завод жүйесі Ресурстардың тез бейімделуі Тиімді завод құрылысы © Wiley 2010 9

Қойманы азайтудың маңызы n n Қойма = Айналымы (аз болған сайын жақсы) Қоймадағы мәселелер байқалмай өтеді © Wiley 2010 10

JIT Өндірісі: The Pull System © Wiley 2010 11

Қажетті канбан саны N = контейнер саны D = жиілік T = уақыт C = контейнер көлемі S = қауіпсіздік қоры © Wiley 2010 12

Канбан өндірісінің түрлері n n n Канбан бокс– шикізаттарды сақтауға арналған завод кеңістігі Жалауша – шикізатқа тапсырыс беру сигналы used Жеткізуші канбаны – толтырылған канбан контейнерлерін әкеліп, бостарын алып қайтады. © Wiley 2010 13

Кішкентай лот өлшемдері және оңай орнату n n Кішкентай лоттар кішкентай қойманы қажет етеді және өндіріс уақытын азайтады. Кішкентай лоттарды орнату оңай, сондықтан сұраныстың өзгерісіне тез бейімделуге мүмкіндік береді. 10 минуттан аз уақытта орнату Орнату процесі сатылай көрсетілген n n n Сыртқы істер – ағымдағы жұмыстар өтіп жатқан кезде мүмкіндігінше дайындық жасап үлгеру Internal tasks- қарапайым ету, жою, қадамдарды мүмкіндігінше азайту, өзгерту енгізу Басты мақсат – бір өлшемді лотта енгізу © Wiley 2010 14

Бірыңғай завод n n Шикізаттардың бірдей миксі кішкентай мөлшерде әр күні өндіріледі. Жеткізу жүйесінде өте үлкен рөл ойнайды. © Wiley 2010 15

Икемділік n Жылжымалы, жалпы мақсаттағы құралдар: n n Энергия көзіне қосылатын жылжымалы құрал Орнату уақыты мүмкіндігінше азайтылған. «Жеті қырлы жұмысшылар» : n n n Жауапкершілігі жоғары жүмысшылар Әртүрлі міндеттерді орындау үшін салалық дайныдықтан өткен Мәселені шешуге байланысты дайындықтан өткен © Wiley 2010 16

Тиімді заводтың құрылымы n n Артық қозғалысты азайту үшін құралдардың жақын орналасуы Материалдардың тиімді қозғалысы n n Cellular Manufacturing (процеске назар аударылудың орнына, өнімге назар ауысқан) U-формасындағы тізбек : (Шикізаттар тез өңделіп, соңғы өнім бір тізбекте жасалады) © Wiley 2010 17

Мысал © Wiley 2010 18

Адамдарға деген құрмет: жұмысшының рөлі Жұмысшылардың тиімділігі туралы талдау жасалынады n Мәселені топппе шешеді n Шешімдер төменнен бастап қабылданады n Алдын алу шараларына ерекше мән беріледі n © Wiley 2010 19

JIT және. TQM n Сапа барлық процесттерде ескеріледі n Үздіксіз дамуға мән беріледі- Kaizen n Шикізаттың сапасы – инспекциялар n n Дзидока (Jidoka) – тізбекті тоқтату күші Ақымақтан сақтану (Poka-yoke) – қателесқауіпсіз процесстері Алдын алу шаралары – жоспармен жүреді Жұмыс ортасы – әр нәрсе өз орнында, әр нәрсеге орын бар © Wiley 2010 20

Адамдарға деген құрмет Жұмысшылардың рөлі n n Шынайы құрмет Әртүрлі саладан хабардар болу Төменне басталатын менеджмент – топппен жұмыс Сапа шеңбері – сапа мәселелерін шешетін еріктілердің тобы © Wiley 2010 21

Адамдарға құрмет Өмір бойы жұмыс істеу n Әрбір адам өзін қауіпсіз және қажет сезінеді n Әрбір адам сапаға жауапты: ішкі және сыртқы тұтынушыларды түсінеді © Wiley 2010 22

Адамдарға құрмет Менеджменттің рөлі: n Өзара сенім мәдениетін дамытуға жауапты n Тренер немесе модератор ретінде қызмет етеді: n n Жұмысшылардың дамуына жауапты Көп салалы тренингтер өткізеді Топтық жұмысты дамытады Ақшалай және ақшалай емес жолдар арқылы ынталандыру шараларын жүргізеді 23 © Wiley 2010

Адамдарға құрмет Жеткізушімен қатынас n Аз ғана жеткізушілермен ұзақ мерзімді қатынас құру n Азырақ келісім шарт n Шығын мен ақпаратты бөлісу n Бірге жұмыс істеу © Wiley 2010 24

JIT –дің пайдасы n n n n Қойманың көлемі азаяды Сапа артады Орынға байланысты талаптар азаяды Азырақ өндіру уақыты Азырақ өндіру шығыны Өнімділік артады Тез бейімделе алады © Wiley 2010 25

JIT – ді іске асыру жолдары n 7 қадам: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. Сапаны арттыру Жұмыс орнын қайта ұйымдастыру Орнату уақытын азайту Лот өлшемдері мен өндіру уақытын азайту Заводтың құрылымын өзгерту Pull өндіріс жүйесін енгізу Жеткізушілермен©қатынас орнату Wiley 2010 26