Брестская уния 1596.ppt
- Количество слайдов: 47
Берасцейская царкоўная ўнія 1596 г. 2 гадзіны
План Шлях да уніі l l l l l Перадумовы уніі Пачатак дзяржаўна-царкоўнага саперніцтва паміж Вільный і Масквой Уніяцкая дзейнасць вялікіх князёў. Унія як ідэя палітычная і экуменічная Станаўленне вялікадзяржаўнай ідэалогіі Ідэя верацярпімасці як альтэрнатыва ідэі уніі Адраджэнне ідэі царкоўнай уніі ў другой палове 16 ст. Культурна-асветніцкая мабілізацыя праваслаўя Карэнны пералом у дзяржаўнай палітыцы: курс на лакальную царкоўную унію Першая хваля антыуніяцкага пратэсту. Хаўрус праваслаўных з пратэстантамі Каралеўскі універсал ад 24 верасня 1595 г. Місія ў Рым.
План Берасцейская царкоўная унія: увядзенне і вынікі l l l l l Уніяцкі і праваслаўны саборы. Напрамкі міжканфесійнай барацьбы і першыя вынікі ўніі Станаўленне царкоўна-арганізацыйнай і культурна-асветніцкай структуры уніяцкай царквы Праект палітычна-канфесіянальнай інтэграцыі з Масквой Антыуніяцкая апазіцыя і яе роля ў сацыяльна-палітычным і рэлігійнакультурным жыцці Беларусі і Украіны першай паловы 17 ст. Ад канфрантацыі да кампрамісу. Адраджэнне праваслаўнай іерархіі Пётр Магіла як духоўна-культурны інтэгратар Беларуска-ўкраінскае праваслаўе і Маскоўская дзяржава ў другой палове 17 ст. "Эміграцыя". Драматычны лёс Сімяона Полацкага Гістарычны лёс уніяцтва (другая палова 17 - 20 ст. ) Праблема нацыянальнай беларускай царквы
Перадумовы уніі l l Брэсцкая царкоўная унія 1596 г. не пачыналася тайнай змовай беларускіх і ўкраінскіх праваслаўных епіскапаў або паездкай у Рым Іпація Пацэя і Кірылы Цярлецкага. Яна таксама не з'яўлялася выключна вынікам папскай дыпламатыі, дзейнасці каталіцкай контррэфармацыі, езуіцкай прапаганды, палітычнага прымусу з боку ўрада РП. Ідэя царкоўнай уніі вынікала з самой сутнасці грамадскага і духоўна-культурнага жыцця ВКЛ, Р і Ж, была абуоўлена асаблівым характарам яго геапалітычнага становішча, барацьбой за захаванне дзяржаўнай незалежнасці.
Перадумовы уніі Геапалітычнае становішча ВКЛ коратка фармулюецца наступным чынам: "паміж Усходам і Захадам". l З духоўна-гістарычнага п. гл. -- гэта існаванне на скрыжаванні дзвюх хрысціянскіх канфесій і культур -- праваслаўнай і каталіцкай, усходне- і заходнееўрапейскай (пры гэтым назіралася адставанне Візантыі ў культурна-гістарычным развіціі і пераход ініцыятывы ад Усхода да Захаду). l З п. гл. дзяржаўна-палітычнага -- гэта становішча паміж Рускай дзяржавай і Польшчай.
Перадумовы уніі Знаходжанне ВКЛ на скрыжаванні цывілізацый l Вызначыла ўнікальнае гістарычнае становішча Беларусі ў Еўропе l Абумовіла індывідуальнасць яе духоўнай культуры і канфесійную своеасаблівасць l Наклала асабісты адбітак на менталітэт народа l Вагаючыся паміж Усходам і Захадам Беларусь займала “цэнтрысцкую” пазіцыю, незвычайную і для З. і У. , і стварыла свае арыгінальныя нацыянальныя каштоўнасці
Перадумовы уніі Зыходзячы са спецыфічнага духоўна-культурнага становішча ВКЛ перад яго кіраўніцтвам і грамадствам паўсталі наступныя праблемы: l мірнага суіснавання праваслаўнага, каталіцкага, а потым і пратэстанцкага супольніцтв - праблема рэлігійнай згоды. l Праблема ўзгаднення, сінтэзу дзвю культур, на скрыжаванні якіх знаходзілася Беларусь, усходнееўрапейскай (грэка-візантыйская цывілізацыя) і заходнееўрапейскай (лацінская духоўная традыцыя). l праблема захавання духоўна-культурнай ідэнтычнасці (з цягам часу) - абароны нацыянальнай беларускай культуры ад пагрозы яе растварэння ў польскай, а потым і ў рускай культуры.
Перадумовы уніі Геапалітычнае становішча "паміж Польшчай і Рускай дзяржавай" абумоўлівала неабходнасць непарыўнай, шматвяковай барацьбы ВКЛ (Беларусі) за сваю незалежнасць, дзяржаўны суверынітэт. Адным з галоўных сродкаў захавання дзяржаўнай і духоўнай незалежнасці з’яўлялася імкненне да стварэння самастойнай царквы. На працягу гісторыі яно мела некалькі мадыфікацыйі: l ідэя незалежнай беларуска-украінскай праваслаўнай мітраполіі l і ідэя уніі праваслаўнай і каталіцкай царквы.
Пачатак дзяржаўна-царкоўнага саперніцтва паміж Вільняй і Масквой l Ужо першыя вялікія кіеўскія князі разумелі, што незалежная царква ўмацоўвае суверынітэт дзяржавы. Таму на мітрапаліцкі прастол яны імкнуліся пасадзіць не прызначанага з Канстанцінопаля грэка, а свайго -кіеўскага, смаленскага, полацкага -святара. Пазней гэтак жа паводзілі сябе вялікія князі літоўскія і маскоўскія.
Пачатак дзяржаўна-царкоўнага саперніцтва паміж Вільняй і Масквой Пасля распаду Кіеўскай Русі азначіліся 3 цэнтры, якія прэтэндавалі на дзяржаўную гегемонію: паўднёва-заходні (Галіч, Уладзімір-Валынскі, Львоў), паўночна-заходні (Навагрудак, Вільня Полацк) і паўночна-усходні (Уладзімір, Суздаль, Цвер, Масква). Паміж імі ішла барацьба. Першы этап: першая чвэрць 14 ст. l У 1300 г. кіеўскі мітрапаліт пераносіць сваю рэзідэнцыю з Кіева ва Уладзімір (афіцыйна перанесена ў 1355 г. , хаця мітрапаліты ўжо жылі ў Маскве). У супрацьвагу, галіцкавалынскі князь дабіўся ад візантыйскага імператара і патрыярха ператварэння Галіцкай епіскапіі ў мітраполію (1302), але яна праіснавала нядоўга. l ВКЛ. Каля 1320 г. (1317 – 1330) Гедзімін дабіўся адкрыцця новай мітраполіі з цэнтрам у Новагародку (уваходзілі Полацкая і Тураўская епархіі). Аднак у выніку намаганняў маскоўскага (уладзімірскага) мітрапаліта яна хутка была закрыта.
Дзяржаўна-царкоўнае саперніцтва паміж Вільняй і Масквой Другі этап: 50 – 70 -я гг. 14 ст. – пачатак сур’ёзнага супрацьстаяння паміж ВКЛ і Маскоўскім княствам l Альгерд імкнуўся перамясціць духоўнаадміністрацыйны цэнтр усходнеславянскага праваслаўя ў ВКЛ. У 1354 г. ён зрабіў спробу пасадзіць на мітраполію ў Кіева свайго сваяка Рамана (памер у 1362, сапернік - стаўленік Масквы Алексій). Але Канстанцінопаль вырашыў, што мітрапалітам будзе Алексій, а пад уладу Рамана апрача Полацкай і Тураўскай епархій перадаваліся Уладзіміра. Валынская, Луцкая, Холмская, Галіцкая і Перамышльская (пасля далучэння да ВКЛ Чарнігава і Бранска, і бранская епархія). Літоўская праваслаўная мітраполія была скасавана ў 1364 г.
Дзяржаўна-царкоўнае саперніцтва паміж Вільняй і Масквой l 1375 г. мітрапалітам "кіеўскім, галіцкім і ўсея Русі" стаў са згоды Канстанцінопаля Цыпрыян (Кіпрыян) Цамблак (стаўленнік Альгерда). Але Масква яго не прызнала. Пасля смерці маскоўскага мітрапаліта Алексія (1378), Цамблак паехаў у Маскву каб аб'яднаць праваслаўныя цэрквы. Але ён быў арыштаваны і высланы (праз нейкі час Дз. Данскі і Цыпрыян памірыліся і апошні стаў у 1389 мітрапалітам кіеўскім і усея Русі, памер у 1406).
Дзяржаўна-царкоўнае саперніцтва паміж Вільняй і Масквой Трэці этап: першая палова 15 ст. – спроба утварэння самастойнай (аўтакефальнай) праваслаўнай царквы ў ВКЛ. l Імкненне да царкоўнай аўтаноміі ці уніі з'яўлялася часткай унутранай і знешняй палітыкі Вітаўта, яго супрацьстаяння і барацьбы за гегемонію з Маскоўскай дзяржавай. Незадаволены дзейнасцю Фоція (маскоўскага) у 1414 г. Вітаўт вылучыў на мітрапаліцкі прастол свайго кандыдата Рыгора (Грыгорыя) Цамблака (пляменнік Цыпрыяна), які і быў выбраны на саборы праваслаўх іерархах ВКЛ. Але ў Канстанцінопалі мітрапалітам быў прызначаны маскоўскі стаўленнік Фоцій. Тада у пачатку 1415 г. Вітаў зноў склікае сабор, і пераканаў епіскаў ВКЛ без санкцыі патрыярха паставіць Цамблака на мітраполію. 15 лістапада 1415 г. на саборы ў Навагародку гэта і было зроблена. Пасля смерці Цамблака (1419 ці 1420) быў Герасім (1432 – 1435).
Дзяржаўна-царкоўнае саперніцтва паміж Вільняй і Масквой l l 5 ліпеня 1439 г. была заключана Фларэнційская унія, прадугледжвала стварэнне адзінай хрысціянскай царквы. Яе падпісаў кіеўскі і маскоўскі мітрапаліт Ісідар, за што быў абвешчаны ў Маскве ерэтыком і сасланы ў Чудаў манастыр. У 1448 г. маскоўскі вялікі князь прызначыў свайго мітрапаліта. З гэтага часа Маскоўская мітраполія стала цалкам самастойнай. Пасля падзення Канстанцінопаля (29. 5. 1453), Масква абвясціла сябе Трэццім Рымам і стала прэтэндаваць на роль лідэра ў праваслаўным свеце. Рускае праваслаўе абвяшчалася адзінай праўдзівай рэлігіяй (грэчаскае праваслаўе было абвінавачана ў недасканаласці).
Дзяржаўна-царкоўнае саперніцтва паміж Вільняй і Масквой l У Вільні Фларэнційскую унію прызналі. Таму ў 1458 г. Кароль і вялікі князь Казімір Ягайлавіч даў згоду на заснаванне асобнай праваслаўнай мітраполіі для ВКЛ (Кіеўская мітрапалія і ўсе 9 праваслаўных епархій у ВКЛ і Польшчы). Намінальна мітрапалітам стаў Ісідар (збёг з манастыра і жыў у Рыме), але кіраваў ёй Грыгорый (балгарын). Канстанцінопальскі патрыях параіў Маскве прызнаць Грырорыя адзіным мітрапалітам, але Іван ІІІ забараніў яму перасякаць межы Рускай дзяржавы. Менавіта з гэтага часу і вядзе адлік незалежнае існаванне заходнерускіх мітрапалітаў. Канчаткова праваслаўная царква ВКЛ адасобілася ў 1472 г.
Ідэя верацярпімасці як альтэрнатыва ідэі уніі l l Самадзяржаўная ідэалогія і вялікадзяржаўны менталітэт рускага грамадства абумовілі абсалютную бесперспектыўнасць уніяцкай ідэі ў Маскоўскай дзяржаве. Гэта ставіла крыж на ідэі заключэння ўніверсальнай уніі. Таму ідэя лакальнай уніі ў ВКЛ была прадвызначана. Непрымальна для Маскоўскай дзяржавы была і ідэя верацярпімасці. У адрозненні ад Масквы, у ВКЛ сфарміраваўся зусім іншы менталітэт. Яго падставай з'яўлялася ліберальная ідэя – прызнанне канстытуцыйнай манархіі ў якасці аптымальнай палітычнай сістэмы ўлады (г. зн. каралеўскай улады, абмежаванай законам і прадстаўнічымі ўстановамі). Другой характэрнай рысай грамадсткага менталітэту ВКЛ з'яўляўся плюралізм рэлігійна-царкоўнага жыцця, які вымушаў свейкую ўладу праводзіць палітыку адноснай верацярпімасці.
Ідэя верацярпімасці як альтэрнатыва ідэі уніі Прыклады: l Паляпшэнне становішча праваслаўя пры Жыгіманце І (1506 1548), што звязана з дзейнасцю беларуска-ўкраінскага праваслаўнага міатрапаліта Іосіфа ІІ Солтана. l Дамінуючым прынцып рэлігійнай талерантнасці стаў часы Жыгімонта ІІ Аўгуста (1544 - 1572). Істотную ролю ва ўсталяванні гэтага прынцыпу ў грамадскім жыцці ВКЛ адыграў рэфармацыйнауманістычны рух. Ён схіліў караля і ўрад выдаць шэраг пастаноў, якія замацоўвалі прынцып верацярпімасці ў якасці прававой нормы. 1563 г. -- сейм ў Вільні -- ўстаноўлена роўнасць праваслаўнай і каталіцкай шляхты. 1568 г. -- сейм ў Гародні -пацверджаны акт 1563 г. 1573 г. -- прынята Варшаўская канфедэрацыя, якая абвяшчала роўнасць усіх хрысціянскіх веравызнанняў ВКЛ -- праваслаўнага, каталіцкага і пратэстанцкага -- і як юрыдычная норма была замацавана ў Статуце ВКЛ 1588 г. Ф. Елашоўскі назваў гэты перыяд "залатым векам".
Ідэя верацярпімасці як альтэрнатыва ідэі уніі Адмова ад ліберальна-плюралістычнай мадэлі і зварот да іншай, унітарнай мадэлі рэлігійнаінтэлектуальнага жыцця, стала, на думку С. А. Падокшына, трагедыяй для беларуска-ўкраінскага грамадства. З новай мадэллю не змаглі пагадзіцца ні большая частка праваслаўнага насельніцтва РП, ні праваслаўная Расія. Таму унізацыя рэлігійна-аркоўнага жыцця непазбежна вяла да канфлікта велізарнай моцы.
Адраджэнне ідэі царкоўнай уніі ў другой палове XVI ст. l l У 2 -й палове 16 ст. ідэя царкоўнай ўніі набыла новае жыццё. Гэта было звязана з шэрагам фактараў геапалітычнага (Люблінская унія), духоўна-культурнага (завяршэнне працэсу фарміравання ўсходнеславянскіх народнасцей) і рэлігійна-царкоўнага (рэфармацыя і контррэфармацыя) характару. Адным з іх з'яўлялася ўзрастаючая пагроза незалежнасці ВКЛ, якая зыходзіла з боку Маскоўскай дзяржавы. У выніку, ВКЛ павінна было пайсці на больш цесную інтэграцыю з Польшчай. Палітычнай праявай гэтай інтэграцыі з'явіліся Люблінская унія 1569 г. Царкоўная унія разглядалася як лагічны працяг урадавай інтэграцыйнай палітыкі.
Адраджэнне ідэі царкоўнай уніі ў другой палове XVI ст. Тым не менш, ідэя уніі была папулярна ў ВКЛ: l Ідэя рэлігійнай згоды праз унію працягвала заставацца "блакітнай марай", вельмі прывабнай ідэяй для многіх шчыра веруючых хрысціян, у т. л. беларусаў і ўкраінцаў. Менталітэт беларусаў і ўкраінцаў быў запраграмаваны на згоду, а не на канфрантацыю. l Ідэя уніі з пачатку контррэфармацыі вельмі інтэнсіўна прапагандавалася папствам, заходняй царкой, езуітамі.
Адраджэнне ідэі царкоўнай уніі ў другой палове XVI ст. l l l З ідэяй ніі была знітавана ідэя царкоўнай, а з ёй і дзяржаўнай незалежнасці. Для шэрагу грамадскіх і царкоўных дзеячаў унія з'явілася адным з сродкаў інтэграцыі Беларусі ў Зах. Еўропу. Спецыфічны, адметны ад маскоўскага, менталітэт беларуска-ўкраінскага праваслаўя (гл. ніжэй).
Адраджэнне ідэі царкоўнай уніі ў другой палове XVI ст. Адным з істотных фактараў, які спрыяў папулярнасці уніяцкай ідэі у межах ВКЛ, быў спецыфічны, адметны ад маскоўскага, менталітэт беларуска-украінскага праваслаўя. Адрозненні праваслаўя ВКЛ ад праваслаўя Маскоўскай дзяржавы: l Расійская царква была пад уладай маскоўскага патрыярха, а бел. -укр. -- намінальна падпарадкоўвалася канстанцінопальскаму патрыярху, а фактычна "мітрапаліту Кіеўскаму, Галіцкаму і ўсея Русі".
Адраджэнне ідэі царкоўнай уніі ў другой палове XVI ст. l l l Расійская царква была дзяржаўнай, а бел. -укр. Праваслаўная царква -- апазіцыйнай і гнанай. Бел. -укр. праваслаўная царква была знітавана не толькі з Візантыяй, але із Захадам. Праваслаўныя святары, настаўнікі праяўлялі значны інтарэс да тэарытычных праблем багаслоўя, што ў Маскве трактавалася як ерась. Па рознаму разумелася і адпраўлялася таінства хрышчэння (Бел. -укр. праваслаўе не вымагала паўторнага хрышчэння хрысціян іншых канфесій, у той час як Масква патрабавала гэтага ад беларусаў і украінцаў, якія перасяліліся ў Рускую дзяржаву).
Адраджэнне ідэі царкоўнай уніі ў другой палове XVI ст. l l l Бел. -укр. праваслаўная царква, у адрозненне ад маскоўскай, дазваляла шлюбы з каталікамі і пратэстантамі. У богаслужэбныя кнігі, царкоўную літаратуру Беларусі і Украіны даволі інтэнсіўна пранікае народная мова (Скарына), у царкоўнай службе актыўна выкарыстоўваецца пропаведзь (казанне) і інш. Дзейнасць бел. -укр. царквы знаходзілася пад кантролем з боку свецкіх колаў грамадства -- ад феадалаў да гараджан. Кантроль гэты ажыццяўляўся праз сістэму патраната і брацтваў.
Адраджэнне ідэі царкоўнай уніі ў другой палове XVI ст. l Беларускія і ўкраінскія дзеячы праваслаўнай царквы ў значнай ступені былі інтэграваны ў заходнееўрапейскую культуру. Яны былі больш адукаваныя, асабліва ў галіне "вольных навук", многія з іх вучыліся ў заходнееўрапейскіх ун-тах (дазвол Статута 1588 г. і інш. ). Іван IV, па словах А. Курбскага "затворил своё царствие", як у "адовой твердыне", ганічна абмежаваўшы культурныя кантакты з Захадам.
Прычыны уніі l Карэнны пералом у дзяржаўнай палітыцы ВКЛ адбыўся ў 1589 г. , калі быў ўтвораны Маскоўскі патрыярхат. Гэта падзея падштурхнула прыхільнікаў уніі да дзейнасці.
Мэты, якія праследвалі прыхільнікі уніі ў ВКЛ і Польшчы l l Жаданне іерархаў праваслаўнай царквы РП на чале з Кіеўскім мітрапалітам быць незалежнымі ад канстанцінопальскага патрыярха, які пэўным чынам залежыў ад турэцкага султана Нежаданне падпарадкоўвацца маскоўскаму патрыярху (з 1589 г. ), які менаваўся патрыярхам маскоўскім і ўсея Русі, а сам жалежыў ад цара маскоўскага
Мэты, якія праследвалі прыхільнікі уніі ў ВКЛ і Польшчы l l Незадаволенасць паборамі ("ялмужнінай") патрыярхаў Усходу (Александрыі, Антыёхіі, Іерусаліма), якія самі плацілі даніну турэцкаму султану Імкненне да еднасці хрысціянскай царквы, жаданне пераадолець крызіс праваслаўнай царквы (абвастрыўся з-за рэфармацыі), утрымаць сваіх вернікаў, а таксама дабіцца роўнага становішча з каталіцкімі іерархамі (засядалі ў сенаце).
Мэты, якія праследвалі прыхільнікі уніі ў ВКЛ і Польшчы l l Такім чынам, царкоўная унія - спроба процідзейнічаць імкненням рускага цара захапіць землі Украіны і Беларусі, захаваць недатыкальнасць уладанняў царквы і яе маёмасці (гэта гарантаваў кароль у выпадку прыняцця уніі). У той жа час, пэўныя духоўныя і свецкія колы разарванага на часткі ВКЛ, убачылі ў царкоўным яднанні шлях да духоўнага адраджэння беларуска-украінскага грамадства і ўмацавання яго культурна-рэлігійнай і этнічнай адасобленасці ў праваслаўна-каталіцкім атачэнні.
Рэлігійнае становішча ў РП, 1573 г.
Падрыхтоўка уніі l Ініцыятарамі Берасцейскай уніі былі вярхі праваслаўнай царквы ВКЛ і РП, асабліва незадаволеныя дзеяннямі канстанцінопальскага патрыярха Ярэмія (Іеремія), які ў 1589 г. у час паездкі ў Маскву прызнаў стварэнне Маскоўскага патрыярхата.
Падрыхтоўка уніі l - Праект уніі прапанавалі і прынялі 8 епіскапаў Міхаіл Рагоза, мітрапаліт кіеўскі, галіцкі і ўсяе Русі (1590, 1594) Іпацей Пацей (сваяк К. Астрожскага), епіскап уладзімірскі і берасцейскі (1590) Кірыл Цярлецкі, патрыяршы экзарх, епіскап луцкі і астрожскі (1590) Лявонцій Пэлчыцкі, епіскап тураўскі і пінскі(1590), потым Іона Гогаль (1594) Гедэон Балабан, епіскап львоўскі, галіцкі і камянецпадольскі (1590, потым адышоў) Дзянісій Збіруйскі, епіскап холмскі і бэлзскі (1590) Грыгоры Храптовіч, епіскап полацкі і віцебскі (1594) Міхаіл Капысценскі, епіскап перамышальскі і самборскі (1594, потым адышоў)
Епіскап Уладзіміра-Валынскі Іпацей Пацей Епіскап Луцкі Кірыл Цярлецкі
Падрыхтоўка уніі l l 8 варыянтаў дамовы (1590 – царкоўны сабор ў Бярэсці, тайная дамова аб згодзе на унію, 1594 – сабор у Навагрудку, пачатак 1595 – К. Цярлецкі на сейме ў Кракаве – тайная сустрэча з папскім нунцыем і каталіцкімі біскупамі – дамова аб уніі, чэрвень 1595 – “Саборнае пасланне” епіскапаўуніятаў – умовы уніі, якя былі выпрацаваны у 1594) Уплыў працы П. Скаргі “Аб еднасці Царквы Божай і аб грэчаскім ад сей еднасці адступленні”.
Падрыхтоўка уніі Праект уніі К. Астрожскага (1593 г. , 8 пунктаў) Князь К. Астрожскі спачатку таксама быў прыхільнікам уніі (усяленскай, але не лакальнай), але калі даведаўся пра яе ўмовы (1595), змяніў сваю пазіцыю. Актыўна выступаў супраць разам з новагародскім ваяводай Фёдарам Скумін. Тышкевіч. Супраць уніі таксама выступала частка праваслаўнай шляхты, духавенства і гараджан
Князь Канстанцінавіч Астрожскі Замак К. Астрожскага ў Астроге
Місія ў Рым l l l У лістападзе 1595 – лютым 1596 г. К. Цярлецкі і І. Пацей знаходзіліся ў Рыме, дзе ўмовы уніі былі зацверджаны рымскім папам Кліментам VIII. 24 верасня 1595 г. – універсал караля, у якім афіцыйна абвяшчалася аб рашэнні заключыць унію каталіцкай і праваслаўнай царквы ў імя РП, агульнага дабра яе грамадзян. 24 лютага 1596 г. – сакрэтны ліст Жыгімонта ІІІ да Папы. Сутнасць: царкоўная унія павінна ахаваць свядомасць праваслаўных РП ад уплыву маскоўскага праваслаўя. У верспектыве да уніі трэба далучыць і Маскоўскую дзяржаву. Мітрапаліту трэба надаць статус патрыярха
Папа Рымскі Клімент VIII Патрыарх Канстанцінопальскі Іеремія ІІ
Місія ў Рым l l l 15 лістапада 1595 г. – І. Пацей і К. Цярлецкі прыбылі ў Рым. Прывезлі: Дамову епіскапаў ад 1. 12. 1594 (10 пунктаў) Артыкулы ад 1. 6. 1595 “Саборнае пасланне” ад 12. 6. 1595 (12 пунктаў) Лісты караля і каталіцкіх біскупаў
Місія ў Рым l 23 снежня 1595 – аўдыенцыя ў папы (блаславіў унію і склалі папскую “Канстытуцыю аб з’яднанні Рускай нацыі з Рымскай царквой). Прамова І. Пацея: ад свайго імя і ад імя епіскапаў-уніятаў ён згадзіўся на ўключэнне ў вызнанне веры наступных палажэнняў (фактычна – поўная саступка касцёлу)
Місія ў Рым l l l l l Св. Дух зыходзіць і ад Бацькі, і ад Сына Прычашчэнне як на прэсным, так і кіслым хлебе Дагмата аб чысцілішчы Першанство царкоўнай улады Папы рымскага і рымскай царквы над усімі іншымі Згода з усімі пастановамі Трыдэнцкага сабора Эксклюзіўнае права црквы тлумачыць Св. Пісанне Захаванне 7 таінстваў, прыняць усе каталіцкія абрады, карыснасць індульгенцый Асуджэнне схізмы і ерасяў Актыўная прапаганда “ісцінай веры” і інш.
Місія ў Рым l l 21 студзеня 1596 – папа зацвердзіў умовы царкоўнай уніі. Былі ўнесены карэктывы – пакінуты нязменнымі абрады ўсходняй царквы і праваслаўны сімвал веры 14. 6. 1596 згоду на правядзенне сабора наконт уніі даў Жыгімонт ІІІ Ваза
Берасцейскія саборы l l l 6 -10 кастрычніка 1596 у Берасці адбыўся сабор для канчатковага зацвярджэння уніі. У ім удзельнічалі праваслаўныя епіскапы і іншыя прыхільнікі уніі, а таксама яе праціўнікі на чале з К. Астрожскім і епіскапамі Г. Балабанам і М. Капысценскім Сабор адразу падзяліўся на 2 групоўкі – уніяцкую і праваслаўную, якія збіраліся паасобку 9 кастрычніка 1596 у царкве Св. Мікалая была ўрачыста абвешчана Берасцейская унія, царква стала называцца грэка-каталіцкай (сабор праходзіў да 10 кастрычніка)
Царква Св. Мікалая ў Бярэсці, дзе была заключана унія
Берасцейскія саборы l l На праваслаўным саборы прысутнічалі епіскапы і свецкія асобы (у т. л. К. Астрожскі з сынам Аляксандрам) і пратэстанты. Старшыня на агульных пасяджэннях – патрыяршы экзарх Нічыпар, ад свецкіх колаў – пратэстант Дзям’ян Гулевіч. Месца правядзення – прыватны дом пратэстанта Райскага (усе цэрквы для іх былі зачынены уладамі). Спроба дамовіцца з уніятамі правалілася (нават пасля канфідэнцыяльнай размовы П. Скаргі з К. Астрожскім). На прапанову уніятаў далучацца да царкоўнага альянса яны адказалі: мы не супраць уніі з рымскай царквою, але пры ўмове, што
Берасцейскія саборы l l Да гэтага хаўрусу далучаецца ўся ўсходняя царква Унію блаславяць усходнія патрыярхі Не будуць парушацца існуючыя прававыя акты Паміж праваслаўнымі і католікамі будуць узгоднены ўсе супярэчнасці адносна дагматаў і абрадаў
Берасцейскія саборы Рашэнні l А дмяніў рэпрэсіўная пастановы мітрапаліта Рагозы адносна Віленскага брацтва і яго святароў С. Зізанія, Васіля і Герасіма l Пазбавіў сана ўсіх епіскапаў-уніятаў l Свецкая частка сабора – не падпарадкоўвацца “пастарам-адступнікам” l Зварот да караля – зацвердзіць рашэнні сабора аб імпічменце уніяцкіх епіскапаў, а на іх месца пасадзіць новых, абраных праваслаўнымі
Брестская уния 1596.ppt