Бастауыш сыныпта оқу үдерісінде диалог әдісін зерттеу әдістемесі. Слан Айдана, 102 -23 тобы
Бірліктері: Диалог – - Сұрақты мәселені талқылауға қатысу және өзінің ойын жеткізе балалардың оқуға білу; -деген ынтасын оята Пікірлестерден алынған хабарды толықтыра алу, нақтылай алу; алатын пәрменді - Сөйлесушінің айтқандарына дау айта алу, келіспеу, өз дәлелін тетік келтіру;
Диалог Бірліктері: – екі не бірнеше адамның кезектесіп сөйлесуі - Сұрақты мәселені талқылауға арқылы берілетін ауызекі қатысу және өзінің ойын жеткізе тілдегі ерекше форма. Егер білу; сөйлеушілер екеуден көп болса, - Пікірлестерден алынған хабарды онда ол полилог деп аталады. толықтыра алу, нақтылай алу; - Сөйлесушінің айтқандарына дау Монологтан айырмашылығы айта алу, келіспеу, өз дәлелін дилогта сөйлеумен қатар келтіру; механизмдері қатар тыңдау жүреді.
Бастауыш сыныпта диалогтік Бірліктері: оқытудың тиімділігі - Сұрақты мәселені талқылауға қатысу және өзінің ойын жеткізе білу; - Пікірлестерден алынған хабарды толықтыра алу, нақтылай алу; - Сөйлесушінің айтқандарына дау Диалог сабақта оқушылардың айта алу, келіспеу, өз дәлелін қызығушылығын арттырумен қатар келтіру; білім деңгейінің өсуіне үлес олардың қосады. /Мерсер мен Литлтон/
Диалогтық оқыту ұжымдық (мұғалім мен бала бірігіп тапсырманы орындайды) және өзара Бірліктері: білім алмасуға жағдай туғызатын (мұғалімдер -мен балалар бір-бірін тыңдап, идеялармен бөліседі Сұрақты мәселені талқылауға және балама көзқарастырады) және қатысу және өзінің ойын жеткізе қолдаушы (балалар қате жауап бергені үшін қорықпай, өз идеяларын еркін жеткізіп, бір-біріне білу; өзара түсінікке жетулеріне көмектеседі) оқыту - Пікірлестерден алынған хабарды тәсілі болып табылады. толықтыра алу, нақтылай алу; - Сөйлесушінің айтқандарына дау айта алу, келіспеу, өз дәлелін келтіру;
Бірліктері: «Диалог түрінде оқыту - Сұрақты мәселені талқылауға оқушыларды ынталандыру қатысу және өзінің ойын жеткізе білу; және дамыту үшін әңгіме - Пікірлестерден алынған хабарды күшін қолдануға мүмкіндік толықтыра алу, нақтылай алу; береді» /Александер/ - Сөйлесушінің айтқандарына дау айта алу, келіспеу, өз дәлелін келтіру;
Александер тәжірибеде зерттелген диалогтің 5 үлгісін анықтады: Бірліктері: • 1. МЕХАНИКАЛЫҚ (мұғалім –сынып): қайталау арқылы фактілер мен идеяларды зерттеу - Сұрақты мәселені талқылауға • 2. АУЫЗША ЖАУАП (мұғалім-сынып немесе мұғалім қатысу және өзінің ойын жеткізе -топ) : мұғалім сыныпқа қайталауға арналған сұрақ білу; қойып, оқушылардың жауаптарын бағыттап отырады. • 3. НҰСҚАУЛЫҚ/ТҮСІНІК БЕРУ (мұғалім-сынып, - Пікірлестерден алынған хабарды мұғалім-топ немесе мұғалім-оқушы) оқушыларға ақпарат ұсыну немесе түсініктеме беру; толықтыра алу, нақтылай алу; • 4. ТАЛҚЫЛАУ ( мұғалім-сынып, мұғалім-топ немесе - Сөйлесушінің айтқандарына дау оқушы-оқушы) ақпарат алмасу және проблемалық мәселелерді шешу мақсатында идеялармен танысу; айта алу, келіспеу, өз дәлелін • 5. ДИАЛОГ (мұғалім-сынып, мұғалім-топ, мұғалімкелтіру; оқушы немесе оқушы-оқушы) құрылымдалған сұрақтар және нысаналы талқылау арқылы ортақ түсінік қалыптастыру;
Мерсердің зерттеуіне сәйкес Бірліктері: әңгімелесудің 3 түрі бар: - Сұрақты мәселені талқылауға • Оқушылар бәсекеге қабілетті, басқа адамдардың көзқарасын Әңгіме-дебат қатысу және өзінің ойын жеткізе қабылдауды қаламайды. білу; - Пікірлестерден алынған хабарды және Кумулятивтік • Идеялар қайталанады үнемі жасалынады, бірақ толықтыра алу, нақтылай алу; әңгіме мұқият бағалана бермейді. - Сөйлесушінің айтқандарына дау • Әркімнің идеясы пайдалы деп айта алу, келіспеу, өз дәлелін бағалау Зерттеушілік саналғанымен, мұқият жүреді, топтағы қатысушылар әңгіме келтіру; келісімге келуге тырысады.
Бірліктері: Әңгіме-дебат барысында: • ой-пікірлерде үлкен алшақтық болады - Сұрақты мәселені талқылауға және әрқайсысы өз шешімдерінде қалады; қатысу және өзінің ойын жеткізе • ресурстарды біріктіруге бағытталған білу; аздаған талпыныс жасалады; - Пікірлестерден алынған хабарды • қарым-қатынас көбіне «Иә, бұл сотолықтыра алу, нақтылай алу; лай» , «Жоқ, олай емес» деген бағыт- Сөйлесушінің айтқандарына дау та жүзеге асады. • Орта бірлесуден гөрі, көбіне бәсекеайта алу, келіспеу, өз дәлелін лестікке келтіру; бағытталған.
Кумулятивтік әңгіме барысында: Бірліктері: • айтылған пікірлермен тыңдаушылардың әрқайсысы механикалық - Сұрақты мәселені талқылауға түрде келісе береді; қатысу және өзінің ойын жеткізе • әңгіме білім алмасу мақсатында білу; жүргізілгенімен, оған қатысушылар - Пікірлестерден алынған хабарды өзгелер ұсынған қандай да болсын толықтыра алу, нақтылай алу; идеяларды төзімділікпен тыңдайды; - Сөйлесушінің айтқандарына дау • идея қайталанады және жасалынаайта алу, келіспеу, өз дәлелін ды, бірақ үнемі мұқият бағалана келтіру; бермейді.
Зерттеушілік әңгіме барысында: Бірліктері: • әркім ақылға қонымды мәлімет ұсынады; - Сұрақты мәселені талқылауға • әркімнің идеясы пайдалы деп саналқатысу және өзінің ойын жеткізе ғанымен, мұқият бағалау жүргізіледі; білу; • қатысушылар бір-біріне сұрақ қояды; - Пікірлестерден алынған хабарды • қатысушылар сұрақ қояды және толықтыра алу, нақтылай алу; оны дәлелдейді, осылайша әңгімеде дә- Сөйлесушінің айтқандарына дау лелдеме көрінеді; айта алу, келіспеу, өз дәлелін • топтағы келтіру; қатысушылар келісімге жетуге тырысады.
Диалогтік оқыту бұл… - мұғалімнің тәрбиелік, “әмірлі” әңгімесі мен оқушылармен ашық диалогы арасында тепе-теңдікке жету; - оқушылардың ойын білу және олардың дәлелдемелерін күшейту үшін бүкіл сыныптың талқылауын пайдалану; - оларды Құру және даулау арқылы оқушылардың идеяларын пайдалану; - сыныпта ашық талқылау жүргізуге оқушыларды ынталандыру; - топтық жұмысты оңтайлы пайдалану. Диалогтік оқыту бұл. . . - Оқушылардың ауыз жаппай сөйлеуі; - мұғалім тарапынан қажетті түсіндірулерді, нұсқаулар мен түзетулер жасамау емес.
Бүкіл сынып әңгімесінің екі түрі • Әмірлі: – Нұсқаулық; – Көрсету; – Дәріс. • Диалог: – Оқушылардың бастапқы идеяларын тудыру; – Топтың неге қол жеткізгенін есту; – Проблемалар мен түсінбеушіліктерді талқылау
…әмірлі әңгімемен қатар, тиімді әсер етуге арналған диалогті пайдалана отырып диалог жүргізуге оқыту
Диалогтік оқытуда Бірліктері: сұрақ қою маңызды орын алады. - Сұрақты мәселені талқылауға қатысу және өзінің ойын жеткізе Сұрақтардың түрлері: төмен деңгейдегі, жоғарғы деңгейдегі білу; Сұрақ қою техникасы: түрткі болу, сынақтан өту, қайта - Пікірлестерден алынған хабарды бағыттау Түрткі болу: сұрақты қарапайым етіп қою, өткенді пысықтау. толықтыра алу, нақтылай алу; итерме. Сынақтан өту: толық жауап беруге, ойын толық айтуға - Сөйлесушінің айтқандарына дау лейді. "Сіз мысал келтіре аласыз ба? "деген сұрақтармен бағыттайды айта алу, келіспеу, өз дәлелін Қайта бағыттау сұрақты басқа оқушыларға бағыттайды. келтіру; "Көмектесе алатындарың бар ма? " деген сұрақ қойылады.
Диалогтың бірліктері: • Сұрақты мәселені талқылауға қатысу және өзінің ойын жеткізе білу; • Пікірлестерден алынған хабарды толықтыра алу, нақтылай алу; • Сөйлесушінің айтқандарына дау айта алу, келіспеу, өз дәлелін келтіру;
Бірліктері: Диалогтың құрылымы: - Сұрақты мәселені талқылауға Диалогта сұрақ, жауап, қарсы қатысу және өзінің ойын жеткізе сұрақ, сөйлеушілердің көңілбілу; күйі, реакциясы (сөзбен беріл- Пікірлестерден алынған хабарды мейтін) болады. Диалогтар толықтыра алу, нақтылай алу; қысқа (2 -3 сөйлем) және - Сөйлесушінің айтқандарына дау мазмұнды, яғни ұзын болуы айта алу, келіспеу, өз дәлелін мүмкін. келтіру;
Бірліктері: ДИАЛОГТА КЕЛЕСІ АЙТЫЛҒАНДАР ОРЫН АЛАДЫ: - Сұрақты мәселені талқылауға қатысу және өзінің ойын жеткізе • фразаларды, сөйлемдерді аяқтамау; білу; • Сөздің орнына қимыл, жест, мимика - Пікірлестерден алынған хабарды қолдану; толықтыра алу, нақтылай алу; • Тек қана ауызекі сөйлеу барысында - Сөйлесушінің айтқандарына дау қолданылатын сөздерді қолдану; айта алу, келіспеу, өз дәлелін келтіру;
Топтық талқылауды жақсартуға не ықпал етеді?
Дау Онда оқушылар… Әрекеттесуден гөрі, көбірек дауласады Тыңдамайды Әркім өз пікірін ұстанады ('Иә, бұл осылай! – Жоқ, бұл олай емес!') Өз қорытындыларын жасайды.
Зерттеуші талқылау, онда сөйлеушілер • Барлығы белсенді қатысады • Бір-біріне сұрақтар береді “Сен не ойлайсың…? ” “Сен неге солай ойлайсың …? ” • Тиісті ақпаратпен бөліседі “Есіңізде ме. . ? ” • Өз пікірін негіздейді “…. . сондықтан мен осылай ойлаймын” • сындарлы сынайды “Иә, бірақ…… • Келісімге қол жеткізуге тырысады “ …. біз келісеміз бе? ”
Шағын топтарда талқылауды ұйымдастыру • Оқушыларға лайықты тапсырмалар қажет; • Оқушыларға жеткілікті уақыт қажет; • Алдын-ала араласпауға тырысыңыз, бірақ мүмкіндігінше қолдау көрсетіңіз; • Көмек алардың алдында оқушылардан бір шешім қабылдауды сұраңыз және топ мүшелеріне жеке емес, тұтас арнап сөйлеңіз; • Оқушыларға негізгі қағидаларды естеріне салып отырыңыз және олардың назарын тек дұрыс жауаптарға ғана емес, түсініктемелер мен мағынасына да аударып отырыңыз. • Оқушылар үшін тапсырманы орындамай, оңтайлы талқылау құрып, тұжырымдамасын жасатыңыз. • Оқушылардан талқылау барысында бағалауды және жауап алуды сұраңыз.
ЖАРАТЫЛЫСТАНУ БАҒЫТЫ: ДИАЛОГТІК ТӘСІЛ ҚАНДАЙ МАҚСАТТАРҒА ЖЕТУГЕ БАҒЫТТАЛҒАН? • Сабақ кезінде оқушыларды математикалық және ғылыми ойлауға белсенді тарту; • Оларға тереңірек түсінуге көмектесу; • Болашақта осы пәндерге қатысуын ынталандыру; • Барлық сыныптың және шағын топтардың талқылау сапасын арттыру
Бірліктері: ҰЛТТЫҚ ОЙЫНДАРЫ ҚАЗАҚЫҢ ТУРАЛЫ ДИАЛОГ - Сұрақты мәселені талқылауға -Сәлем Болат ! -Сәлем Арман ! қатысу және өзінің ойын жеткізе -Болат, сен қазақ халқының ұлттық ойындарын білу; білесің бе? -. . . - Пікірлестерден алынған хабарды -Білсең, маған айтып берші. толықтыра алу, нақтылай алу; -Ия, айтайын. Олар : . . . . . - Сөйлесушінің айтқандарына дау -Рахмет Арман! айта алу, келіспеу, өз дәлелін -Оқасы жоқ, Болат! келтіру;
- Сәлем. . . . - Қалың қалай? -. . . . . . - Сен қандай тамақты жақсы көресің? - Мен. . . . . Ал сен ше? - Мен. . . - Сен асханада жеуді ұнатасың ба? -. . . Ал саған ұнайды ма? -. . . , ананың дайындағаны дәмдірек болады! - Иә, ананың дайындағаны дәмді ! - Сау бол …………….
Сыныптағы әңгімені қалай пайдаландым: • Әңгімелерді бағалау үшін, сабақ беруімді аудиожазбаға жазып отырдым • Тыңдадым және ойландым : – Оқушылармен салыстырғанда өзім қанша уақыт сөйледім? – Оқушыларға қандай сұрақтар қойдым? – Жауаптарын дәлелдеуді сұрадым ба? – Оқушыларға толығырақ жауап беруге мүмкіндік бердім бе? – Оқушыларда болжамды идеяларды бөлісуге ықыласы болды ма? – Оқушылардың идеяларын есте сақтадым ба және оларды талқылауға пайдаландым ба?
Жаңа тақырыпты бастау үшін қолданылған оңтайлы оқыту стратегиялары Тақырып бойынша бірнеше ашық сұрақ қойю. • Бір немесе бірнеше оқушыдан өз ойын барлық сыныпқа түсіндіруді сұрау. • «Неге» деген бірнеше сұрақ қойю. • Оқушылардан не айтқандарын түсіндіруді сұрау. • Кейін оларды сипаттау үшін, талқылау кезінде туындаған бірнеше даулы сәттерді жазып алу. • Оқушылар ол нәрсе туралы өздерінің не ойлайтынын түсінгенше және өз беттерімен жұмыс істеп болмайынша дұрыс түсініктеме бермеу. •
Нәтижесінде: Бірліктері: • оқушыларды тақырып бойынша және - Сұрақты мәселені талқылауға сындарлы сөйлеуге ынталандырдым; қатысу және өзінің ойын жеткізе • пікір алмасып, бір - бірінің идеяларын талқылады, баға берді, ұжымдық білім мен білу; түсінікті қалыптастырды; - Пікірлестерден алынған хабарды • сұрақтарға жауап беру арқылы, тақырып бойынша өз ойларын айтуға мүмкіндік алды; толықтыра алу, нақтылай алу; - • оқушылардың ашылуына, ойын жеткізуіне, Сөйлесушінің айтқандарына дау сөздік қорының молаюына көмектесті; айта алу, келіспеу, өз дәлелін • оқушылардың қызығушылығын арттырумен қатар олардың білім деңгейінің өсуіне үлес келтіру; қосты;
Бірліктері: - Сұрақты мәселені талқылауға Құдіретті жасай бер, анам тілі, қатысу және өзінің ойын жеткізе Өзің барда ғажап-ақ ғалам күллі. білу; Шабыт құйып, сән беріп сендік қуат - Пікірлестерден алынған хабарды Жол көрсетіп, әрлейді әрбір күнді. толықтыра алу, нақтылай алу; - Сөйлесушінің айтқандарына дау айта алу, келіспеу, өз дәлелін келтіру;
Бірліктері: - Сұрақты мәселені талқылауға Назар қойып қатысу және өзінің ойын жеткізе тыңдағандарыңызға білу; - Пікірлестерден алынған хабарды рахмет! толықтыра алу, нақтылай алу; - Сөйлесушінің айтқандарына дау айта алу, келіспеу, өз дәлелін келтіру;
Скачать презентацию Бастауыш сыныпта оқу үдерісінде диалог әдісін зерттеу әдістемесі
диалог.ppt