Балалардағы артериялды гипо- және гипертензия Орындаған Санбаева

Балалардағы артериялды гипо- және гипертензия Орындаған : Санбаева Г

Жоспар Кіріспе Негізгі бөлім Қалыпты артерялды қысым Артериялды гипертензия Артериялды гипотензия Қорытынды Емі Пайдаланылған әдебиеттер

Кіріспе Қазіргі уақытта жүрек-қан тамыр аурулары: «дамушы елдің аурулары» деп саналатын ишемиялық және гипертониялық аурулар экономикалық дамыған өлкелерде өлім тудырушы аурулардың көшін бастап келеді. Көптеген зерттеулермен дәлелденгендей жүректің ишемиялық ауруының, жүрек жетіспеушілігінің, бас миының ауруының, бүйрек жетіспеушілігінің «үлкен» немесе басты себептерінің бірі артериялды гипертензия болып табылады

терминология Қалыпты артериялық қысым – АҚ-ң жасына лайықты систолиялық және диастолиялық артериялық қысымның 10 - және 89 перцентильден аспауы. Жоғары артериялық қысым- САҚ мен ДАҚ жасына лайықты 90 мен 94 перцентиль денгейінде болуы. Артериялды гипертензия- САҚ мен ДАҚ-ды үш рет өлшегенде орта саны 95 - перцентильден жоғары болуы. Гипертониялық ауру- патологиялық процестер болмасада АҚ-ң қандайда бір себепке байланыссыз артериялық гипертензияның тұрақты созылмалы ауруы. Артериялды гипотензия- бүкіл әлемдік денсаулық сақтау ұйымының критериіне сәйкес қандайда бір себепке байланысты артериялдық қан қысымының төмендеуі.

Гипертониялық ауру 16 жастан асқан балаларға бір жылға созылған тұрақты АГ да, 16 жасқа дейінгі балаларға тұрақты АГ мен нысана ағзалардың зақымдануында қойылады.

Емшек жасындағы балалардағы АГ критериі Жасы 95 центиль 99 центиль 7 күнге дейін 96 мм. с. б 106 мм. с. б 8 -30 күн 104 мм. с. б 110 мм. с. б 1 ай-1 жас 112 мм. с. б 118 мм. с. б

АГ-ның жасқа байланысты жиі себептері 1 жасқа дейін 1 -6 жас 7 -12 жас Жас өспірім Бүйрек артериясы мен венасының трамбозы Бүйрек артериясының стенозы Бүйрек паренхимасыны ң аурулары Эсенциальды АГ Бүйрек артериясының стенозы Бүйрек паренхимасыны ң аурулары Реноваскулярлы Бүйрек патология паренхимасыны ң аурулары Бүйректің туа буткен анамалиясы Вилмс ісігі Эндокринді аурулар Аорта коарктациясы Нейробластома Эсенциальды АГ Уақытынан ерте жыныстық жетілу Бронх өкпелік дисплазия Аорта коарктациясы Уақытынан ерте жыныстық жетілу

Артериалды қысым денгейін анықтайтын фактролар Тұқым қуалаушылық бейімділік Қоршаған орта Тұзды тағамдарды көп қолдану Шамадан тыс дене салмағы Психоэмоциялды жарақаттану

АГ патогенезі Орталық гемодинамиканың ауторегиляциялық механизмінің бұзылысы. Қалыптыда жүректің лақтырысы мен перифериялық тамырдың қарсыласуының ауторегуляциялық механизімі болады. Физикалық жүктеме кезінде жүректің лақтырысы күшейгенде перифериялық қан тамыр қысымы төмендейді. Керсінше перифериялық қантамырлар қысымы артқанда жүректің лақтырысы төмендейді. Гипертониялық ауру кезінде ауторегуляциялық механизім бұзылады. Жүректің лақтырысы мен перифериялық қан тамырлар қарсыластығының бұзылысы.

Рение-ангиотензин-альдестерон жүйесінің белсенділігінің бұзылысы Ренин- бүйрек юкстогломерулярлық аппараты-ныан синтезделетін сериннді протеаза ферменті. Ренин ангиотензиногеннің белогын ангиотензин 1 -ге айналдырады, АПФ әсер еткеннен кейін ангиотензин-2 ге айналады. Ангиотензин-2 АҚ-ға әсер етіп тамырлардың тарылуына және альдестероның бөлінуіне әкеледі. Осының әсер етуімен бүйрек каналдарында натридің реабсорбциысы күшейіп айналымдағы плазманы көбейтеді де артериялық қысымның жоғарылауын тудырады.

Классификация

12 жастан асқан балалар мен жас өспірімдерде АГ екі дәрежесін айырады: 1 дәреже – үш рет өлшегендегі САҚ мен ДАҚ орта саны перцентильден асуы бірақ 99 - перцентильден кем болуы. 2 дәрезе - үш рет өлшегендегі САҚ мен ДАҚ орта саны перцентильден асуы бірақ 99 - перцентильге тең болуы. 95 95

АГ емі 1. Балалар мен жас өспірімдерде «жоғарғы қалыпты АҚ» кезінде медикаментозды емес ем қолданылады. 2. « 1 дәрежелі АГ-да» медикаментозды емес ем 612 айда көмектеспегенде медикаментозды ем қолданылады. 3. Емді дәрінің минималды дозасынан бастайды 4. Мүмкіндігінше ұзақ әсерлі дәрілер қолданылған жөн

Медикаментозды емес емі Физикалық белсенділікті қалыптастыру Рациональды тамақтану Фитотерапия Су процедуралары

Медикаментозды ем АГ кезінде басты 5 гипотензивті дәрілер қолданылуы мүмкін: 1. 2. 3. 4. 5. Диуретиктер Бета-адреноблокаторлар и. АПФ Кальци каналдарының блокаторлары Ангиотензин 2 рецепторларының антогонистері

Диуретиктер 1. Гидрохлортиозид (гипотиозид) 25 мг таблетка. Доза: балалар 1 -3 мг/кг/тәу пероральды 2 рет. Жас өспірімдер: 12, 5 -25 мг 1 -2 рет-тәу 2. Индапамид (1, 5 мг таб) 1, 5 мг/1 рет/тәу 3. Верошпирон 1 мг/кг тәу, макс 3 мг/кг 4. Амилорид 0, 1 -0, 2 мг/кг 5. Фуросемид (таб 40 мг, ампула 1%-2 мл)

БЕТА-АДРЕНОБЛОКАТОРЛАР

и. АПФ дәрілері Капотен Эналоприл фозиноприл

Кальци каналдарының блокаторлары Амлодипин (таб 5 -10 мг) балдарға: 0, 3 мг/кг/тәу. Жас өспірімдер: 5 -10 мг/1 рет Нифедипин (таб 10 мг) балдар: 0, 25 -0, 5 мг/кг/тәу жасөспірім 10 -30 мг/тәу

Артериалды гипотензия

Артериялды гипотонияның теориялы потогенезі Эндокриндік теория: бүйрек үсті безінің жетіспеушілігімен жүретін тамырлық тонустың төмендеуінен болатын АҚ төмендеуі. Вегетативті теория: холинергиялық жүйенің функциясының артуымен және адренергиялық жүйенің функциясының төмендеуімен дамитын артериялды гипотензия Нейрогенді теория: психогенді факторлардың әсерінен ми қыртысында нейродинамикалық процестердің өзгерісі болып, қозу мен тежелу арасындағы теңдік бұзылыпневроздық жағдай туындайды, осыған байланысты гемодинаикалық бұзылыстар дамиды.

классификация Физиологиялық гипотензия: Индивидуальды вариант Жаттыққан (спортсмендерде) Таулы аймақтың тұрғындарының адаптацияланған гипотониясы Потологиялық гипотония: Біріншілік нейроциркуляторлы гипотония Қайтымды ағымды Айқын тұрақты формасы Ортостатикалық синдроммен Екіншілік симптоматикалық гипотония Жедел Созылмалы Айқын ортостатикалық синдроммен

клиникасы Бас ауыруы, физикалық және ақыл-ойлық қабілетінің төмендеуі, бас айналу, ұйқы бұзылуы, жүрек тұсы ауыруы, жүрек соғуы, эпигастри аймағының ауыруы, көлікте жүргенді көтере алмауы, тыныстық пароксизм

диагностикасы АҚ тәуліктік мониторингілеу:

Емі Медикоментозды ем: ОЖЖ стимуляторлары Гутрон Транквилизаторлар Грандоксин Тироксазин Ноотропты дәрілер Ноотропил немесе пирацетам Аминолон Пиридитол Церебролизин Антихолинергиялық дәрілер Беллатаминал

Қолданылған әдебиет Леонтьев И. В. Лекция по кардиологии детского возроста Шабалов Н. П. Детские болезни 2 том