аза лтты Медицина УниверситетіҚ қ Ұ қ

аза лтты Медицина УниверситетіҚ қ Ұ қ С Ж Ө Та ырыбы: қ Контрацептивтік заттар Алматы 2017 жыл Орында ан: артанбаев Б. Б. ғ Қ ЖМ 14 -008 -1 к Тексерген: Есетова . . Қ Ө

Жоспар • Жан яны жоспарлауұ • Контрацепция дістері ә • Таби и жолмен ж ктіліктен ор ану ғ ү қ ғ • Ш ыл жа дайда олданылатын контрацепция ұғ ғ қ • Жас спірім кезінде контрацепция дістері ө ә • орытынды Қ • Пайдаланыл ан дебиеттер ғ ә

Жан яны жоспарлауұ • Жан яны жоспарлау – алама ан ж ктіліктен ұ қ ғ ү са тану а, йел ауруларын ж не лімін т мендетуде қ ғ ә ә ө ө жо ары мамандандырыл ан сапалы ызмет етеді. ғ ғ қ Жан яны жоспарлау р т рлі контрацепция дістері ұ ә ү ә туралы (тиімділігі, кемшілігі, кері сері, ас ынуы т. б ) ә қ толы ж не аны а парат бере алады. Б л діс баланы қ ә қ қ ұ ә ң ж не ананы денсаулы ын жа сарту ана емес, б л ә ң ғ қ ғ ұ адамны ы ыны бір т ріне жатады. Отау р ан ң құқ ғ ң ү құ ғ екі жас берілген а паратты толы т сініп, та дау қ қ ү ң жасайды, сонды тан азіргі кезде ке диапазонды қ қ ң ауіпсіз ж не н тижелі контрацепцияны р т рлі қ ә ә ң ә ү дістері ке сынылады. ХД жан яны жоспарлау а ә ң ұ Ұ ұ ғ сапалы ызмет етеді ж не дістерді н тижелі болуы қ ә ә ң ә шін к п к іл б леді. ү ө өң ө

I. Жан яны шынайы жолмен са тану дістеріұ қ ә 1. Кезе дік абстиненция: ң а) к нтізбелік діс; ү ә б) цервикалды шырышты ба алау; ғ в) базалды температура мониторингі; г) симптотермалды діс. ә 2. Лактациялы аменорея дісі; қ ә II. Жынысты атынасты зу дісі. қ қ ү ә III. Барьерлі діс: ә 1. Презервативтер: а) еркектік; б) йелдік. ә 2. Диафрагмалар, а па шалар, губкалар қ қ қ 3. Спермицидтер. IV. Жатырішілік спиральдар: 1. Нейтралды; 2. Мыс рамды; құ 3. Прогестиногенді. V. Гормоналды контрацепциялар: 1. Комбинирленген ауызды контрацептивтер (КАК): қ а) моно фазалы; б) екі фазалы; в) ш фазалы. ү г) кідіріссіз контрацепция. 2. Таза прогистинді контрацепция (ТПК): а) ТПК-таблеткалар (мини-пили); б) пролангирлеуші серлі гестаген рамды иньекциялар; ә құ в) имлантаттар; г) прогестинді ж не прогестинге арсы кідіріссіз контрацепция. ә қ 3. Еркектік гормонды контрацепция. VI. Ерікті стерилизация. 1. еркектік; 2. йелдік. ә VII. Иммуноконтрацепция ж не бас а дістер. ә қ ә

Таби и жолмен ж ктіліктен ор ануғ ү қ ғ • Босан аннан кейін йел организмінде аса ажетті ғ ә қ физиолгиялы процестер, сіресе жыныс ж йесінде қ ә ү згерістер болады. Босан аннан 7 -8 апта ткен со ө ғ ө ң жатырды шырышты абаты айта алпына келеді. ң қ қ қ Сегізінші аптада жатыр к лемі 3 – 5 см 3 кішірееді. 6 аптада ө емізбейтін йелдерді 5% ж не емізетін йелдерде 15 % ә ң ә ә жа дайда овуляция процесі болады. Емізетін ж не емізбейтін ғ ә йелдерде менструальды цикл орташа есеппен 9 – 18 аптада ә алпына келеді. Фертильділікті осы кезе де реттеу басты қ ң роль ат арады. Б л кезде лактациялы аминорея дісі ( ЛА ) қ ұ қ ә Ә олданады. ЛА — контрацептивті діс, ана с тімен емізуге қ Ә ә ү негізделген. Біра уа ытша контрацептивті діс деп қ қ ә есептелінеді. ЛА ж ктілік болудан таби и т рде ор айды. Ә ү ғ ү қ ғ

Ш ыл контрацепцияұғ Ш ыл жа дайда олданатын контрацепция (посткоиталды ұғ ғ қ қ таблеткалар) – б л дісті ор алма ан жынысты атынастан кейін, ұ ә қ ғ ғ қ қ ж ктілікті болдырмас шін олданады. Презерватив б тін болма анда, ү ү қ ү ғ диафрагма мен цервикалды алпа тар орнынан оз алып кеткенде, қ қ ғ ж ктілікті болдырмайтын таблетканы олдануды мытып кеткенде, ү қ ұ немесе к тпеген жа дайда болып ал ан жынысты атынастан кейін ү ғ қ қ ш ыл контрацепциясын олданады. азіргі кезде к тпеген жа дайда ұғ қ Қ ү ғ болып ал ан жынысты атынастардан ж ктілікті болдырмау шін қ ғ қ қ ү ү рамы р-т рлі болатын таблеткаларды олданады, оны д рігерді құ ә ү қ ә ң белгілеуімен схема т рінде олданады ж не ЖІС (жатыр іші спиралі) ү қ ә салу а болада. Ш ыл жа дайда олданатын контрацепцияда гармонды ғ ұғ ғ қ қ таблеткаларды олдану міндетті т рде ыл и немесе т ра ты олдануды қ ү ғ ұ қ қ ажет етпейді. Неге десе із посткоиталды таблетакларда те к п қ ң қ ө ө рамда гармондар бар, сонды тан бір етеккір кезе інде бір-а резден құ қ ң қ арты олдану а р сат етілмейді. қ қ ғ ұқ

• Ш ыл контрацепция т рінде олданылатын ұғ ү қ таблетканы бір т рі – постинор. Б л таблетканы ң ү ұ жынысты атынас бол аннан кейін 72 са аттан қ қ ғ ғ кешіктірмей олдану керек. Таблетканы 72 қ са аттан ертерек олданса соншалы ты сапалы ғ қ қ болады. 72 са ат ткеннен кейін екінші ғ ө таблетканы олдау керек. қ • Ж ктілік болдыма немесе болмады ма соны ж не ү ә бас а контрацептикалы дісті олдау шін 2 -3 қ қ ә қ ү аптадан кейін д рігер акушер-гинекологта ә тексеруден ткен ж н болады. ө ө

Жас спірім кезіндегі контарцепция ол- жынысты атынас ө қ қ жолымен берілетін аурулар мен т сік жасатуды болдырмау шін ү ү басты екі ма саты к здейді. қ ө 1. М ше ап- ал аш ы та дау дісі. ү қ ғ қ ң ә Ол тек ана ж ктіліктен са тап ана оймай, сонымен атар қ ү қ ғ қ қ венерологиялы ауруларымен, Ж ТБ-дан са тайды. Оны қ Қ қ ң тиімділігі 98 %. 2. Спермицидтер- олар химиялы препараттар, оларды қ ң рамына кіретін заттар сперматозоидтарды жансыздандырады. құ Спермицидтер ар ынды т рде ызмет ат арады ж не ол бар қ қ ү қ қ ә бол аны 2 -3 са ат ана рекет етеді, сонды тан оны жынысты ғ ғ ғ ә қ қ атынас алдында тікелей пайдаланылады. Спермицидтерді (75 қ ң %) аса жо ары емес тиімділігін есепке ала отырып, м ше аппен ғ ү қ йлесімді олдану. Олар ынапты кремдер т рінде, желе, ү қ қ қ ү аэрозоль, свечалар ж не таблетка т рінде шы арылады. ә ү ғ

орытындыҚ Жан яны жоспарлау бала санын шектеу ана емес, ол ана ұ ғ мен бала денсаулы ын ор ау, мірге дені сау, мітті, ғ қ ғ ө ү к птен к ткен рпа келу деген т сінікті білдіреді. ө ү ұ қ ә ү Сонды тан осы т сінігі д рыс т сініп, арапайым қ ү ұ ү қ халы арасында д рыс насихаттай білу ажет. қ ұ қ Жан яны жоспарлау ы ы м ліметін халы а т сінікті ұ құқ ғ ә ққ ү тілмен жан яны жоспарлау м селені барлы ызметтері, ұ ә ң қ қ с йкесінше медициналы к мек к рсету, контрацепцияны ә қ ө ө ке інен олдану, жас спірімділерді сексуалды ж не ң қ ө ң ә репродуктивті жа дай м дениетін ру ж нінде а параттар ғ ә құ ө қ ар ылы беріледі. Жан яны жоспарлау ДС ж мысында қ ұ Ұ ұ ата-ананы жасын ескере алыпты репродуктивті ызметті ң қ қ амту перинаталды лімді екі есе т мендетеді. қ ө ө

Пайдалыныл ан дебиеттерғ ә • http: //kazmedic. kz/archives/510 • http: //call-centervko. kz/kz/новости/2016/03 /16/подростковая-беременность/ • http: //webirbis. kgmu. kz/irbis 64 r_11/books/ методички/Жылкайдар_Отарбаева. pdf