АУДИТОРЛЫҚ ТӘУЕКЕЛДІК Орындаған: Сарсенбек Б. А, 4 курс студенті Тексерген: э. ғ. д. , доцент Жумабаева М. Д.
Мазмұны КІРІСПЕ. . . . . . . 3 І. ТӘУЕКЕЛДІЛІК ТҮСІНІГІ ЖӘНЕ ОНЫҢ ТҮРЛЕРІ. . . . . 4 1. 1. ТӘУЕКЕЛДІЛІКТІҢ ТҮСІНІГІ. . . . . 4 1. 2. КӘСІПКЕРЛІК ТӘУЕКЕЛДІЛІК ЖӘНЕ ОНЫҢ ТҮРЛЕРІ. . . . 6 ІІ. АУДИТОРЛЫҚ ТӘУЕКЕЛДІК ЖӘНЕ ОНЫҢ КОМПАНЕТТЕРІ. . . . . . 9 2. 1. АУДИТОРТЫҢ МӘНІ МЕН МАҢЫЗЫ. . . . 9 2. 2. БӨЛІНБЕЙТІН ЖӘНЕ БАҚЫЛАУ ТӘУЕКЕЛДІГІ. . . . . 11 2. 3. АЙҚЫНДАМАУ ТӘУЕКЕЛДІЛІГІ. . . . 14 ІІІ. МАҢЫЗДЫЛЫҚ ДЕҢГЕЙІ МЕН АУДИТОРЛЫҚ ТӘУЕКЕЛДІЛІГІ. . . . 17 3. 1 МАҢЫЗДЫЛЫҚ ДЕҢГЕЙІ МЕН АУДИТОРЛЫҚ ТӘУЕКЕЛДІЛІКТІҢ ӨЗАРА БАЙЛАНЫСЫ. . . . . . 17 3. 2. ТӘУЕКЕЛДІЛІКТІ ТАЛДАУ ЖӘНЕ БАҒАЛАУ. . . 21 ҚОРТЫНДЫ. . . . . . . 2 6 ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР. . . . . 27
Қызмет жүзеге асыру барсында өзінің ресурстарының белгілі бір бөлігін жоғалтуын табысты толық көлемде алмауын және қосымша шығындарын көбейюін тәуекел дегенді түсініктемесін береді. Курстық жұмыс негізгі үш бөлімнен тұрады. Бірінші бөлім, тәуекелділік түсінігі және түрлері деп аталады. Бұл бөлімде тәуекелділіктің түсініктемесі мен мағынасын түсіндіреді. Сонымен қоса кәсіпорында пайда болатын тәуекелділіктерді анықтайды және түрлерін атап өтеді.
Екінші бөлім, аудитторлық тәуекелділік және оның компаненттері деп аталады. Бұл бөлімде аудиторлық тәуекел дегеніміз не, оның үш компаненттері (бөлімбейтін, бақылау және айқындамау тәуекелділіктері) туралы айтылады және оларды толық ашып түсіндіріледі. Үшінші бөлім, маңыздылық деңгейі мен аудиторлық тәуекелділік және тәуекелділікті талдау мен бағалау деп аталады. Бұл бөлімде маңыздылық деңгейі мен аудиторлық тәуекелділіктің қаншалықты тығыз байланысы барын айтады және аудиторлық бағалаудың негізгі екі әдісін қолдануын, формуласын көрсетеді. Тәуекелділікті талдау жасалу әдістерін аталып бөлек талдаулары мен фомуласы көрсетіледі. Ең соңында қортынды жасалады.
Курстық жұмысының мақсаты – ұйымның қаржылық тұрақтылығын ескере отырып мүмкін болатын тәуекел аймағын анықтау және әдістерін қоланумен байланысты барынша оны төмендету көздерін анықтау. Тақырыптың өзектілігі. Нарықтық қатынастар экономикасы жағдайында аудиторлық фирмалардағы аудиторлық тәуекелділік үлкен роль атқарады. Курстық жұмысының міндетті. Бұл курстық жұмыс ХАС – 400 «Тәуекелділікті бағалау және ішкі бақылау» негізінде жүргізілуі тиіс.
Тәуекел деп белгілі бір тиімсіз жағдайдың орын алу мүмкіндігін қарастырылады. Қызметін жүзеге асыру барсында өзінің ресурстарының белгілі бір бөлігін жоғалтуын табысты толық көлемде алмауын және қосымша шығындарын көбейюін тәуекел деп түсінуге болады. Тәуекел ықтималдылық категориялық болғандықтан белгілі бір жоғалтулар деңгейінің мүмкіндігі ретінде анықталады. Қажы есептемелердің аудитімен бірқатар тәуекелділік аспектілері тікелей байланысты. Тәуекелділіктің негізгі екі түрі болады: Аудиторлық тәуекелділік Кәсіпкерлік (бизнес) тәуекелділігі.
400 «Тәуекелдікті бағалау және ішкі бақылау» ХАС-ында тәуекелділікке анықтама берілген (46) «Аудиторлық тәуекелдік – қаржылық есеп беру елулі бұрмаланған жағдайда, аудитор сәйкес келмейтін аудиторлық қортынды береді дегенді білдіреді» . Аудиторлық тәуекелдіктің үш компаненті бар
Аудиторлық тәуекелділіктің мағынасын былай түсінуге болады: аудитор қаржылық есептілік дұрыс жасалған деген қортындыға келеді, осының негізінде аудиторлық қортындыға пікір – ескертпе айналмайды, яғни пікірдің шынайлығына күмән келтірмейді, ал шындығына келгенде қаржылық есептіліктің елеулі ақаулы болады. Кәсіпкерлік тәуекелділігінің мағынасы саяси: клиентке ұсынылған аудиторлық қортынды әділ жасалса да, аудитор немесе аудиторлық фирма клиентпен арадағы өзара қарымқатынасында сәтсіздікке ұрынады. Кәсіпкерлік тәуекелділігін бағалаудағы басты фактор аудиторлық тәуекелділіктің деңгейін мұқият анықтау болып табылады.
Егер аудитор өзі үшін аудиторлық тәуекелділіктің кіші деңгейін анықтаса бұл оның қаржылық есеп беруде елеулі қателіктер жоқ деген үлкен сенімділікке ұмтылатындығын көрсетеді. Нольдык тәуекелдік жүз пайыздық тәуекел абсолютті сенімсіздік обсолюттік сенімділікті білдірер еді. Тәуекелділік дәрежесі нолмен бірлік (0 -ден 100 -ға дейін) арасындағы дипазонда ауытқуы мүмкін, бірақ осы мәндер не жоғары не төмен болмайды. Қаржылық есеп беру дәлелділігінің толық кепілділігі (нольдік тәуекел) экономикалық тұрғыдан тиімсіз. Сонедықтан аудитор қателер мен қателіктер обсолютті түрде жоқ деген кепілдеме бере алмайды.
Тәуекелділіктің бірнеше түрі бар: өндірістік, коммерциялық, қаржылық, инвестициялық, нарықтық. Ø Өндірістік тәуекел. Бұл өнімді өндірумен және оны өткізумен байланысты. Бұл тәуекелге өнімнің белгіленген көлемінің өзгеруі және өткізу қарқыны, материалдық және еңбек шығындарының артық жұмсалуы. Нарықтағы баға деңгейінің кемуі, брак, рекламация т. б. себептер тікелей ықпал жасайды. Ø Коммерциялық тәуекел – бұл кәсіпкердің сатып алған өнімді нарықта өткізуінде пайда болады. Коммерциялық келісім жағдайында бағаның төмендеуін, тауар өткізуде кездесетін қосымша шығындарды ескеру керек. Ø Қаржылық тәуекел – қаржылық кәсіпкерлік ісінде кездеседі. Мысалы, қаржылық келісім тәуекелділік шарттасушылардың бір жағының төлем қабілеттілігінің кемдігінен пайда болуы, т. б. Ø Инвестициялық тәуекел – бұл кәсіпорынның өзінің және сатып алған құнды қағаздарының құнсыздануы арқылы болуы мүмкін. Ø Нарықтық тәуекел – бұл ұлттық ақша бірлігінің нарықтағы процент ставкасының немесе шет ел келісім серіктестіктерінің валюта курсының өзгеруімен байланысты. Ø Ойлаған жобаны іске асыру мақсатында потенциалды серіктестіктерді неғұрлым көп тарту үшін тәуекел талдау жасайды.
Тәуекелді талдаудың схемасы: Нақты тәуекел түрлерінің ішкі және сыртқы факторларының ықпалдарын айқындау. Айқындалған факторларды талдау. Нақты тәуекел түрін қаржы жағынан екі тәсілмен бағалау: а) қаржылық тұрақтылығын, дәулетін анықтау; б) жұмсалатын қаражаттың экономикалық тиімділігін анықтау. Тәуекелдің жорамал деңгейін анықтау. Бөлек операцияларының тәуекелдерінің жорамал деңгейін талдау. Тәуекелді бәсендету үшін шаралар жасақтау.
Екінші басты мәселе тәуекелден келетін зияндар түрлерін анықтау. Материалдық зиян – бұл жобада қаралмаған өндірістік шығындар, немесе тікелей материалдық объектілерді, өнімдерді, материалдарды, шикізаттарды жоғалту. Еңбек зияны – жұмыс уақытын жою, кехдейсоқ немесе болжамсыз себептермен болған жағдайда. Қаржылық зиян – бұл тікелей ақшалай зиянмен байланысты: төлемдер, айыптар, уақыты озған несиелерді төлеу, қосымша салықтар т. б. Уақытты жою – бұл егер кәсіпкерлік іс жобалы уақыттан кейін қалатын болса пайда болады. Арнайы зиян түрлері – бұл зияндар адам денсаулығына және адам өміріне, қоршаған ортаға, кәсіпкердің беделіне кесел келтіретін жағдайлар. Саяси факторларға байланысты: іскерлік белсенділіктің бәсеңдеуі, еңбек және орындау тәртібінің деңгейінің бәсеңдеуі, төлем мен өзара есептесудің бұзылуы, салық ставкасының тұрақсыздығы т. б.
Назарларыңызға рахмет!!!
Скачать презентацию АУДИТОРЛЫҚ ТӘУЕКЕЛДІК Орындаған Сарсенбек Б А 4 курс
Auditorly_1179_t_1241_uekeldilik.pptx