Астана медицина университеті АҚ Жалпы химия курсымен

«Астана медицина университеті» АҚ Жалпы химия курсымен биохимия кафедрасы Презентация: Витаминдер Орындаған: Бақытхан Қ. Тексерген: Идырысова А. А.

Жоспары: Негізгі бөлім а) Витаминдер жөнінде жалпы түсінік. б) Витаминдердің топтары мен түрлері. в ) Дәрумендерді анықтау әдісі. г ) Дәрумендердің жіктелуі Қорытынды. Қолданылған әдебиеттер.

Витаминдер дегеніміз- барлық тағам мен азық – түлік өнімдерінде, жем - шөпте шағын мөлшерде ғана кездесетін, тіршілік әрекетіне қажет органикалық заттардың жеке тобы. Ағзаның суық тиюден сақтауына әсер етеді Жұқпалы ауруларға қарсы тұруына ықпал етеді Аминқышқылдар, майлар, нуклеин қышқылдар, гормондар синтезі мен ыдырауына қатысады Витаминдер Ферменттердің құрамында болып, биохимиялық, физиологиялық процестерге қатысады Тәулігіне әртүрлі витаминдердің бірнеше милиграмы ғана қажет Денсаулықтың нығаюын жүзеге асырады Жұмысқа қабілеттілікті арттырады

Витаминдер Суда еритіндер Н С В В Майда еритіндер В 12 В 1 А 2 6 К D Е

Витамин (Тиамин) -Көмірсулар алмасуына қатысады; -Жүрек, бұлшықет, жүйке жүйесі мүшелерінің қызметін реттейді; -Тазартылмаған астық тұқымынының дәндерінде, бұршақ тұқымдастарында, жұмыртқа сарыуызында кездеседі; -В 1 витамині жетіспеуінен “Бери- бери” (полиневрит) ауруы пайда болды. Кептердегі В 1 авитаминозы

В 2 – рибофлавин Рибофлавин молекуласының негізгі гетероциклді қосылыс изоаллксизиннен тұрады. Ондағы 9 -N атомына 5 атомды спирт рибитол байланысқан.

Витамин (Пиридоксин) -Ақуыз алмасуына қатысады; -Қантамырлар қабырғасында холестериннің жинақталуына кедергі жасайды; -Арпа, бауыр, бидай ұнтақтарында, сыра ащытқыларында кездеседі. Жетіспеушілігінен: -атеросклероздың дамуы; -бауырдың семіруі; - көкбауырдың бұзылуы; -Қалқанша безі қызметінің нашарлауы байқалады. Тышқандардағы авитаминозы

Витамин -Азотты қосылыстар синтез реакцияларына кофермент ретінде қатысады; - Қан жасушалары-эритроциттер, тромбоциттердің түзілуін жүзеге асырады; - Жануартекті тағам құрамында- бауырда, бүйректе, жұмыртқада, сүтте кездеседі. - Жетіспеушілігінен қаназдық (анемия) ауруы пайда болады. Доңыздағы қаназдық ауруы

Витамин РР авитаминозы Пеллагра ауруы немесе “үш Д ауруы” деп атайды. Дерматит Теріде дақтар мен көпіршіктер пайда болуы Диарея Асқорыту мүшелерінің қызметі бұзылып, іштің қатты өтуі Деменция Психиканың нашарлауы, Ақы л-естің бұзылуы

А Витаминдер Тәуліктік мөлшері 1 -1, 5 мг Өсу витамині Родопсиннің түзілуі Ферменттер Жұмысын күшейтеді Эпителий ұлпаларының өсуін реттейді

В тобы витаминдері Тәуліктік мөлшері 0, 2 -14 мг Ақуыз алмасуына қатысады Ес, зейін, жүйке жүйесі қызметіне әсер етеді Қан жасушаларының түзілуін жүзеге асырады Жүрек, бұлшықет, эпителий ұлпасының қызметін жақсартады

С витамині Тәуліктік мөлшері 50 -100 мг Ферменттердің құрам бөлігі Ақуыз синтезіне қатысады Иммунитетті күшейтеді Антиденелердің Қалыптасуын жүзеге асырады

Д Витамині Өсу витамині Тәуліктік мөлшері 1 мг Фосфор алмасуына қатысады Кальций алмасуына қатысады Сүйектің қалыпты дамуына әсер етеді

Дәрумендерді анықтау әдісі: Физико – химиялық Дәрумендердің ағзадағы мөлшерін анықтау үшін химиялық қосылыстарды және физикалық құбылыстарды қолдану арқылы анықтау әдісі. (бояу, титриметрлік, флюоросценттік және т. б. ) Биологиялық Дәрумендердің минималды мөлшерін биологиялық (сұйықтықтармен), микробиологиялық (бактериялардың өсу қарқыны) әдіспен анықтау.

ДӘРУМЕНДЕРДІҢ ЖІКТЕЛУІ: Суда еритіндер: Майда еритіндер: 1. Дәрумен А (антиксерофтальмалық); ретинол 2. Дәрумен D (антирахиттік); кальциферол 3. Дәрумен Е (антистерильдік); токоферол 4. Дәрумен К (антигеморрагиялық); нафтохинон 1. Дәрумен B 1(антиневриттік); тиамин 2. Дәрумен В 2 (өсу дәрумені); рибофлавин 3. Дәрумен В 6 (антидерматиттік); пиридоксин 4. Дәрумен B 12(антианемиялық); кобаламин 5. Дәрумен РР (антиаллергиялық); никотинамид 6. Дәрумен Вc (антианемиялық); фолиевая кислота 7. Дәрумен В 3 (антидерматиттік); пантотеновая кислота 8. Дәрумен Н (антисебореялық, ); биотин 9. Дәрумен С (антискорбуттік); аскорбиновая кислота 10. Дәрумен Р (капиллярберіктік); биофлаво-ноиды

Қорытынды. Витаминдер деп химиялық табиғаты әр түрлі органикалық заттарды айтады. Витамин латынша vіtа – өмір, тіршілік; vitman – тіршілік амині деген мағынаны білдіреді. Олар тағамдық заттармен организмге түсіп, зат алмасуға, организмнің өсіп-өнуіне әсерін тигізеді. Организмнің қорғаныштық қабілетін арттыруда витаминдердің атқаратын міндеті өте зор. Егер тамақ-тану дұрыс жолға қойылмаса, яғни күнделікті пайдаланатын тағамдарымызда организмдерге қажетті витаминдер мөлшері жеткіліксіз болса, онда организм әлсіреп, ол әр түрлі ауруларға шалдығады, оның өсіп-өнуі мен В 6 жетілуі нашарлайды.

Қолданылғын әдебиеттер: 1. С. Ж. Стамбеков, В. Л. Петухов. биология. 2003 ж. Молекулалық 2. А. Ж. Сейтембетова, Биологиялық химия. Алматы «Білім» -1994 ж. 3. Н. Кенесарина. Өсімдіктер физиологиясы және биохимия негіздері. Алматы «Мектеп» -1988 ж. 4. Интернет: www. google. kz