“Астана медицина университеті” АҚ Травматология және ортопедия кафедрасы СӨЖ Тақырыбы: Ұзақ жаншылу синдромы. Компартмент синдром. Орындаған: Аязбаев А. Айтмухан Е. Тобы: 403 ОМ Қабылдаған: Астана – 2015 ж.
• Жоспары • І. Кіріспе бөлім • Ұзақ жаншылу синдромы • ІІ. Негізгі бөлім • Анықтамасы • Жіктелуі • Этиологиясы • Клиникасы • Алғашқы көмекті ұйымдастыру • Қорытынды • Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Анықтамасы Ұзақ жаншылу синдромы жалпы ағзаның соның ішінде ұлпалар, бұлшықеттер, тамырлардың ұзақ жаншылуы кезінде ұлпалар алмасуының ыдырауының және бұзылуының нәтижесінде толық тотықтанбаған өнімдер токсиндерінің көп мөлшерде ағзада жиналып, зардап шегушінің жалпы жағдайы нашарлап, бүкіл ағзалардың қызметі күрт нашарлайды. Улы ыдырау өнімдері мен миоглобин зақымдану аймағынан қан тамырға түсіп, бүкіл ағзаға тарайды, бұның салдарынан жүрек соғуы нашарлап, басқа мүшелердің қызметі бұзылады. Миоглобиннің үлкен молекулалары міндетті түрде бүйрек қақпақшаларын зақымдап, несептің түрі қызғылт яғни гематурия, оның бөлінуі азаяды немесе толығымен тоқталады яғни анурияға алып келеді.
Жіктелуі ҰЖС М. И. Кузминь бойынша төрт кезеңге жіктелуі: 1. Компрессияның травмалық және экзогендік шок 2. Аумақты өзгерістер және эндогенді интоксикация 3. Қосылған салдану және ағза жұмыстарының өзгеруінен БЖЖ 4. Реконволенция бүйрек жұмысының қайта қалыптасу
ҰЖС Ю. Андреев бойынша төрт сатыға жіктелуі: 1. Саты -тері қабаты ақшыл, аздап ісінген, консервативті ем оң әсер береді. 2. Саты- ісінген, индропты және тығыздалған тері цианозы 24 -36 сағаттан соң көпіршектенуі, сұйықтығымен көк қан тамыры мен лимфа тамырын ағысын тежеуінен микроциркуляцияның өзгеруі. 3. Саты- аса зор индротиптік ісіну, терісі мәрмәрға ұқсас 12 -24 сағатта сарысуланып, көпіршектеніп, қызыл қара өңді тромбоздар микроциркуляцияны өзгертеді. 4. Саты- қара көктеніп индротиптік ісінуден тіндер жыртылуға жақын, көпіршіктерде қара сұйықтық типті тұсы кепкен, артарияның соғуын тежеп қан айналасын терең бұзады.
Этиологиясы
Этиологиясы • • Жер сілкінісі Шахтадағы апат Соғыс кезіндегі жағдайлар Транспорттық апаттар Ұшақ жарылысы Табиғи апаттар Кез келген бақытсыз жағдайлардың болуы.
ҰЖСның клиникалық көрінісі 3 кезеңнен турады. • 1. Ерте кезең. Гемодинамиканың бузылысы, (гемотокрит, гемоглобин жоғарлауы, фибриндердің көбеюі, тромбоцитопения)цианоз, бозару, зақымд анған аймағының қатты ауыру сезімі, эифория, бас ауыру, әлсіздік, лоқсумен сипатталады. Есі анық, сақталған, буирек бұзылысы көріне бастайды.
• 2. Аралық кезең. Жарақат алғаннан кейінгі 2 -3 тәулік ішінде дамитын, жедел буирек жеткіліксіздігімен сипатталады. Бұл кезең олигоанурия сатысына сәикес келеді. Зардап шегуші гемодинамикалық бұзылыстан кейін жағдайы біршама жақсарғандай боп көрінеді. Зақымданған аймақта ауыру сезімі бәсеңдеп, терісі мен бұлшық етінің өлі еттенуі болады. АД жоғарлап, пульс жиілейді. Алайда 1 -2 тәуліктен кейін ЖБЖ және уремиялық синдром дамиды.
• 3. Соңғы кезең. Жарақат алганнан кейін бір айдан соң бүйрек жеткіліксіздігінің функционалдық қызметі біртіндеп қайта қалпына келе бастайды. Зардап шегушінің жағдайы қанағаттанарлықтай, дене температурасы калыпты, зақымданған аймақта ісіну мен ауыру сезімі жоғала бастайды. Зақымданған терілері мен бұлшық еттері атрофияға ұшырайды, кейде екіншілік инфекция қосылуы әсерінен сепсис дамуы мүмкін.
Клиникасы • Ес түсінің жоғалуы • Тамыр соғуының нашарлануы • АҚ төмендеуі • Ісіну • Бұлшықеттің деформациясы • Ағаштай қатты домбығу және т. б.
Алғашқы медициналық көмекті ұйымдастыру Зардап шеккен адамды құтқару ретінде қысылып, көміліп қалған жерден шығарып алу. Алдымен жаншылған аяқ қолды төменнен жоғары жаққа дейін кешіктермей залалсыздандырылған таңғышты пен қатты таңып тастау қажет. Егер ағза ұзақ уақыт жаншылып қалса ширатпа қойылады. Анальгетиктер ауру сезімін басатын, мұз басып, көп сусын беріледі. Тез арада емханаға жеткізіледі, жалпы жағдайына байланысты жасанды бүйрек аппаратын қолдану істің сәтті аяқталуына үміттендіреді.
Қорытынды Соңғы жылдары ұзақ жаншылу салдары кезінде тірі қалу айтарлықтай артты, себебі медициналық апат қызметтері құтқарудың жаңа әдәстерін меңгерді. Нәтижесінде кедіргені бірден жоюдың қажеттігі жоқ болып шықты, бірден плазмаларды айырбастайтын ерітінділерді тамырдың ішіне енгізіледі, егер жоқ болса 1, 5 -2 литр сұйықты тамшылай жібереді және сусынды көп ішкен жөн.
Пайдаланылған әдебиеттер 1. www. Medline. kz 2. thenews. kz 3. Ә. Нұрмұханбетұлы - Клиникалық патофизиология 2010 ж.
Скачать презентацию Астана медицина университеті АҚ Травматология және ортопедия кафедрасы
403 ОМ Аязбаев, Айтмухан.pptx