“Астана Медицина Университеті” АҚ Тақырыбы : Ас қорыту органдарының қатерлі қатерсіз ісіктері Орындаған: Орынханова К Қабылдаған: Дукенбаева Бибажар Топ : 227 ОМ
Асқазан кардий, мүше түбі, дене және привратник деген бөлімдер бар. Кейінгі антральді (кең жері) және привратниктің өзі (тар жері) деп қарастырады. Бұл бөлімдердің әрқайсысы әртүрлі жиіліктегі қатерлі ісіктермен жарақаттанады. Ісік орналасуына сәйкес оның клиникалық көріністері болады. Привратникте немесе осыған жақын жерде жол тарылады, сөйтіп тағамның ішектерге қарай жүрісі нашарлайды.
Асқазан рагы — өте жиі кездесетін қауіпті ауру. Рак ауруы сау ұлпада өршімейтіндіктен, ол ағзада ұзаққа созылған, емделмеген әр түрлі ісіну, қабынулардың асқынып барып, ракқа айналуынан болады. Асқазан рагы Қазақстанда қатерлі ісіктер арасында бірінші орында тұр, рактардың 40% құрайды.
Этиологиясы. Асқазан рагының дамуында ракалды сырқаттардың маңызы зор. Оларға: асқазан жарасы, безді полиптер, созылмалы гастрит жатады. Сонымен қатар рак осы жағдайлар болмаған жағдайда да кездеседі. Бұл жерде рак тудырушы әртүрлі заттардың әсерін де есепке алу керек.
Асқазан –ішек жолы • Асқазан мен ішектің кілегейлі қабықшасында ерекше ісіккарциноид кездеседі. Ол ісік ішектің түрлі бөлімдерін жиірек, асқазанды сиректеу зақымдайды. Ісіктің диаметрі бірнеше сантиметр, кесіндісінің түсі сары болады. Ал оның дәнекер тінмен шектелген полигинальды жасушалар ұялары мен тізбектерінен құралады. Жасушалардағы липидтер сәулені қос бағытқа бұрса, серотонин болымды хромаффиндік реакция береді. Карциноид серотонин бөлсе, карциноидтық синдром орын алады. Карциноид сирек те болса, қатерлі карциноидқа айналып. метастаз жаяды
Тоқ ішектің қатерлі ісігі • • Тоқ ішек қатерлі ісіктерінің ішінде рак 98 -99 пайыз, ал саркома 1 -2 пайыз жиілікте кездеседі. Макроскопиялық түрі бойынша рак экзофитті , эндофитті және арлас болып бөлінеді. Экзофитті ісіктер шегі айқын болып ішектің саңылауына қарай өсіп, ішектің бойымен тарауы және терңе қабаттарына өсуі бәсең болады. Ісіктің бұл түрі кең негізде отырған полип сияқты , түйінді немесе түсті капустаға ұқсас болып бүрленіп өседі де, тоқ ішектің оң жақ бөлшегінде ( бүйенде, өрме тоқ ішекте, ішектің бауыр бұрышында) жиі кездеседі. Тоқ ішектің сол жақ және көлденең бөлшегінде эндофиттті және жаралы түрлері жиі кездеседі. Ісіктің бұл түрлері ішектің шеңберін қамти, саңылауын тарылта , терең қабаттарына тарап, беріштеніп өседі. Ісіктің аралас түрі ішектің екі жақ бөлшегінде бірдей жийлікте кездеседі. Ісік ішектің шырышты қабатынанан басталып, микроскопиялық құрылысы бойынша: аденокарцинома , шырышты, қомақты рак және аралас түрі болып бөлінеді.
Тоқ ішектің қатерлі ісігі • • • Ісіктің аралас түрі ішектің екі жақ бөлшегінде бірдей жийлікте кездеседі. Ісік ішектің шырышты қабатынанан басталып, микроскопиялық құрылысы бойынша: аденокарцинома , шырышты, қомақты рак және аралас түрі болып бөлінеді. Тоқ ішек рагі жай өсіп, кеш метастаз береді. Экзофитті ісіктің макроскопиялық шегі мен микроскопиялық шегі үйлесетін болса, инфильтративті ісіктің макроскопиялық шегінен 2 -3 см қашықтықта рак клеткаларын кездестіруге болады. Тоқ ішек рагі лимфа жүйелері арқылы метастаз береді. Лимфа жүйесі арқылы метастазды жиі ішектің сол жақ бөлшегінде орналасқан эндофитті өскен шырышты және қомақты ісіктер береді. Қан арқылы метастаз негізінде бауырда пайда болады.
Ісік көлемі және таралуы бойынша 4 сатыға бөлінеді 1 саты –Ішек шеңберінің жартысынан кемін қамтыған, шырышты және шырышасты қабатының көлемінде өскен, лимфа түйіндерге метастаз бермеген ісік. 3 - саты –Ішектің шеңберінің жартысынан көбін қамыған , сірі қабатына өскен немесе аумақтық лимфа түйіндерге метастаз берген әр көлемдегі ісік. 2 -саты-Ішек шеңберенің жартысынан көбін қамтыған , бұлшықет қабатына өскен, лимфа түйінге метастаз бермеген немесе бір жақын лимфа түйінге метастаз берген ісік. 4 -саты-Ішектің шегінен шығып көрші ағзаларға өскен көлемді ісік немесе алыс метастаз берген әр көлемді ісік
Тік ішектің ісігі • • • Асқорыту жолының қатерлі ісіктеріне тән белгілер ( қан аздық, жүдеу, дененің бозаруы және құрғақтануы) тік ішек ісігінде сирек кездеседі. Салыстырмалы диагноз геморроймен , анус жарықшағымен, дизентериямен, жаралы проктитпен салыстыра отырып өткізу керек. Геморрой түйіншектерінен кеткен қан нәжістің артынан шығады және өзгермеген қызыл түсті болады. Анус жарықшағы болған жағдайда үлкен дәрет алғанда қан аралас сұйық пайда болуымен қатар ашып ауру қосылады. Дизентерия кезінде көп шырышты аздап ақн араласқан сұйық нәжіс жиі пайда болады.
Ісік ауруын туғызатын себептер: Ұзақ уақытқа созылған және бактерия (Helicobacter Pylori) арқылы жұққан дерт; Тағам және дәрілер, шылым, су, косметикалық заттар арқылы түсетін канцерогендік заттар немесе олардың бактерия ферметтері арқылы пайда болуы; Екінші өт қышқылының ұлтабардан түсуі немесе олардың асқазанда химиялық реакциядан кейін қалыптасуы; Асқазанға арақтың үнемі, үзбей түсуі; Ас тұзының артық мөлшерде болуы.
І. Экзофитті- экспансивті өсуі басым рактар: а) жазық жара; ә) полипозды рак; б) фунгозды (саңырауқұлақ тәрізді) рак; в) жаралы рактар (қатерлі жаралар); асқазан рагының алғашқы жаралы түрі; табақша тәрізді рак (рак жара); созылмалы жарадан туындайтын рак (жара рак) ІІ. Эндофитті- инфильтративті өсуі басым рактар: а) сіңбелі жаралы рак; ә) диффузды рак. ІІІ. Аралас түрде өсетін рактар: біріне өтетін түрлер.
Өсу ерекшеліктері Қатерсіз ісіктер Қатерлі ісіктер Өсу түрі экспансиялық(ісік шекарасы анық, айналасындағы тінді ығыстырып өседі) инвазиялық(ісік шекарасы анық емес, айналасындағы тінге сіңіп өседі) Өсу жылдамдығы баяу тез Тіндік атипизм болады Жасушалық атипизм болмайды болады Метастаздар төмен өте жоғары Митоздық белсенділігі жоғары өте төмен Өзі дамыған тінге гистологиялық ұқсастығы өте сирек жиі Организмге әсері шамалы өте жаман
Асқазан ісік алды ауруларына мыналар жатады: Созылмалы атрофиялық гастрит Полиптер және шырышты полип Асқазан созылмалы жарасы Менетрие ауруы Пернициозды (теміртапшылықты) қан азаюы Асқазан сылынған кездегі созылмалы гастрит
Өсу сатылары I. Ісік 3 см дейін, тек кілегей қабыршақта немесе оның астынан тыс шығып кетпейді; егер жара ракқа ауысса, ол да өсу дәрежесінде болып саналады. Ешқандай метастаз болмайды. IIa. Ісік 3 см үлкен және бұлшық еттерге көшкен кез, бірақ сырқатқа жетпеген уақыт. Метастаз жоқ. IIб. Ісік жоғарыдағы екі өсу дәрежесіндей және аймақтық лимфа бездерінің бір екеуінде метастаз болады.
IIIa. Кез келген көлемдегі ісік бүкіл асқазан қабаттарын жарақаттап, өңешке немесе ұлтабарға ауысқан мезгіл. Көрші мүшелердің байланыс жүйелеріне дейін жетіп, бірақ оларды әлі жарақаттамаған уақыт. IIIб. Кез келген көлемдегі ісік егер ол аймақтық лимфа бездердің бірнешеуін жарақаттаса немесе артерия тамырларының бойындағы лимфа бездеріне көшсе, мәселен, сол жақ асқазан, іш, жалпы бауыр, көк бауыр артериялары. IV. Кез келген мөлшердегі ісік көрші мүшелерге көшсе немесе жергілікті жерде өскені соншалықты ол қимылдамайтын, сылуға келмейтін жағдайға келсе немесе алыстағы мүшелерде метастаздар болса
Асқыну жолдары. Қан ағу Пилорус және антрум бөлімдері қысып, жабылады, сөйтіп тамақ жүрмей қалады. Көрші мүшелерге (тіндерге) дерт ауысып, оларды жарақаттайды Іш қуысына дерт жайылып, перитонит дамиды.
Клиникалық белгілер: Ауыру сезімі, тамақ ішсең де , ішпесең де ауру сезімі кетпей қояды Асқазан рагында ауыру сезімінің орналасқан жері төс асты болады Тамаққа тәбеттің шаппауы өте жиі кездеседі Асқазандағы қолайсыздық Қан азаю белгісі Дисфагияның болуы Асқазаннан тағамның қиналып өтуі немесе шықпай қалуы Күніге сүйсініп жейтін тағам енді саған ұнамайтынын шығарады Тамақтанып жүрсеңізде салмақ жоғалту (бұл қауіпті белгі) Әлсіздік, тез шаршау Психологиялық өзгерістер
• • Диагностикасы Терең анамнез жинау Лабораториялық тексеріс Рентген Гастроскопия (эндоскопия) немесе фиброэндоскопия, фиброгастроскопия
Емнің нәтижесі: Асқазанға радикальды операция жасалынса, онда оның нәтижесі дәрігерге байланысты, оның диагнозды дәл және уақытында анықтап, операцияны шебер жасауында. Еңбекке жарамдылық және реабилитация. Аурудағы дерттің өсу дәрежесіне және ем жүргізілген кезде адамның жағдайына байланысты болады. Радикалды операция жасалғандар 2 немесе 3 мүгедектік топқа жатады, сөйтіп олар 1 -2 жылдан кейін қайтадан комиссияға түседі. Рецидив, метастаз болғандарға I топтағы мүгедектік беріледі. Олар басқа адамның көмегіне мәңгі бақи мұқтаж болады. Химиотерапия алатындар ем кезінде ешқандай еңбекке жарамайды. Егер рецидив, метастаздар жоқ болса, онда басқарушы қызметіне немесе ой жұмыстарында істей алады. Ыстық цехтарда, ауыр физикалық жұмыстарға. Диспансерлік бақылау: бірінші жылдың ішінде әр үш айда бір рет, екінші жылда әр алты айда, үшінші жылдан бастап, әр жылда бір рет диспансерлік тексеріс қажет (ультрадыбысқа, рентгенге түсіру).
2000 жылғы есеп бойыншы жер шарында 870 000 адам асқазан рагымен ауырады деп тіркелген. Оның үлесіне барлық қатерлі ісіктердің 8, 7% кіреді. Ең үлкен ауру көрсеткіші Жапонияда еркектер арасында 69, 2%; әйелдерде 28, 6% ( әр 100 000) адамға шаққанда), ең төменгі көрсеткіш Солтүстік Африкада болды. Қазақстанның Солтүстік облыстарында ол кең көп тараған. Мысалы: Павлодарда, Қостанайда, Қарағандыда. Ең азы Оңтүстік Қазақстанда Жамбыл, Атырау облыстарында. Республика бойынша көрсеткіш 18, 9% құрайды. Өлімге келетін болсақ Республика бойынша 15% құрайды. Саны артық жерлер Қарағанды, Павлодар, Шығыс Қазақстанда. Аталмыш көрсеткіштер 2006 -2007 жылдық есептен алынған. Бұл дертпен еркектер әйелдерге қарағанда екі есе жиі ауырады. Жас адамдарда ісік сирек кездеседі, бірақ жыл сайын дертке ұшырау мүмкіншілігі едәуір ұлғая түсуде. Жиі ауыратындар 60 пен 65 жас аралығындағылар.
Қорытынды бөлім Асқазан рагымен ауруының алдын алудың негізгі бір шарты — дұрыс тамақтану, тым ыстық не өте суық тамақ ішпеу керек. Тамақтану режимін сақтаудың үлкен мәні бар. Тамақтың дәмді, құнды, құрамы әр алуан болуына мән беру керек. Жақсы демалу, дене шынықтырумен айналысу адамның ауруға қарсы тұру күшін молайтып, жүйке жүйесін, зат алмасуын Ең маңызды шара — жылына бір рет тексеріліп тұрса, рак ауруының алғашқы нышанын тауып, емдеп жазуға болады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 1. Злокачественных опухолей. Издание четвертое, дополненное, исправленное. 2. Маржатка. Практическая гастроэнтерология, Прага, 1967 год. 3. Хирургия, руководство для врачей и студентов, под редакцией В. С. Савельева. Геоэтар медицина, 1997 год. 4. Егемен Қазақстан газеті. 11 наурыз 2011. “Темекінің адам денсаулығына әсері”. 5. Ж. Ахметов. Патологиялық анатомия. Алматы “Білім” баспасы, 2008. 6. www. yandex. ru 7. www. referatik. kz
Скачать презентацию Астана Медицина Университеті АҚ Тақырыбы Ас қорыту
патан.pptx