«Астана медицина университеті» АҚ С ӨЖ Мешел ауру диагностикасы. Зертхана көріністері. Орында ған: Тексерген: Астана 2014
Жоспар • • Рахит ауруы Этиологиясы Д витаминінің функциялары Са мен Р дың арықшаларындағы реабсорбциясын арттыру • Паратгормон функциялары
Рахит ауруы • Рахит сәбилердің қарқынды өсу кезеңіндегі Д витамині мен оның белсенді метаболиттерінің аздығына байланысты кальций фосфор зат алмасуы өзгерісімен, сүйектердің минералдануы мен сүйек құрылуының және негізгі ағзалар мен жүйелер қызметінің бұзылуымен сиппатталатын ауру.
• Рахит жайлы алғашқы мәліметтер эфестік Соран, Гален еңбектерінде бар. • Рахит гректің арқа жоны деген мағыныны білдіретін рахис созінен шыққан.
• Рахит дымқылды үйлерде тұратын балаға тән, сондықтан әлкуметтік ауру ретінде тұрмыстары нашар отбасыларында кездеседі. Рахиттің таралуы климаттық географиялық жағдайларға да байланысты, ауасы таза және ультракүлгін сәулесі жеткілікті ауылдық жерлерге қарағанда қалаларда жоғары
Этиологиясы • Теріде холекальцеферол түзілісінің бұзылуы • Бауыр мен буйректе Р СА алмасуының бұзылысы • Тағаммен Д витаминінің кем түсуі
Д витаминінің функциялары • Ішекте Са сіңірілуін ынталандыру. Тетігі: энтероцит ядросына әсер және ген экспрессиясы. Осы белок аш ішек қабатынан Са ді белсенді тасымалдайды. Осымен қатар Р сіңірілуі жүреді. Д гиповитаминозда Са мен Р дың тамақпен түскен мөлшері түгелге дерлік нәжіспен жоғалады
Са мен Р дың арықшаларындағы реабсорбциясын арттыру • Қан сүйек шекарасында цитраттар түзілісін күшейтеді • Клеткадан тыс сұйықта Са концентрациясы төмендегенде баған клеткалардың остеокластарға ауысуын белсендіріледі, яки суйектің ремолденуі жүреді. • Суйектің басты белогы остоекальциннің остеобластардағы түзілісін ынталандырады
Паратгормон функциялары • Клеткадан тыс сұйықта Са ы төмендегенде оның сүйектен шығып қанға өтуіне көмектеседі • Бүйрек арықшаларында Са мен Mg дің қайта сорылуын ынталандырады • Бүйрек арықшаларында Мg мен фосфаттардың қайта сорылуын тежеп, зәрмен, шығуын күшейтеді
Рахиттің пайда болуына әсер ететін факторлар • • • Таза ауа мен күн сәулесінің жеткіліксіздігі Сәбидің жедел өсуі Полигиповитаминоз Шала және егіз туу Нәрсіз, бірыңғай жасанды тамақтандыру Экологиялық жағымсыз әсерлер
Патогенезі • Д витамині организмде бірнеше күрделі жолдармен ауысып отырады. Физиологиялық белсенді зат Д витаминінің өзі емес, онан шығатын ерекше метаболиттер екені дәлелденді. Радиоактивті таңбаланған Д витаминін зерттеу арқылы жаңа мәліметтер алынды: оның белсенді метаболиттерге, әсіресе бауырда 25 дегидрохолекальцеферолға, одан кейін зат алмасудың екінші кезеңінде бүйректе Д 3 витаминіне қарағанда 10 есе көп болатын 1, 25 дегидрокальцеферолға айналады
Кальцитрол кемістігі Са байлайтын белок синтезін азайтып, ішекте Са сіңірілуін кемітеді. • Гипоркальцемия қалқанша маңы бездер қабілетін күшейтеді, бірақ ауруларда гипернаратиреоз дәрежесі түрлі болуы мүмкін
Клиникасы • Ауырлығына байланысты үш дәрежеге бөлінеді: бірінші дәрежедегі рахит вегетативті жүйке жүйесіндегі бұзылыстар және суйек өзгерістерімен сиппаталады.
• Екінші дәржелі рахит суйек жүйесіндегі анық өзгерістермен сипатталады.
• Ауыр түрдегі рахитте бассуйек онан әрі жұмсарып, ол мойын омыртқаларын қысады, кеңсірік батыңқыланып, маңдай және төбе суйек бұлдырлары сыртқа өседі.
Қорытынды • Рахит аурумен күресте міндетті түрде табиғат факторларын барынша мол және дұрыс пайдаланған жөн. Күн, ауа, су және гимнастика. Рахиттің алдын алуда тиісінше тамақтандырумен бірге баланы дұрыс күте білу және режим сақтау маңызды орын алады.
Қолданылған әдебиеттер: • WWW. GOOGLE. KZ • WWW. MEDUNIVER. RU • Хабижанова Б. Х. Педиатрия. Алматы 2005
НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА РАХМЕТ!!!
