Астана Медицина Университеті АҚ Ортопедиялық және балалар стоматологиясы

“Астана Медицина Университеті” АҚ Ортопедиялық және балалар стоматологиясы кафедрасы Стоматологиялық аурулардың антенаталдық профилактикасы Орындаған: Унгаров Н. 303 стом Тексерген: Орынбаева Б. Ш Астана 2015

Антенатальды профилактика – Кұрсақтағы баланың қалыпты физиологиялық дамуы мен организмның ауруларға деген резистенттілігін көтеруге бағытталған.

Баланың дамуының жатырішілік кезеңі бет-жақ жүйесінің қалыптасуының ең негізгі кезеңі болып табылады. § Жүктіліктің 6 -10 аптасында барлық сүт тістердің ұрықтары(зачатки) калыптаса бастайды, кейіннен тістердің эмалі мен дентині калыптасады. Жатырілік дамуының 4, 5 -ші айынан бастап Ι және ΙΙ тістердің минерализациясы , 7, 5 айдан бастап – ΙΙΙ, ΙV, V тістер.

§ Егер жүктілік кезінде зат алмасу процесстері бұзылатын болса, және бұл тіс тіндерінің дамуымен сәйкес келетін болса, түрлі анмалияларға алып келуі мүмкін. Тіс бастамаларын зерттеу барысында анықталғаны: патологиялық ағымды жүктілік болғанда тіс эмалі минерализациясы тежеледі, кей жағдайларда біріншілік әктену кезеңінде

§ Профилактикалық іс шаралар болашақ ананың әйелдер консультациясына келгеннен бастап жүргізілуі керек. § Жүкті әйелдердің стоматологиялық тексеруі жүктіліктің әрбір триместрінде жүргізіледі. (индивидуальді түрде) § Алдын-алу шараларын жүргізу кезінде жүкті әйелдерде тіс жегі интенсивтілігін, ауыз қуысы жалпы жағдайын, ауру пайда болуының қауіп қатер факторларын, рационалды

§ § § Тіс – жақ жүйесінің толық қалыптасуын бұзатын факторлар: Анада экстрагенетальды патологияның болуы. Жүктіліктің қиын өтуі (токсикоз). Жүктілік кезіндегі стресске алып келетін жағдайлар Жаңа туылған нәрестелердің жергілікті және жүйелік аурулары; Ерте жасанды тамақтандыру.

ПРОФИЛАКТИКАЛЫҚ ІСШАРАЛАР: § эндогенді профилактика: - Дәрілік емес § экзогенді профилактика: - Дәрілік -Дәрілік емес

Эндогенді дәрілік емес профилактика Теңестірілген рационды сақтау мен тамақтану режимнін сақтауды қамтиды. Рационалды тамақтану-құрсақтаға баланың жақсы дамуы мен жүктіліктің сәтті өтуінің негізгі шарты болып табылады. Тағам нәруыздарға, амин қышқылдарына, макро-, микроэлементтерге, витаминдерге бай болу керек.

Нәруыздар сүт өнімдері, § сүзбе, § майсыз йогурт және ірімшік, § жұмыртқа , § Майсыз сиыр еті Жүкті әйелдерге күнделікті нәруыздың қалыпты мөлшері 100 грамм. § 50% нәруыз-жануар текті (балық және ет есебінен - 25%, сүт - 20%, жұмыотқа - 5%) § 50% - өсімдік текті

Жүктілік кезінде витаминдерге қажеттілік 2 есеге дейін артады. § Бұл қажеттілік жануар текті және өсімдік текті өнімдер қабылдау арқылы орны толтырылады: § Нан, жеміс- жидектер, сүзбе сүт , ет және т. б. ). § Жаңа үзілген жемістерде қажетті витаминдер , минералдар клечаткалар көп мөлшерде болады.

Қарапайым рафинирленген көмірсуларды (ақ күріш, тәтті өнімдер құрамында кездеседі) § Күрделі рафинирленбеген көмірсуларға ауыстыру керек (үлкен түйіршікті нан құрманда, қоңыр күріште, жемістреде, картoфельде бар)

Кальций бұлшықеттер жұмысына, жүрек, нерв жүйесіне, қан ұюына қатысады. § Сүйектер мен тістердің дұрыс қалыптасуына қажет. § Кальцийге бай өнімдерді күніне 4 ретке дейін § § қабылдау керек, Ол мына өнімдерде: сүт, сүзбе, ірімшік лосось, қайнатылған фасоль, сухофрукты.

§ ФОСФОР. § Ұрықтың сүйектері мен жүйке жүйесі қалыптасуына шығындалады. § Жаңғақ, нан, жарма, сүт, ет, бауырда кездеседі. Тәуліктік мөлшер-2 гр жануар текті өнімдердегі фосфордың 70 % ішекте сіңіріледі Және тек 40 % - өсімдік текті өнімдер

Экзогенді дәрілік емес профилактика : § Жүктіліктік кезінеде 3 реттен кем емес профессионалды тексеу жүргізу; § Гигиеналық іс шараларды үйрету; § Индивидуальді түрде гигиеналық кұралдарды таңдау: емдік-профилактикалық тіс пасталарын, элексирлерді, флосстарды таңдау; § Интенсивті қатты тағамдарды шайнау; § ирригаторларды қолданып гидромассаж жасау § Қөмірсуларды пайдалануды шектеу § сут пен шайды асықпай ішу ; § Рационалды протездеу

Эндогенді дәрілік профилактика акушер-гинеколог бақылауымен жүргізіледі Жүкті әйелдерде тіс жегісі профилактикасы үшін, сонымен қатар баланың антенатальді профилактикасы үшін ұсынылады: кальцийқұрамды препараттар 8 - 10 апта и 32 - 34 апталарда

кальцийлі препараттар: глюконат кальция (500 мг) лактат кальция глицерофосфат кальция Кальций препараттарды Д 3 витаминдермен қоса қабылдау керек. Витамин D 3 АІЖ сіңірілуімен сүйек тіндерімен байланысуын жоғарылатады. § Паратиреоидты гормондардың артығымен өндірілуін тежейді. Ол гормон сүйек тіннен кальцийдің резорбциясының стимульяторы болып табылады. § Тәуліктік кальцийге деген қажеттілік (жүкті әйелдерде) – 1000 -1300 мг

Комбинирленген препараттар, кальций мен витамин D 3 § КАЛЬЦИЙ - D 3 НИКОМЕД § кальция карбоната 1250 мг, эквивалентно 500 мг кальция и витамина D 3 - 200 МЕ § Тәулігіне 1 -2 таблетка таңертең мен кешке 3 сағат тамақ қабылдағанға дейін немесе кейін

Кальцемин кальция 250 мг, витамина D 3 - 50 МЕ, цинка 2 мг, меди и марганца по 0, 5 мг, бора 500 мкг Кальций-седико шипучий тезерігіш 1 пакетик құрамында: ионизированный кальций 500 мг, витамин С 180 мг, витамин D 3 - 400 МЕ Кальций С 1000 Сандоз лактат кальция и глюконат кальция по 1000 мг, карбонат кальция 327 мг, витамин С 1000 мг Кальций макс, кальций макс плюс Д карбонат кальция 600 мг, витамин D 3 - 125 мг

Фтор препараттары Натрий фториді жүкті әйелдермен балаға зияны жоқ. Плацентаның құрсақтағы баланың қалыпты дамуына қажетті фторды өткізетін қасиеті бар. • Балалардағы тіс жегісі профилактикасы эффективтілігін -туылғаннан соң натрий фторидінің қажеттілігі арқылы байқауға болады. • Егер қажеттілік болса, онда натрий фторид қабылдаған соң оң суммарлы эффективтілікті байқауға болады.

Балаларға фторқұрамды препараттарды келесі түрде ұсынылады: ФТОРИД НАТРИЯ 2 -3 жастан бастап 14 жасқа дейін -250 күн жылына( қыркүйектен –мамырға дейін) 1 таблетка құрамында: 0, 5 мг фтор 2 -4 жас – 0, 5 мг 4 -7 жас – 1 мг Мектеп оқушыларына – 2 мг n n ГРАНУЛЯТ КАЛЬЦИНОВА (СЛОВЕНИЯ) Гранулятта қосымша фторы бар. Сулы ерітінде ретінде ұсынылады: 2 жасқа дейін – 1 ас. қ. күніне , 2 - 4 жас – 2 ас. қ. күніне, 4 жас жоғары – 4 ас. қ. күніне.

Витаминдер Жүктілік кезінде витаминдерге қажеттілікті қамтамасыз ету үшін мынандай препараттарды ұсынады. § Центрум «Матерна» § «Витрум-пренатал» ; § Мульти-табс перинатал; § «Сана-сол» § Прегнавит; § Элевит; § Ladies-formula; § 1 таблеткадан күніне

Экзогенді дәрілік профилактика. § Жергілікті реминерализациялайтын заттарды қолдану арқылы жүргізіледі. § Фторды тістің қатты тіндеріне аппликация арқылы, шаю арқылы, сүрту, немесе электрофорез жасау.

§ Жүктілік кезінде болашақ ана кемінде 3 -4 рет стоматолог-дәрігерге көріну керек(68, 16 -18, 26 -28, 36 -38 апта). Егере қаралу барысында стоматологиялық аурулардың(ауыз қуысы микрофлорасының агресивтілігі артса, сілекейдің реминерализациялау қасиеті төмендесе) қауіп қатер факторлары анықталса, қаралу саны бірнеше ретке өседі.

Стоматолог-дәрігерге қаралу кезінде ауыз қуысының профессионалды гигиенасын жүргізеді. Сонымен қатар бірнеше курсты реминерализация терапия жүргізіледі. Ремтерапия кезінде жүргізілетін препараттардың теориялық түсіндірілуі мынандай: ерте беткейлік кариес кезінде эмальдің нәруызды матрицасын, саұтап, Нәруыз – коллаген комплексіне Кальций мен фосфат иондарымен әсер етіп ядроның кристаллизациясын түзілуіне ісер етеді.

Жүкті әйелдің рационалды күн тәртібі. § Ұйқының толық болуы 8 -9 сағат, таза ауада жүру және серуендеу. § Жұмыс және демалу тәртібін дұрыс ұйымдастыру. § Дұрыс тамақтану және витоминотерапия. § Тамақтану әр-түрлі тағамдардан болуы әрі витаминдер мен микроэлементтерден тұру керек.

§ Жүктіліктің 1 -ші бөлігінде ананың организміне ақуыздың түсуі үзілмеу керек. Ал 2 -ші бөлігінде витаминге деген және микроэлементтермен минералды тұздарды талап етеді. Көкөністер мен жеміс-жидектер үнемі тағамның құрамында болуы керек. Витаминдердің негізгі көзі әр-түрлі тағамдармен ағзаға түсуі қажет.

§ Және сол сияқты поливитамиді препараттар «Декамевит» , «Ундевит» , «Гендевит» , т. б қолданса болады. § Витаминді препараттарды құрамында А, Д 2, В 1, В 2, В 6 гидрохлориді, темір, кальций фосфаты бұл препараттарды жүктіліктің алғашқы 4 -ші айына дейін тәуілігіне 1 капсуладан береді. Ал 5 -ші айдан 7 -ші айға дейін 2 капсуладан, 8 -9 айларында 3 капсулдан.

Шаралар жүргізу. § Жақсы немесе әсерлі нәтижелер көру үшін әйелдерді жүктіліктің барлық кезеңінде диспансерлеу жүргізу керек. § Жүкті әйелдер кеңесінің бірінші келуінен бастап, гинекологқа және стоматологқа бастау алу керек.

Стоматологиялық аурулардың профилактикасы. Акушер-гинекологта: § Әйелдер кеңесінің алғашқы келуінде-ақ болашақ ананы тіс дәрігеріне жіберу. § Стоматологта: Ауыз қуысын тексеру және тістерге қалай ұқыпты қарау екендігін түсіндіру. Ауыз қуысының гигиенасына үйрету. Кәсіби гигиена жүргізу, арасы 2 -3 айда 1 рет. Баланың тісі шыққаннан бастап, анасының бала тістеріне көңіл бөлу керектігін айту. Баланың қантты аз мөлшерде жеу керектігін айту тәулігіне 20 гр. Ауыз қуысының рационалды гигиенасын сақтау маңызды екенін түсіндіру және тістерді емдеу. Педиатрда: § Баланы емізу арқылы тамақтандыру керектігін айту. § Бала 6 - айға келгеннен бастап анасы екеуі тіс дәрігеріне бару екендігін айту

Қорытынды. § Бұл жоғарыда айтылған шаралардың барлығы болашақ аналардың өз денсаулығына қарап көңіл бөлулеріне, олардың денсаулығының жақсы және жүктілік кезінде бір қалыпты болулары үшін. Баланың құрсақта дұрыс дамуы үшін, бет-жақ аномалиялары болмас үшін, тістердің дұрыс және қандайда бір дертпен туылмауы үшін арналған шаралар.

Назарларыңызға рахмет!!!