«АСТАНА МЕДИЦИНА УНИВЕРСИТЕТІ» АҚ ОРТОПЕДИЯЛЫҚ ЖӘНЕ

«АСТАНА МЕДИЦИНА УНИВЕРСИТЕТІ» АҚ ОРТОПЕДИЯЛЫҚ ЖӘНЕ БАЛАЛАР СТОМАТОЛОГИЯСЫ КАФЕДРАСЫ ТІС ПРОТЕЗДЕРІН ДАЙЫНДАУ ТЕХНОЛОГИЯСЫ БОЙЫНША ДӘРІС 18 -дәріс Адгезивті және алмалы көпіртәрізді протездермен протездеу

Мақсаты Дайындау тәсілімен таныстыру: Адгезивті көпір тәрізді протездер Алмалы көпір тәрізді протездер

Адгезивті көпір тәрізді протездер Тістерді көп мөлшерде егеулемеу үшін соныман бірге тиянақты бекітілетін протездердің қажеттілігі адгезивті көпірлі протездерді жасап шығаруға тура келтірді (ретейнерлер, ротчетовтың және мэрилендтің көпірлі протездері).

1973 жылы Rochelt-тің ұсыныуымен шеңдеу үшін құйма тесігі бар бастырманы тістің уландырылған эмальінің тіл ьеткейіне бекітілуі у үшін қолданылады, бұл әдісті Howe и Denehy (1977) пайдаланған және жұлынған тістердің орнын толтыру үшін қолданған.

Мәселе Тістің эмальіне композитті материалмен бекітілетін құймалы металды көпірлі протездер жайлы, (Щербаков А. С. , 1988). Мұндай әдісті, көпірлі протездерге қолданылуы материалдардың сапасының жақсаруына және эмальін уландыру үрдісінің техникасының жақсаруына әсері тиді.

Акп (адгезивті көпірлі протездің) құрамы тірек тіс бөліктерден-салмадан және тірек тіс аралық бөлігі Тіс аралық бөлігі- бұл әрленген пластмассадан және керамикадан жасанды тістердің дәстүрлі құрылымы

Бұл протездердің бастапқы және негізгі ерекшеліктеріне осы протездердің тірек бөліктері жатады. Ол тістердің тіл беткейінде металды бастырмаға ұқсас пішінді болып келеді.

Әр бастырма тістің тіл беткейінде тіс аралық түйісу нүктелерін толық қамтйды да, шайнау тістерінің окклюзиялық беткейіне орналасады және тіс жиегіндегі қызыл тініне 0, 5 -1 мм жетпей тұрады.

Тістің тіл беткейін қамтуының дәрежесі протездің тұрақты бекітілуін қамтамасыз етеді, эстетиқалқ көрінісін толық орнына келтіретін жағдай жасалынады.

Протезге жасалған окклюзиоялық бастырма тірек тістерге шайнау қысымының бөлініуіне әсері тиеді және бекітетін материалға қысымын азайтады, тағыда протездің терең жылжып жайғасуына, жақсы ұсталуына әсері тиеді. Осы кезде ол шектеу қызыметін орындайды.

Тірек тістерді дайындау эмалді аз егеулеумен шектелуі мүмкін, егер металды құйма бастырмамен жабылса Эмальдің аз бөлігін егеп алуға болады металды құйма бастырманың қалыңдығына (мэриленд әдісі бойынша), солай тұрақ тістің пішіні және көлемі сақталады, протезге тез дағдыланады да окклюзиялық арақатынасы тез қалыптасады. Окклюзиялық бастырма тістердің табиғи сайлары мен шұнқыр-ойықтарына орналасып ылайықты жай дайындап қалыптастырады.

Өте биік клиникалық сауыты бар үлкен тістерді дайындағанда және экваторы белгілі болса тістің беткейлерінің, түйсетін жерлерінің параллелдігін сақтау қажет. Осылай протезді кигізетін жолын алдын ала анықтайды.

Қалыпты жоғары дәрежедегі дәл алынатын материалдармен алынады (екі қабатты қалыптар) Біріктірілген ғаныштан құйылған мүсінде шекарасы ылайықты, немесе дәрігер белгілеген немесе бастырманың қалыңдығын егеулеу кезінде жасалынған, тірек элементерін және көпрлі протездің аралық бөлігін балауызбен мүсіндеген.

Бастырмамен жабылатын тісті дайындаған кезде металдың композит материалымен қосылу әдісін анықтау қажет Олардың жабысуын күшейту үшін бастырмаға тесіктер жасау қажет, көп терең сайлар мен ұстап тұратын шариктер (перлы) жасау қажет, тағы бастырманың ішкі беткейіне желімделінетін кедір-бұдыр жай жасау қажет, қышқылмен уландыру үшін немесе құммен өңдейтін аспаппен өңдеу үшін.

Қаңқаның дұрыс құйылғанын білу үшін алдымен жұмыс мүсінінде тексеріп алады, кейін науқастың ауыз қуысында тексеру қажет, толық отырғанын білу үшін окклюзиялық бастырманың орнына орналасуын және Қаңқаның шеті тістің жиегін толық қамтып қызыл тінінің қалтасына дұрыс кіріп немесе кертігіне тіреліп тұруы қажет.

Қаңқаның қарама қарсы тістеге дәл дұрыс жасалынғанын тексеру қажет. Қаңқаны отырғызған және шығарған кезде оның кіру жолы тексеріледі. Протездің тіл беткейінде қаңқаның металы көрінбеуі қажет. Тістің беткейіне шығып тұрған жерін коррекция жасап метал бөлігін егеп тастау қажет.

Қаңқасының дұрыс жасалынғанына көзің жеткеннен кейін, оның аралық бөлігін пластмассамен немесе керамикамен жабу үшін тіс-техникалық зертханасына жіберіледі. Фарформен жабылғаны қажеттілеу. Оның артықшылығы эстетиқалық көрінісі жоғарғы дәрежеде, және протездің қаңқасының металды беткейіне тұрақты бекітіледі.

Дайын протезді қайтадан ауыз қуысында қайтадан тексеріледі Көрнекті әрлеу протездерді тірек тістерге тұрақты дәл орналастытуға кедергісі болмауы керек. Фарфорлы немесе пластмассалы отырғызуға кедергі жерлерін дақ түсіретін(копировальді) қағазбен белгілеп фасонды алмазды бормен егеулеп келтіреді.

Отырғызылған протез соңғы рет жылтыратылады немесе глазурленеді. Протезді отырғызып бекітер алдында егелген тірек тіс эмальін 30 -50% ортофосфорлы қышқылмен 5 мкн тереңдікке уландырады. Дайын протезді бекіту үшін композитті материалдарды — эвикрол, консайз, карбодент, т. б. пайдаланады

О. А. Петрикас (1992) ұсынады Тістің эмальіне композиттер жақсы жабысуы үшін, эмальдің біраз қабатын егеулегеннен кейін және қышқылмен уландырғаннан (кеукеулендіргеннен) кейін сумен жуылып, кептіріледі, содан соң арнайы адгезивті төсем қабатын- «сплад» жағыу қажет.

Төсем қабатының әсер ету механизімі, эмаль беткейін қышқылмен уландырғаннан кейін микро қуыстар пайда болады, оны сумен жуып кептіргеннен кейінде қалады. Бұл жерлерге мономерлер талшықтары кіріп адгеивтің механикалық және физикалық әсерінен қатты ұстап тұрады.

Тіс қатарының ақауларын адгезионды көпірлі протездермен орнына келтіру: а —протездеуге дейінгі ақау; б —бекітер алдындағы протез; в — мүсіндегі протез.

Мериленддің көпірлі протезі- тіс қатарының ақауы және тірек элементерінің орны белгіленген тірек тістер

Бастырмадан және аралық бөлігінен тұратын адгезивті протез

12 -ші тістің жоқтығынан шектелген ақау

Тірек тіске бекітілген адгезивті протез

Слайдтың басы

Алынатын көпірлі протездер Бұл протездерге жататын мынандай құрылымды, тірек элементтеріне әртүрлі құрылымды кламмерлер жүйесін немесе құлыпты (аттачмендер) бекітулерін қолданады.

Әр аттачмен екі негізгі бөліктен тұрады - патрица (ішкі) және матрицадан (сыртқы) Протездің тірек элементтері тірек тістерге немесе тіс түбірлеріне бекітіледі, ал кейінгі жылдары түрлі имплантаттарға бекітіледі. Аттачмендер (құлыптар және шарнирлер) – бұл тіс протездерінің түрлі бөлігін қосып тұратын механикалық құрылым (ол ағылшын тілінде, attachment — бекітілетін, қосатын деген мағана береді). Оларды құлыпты және шарнирлі аттачмендер деп бөледі.

Алынатын көпірлі протездерді түрлі құрылымды құлыптарға бекітуге болады, құлыптың бір бөлігі бір тіске бекітіледі, ал екінші бөлігі—протездің денесіне. Құлыптың бөлігін тірек тіске бекіту үшін тірек тіске сауыт немесе оларға салма, жкартылай сауыт кигізіледі.

Алынатын көпірлі протездерді, бұранданың (винттің) жәрдемімен жоғарғы сүйір тіске түбірдегі каппаға бекітіп, кіші азу тіске құйма сауытпен қосымша тірек жасайды.

АКП (СМП) дайындау реттілігі 1) тірек тістерге салма, жартылай саут немесе толық сауыт жасайды 2) балауыз білікпен тіс қатарының орталық ара қатынасын анықтайды содан соң тіске отырғызылған протездің құрамдарымен қалып алынады.

3) салманы, жартылай сауытты немесе толық сауытты қалыпқа орналастынрады да, мүсін құйяды, кейін артикуляторға ғанышпен бекітеді 4) құлыпты параллелометрдің жәрдемімен орналастырады

5) протездің денесіне кіретін құлыптың бөлігін шығарып алады, қалған бөлігін салма, жартылай саут немесе толық сауытқа дәнекерлеп бекітеді; 6) дәнекерленген бөлігін мүсінге орналастырады осылай құлыпты құрайды

7) жасанды тістермен протездің денесін дайындайды 8) дайын протездің алынбайтын бөліктерін цементпен бекітер алдында ауызда тексеріп алу қажет

Содан соң цементті араластырады да тістке салады, алынбайтын бөлігіне вазелин жағылады, содан кейін протезді орнына орналастырады, кейін салма, жартылай саут немесе толық сауыттың цементпен бекітілуін қадағалайды. Цемент қатқаннан кейін протезді абайлап шығарады, цементтің артық жерлерін алып тастайды, содан кейін науқасқа қалай қолдануын үйретеді.

Әдебиеттер 1. Бушан М. Г. Патологическая стираемость зубов и ее осложнения. Кишинев, 1979. 2. Копейкин В. Н. , Демнер Л. М. Зубопротезная техника. М. , 1993. с. 197 -209. 3. Щербаков. А. С. Гаврилов. Е. Н. Трезубов. В. Н. Жулев. Е. Н. Ортопедическая стоматология. М. Мед. 1998 г. 395 -411 4. Курляндский В. Ю «Ортопедическая стоматология» , М. Медицина, 1977. с. 265 -286. 5. Гаврилов Е. И. , Щербаков А. С. «Ортопедическая стоматология» , М. , 1984. 304 -309. 6. Хватова В. А. , Курляндский В. Ю. К вопросу этиологии и патогенеза неврологических симптомов при снижении "высоты прикуса". 7. Каламкаров Х. А. "Ортопедическое лечение патологической стираемости твердых тканей зуба". М. 1984. 8. Кульманбетов И. А. Влияние света гелий-неонового лазера на течение пародонтита и сахарного диабета в эксперименте. Диссертация канд. мед. наук. Алматы 1983. 9. Гаврилов Е. Н. "Деформация зубных рядов" М. 1984 г. 10. Погодин И. М. , Пономарева В. А. Рувоводство для зубных техников. М. Мед. 1994. 11. Копейкин В. Н «Ошибки в ортопедической стоматологии» , Мед. , 1986. 12. Каламкаров Х. А. , Матвеева А. И. Клинические аспекты методики избирательного пришлифовывания зубов при заболевании пародонта. Стоматология 1983 N 6 стр. 67. 13. . Рузуддинов С. Р. , Телебаева Г. Т. Логико-дидактические структуры в изучении ортопедической стоматологии Алматы, 1995. 14. Копейкин В. Н. "Ортопедическая стоматология" М. Мед. 1998 г. 15. Криштаб С. И. «Ортопедическая стоматология» Киев. 1986. с. 198 -202. 16. И. К. Луцкая Руководство по стоматологии. Ростов на Дону 2002. с. 553. 17. Фантомный курс по ортопедической стоматологии. А. П. Коновалов. , Н. В. Курякина. , Н. Е. Митин

Контрольные вопросы (обратная связь) 1. Современные материалы для изготовления адгезивных мп 2. Их состав, свойства и применение в зависимости от величины и топографии дефекта 3. Технология изготовления современных съемных мостовидных протезов