Асновы кіравання інтэлектуальнай уласнасцю Патэнтная інфармацыя і

Асновы кіравання інтэлектуальнай уласнасцю

Патэнтная інфармацыя і патэнтныя даследаванні

План лекцыі 1. Агульныя паняцці патэнта і патэнтная інфармацыя. 2. Падача заяўкі на выдачу патэнта. Яе змест. 3. Экспэртыза патэнтным органам заяўкі на выдачу патэнта на вынаходніцтва. 4. Заяўк і экспэртызы заявак на выдачу патэнтаў на карысную мадэль і на прамысловы ўзор. 5. Рэгістрацыя вынаходніцтва, карыснай мадэлі, прамысловага ўзору. 6. Тэрмін дзеяння патэнта і несапраўднасць патэнта.

Агульныя паняцці патэнта Кожная краіна, прадугледжваючы прававую ахову вынаходніцтва, забяспечвае яго ахову праз забеспячэнне патэнтаў. Слова патэнт азначае «адкрыты ліст» . Такія лісты выдаваліся ў сярэднявечча тым асобам, якім надаваліся выключныя правы і прывілеі на вынаходніцтвы. Патэнт – дакумент, які выдаецца ад імя дзяржавы спецыялізаванай дзяржаўнай арганізацыяй – патэнтным ведамствам – на тэхнічнае рашэнне, якое афіцыйна прызнаецца гэтай арганізацыяй вынаходніцтвам, г. зн. такім тэхнічным рашэннем, якое з’яўляецца новым, мае вынаходніцкі ўзровень і можа быць выкарыстана ў прамысловасці.

Патэнт на вынаходніцтва сведчыць аб аўтарстве на вынаходніцтва, прыярытэт вынаходніцтва і выключнае права патэнтаўладальніка на выкарыстанне вынаходніцтва на працягу ўсяго тэрміну дзеяння ахоўнага дакумента (патэнта). • Пасля заканчэння тэрміну дзеяння патэнта на вынаходніцтва выключнае права патэнтаўладальніка на гэта вынаходніцтва спыняецца, а права на выкарыстанне гэтага вынаходніцтва пераходзіць у грамадскае карыстанне. Патэнтаўладальнік можа даваць дазвол ці выдаваць ліцэнзію іншым асобам на выкарыстанне вынаходніцтва на ўзаемна ўзгодненых умовах. Уладальнік можа таксама прадаць права на вынаходніцтва якой-небудзь асобе, якая затым становіцца новым уладальнікам гэтага патэнта.

З улікам патрабавання патэнтнага заканадаўства краіны патэнтнае ведамства можа выдаваць патэнты на прылады і прыстасаванні, рэчывы, метады, працэсы і інш. Патэнт не выдаецца аўтаматычна, для яго атрымання заяўнік павінен ажыццявіць шэраг неабходных і патрэбных Патэнтавым законам і адпаведнымі інструкцыямі працэдур пасля праходжання фармальнай экспертызы і экспертызы па сутнасці. Патэнтныя законы прадугледжваюць пэўныя абмежаванні на выдачу патэнтаў. Не выдаюцца патэнты на вынаходніцтвы, на аб’екты, якія ў адпаведнасці з заканадаўствам не з’яўляюцца патэнтаздольнымі.

Для падтрымання ў сіле дзеяння патэнта неабходна аплачваць устаноўленыя законам пошліны, якія выплачваюцца ў тэрміны і ў памерах, указаных адпаведнымі інструкцыямі патэнтавых ведамстваў. • Ня выплата пошлін і парушэнне патрабаванняў, вызначаных інструкцыямі, прыводзіць да спынення дзеяння патэнта. Парушэннем правоў патэнтаўладальніка прызнаюцца: несанкцыянаваны выраб, прымяненне, ўвоз, прапанова да продажу, продаж і іншае ўвядзенне ў гаспадарчы абарот прадукту, які змяшчае запатэнтаванае вынаходніцтва, а таксама прымяненне спосабу, ахоўнага патэнтам.

Патэнт на працягу ўсяго тэрміну яго дзеяння можа быць прызнаны несапраўдным поўнасцю або часткова ў выпадках: • неадпаведнасці ахоўных аб’ектаў умовам патэнтаздольнасці; • наяўнасці ў формуле вынаходніцтва, карыснай мадэлі прыкмет, якія адсутнічалі ў першапачатковым апісанні (формуле); • неправамернага ўказання ў патэнце аўтара (суаўтараў) або патэнтаўладальніка (патэнтаўладальнікаў).

Дзеянне патэнта спыняецца датэрмінова: • на падставе заявы патэнтаўладальніка, пададзенага ў патэнтны орган; • пры нявыплаце ва ўстаноўлены тэрмін гадавой пошліны за падтрыманне патэнта ў сіле; • прызнанні патэнта несапраўдным. Патэнтны орган публікуе ў афіцыйным бюлетэні звесткі аб датэрміновым спыненні дзеяння патэнта. Уладальнікам патэнта можа быць дзяржава. Дзяржаве могуць належаць, у адпаведнасці з адмысловымі нормамі рэгулявання, правы на распрацоўкі ў ваенных і іншых сферах жыццядзейнасці грамадства, а таксама вынаходніцтвы адкрытага парадку.

Патэнтавая інфармацыя з’яўляецца найважнейшай часткай навукова-тэхнічнай інфармацыі. Да яе адносіцца ўся сукупнасць апублікаваных і не апублікаваных дакументаў і выняткаў з іх, якія змяшчаюць звесткі аб выніках навукова-тэхнічнай дзейнасці, заяўленых або прызнаных вынаходніцтвамі, карыснымі мадэлямі, прамысловымі ўзорамі. За гады існавання патэнтнай сістэмы ў краінах свету апублікавана каля 40 млн патэнтавых дакументаў, якія змяшчаюць тэхнічную інфармацыю; пры гэтым кожны год з’яўляецца каля 1 мільёна новых патэнтавых апісанняў.

Вывучэнне патэнтнай інфармацыі з’яўляецца найважнейшай крыніцай, якая падлягае вывучэнню пры правядзенні любых навукова-даследчых работ у адпаведных напрамках. У афіцыйных выданнях Белдзяржпатэнта ўтрымліваюцца наступныя пытанні: • Агульныя пытанні патэнтна-інфармацыйнай дзейнасці. Месца і роля патэнтнай інфармацыі ў сістэме аховы інтэлектуальнай уласнасці. Патэнтнаінфармацыйная палітыка і практыка. • Дакументальныя крыніцы патэнтнай інфармацыі. Змены ў афіцыйных выданнях патэнтавых ведамстваў. Нацыянальныя законы і міжнародныя пагадненні, якія закранаюць інфармацыйную дзейнасць.

• Сучасныя сродкі доступу да патэнтнай інфармацыі. Магчымасць выкарыстанне рэсурсаў Інтэрнэту. • Патэнтна-інфармацыйны пошук. Праблемы класіфікацыі аб’ектаў прамысловай уласнасці. Метады правядзення традыцыйных і спецыяльных відаў патэнтнага пошуку. • Патэнтна-інфармацыйны аналіз. Метады аналізу патэнтнай інфармацыі на розных стадыях інавацыйнага працэсу. Патэнтавая статыстыка. Распаўсюджванню патэнтнай інфармацыі спрыяе правядзенне розных выстаў, сімпозіўмаў, семінараў.

• Сярод міжнародных арганізацый і сістэм цэнтральнае месца займае Сусветная арганізацыя інтэлектуальнай уласнасці. • Найбуйнейшым цэнтрам патэнтнай інфармацыі з’яўляецца Міжнародная сетка навукова-тэхнічнай інфармацыі, створаная ў 1977 г. • Іншая міжнародная база – англійская фірма «Дэрвент» , якая з’яўляецца вядучым сусветным правайдэрам патэнтнай інфармацыі для інжынераў, навукоўцаў, вынаходнікаў, патэнтных павераных, для кіраўнікоў навуковых арганізацый, інстытутаў і даследчых цэнтраў.

Прававая ахова вынаходніцтваў, карысных мадэляў, прамысловых узораў Сродкам прававой аховы аб’ектаў прамысловай уласнасці з’яўляецца патэнт, што выдаецца патэнтным органам. Патэнт на вынаходніцтва, карысную мадэль засведчвае: • аўтара асобы, які стварыў ахоўны патэнтам аб’ект; • прыярытэт такога аб’екта; • выключнае права ўладальніка патэнта на аб’ект, які ахоўваецца; • аб’ём прававой аховы, якая прадастаўляецца патэнтам.

• Аўтарства асобы, якая стварыла аб’ект права прамысловай уласнасці азначае, што асоба, названае ў патэнце аўтарам, у сілу закона і факту выдачы патэнта мае права прызнаваць сябе стваральнікам аб’екта прамысловай уласнасці і забараняць ўсім іншым асобам на тэрыторыі, дзейнічае патэнт, называцца аўтарамі адпаведнага аб’екта прамысловай уласнасці. • Прыярытэт аб’екта права прамысловай уласнасці азначае, што на момант падачы заяўкі (якая змяшчае заяву аб выдачы патэнта і ўсе неабходныя належна аформленыя матэрыялы) сутнасць гэтага аб’екта прамысловай уласнасці не была вядомая нідзе ў свеце. Праву заяўніка ў дачыненні да яго прыярытэту можа быць супрацьпастаўлены толькі канвенцыйны прыярытэт.

• Выключнае права на вынаходніцтва, карысную мадэль або прамысловы ўзор азначае, што ўладальнік патэнта мае магчымасць выкарыстоўваць вынаходніцтва, карысную мадэль або прамысловы ўзор па сваім меркаванні, калі гэта не парушае правоў іншых патэнтаўладальнікаў, а таксама забараняць іх выкарыстоўванне ў выпадках, якiя супярэчаць законам Рэспублікі Беларусь. Ніхто не мае права выкарыстоўваць вынаходніцтва, карысную мадэль або прамысловы ўзор, на якія выдадзены патэнты, без згоды патэнтаўладальніка. Сам жа патэнтаўладальнік павінен выкарыстоўваць права, якія дае патэнт, без нанясення шкоды правам іншых грамадзян, інтарэсам грамадства і дзяржавы.

• Выключнаму праву патэнтаўладальніка можа быць супрацьпастаўлена толькі права ранейшага выкарыстоўвання (преждепользования). Яго сутнасць зводзіцца да наступнага. Любая фізічная або юрыдычная асоба, якія да даты прыярытэту вынаходніцтва, карыснай мадэлі або прамысловага ўзору, ахоўваемых патэнтам, і незалежна ад іх аўтара стварылі і выкарыстоўвалі на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь тоеснае вынаходніцтва, карысную мадэль або тоесны прамысловы ўзор альбо зрабілі неабходныя да гэтага прыгатаванні, захоўваюць права на далейшае бязвыплатнае выкарыстоўванне вынаходніцтва, карыснай мадэлі або прамысловага ўзору без пашырэння іх аб’ёму.

Права на патэнт на вынаходніцтва, карысную мадэль або на прамысловы ўзор і права на іх выкарыстанне, якое вынікае з патэнта, могуць быць перададзены па дамове грамадзяніну або юрыдычнай асобе. Дамова пра гэта рэгіструецца ў патэнтавым ведамстве і без рэгістрацыі лічыцца несапраўднай. Несанкцыянаваны выраб, прымяненне, ўвоз, прапанова да продажу, продаж і іншае ўвядзенне ў гаспадарчы абарот прадукту або выраба, які змяшчае запатэнтаванае вынаходніцтва, карысную мадэль або прамысловы ўзор прызнаецца парушэннем правоў патэнтаўладальніка і цягне за яго адказнасць.

• • • Арт. 10 Закона “Аб патэнтах на вынаходніцтвы, карысныя мадэлі, прамысловыя ўзоры” змяшчае пералік дзеянняў, якія не прызнаюцца парушэннем выключнага права патэнтаўладальніка: прымяненне сродкаў, у якіх выкарыстаны абароненыя патэнтамі аб’екты прамысловай уласнасці, у канструкцыі транспартных сродкаў іншых краін пры ўмове, што названыя сродкі часова або выпадкова знаходзяцца на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь; правядзенне навуковага даследавання або эксперыменту над сродкам, які змяшчае вынаходніцтва, карысную мадэль або прамысловы ўзор, абароненыя патэнтам; прымяненне сродкаў, якія змяшчаюць абароненыя патэнтамі аб’екты, у выпадках узнікнення надзвычайных абставін з наступнай выплатай патэнтаўладальніку суразмернай кампенсацыі; прымяненне сродкаў, у якіх выкарыстаны абароненыя патэнтамі аб’екты, у асабістых мэтах без атрымання прыбытку; прымяненне, прапанова да продажу, продаж, ўвоз або захоўванне для гэтых мэтаў прадукту, які змяшчае абароненыя патэнтам аб’екты прамысловай уласнасці і ўвядзення ў грамадзянскі абарот Рэспублікі Беларусь без парушэння правоў патэнтаўладальніка; разавы выраб лекаў у аптэках па рэцэпце лекара з ужываннем абароненага патэнтам вынаходніцтва.

• • Патэнт на вынаходніцтва, карысную мадэль або прамысловы ўзор выдаецца: аўтару вынаходніцтва, карыснай мадэлі, прамысловага ўзору; фізічнай і юрыдычнай асобе, якія пазначаны аўтарам у заяўцы на выдачу патэнта альбо ў заяве, пададзенай у патэнтны орган да моманту рэгістрацыі адпаведнага вынаходніцтва, карыснай мадэлі ў дзяржаўным рэестры вынаходніцтваў, пры наяўнасці дамовы; наймальніку, па заданні якога створана службовае вынаходніцтва, калі дамовай паміж імі не прадугледжана іншае, а на прамысловы ўзор – калі паміж работнікам і працадаўцам заключаны адпаведны дагавор; правапераемніку аўтара, фізічнага і юрыдычнай асобы.

Працаўнік абавязаны пісьмова паведаміць наймальніку аб створаным службовым вынаходніцтве. Наймальнік павінен, у сваю чаргу, у трох месячны тэрмін з дня атрымання пазначанага паведамлення пісьмова заявіць работніку, прэтэндуе ён на патэнт. Вынаходніцтва, карысная мадэль, прамысловы ўзор лічацца службовымі, калі іх прадмет ставіцца да вобласці дзейнасці наймальніка і пры ўмове, што дзейнасць адносіцца да службовых абавязкаў аўтара альбо пры іх стварэнні работнікам былі выкарыстаныя вопыт або сродкі наймальніка.

Падача заяўкі на выдачу патэнта і яе змест • Заяўка на выдачу патэнта на вынаходніцтва, карысную мадэль, прамысловы ўзор падаецца ў патэнтны орган аўтарам, наймальнікам, фізічнай або юрыдычнай асобай, якой аўтар або наймальнік перадалі на дагаворнай аснове сваё права на падачу заяўкі або да якой яно перайшло ў спадчыну. • Заяўка можа быць перададзена праз патэнтнага паверанага, зарэгістраванага ў патэнтным органе. Палажэнне аб патэнтных павераных зацверджана пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 11 сакавіка 1998 г № 379. • Фізічныя асобы, якія пражываюць за межамі Рэспублікі Беларусь, або замежныя юрыдычныя асобы, якія маюць пастаяннае месцазнаходжанне ў замежных краінах, вядуць у Рэспубліцы Беларусь справы па атрыманні патэнтаў на вынаходніцтвы, прамысловыя ўзоры і падтрыманню іх у сіле праз патэнтных павераных, зарэгістраваных у патэнтным органе.

• Заяўка на выдачу патэнта на вынаходніцтва павінна адносіцца да аднаго вынаходніцтва або групе вынаходніцтваў, звязаных паміж сабой настолькі, што яны ўтвараюць адзіную вынаходніцкую задуму (патрабаванне адзінства вынаходніцтва). • Заяўка на выдачу патэнта на карысную мадэль павінна адносіцца да адной карыснай мадэлі або групе карысных мадэляў, звязаных паміж сабой так, што яны ўтвараюць адзіную творчую задуму (патрабаванне адзінства карыснай мадэлі). • Заяўка на выдачу прамысловага ўзору павінна адносіцца да аднаго прамысловага ўзору і можа ўключаць яго варыянты.

Заяўка на вынаходніцтва і заяўка на карысную мадэль павінны змяшчаць: • заяву аб выдачы патэнта з указаннем аўтара (суаўтараў) вынаходніцтва і асобы (асоб), на імя якой (якіх) просіцца патэнт, а таксама яе (іх) месца жыхарства і месца знаходжання; • апісанне аб’екта патэнтавання, раскрываючае яго з паўнатой, дастатковай для яго ажыццяўлення; • формулу аб’екта патэнтавання, якая выказвае яго сутнасць і цалкам заснаваную на яго апісанні; • чарцяжы і іншыя матэрыялы, калі яны неабходныя для разумення сутнасці вынаходніцтва; • рэферат; • даверанасць (у выпадку падачы заяўкі патэнтным павераным).

• • • Заяўка на выдачу патэнта на прамысловы ўзор павінна ўтрымліваць: заяву аб выдачы патэнта з указаннем аўтара (суаўтараў) прамысловага ўзору і асобы (асоб), на імя якой (якіх) просіцца патэнт, іх месца жыхарства і месца знаходжання; камплект фатаграфій вырабу (макета, малюнка), якія даюць поўнае і дэталёвае ўяўленне пра знешні выгляд выраба; апісанне прамысловага ўзору, якое ўключае сукупнасць яго істотных прыкмет; чарцяжы агульнага выгляду вырабу, эрганамічную схему (адлюстроўвае суадносіны памераў прамысловага ўзора ў сістэме “чалавек – машына”), канфекцыйную карту (узоры тканіны, скуры, фарнітуры і г. д. , рэкамендуемыя для выраба), калі яны неабходныя для раскрыцця сутнасці прамысловага ўзору; даверанасць (у выпадку падачы заяўкі патэнтным павераным).

• Да кожнай з заявак прыкладаецца дакумент, які пацвярджае выплату пошліны ва ўстаноўленым памеры або вызваленне ад выплаты пошліны або наяўнасць падстаў для памяншэння яе памеру. • Патрабаванні да заявак на атрыманне патэнта на вынаходніцтва, карысную мадэль, прамысловы ўзор устанаўліваюцца патэнтным органам. • Правілы складання і падачы заяўкі на прамысловы ўзор зацверджаны загадам Дзяржаўнага патэнтнага камітэта Рэспублікі Беларусь ад 29 мая 1997 г. , а Правілы складання і падачы заяўкі на выдачу патэнта на вынаходніцтва і Правілы складання заяўкі на выдачу патэнта на карысную мадэль – загадам таго ж Дзяржаўнага камітэта ад 25. 04. 1998 № 21.

Экспэртыза патэнтным органам заяўкі на выдачу патэнта на вынаходніцтва. Заяўка на выдачу патэнта на вынаходніцтва падлягае папярэдняй (фармальнай) экспертызе і патэнтнай экспертызе (экспертызе па сутнасці), арт. 18 Закона ад 16 снежня 2002 г.

• Папярэдняя экспертыза заяўкі праводзіцца ў трохмесячны тэрмін з даты яе паступлення ў патэнтны орган. У ходзе гэтай экспертызы правяраецца наяўнасць у заяўцы дакументаў, якія яна павінна ўтрымліваць, захаванне устаноўленых да іх патрабаванняў, і разглядаецца пытанне, ці адносіцца заяўленае вынаходства да АПУ, што ахоўваюцца законам. • Пры неабходнасці заяўніку можа быць прапанавана ўнесці ўдакладненні ў заяўку на працягу двух месяцаў пасля атрымання запыту. У гэтым выпадку тэрмін правядзення экспертызы адпаведна падаўжаецца. Калі неабходныя ўдакладненні не ўнесены ва ўстаноўлены тэрмін альбо не прадстаўлены дакументы, якія адсутнічаюць на дату паступлення заяўкі, то апошняя не прымаецца да разгляду, пра што заяўніку паведамляецца.

• Калі ж будзе ўстаноўлена, што заяўленае вынаходніцтва не адносіцца да аб’ектаў, што ахоўваюцца законам, прымаецца рашэнне аб адмове ў выдачы патэнта, аб чым заяўнiку паведамляецца. Заяўнік на працягу двух месяцаў, з даты атрымання такога рашэння, мае права падаць пярэчанне ў патэнтны орган. Рашэнне па пярэчанні прымаецца на працягу месяца з дня яго паступлення. • Пры станоўчым выніку папярэдняй экспертызы заяўнiку паведамляецца аб прыёме заяўкі да разгляду і ўсталяванні прыярытэту вынаходніцтва, калі ён не просіць канвенцыйны прыярытэт па даце паступлення ў патэнтны орган больш ранняй заяўкі або дадатковых матэрыялаў да яе.

• Патэнтны орган па заканчэнні 18 месяцаў з даты паступлення заяўкі публікуе звесткі пра яе. Іх склад вызначае патэнтны орган. Па хадайніцтве заяўніка гэты орган можа апублікаваць звесткі пра заяўку да заканчэння 18 месяцаў з дня яе паступлення. Такая публікацыя павінна быць ажыццёўлена ў тэрмін да шасці месяцаў, з даты паступлення хадайніцтва аб публікацыі. • Публікацыяй заяўкі ўсім паведамляецца аб сутнасці меркаванага вынаходніцтва, і любая асоба мае права азнаёміцца з яе матэрыяламі. Кожны можа параўнаць сваю заяўку з ужо апублікаванымі заяўкамі і ўлічыць зацікаўленасць магчымых пакупнікоў ліцэнзій, калі патэнт будзе выдадзены.

• Заяўнік апублікаванай заяўкі атрымлівае часовую прававую ахову ў аб’ёме формулы вынаходкі. • Калі пасля заяўнік атрымае патэнт, фізічная або юрыдычная асоба, якая выкарыстоўвае заяўленае вынаходніцтва з даты публікацыі заяўкі да даты рэгістрацыі вынаходніцтва ў Рэестры вынаходніцтваў, выплачвае патэнтаўладальніку пасля атрымання патэнта на вынаходніцтва грашовую кампенсацыю. Яе памер вызначаецца пагадненнем бакоў.

• Для вырашэння пытання аб выдачы патэнта на вынаходніцтва павінна быць праведзена патэнтавая экспертыза, якая называецца адтэрмінаванай. Яна ўжываецца амаль ва ўсіх заходнееўрапейскіх краінах, Японіі, Кітаі, выкарыстоўваецца пры выдачы еўрапейскага патэнта. • На працягу трох гадоў з даты паступлення заяўкі ў патэнтны орган, заяўнік альбо любы зацікаўленая асоба можа падаць хадайніцтва аб правядзенні такой экспертызы. У выпадку непаступлення такога хадайніцтва ў названы тэрмін заяўка лічыцца адклікана.

• Правілы правядзення патэнтнай экспертызы заяўкі на выдачу патэнта на вынаходніцтва зацверджаны загадам Дзяржаўнага патэнтнага камітэта ад 17 верасня 1999 г. № З. • У ходзе патэнтнай экспертызы заяўкі на выдачу патэнта на вынаходніцтва правяраецца патэнтаздольнасць вынаходніцтва і усталёўваецца яго прыярытэт, калі ён не быў усталяваны правядзенні папярэдняй экспертызы. • Па выніках патэнтнай экспертызы патэнтны орган прымае рашэнне аб выдачы патэнта або аб адмове ў яго выдачы. • Заяўнік мае права знаёміцца з матэрыяламі, якія выкарыстоўваюцца пры правядзенні экспертызы. Копіі матэрыялаў могуць быць запатрабаваны заяўнікам у двухмесячны тэрмін з даты атрымання рашэння па заяўцы.

• Пры нязгодзе заяўніка з рашэннем патэнтнай экспертызы ён мае права ў трохмесячны тэрмін з даты атрымання рашэння або запатрабаваных ім копій матэрыялаў звярнуцца ў патэнтны орган з хадайніцтвам аб правядзенні паўторнай экспертызы, якая ажыццяўляецца на працягу шасці месяцаў з дня паступлення хадайніцтвы заяўніка. • Пры нязгодзе з рашэннем папярэдняй або патэнтнай экспертызы заяўнік мае права ў трохмесячны тэрмiн з дня атрымання рашэння падаць матываваную скаргу ў Апеляцыйны савет патэнтнай экспертызы пры патэнтным органе.

• Палажэнне аб Апеляцыйным савеце зацверджана загадам Міністра адукацыі і навукі Рэспублікі Беларусь ад 12. 1995 г. № 462, а Правілы падачы скаргаў, пярэчанняў і іх разгляду Апеляцыйным саветам патэнтнай экспертызы – пастановай Дзяржаўнага патэнтнага камітэта ад 17. 05. 2001 г. № 1. Скарга павінна быць разгледжана ў чатырохмесячны тэрмiн з дня яе атрымання. • Па складаных заяўках гэты тэрмін можа быць прадоўжаны па ўзгадненні з заяўнікам. Рашэнне Апеляцыйнага савета можа быць абскарджана заяўнiкам у суд на працягу аднаго года з дня яго прыняцця. Скарга разглядаецца Судовай калегіяй па патэнтных справах Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь у складзе трох суддзяў. Суд па выніках разгляду скаргі выносіць рашэнне, якое абскарджанню ў касацыйным парадку не падлягае (арт. 359– 360 ГПК).

Экспэртыза заяўкі на выдачу патэнта на карысную мадэль. • Заяўка на карысную мадэль не публікуецца. Яе экспертыза ажыццяўляецца патэнтным органам на працягу двух месяцаў з даты паступлення заяўкі ў адпаведнасці з Законам ад 16. 12. 2002 г. і Правіламі складання і падачы заяўкі на карысную мадэль. • У адрозненні ад экспертызы на патэнтаздольнасць вынаходніцтва праверка адпаведнасці заяўленай карыснай мадэлі умовам патэнтаздольнасці не здзяйсняецца. Патэнт выдаецца пад адказнасць заяўніка без гарантыі рэчаіснасці.

• Калі ў выніку экспертызы заяўкі будзе ўстаноўлена, што заяўка аформлена на прапанову, якая не адносіцца да аб’ектаў карыснай мадэлі, прымаецца рашэнне аб адмове ў выдачы патэнта. • Калі ж будзе ўстаноўлена, што заяўка пададзена на прапанову, якая адносіцца да аб’ектаў карыснай мадэлі, усе неабходныя дакументы маюцца і аформлены правільна, прымаецца рашэнне аб выдачы патэнта. • Аб станоўчым рашэнні экспертызы і ўсталяванні прыярытэту заяўнiку паведамляецца.

• Па заяўцы, аформленай з парушэннем патрабаванняў да дакументаў, заяўніку накіроўваецца запыт з прапановай у двухмесячны тэрмін з даты атрымання запыту прадставіць выпраўленыя або адсутныя дакументы. • Калі заяўнік ў названы тэрмін не выканае гэта патрабаванне або не прадставіць хадайніцтва аб працягу ўстаноўленага тэрміну, заяўка прызнаецца адклiканай. • Дадатковыя матэрыялы ў частцы, якая змяняе сутнасць заявы карыснай мадэлі, не прымаюцца пад увагу пры разглядзе заяўкі і могуць быць аформленыя заяўнікам у якасці самастойнай заяўкі.

• Заяўнік (патэнтаўладальнік) на працягу трох гадоў з даты паступлення заяўкі ў патэнтны орган мае правы падаць хадайніцтва аб правядзенні патэнтнай экспертызы з мэтай пераўтварэнні заяўкі (патэнта) на карысную мадэль у заяўку на вынаходніцтва. • Калі будзе вынесена станоўчае рашэнне аб выдачы патэнта на вынаходніцтва, дзеянне патэнта на карысную мадэль спыняецца, а дзеянне патэнта на вынаходніцтва вылічаецца з даты паступлення заяўкі на карысную мадэль у патэнтны орган. • Любая асоба мае права азнаёміцца з матэрыяламі заяўкі пасля публікацыі звестак аб выдачы патэнта на карысную мадэль.

Заяўка на выдачу патэнта на прамысловы ўзор. • Заяўка, прынятая да разгляду, не публікуецца. У месячны тэрмін з даты паступлення заяўкі патэнтны орган паведамляе заяўніку аб прыняцці заяўкі да разгляду, альбо аб неабходнасці дапаўненні яе матэрыяламі, якія адсутнічаюць, або аб адмове прыняцця заяўкі да разгляду. • У апошнім выпадку заяўнік на працягу двух месяцаў з даты атрымання паведамлення мае права падаць у патэнтны орган пярэчанне, рашэнне па якім прымаецца на працягу месяца з дня яго атрымання. Экспертыза па сутнасці праводзіцца адразу ж пасля прыняцця заяўкі да разгляду. • Па выніках экспертызы прымаецца рашэнне аб выдачы цi аб адмове ў выдачы патэнта.

• У выпадку нязгоды з рашэннем экспертызы заяўнік мае права падаць матываваную скаргу ў Апеляцыйны савет патэнтнай экспертызы пры патэнтным органе у трохмесячны тэрмiн з дня атрымання рашэння. Скарга павінна быць разгледжана ў чатырохмесячны тэрмiн з дня яе атрымання. • Рашэнне па ёй можа быць абскарджана ў Судовую калегію па патэнтных справах Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь на працягу аднаго года з дня яго атрымання. • Аб’екты прамысловай уласнасці, якія змяшчаюць звесткі, разгалашэнне якіх можа нанесці шкоду бяспекі Рэспублікі Беларусь, павінны быць засакрэчаныя ў парадку, устаноўленым заканадаўствам, і не могуць быць запатэнтаваныя ў замежных краінах.

Рэгістрацыя вынаходніцтва, карыснай мадэлі, прамысловага ўзору Вынаходніцтвы, карысныя мадэлі, прамысловыя ўзоры рэгіструюцца патэнтным органам адпаведна ў Рэестры вынаходніцтваў, Рэестры карысных мадэляў, Рэестры прамысловых узораў. На працягу шасці месяцаў з даты рэгістрацыі патэнтны орган пры ўмове выплаты заяўнікам пошліны за выдачу патэнта ажыццяўляе ў сваім афіцыйным бюлетэні публікацыю звестак пра патэнт. У гэтых звестках паказваюцца: аўтар, калі ён не адмовіўся быць згаданым у патэнце; патэнтаўладальнік; назва аб’екта прамысловай уласнасці, дата прыярытэту, формула вынаходніцтва, карыснай мадэлі, сукупнасць істотных прыкмет прамысловага ўзору, малюнак прамысловага ўзору; іншыя неабходныя звесткі.

• Патэнт выдаецца пасля ўнясення звестак аб аб’екце ў адпаведны рэестр і публікацыі звестак аб патэнце. Пры наяўнасці некалькіх асоб, на імя якіх просіцца патэнт, ім выдаецца адзін патэнт. • Не прызнаюцца суаўтарамі асобы, якія не ўнеслі асабістага творчага ўнёску ў стварэнне аб’екта прамысловай уласнасці, а аказалі аўтару толькі тэхнічную, арганізацыйную ці матэрыяльную дапамогу ці пасадзейнічалі афармленню права на аб’ект прамысловай уласнасці і выкарыстання яго. • Калі ў працэсе экспертызы ўстаноўлена што на тоесныя вынаходніцтвы на адну і тую ж дату прыярытэту пададзена некалькі заявак, то са згоды заяўнікаў ім выдаецца адзін патэнт. Пры не дасягненні згоды патэнт не выдаецца да вырашэння пытання ў судовым парадку (ч. 10 і 11 ст. 17, ч. 2 арт. 22 Закона ад 16. 12. 2002 г. ).

• За падачу заяўкі на вынаходніцтва, карысную мадэль прамысловы ўзор, падтрыманне іх у сіле, а таксама ўчыненне іншых юрыдычна значных дзеянняў, звязаных з патэнтам, спаганяецца пошліна. • Пералік дзеянняў, за здзяйсненне якіх бяруцца пошлiны, іх памер, тэрміны выплаты, а таксама падставы для вызвалення ад выплаты пошліны, змяншэння іх памеру або вяртання пошлін устаноўлены Палажэннем аб патэнтных пошлінах і зборах.

Тэрмін дзеяння патэнта. Патэнт дзейнічае з даты паступлення заяўкі ў патэнтны орган і захоўвае сілу пры ўмове захавання патрабаванняў заканадаўства: • патэнт на вынаходніцтва – на працягу 20 гадоў. Калі для прымянення сродкаў, у якіх выкарыстана вынаходніцтва, патрабуецца атрыманне дазволу ўпаўнаважанага органа ў адпаведнасці з заканадаўствам, тэрмін дзеяння патэнта на гэта вынаходніцтва падаўжаецца патэнтным органам па хадайніцтве патэнтаўладальніка не больш чым на 5 гадоў; • патэнт на карысную мадэль – на працягу 5 гадоў з магчымым працягам гэтага тэрміну патэнтным органам па хадайніцтве патэнтаўладальніка, але не больш чым на 3 гады; • патэнт на прамысловы ўзор – на працягу 10 гадоў з магчымым працягам гэтага тэрміну патэнтным органам па хадайніцтве патэнтаўладальніка, але не больш чым на 5 гадоў.

Дзеянне патэнта на вынаходніцтва, карысную мадэль, прамысловы ўзор спыняецца датэрмінова: • на падставе заявы патэнтаўладальніка, пададзенага ў патэнтны орган. Падставы падачы такой заявы могуць быць рознымі, напрыклад, вынаходніцтва састарэла, няма перспектывы прадаць ліцэнзію, няма цікавасці плаціць пошліны; • пры нявыплаце ва ўстаноўлены тэрмін гадавой пошліны за падтрыманне патэнта ў сіле. Фактычна гэта маўклівая адмова ад патэнта без падачы заявы ў патэнтны орган, паколькі, калі пошліна за падтрыманне патэнта ў сіле за чарговы год, павялічаная на 50%, не ўнесена на працягу льготнага тэрміну (на працягу шасці месяцаў з дня наступлення чарговага неаплачанага года дзеяння патэнта), выключнае права на вынаходніцтва, карысную мадэль, прамысловы ўзор губляецца, а патэнт анулюецца з дня нявыплаты ва ўстаноўлены тэрмін пошліны. • прызнанні патэнта несапраўдным.

Інтарэсы ўладальнікаў ліцэнзіі абараняюцца ў адпаведнасці з дамовай аб прададзеных ліцэнзіях на запатэнтаванае вынаходніцтва, карысную мадэль або прамысловы ўзор. Ахова вынаходніцтва, карыснай мадэлі, прамысловага ўзору дзейнічае з даты падачы заяўкі ў патэнтны орган. Абарона правоў можа быць ажыццёўлена толькі пасля выдачы патэнта. У выпадку адмовы ў выдачы патэнта ахова лічыцца неадбыўшайся.

Несапраўднасць патэнта Патэнт на працягу ўсяго тэрміну яго дзеяння можа быць прызнаны несапраўдным поўнасцю або часткова ў выпадках: • неадпаведнасці ахоўных аб’ектаў умовам патэнтаздольнасці; • наяўнасці ў формуле вынаходніцтва, карыснай мадэлі прыкмет, якія адсутнічалі ў першапачатковым апісанні (формуле); • неправамернага ўказання ў патэнце аўтара (суаўтараў) або патэнтаўладальніка (патэнтаўладальнікаў).

• Патэнтны орган публікуе ў афіцыйным бюлетэні звесткі аб прызнанні патэнта несапраўдным (арт. 33 Закона ад 16. 12. 2002 г. ). • Любы грамадзянін або юрыдычная асоба на працягу 6 месяцаў з даты публікацыі звестак аб патэнце можа падаць пярэчанне супраць выдачы патэнта ў Апеляцыйны савет па ўказаных падставах. • Пярэчанне павінна быць разгледжана на працягу 6 месяцаў з даты яго паступлення. Па заканчэнні 6 месяцаў з даты публікацыі звестак аб патэнце або пры нязгодзе з рашэннем, прынятым Апеляцыйным саветам, аспрэчванне выдадзенага патэнта або рашэння аб яго ануляванні ажыццяўляецца ў Вярхоўным Судзе Рэспублікі Беларусь.

• Прызнанне патэнта несапраўдным азначае, што ён лічыцца такім з самага пачатку, г. зн. з моманту паступлення заяўкі ў патэнтнае ведамства, і цягне несапраўднасць ўсіх пагадненняў, звязаных з саступкай правоў па выкарыстанні вынаходніцтва. • Той у каго патэнт прызнаны несапраўдным і пазбаўлены патэнтавых правоў абавязаны вярнуць набытчыкам у яго такіх правоў ўсе атрыманае ім, калі іншае не было прадугледжана дамовай. • У адрозненне ад прызнання патэнта несапраўдным спыненне дзеяння патэнта па іншых падставах азначае, што ён не будзе дзейнічаць толькі на будучыню.

• Патэнтны орган публікуе ў афіцыйным бюлетэні звесткі аб датэрміновым спыненні дзеяння патэнта. • Калі дзеянне патэнта было спынена з прычыны нявыплаты ва ўстаноўлены тэрмін гадавы пошліны за падтрыманне патэнта ў сіле і не скончыўся тэрмін дзеяння патэнта, то па хадайніцтве патэнтаўладальніка дзеянне такога патэнта можа быць адноўлена патэнтным органам пры ўмове выплаты запазычанасці па пошліне і пошліны за падачу такога хадайніцтва ва ўстаноўленым памеры.

Высновы • Заяўка на выдачу патэнта на вынаходніцтва, карысную мадэль, прамысловы ўзор падаецца ў патэнтны орган. • Заяўка на выдачу патэнта на вынаходніцтва падлягае папярэдняй (фармальнай) экспертызе і патэнтнай экспертызе (экспертызе па сутнасці). • Па станоўчых выніках патэнтнай экспертызы патэнтны орган прымае рашэнне аб выдачы патэнта. • Аб’екты прамысловай уласнасці, якія змяшчаюць звесткі, разгалашэнне якіх можа нанесці шкоду бяспекі Рэспублікі Беларусь, павінны быць засакрэчаныя ў парадку, устаноўленым заканадаўствам, і не могуць быць запатэнтаваныя ў замежных краінах.

Заданні для практычнага занятку • Змест заяўкі на выдачу патэнта; • экспэртыза патэнтным органам заяўкі на выдачу патэнта на вынаходніцтва, карысную мадэль, прамысловы ўзор; • тэрмін дзеяння і несапраўднасць патэнта. Складанне і афармленне : Заявак на выдачу патэнтаў на аб'екты прамысловай уласнасці (вынаходніцтва, карысную мадэль, прамысловы ўзор); заявок на выдачу патентов на объекты промышленной собственности (изобретение, полезную модель, промышленный образец)