Анемия Орындаған: Жанай С. Қабылдаған: Саттиева С.

Скачать презентацию Анемия Орындаған: Жанай С. Қабылдаған: Саттиева С. Скачать презентацию Анемия Орындаған: Жанай С. Қабылдаған: Саттиева С.

anemiya.pptx

  • Размер: 605.6 Кб
  • Автор:
  • Количество слайдов: 58

Описание презентации Анемия Орындаған: Жанай С. Қабылдаған: Саттиева С. по слайдам

Анемия Орындаған: Жанай С. Қабылдаған: Саттиева С. Анемия Орындаған: Жанай С. Қабылдаған: Саттиева С.

Жоспар Кіріспе Негізгі б лімө 1) Анемиялар аны тамасы қ 2) Анемиялар жіктемесі 3)Жоспар Кіріспе Негізгі б лімө 1) Анемиялар аны тамасы қ 2) Анемиялар жіктемесі 3) Клиникалы практикада жиі кездесетін анемиялар жайлы қ 4) Анемиялар емі орытынды Қ Пайдаланыл ан дебиеттер тізімі ғ ә

Мақсаты Клиникалық практикадағы анемиялар жайлы сөз қозғау,  олардың емін талдау. Мақсаты Клиникалық практикадағы анемиялар жайлы сөз қозғау, олардың емін талдау.

Міндеті Студенттерге анемиялар жайлы жалпы түсінікті қалыптастыру. Міндеті Студенттерге анемиялар жайлы жалпы түсінікті қалыптастыру.

Зерттеу сұрағы Неге ж ктілер ж не балалар арасында темір тапшылы ты анемия жиіЗерттеу сұрағы Неге ж ктілер ж не балалар арасында темір тапшылы ты анемия жиі ү ә қ кездеседі?

Анемия туралы жалпы түсінік Анемия – ан к лемі бірлігіндегі эритроциттер қ ө жАнемия туралы жалпы түсінік Анемия – ан к лемі бірлігіндегі эритроциттер қ ө ж не гемоглобин т мендеуімен сипатталатын ә ө патологиялы жа дай. қ ғ

МКБ-10 коды:  D 50 Железодефицитная анемия D 50. 0 Постгеморрагическая (хроническая) анемия DМКБ-10 коды: D 50 Железодефицитная анемия D 50. 0 Постгеморрагическая (хроническая) анемия D 50. 8 Другие железодефицитные анемии D 50. 9 Железодефицитная анемия неуточненная

Анемия критериі (ДС ): Ұ Ерлер шін:  ү гемоглобин де гейі130 г/л ңАнемия критериі (ДС ): Ұ Ерлер шін: ү гемоглобин де гейі<130 г/л ң гематокрит 39% т мен; ө йелдер шін: Ә ү гемоглобин де гейі <120 г/л ң гематокрит 36% т мен; ө Ж ктілер шін: ү ү гемоглобин де гейі <110 г/л ң

АНЕМИЯЛАРДЫ ЖІКТЕЛУ СТАНЫМДАРЫҢ Ұ Этиологиясы бойынша Тұқымқуалайт ын Жүре пайда болған  АНЕМИЯЛАРДЫ ЖІКТЕЛУ СТАНЫМДАРЫҢ Ұ Этиологиясы бойынша Тұқымқуалайт ын Жүре пайда болған

Патогенезі бойынша ансыраудан болатын –қ постгеморрагиялық эритроциттерді к шейген гемолизінен– ң ү гемолиздік анПатогенезі бойынша ансыраудан болатын –қ постгеморрагиялық эритроциттерді к шейген гемолизінен– ң ү гемолиздік ан ндірілуі б зылуынан – қ ө ұ дизэритропоэздік

С йек ке міг ін і  реген ерациялы  аб ілет ін еС йек ке міг ін і реген ерациялы аб ілет ін е ара йү ң қ қ қ арегенерациялы қ (ретикулоцит – 0%) гипорегенерациялы қ (ретикулоцит – 0, 2%-ден аз) регенерациялы қ (ретикулоцит – 0, 2 -1% одан жо ары) ғ

Т стік к рсеткішіне арай (ТК)ү ө қ гиперхром ды (ТК – 1, 05Т стік к рсеткішіне арай (ТК)ү ө қ гиперхром ды (ТК – 1, 05 -ден артық) нормохромды (ТК- 0, 85 -1, 05) гипохромды (ТК- 0, 85 -ден аз)

Эритроцит- терді ң орташа диаметріне арай қнормоциттік  (7, 2 -8 мкм) микроциттік Эритроцит- терді ң орташа диаметріне арай қнормоциттік (7, 2 -8 мкм) микроциттік (7 мкм-ден аз) макроциттік (8 мкм-ден арты ) қмегалоцитік (12 мкм‑ден арты ) қ

Анемияауырлы ынғ  ба алау: ғ Же іл ауырлы та ы (гемоглобин 90 г/лАнемияауырлы ынғ ба алау: ғ Же іл ауырлы та ы (гемоглобин 90 г/л дейін ж не ң қ ғ ә эритроциттер Зх1012/л дейін) Орташа ауырлы та ы (гемоглобин 70 -89 г/л ж не қ ғ ә эритроциттер 2, 0 -2, 9× 1012/л дейін) Ауыр д режесі (гемоглобин 69 г/л т мен ж не ә ө ә эритроциттер 1, 9× 1012/л т мен) ө

Т ЫМ УАТЫН ҰҚ Қ ГЕМОЛИЗДІК  АНЕМИЯЛАРМембранопатиялар - эритроциттер мембранасыны дерті ң ЭнзимопатияларТ ЫМ УАТЫН ҰҚ Қ ГЕМОЛИЗДІК АНЕМИЯЛАРМембранопатиялар — эритроциттер мембранасыны дерті ң Энзимопатиялар (глюкозаны ң пентозды -фосфатты қ қ жолмен тоты уы, ғ глютатион ж йесі, ү гликолиз ферменттеріні ң тапшылы ы) ғ Гемоглобинопатиялар (глобин т зілуіні ү ң б зылуы) ұ

Анемия классификациясы: 1. ан жо алту н тижесіндегі анемия: Қ ғ ә жедел постгеморрагиялыАнемия классификациясы: 1. ан жо алту н тижесіндегі анемия: Қ ғ ә жедел постгеморрагиялы анемия (жедел ан жо алту 3 ай а дейін); қ қ ғ ғ созылмалы постгеморрагиялы анемия. қ 2. ан т зілу б зылысы н тижесіндегі анемия: Қ ү ұ ә темір жетіспеушілікті; В 12 д румені ж не фолий жетіспеушілікті; ә ә миелотоксикалы (нефрит, инфекционды аурулар, алиментарлы интоксикация, мырыш ж не қ ә бас а интоксикациялар); қ апластикалы ; метапластикалы ( лейкоз, ракты с йек миына метастаздануы, миеломатоз). қ қ ң ү 3. ан т зілуі б зылуы жо арлауы н тижесіндегі анемия (гемолитикалы ): Қ ү ұ ғ ә қ туа пайда бол ан; ғ ж ре пайда бол ан. ү ғ 4. Аралас этиологиялы анемия.

С йек миыны регенераторлы  абілеттілігіне байланысты анемия т рлері: ү ң қ қС йек миыны регенераторлы абілеттілігіне байланысты анемия т рлері: ү ң қ қ ү арегенераторлы; гипорегенераторлы; регенераторлы.

Жиі кездесетін анемиялар жайлы Жиі кездесетін анемиялар жайлы

Теміртапшылы ты анемия (ТТА) — ан сарысуында,  с йек миында, қ қ үТеміртапшылы ты анемия (ТТА) — ан сарысуында, с йек миында, қ қ ү деполарда темірді жетіспеуінен дамитын анемия. Темірді тапшылы ынан ң ң ғ гемні ж не рамына темір кіретін а уыздарды синтезі б зылады. ң ә құ қ ң ұ Темірді тапшылы ы екі т рлі б зылыс а келеді — сидеропения а ж не ң ғ ү ұ қ ә ғ ә анемия а. Гемоглобин синтезіні б зылысынан анемия дамыса, ғ ң ұ миоглобинні ж не рамына темір кіретін ферменттерді синтезіні ң ә құ ң ң б зылысынан сидеропениялы синдром пайда болады. Сидеропениялы ұ қ қ синдром анемияны к рінісінен б рын дамиды, біра нау ас оны ң ө ұ қ қ ң белгілерін елеместен ж ре береді. ү

Сидеропения синдромы и темірді латентті жетіспеушілігі жа дайы ң ғ Тері ж не оныСидеропения синдромы и темірді латентті жетіспеушілігі жа дайы ң ғ Тері ж не оны осымшаларыны дистрофиясы; ә ң қ ң Иіс ж не д м сезуді б рмалануы; ә ә ң ұ Б лшы еттік гипотония (з рді стай алмау); ұ қ ә ұ Б лшы еттік ауырсынулар; ұ қ Назар аудару т мендеуі; ө Ес б зылысы. ұ

Анемиялы синдром: қ Анемия тере дігіне ж не даму жылдамды ына байланысты пайда ңАнемиялы синдром: қ Анемия тере дігіне ж не даму жылдамды ына байланысты пайда ң ә ғ болады: лсіздік, шарша ышты ; Ә ғ қ Т бет б рмалануы, т мендеуі; ә ұ ө Ентігу, ж рек а уы; ү қ ғ Бас айналу; ла та ы шуыл; Құ қ ғ Естен тану; Стенокардия стамасы ауырлануы; ұ

Созылмалы постгеморрагиялы ТТА қ Ювенилді анемия Ауырлы д режесі бойынша:  қ ә ЖеСозылмалы постгеморрагиялы ТТА қ Ювенилді анемия Ауырлы д режесі бойынша: қ ә Же іл НЬ 90 -110 г/л дейін; ң Орташа НЬ- 70 -90 г/л; Ауыр НЬ<70 г/л Кезе ідері бойынша: прелатентті, ТТА зі ң ө Т сті к рсеткіш бойынша: нормохромды (0, 85 -1, 05) , гипохромды(1, 05). Эритроциттер лшемдері бойынша: Нормоцитарлы Д- 7, 2 -8, 0 мкм ө қ Микроцитарлы Д8, 1 мкм Мегацитарлы Д >9, 1 қ қ қ мкм

Диагностикалы  критерийлеріқ йелдерде Hb120 г/л де гейіні  т мендеуі,  130 г/лДиагностикалы критерийлеріқ йелдерде Hb<120 г/л де гейіні т мендеуі, <130 г/л — ерлерде; б л кезде анемия пойкилоцитоз, Ә ң ң ө ұ анизоцитоз, сарысулы темірді т мен де гейі ж‑ не жалпы жо ары платентті темірбайланыстырушы қ ң ө ң ғ абілетімен осарлан ан эритроциттерді полихромазиясымен ж ретін гипохромды гиперрегенераторлы қ қ ғ ң ү мінезде болады. 1. Гемоглобин де гейіні т мендеуі (110 г/л т мен). ң ң ө ө 2. Эритроциттер де гейіні т мендеуі (109 литрге 4 т мен). ң ң ө ө 3. Т сті к рсеткішті т мендеуі (0. 85 т мен). ү ө ң ө ө 4. ан сарысуында ы темірді саны (гемоглобиндік емес темір), алыпта са атына 12 -30 мкмоль. Темірді Қ ғ ң қ ғ бета-фенантронинмен осу ‑ дістемесімен аны талады. қ қ 5. Сарысуды жалпы темірбайланыстырушы абілеті: 100 мл немесе 1 л ан сарысуын байланыстыра ң қ қ алатын темір санымен лшенеді, алыпта ол 1 литрге 30 — 80 мкмоль те. ө қ ң 6. Сарысуды темірді байланыстыратын абсолюттік абілеті, калыпта бос сидероферрин 2/3 — 3/4 райды. ң қ құ

ТТА келесі клиникалы формаларын ажыратады: қ - постгеморрагиялы теміртапшылы ты анемия; қ қ -ТТА келесі клиникалы формаларын ажыратады: қ — постгеморрагиялы теміртапшылы ты анемия; қ қ — агастральді немесе анэнтеральді теміртапшылы ты анемия; қ — ж ктілер ТТА; ү — ерте хлороз; — кеш хлороз.

Ша ымдар мен анамнезғ Нау астар ‑лсіздікке,  бас айналу а,  ж ректіШа ымдар мен анамнезғ Нау астар ‑лсіздікке, бас айналу а, ж ректі со уына, бас ауыруына, к з алдында қ ғ ү ң ғ ө б лы ырлану а, кейде ж ктеме кезінде ентікпеге, талмалар а, тексеру кезінде: ұ ңғ ғ ү ғ трофикалы б зылыстар а, сидеропениялы глоссит к ріністеріне, д‑м сезуді қ ұ ғ қ ө ң б зылуына, иістерге ша ымдануы м мкін. ұ ғ ү

лсіздік,  бас айналуы,  к з алдында щыбын-шіркейлерді к рі.  Талмалар болуылсіздік, бас айналуы, к з алдында щыбын-шіркейлерді к рі. Талмалар болуы м мкін, Ә ө ө ү ентікпе, шаштары сын ыш, т седі ж не тырна тын сын ышты ы (кейді асы т різді ішке ғ ү ә қ ғ ғ қ қ ә ойылуы). Т бетті б рмалануы, кейде нау астар жерді, шикі ет, амыр, м зды жейді. Иіс ә ң ұ қ қ ұ сезу б рмалануы: керасин, з р, ацетон. Т гі диурез болуы м мкін. Обьективті : тері сары – ұ ә үң ү боз ылт. Температура субфебрильді, ж рек шекарасы сол жа а ы ысуы. Кейде тілді ғ ү ққ ғ ң шырышты абатыны атрофиясы бай алады ж не кариес дамуы ы тимал. Сидеропениялы қ ң қ ә қ қ синдром: шаш т суі, тырна сын ышты ы, тері р а ты ы. ү қ ғ ғ құ ғ қ ғ

Мамандар консультациясы шін к рсетімдерү ө - гастроэнтеролог - ас азан-ішек жолдары а заларынанМамандар консультациясы шін к рсетімдерү ө — гастроэнтеролог — ас азан-ішек жолдары а заларынан ан кету; қ ғ қ — стоматолог — ызыл иектен, м рыннан ан кету; қ ұ қ — онколог — ан кету себебі болып табылатын атерлі за ымданулар; қ қ қ — нефролог — б йрек ауруларын алып тастау; ү — фтизиатр — туберкулез кезіндегі ан кетулер; қ — пульмонолог — бронх- кпе ж йесіні аурулары кезінде ан жо алту; ө ү ң қ ғ — гинеколог — жыныс а заларынан ан кету, гиперполименорея, жиі ж ктілік; ғ қ ү — эндокринолог — ал анша без функциясыны т мендеуі, диабеттік нефропатияны қ қ ң ө ң болуы; — проктолог — ректальді ан а у; қ ғ — инфекционист — гельминтоз белгілері болса.

Негізгі диагностикалы шаралар тізімі: қ 1.  анны жалпы анализі, тромбоциттер, ретикулоциттерді аны таумен.Негізгі диагностикалы шаралар тізімі: қ 1. анны жалпы анализі, тромбоциттер, ретикулоциттерді аны таумен. Қ ң қ 2. ан сарысуында ы темір. Қ ғ 3. ан сарысуында ы ферритин. Қ ғ 4. З‑рді жалпы анализі — дифференциалды диагноз шін. ң ү 5. Жасырын ан а н‑жіс — ішкі ан кетулерді алып тастау шін. қ ғ қ ү 6. ЭФГДС — ас азан сілемейін тексеру шін, ан кетулерді алып тастау шін. қ ү 7. Гематолог консультациясы.

Лабораторлы зерттеулерқ Темір тапшылы ыны манифестті декомпенсациялан ан формасыны негізгі к ріністері: ғ ңЛабораторлы зерттеулерқ Темір тапшылы ыны манифестті декомпенсациялан ан формасыны негізгі к ріністері: ғ ң ө 1. Нв синтезіні б зылыстарынан туында ан гипохромды анемия. ң ұ ғ 2. рамында темір бар ферменттерді белсенділігін т мендету, ол а залар мен Құ ң ө ғ тіндердегі дистрофиялы згерістерді ауырлатып, клеткалы метаболизм згерістеріне қ ө алып келеді, миоглобин синтезіні б зылуы миастения а алып келеді, коллаген синтезіні ң ұ ғ ң б зылуы есебінен еш пен ас азан сілемейінде атрофиялы процесстерді алыптасуы ұ өң қ қ ң қ мен деуі бай алуы м мкін. ү қ ү Базалы диагностикалы зерттеулер – гемоглобин концентрациясы, ОЭ , қ қ Қ эритроциттегі гемоглобинні орташа рамы, гематокрит де гейі, ОЭ , лейкоциттер ң құ ң Қ мен ретикулоциттер сангы. Альтернативті жол – оны концентрациясын ж‑не ан сарысуында ы ферритинді аны тау ң қ ғ қ к мегімен темір тапшылы ыны бар екендігін растау. Темір тапшылы ына трансферинні ө ғ ң темірмен 15% аны уы мен ферритин рамыны 12 мкг/л 4 екендігі к рсетеді. қ ғ құ ң ө “трансферрин/ферритинні ерігіштік рецепторы” (Tf. R) индексін аны тау кезінде Tf. R м‑ні > ң қ 2/3 мг/л болса, темір тапшылы ыны д‑л к рсеткіші болып табылады. ғ ң ө Емханалы кезе де емдеу шін к рсетімдер: же іл ж‑не орта ауырлы та ы анемия қ ң ү ө ң қ ғ (НВ 70 г/л дейін).

Дифференциалды диагностика Теміртапшылы анемиясы гемоглобин синтезіні б зылыстарымен ша ырыл ан бас а қДифференциалды диагностика Теміртапшылы анемиясы гемоглобин синтезіні б зылыстарымен ша ырыл ан бас а қ ң ұ қ ғ қ гипохромды анемиялармен ж ргізіледі. Олар а порфирин синтезіні б зылыстарымен қ ү ғ ң ұ байланысты анемиялар ( ор асынды уланулар кезіндегі анемия, порфириндерді туа пайда қ ғ қ ң бол ан б зылыстары кезінде), сонымен атар талассемия жатады. ғ ұ қ Гипохромды анемияларды теміртапшылы анемиялардан айырмашылы ы – олар гем қ ң қ ғ (сидероахрезия) т зу шін пайдаланылмайтын, анда ы ж‑не депода ы темірді жо ары ү ү қ ғ ғ ң ғ рамымен ж реді, б л аурулар кезінде темірді тіндік тапшылы белгілері болмайды. құ ү ұ ң қ Порфириндерді синтезі б зылыстарымен шарттал ан анемияны дифференциалды белгілері ң ұ ғ ң болып, эритроциттерді , ретикулоциттерді базофильді пунктациясымен, сидеробласттарды ң ң ң к птеген сандарымен с йек кемігіндегі к шейген эритропоэзбен гипохромды анемия болып ө ү ү табылады. Талассемия шін эритроциттерді нысанат‑різді формасы мен базофильді пунктациясы, ү ң ретикулоцитоз ж‑не жо арыла ан гемолиз белгілері т‑н ғ ғ

Госпитализациясы Теміржетіспеушілік анемиямен ауыр ан адам ЖТД (жалпы т жірбиелік д рігер) ғ әГоспитализациясы Теміржетіспеушілік анемиямен ауыр ан адам ЖТД (жалпы т жірбиелік д рігер) ғ ә ә немесе терапевтті арауында болады. 6 ай бойы есепте т рады. Же іл ң қ ұ ң д режесінде 1 жыл ішінде, ауыр д режесінде – квартылына 1 рет аралу а келуі ә ә қ ғ керек. Ай сайын ан анализін тапсыру, 10 к нде 1 рет геммоглобинды тексеру қ ү ажет. қ

Профилактикалы шаралар: қ · Темір тапшылы ын ша ыр ан себептерді жою. ғ қПрофилактикалы шаралар: қ · Темір тапшылы ын ша ыр ан себептерді жою. ғ қ ғ · рамында темір к п диета (ет, бауыр ж‑не бас алар. ). Құ ө қ · Темір препараттарын за абылдау (4 -6 ай). ұ қ қ · Темірді парентералды препараттары (к рсетімдер бойынша). ң ө · Ауыр анемия кезінде эритроцитарлы масса ю. қ құ · ауіп- атер тобында ылар а темір препараттарын профилактикалы абылдау Қ қ ғ ғ қ қ Нау астар а теміртапшылы анемиясын емдегеннен кейін, за тылы ы 6 апта профилактикалы курс сынылады қ ғ қ ұ (темірді т‑уліктік дозасы — 40 мг), сонан со жылына 6 апталы екі курс ж ргізіледі немесе етеккірден со 7 -10 ң ң қ ү ң к н бойы к н сайын 30 -40 мг темір абылдау. К нделікті 100 г. кем емес ет пайдалану ажет. ү ү қ Терапевтте т р ылы ты жері бойынша диспансерлік есеп. Жылына 2 рет тексеру, жалпы ан анализін зерттеу, ұ ғ қ қ сарысулы темір м лшерін аны тау. М нымен оса, теміртапшылы анемиясыны этиологиясын ескеріп, қ ө қ ұ қ қ ң диспансерлік ба ылауды ж зеге асыру, я ни нау ас теміртапшылы анемиясын ша ыр ан ауру себебі бойынша қ ү ғ қ қ қ ғ диспансерлік есепте т рады. ұ

Емдеу тактикасы:  барлы жа дайда анемия себебін аны тау ажет, анемия себебі болЕмдеу тактикасы: барлы жа дайда анемия себебін аны тау ажет, анемия себебі бол ан ауруды емдеу. қ ғ қ қ ғ Ем ма саты: қ темір тапшылы ын толтыру, анемия симптомыны регрессін амтамасыз ету. ғ ң қ Дəрі-дəрмексіз ем: Фармакологиялы емге т‑уелсіз т рлі диета сынылады, барлы тама а ет осу. қ ү ұ қ ққ қ Дəрі-дəрмектік ем: ТТА ауруыны негізінде жататын ем ‑рі арай темірді жо алтуды алдын алуы ажет, біра анемияны т зету ң қ ғ ң қ қ ү ж‑не организмдегі орды толтыру шін, барлы емделушілерге темір препараттарымен терапия та айындау қ ү қ ғ ажет. қ Темір сульфаты ** 200 мг т‑улігіне 2 -3 рет, сонымен атар темір глюконаты мен фумараты да қ тиімді. Аскорбин ыш ылы темір адсорбциясын жа сартады ж‑не жаман жауап кезінде ескерілуі ажет. қ қ Парентералды енгізу кем дегенде екі оралды препараттарды к тере алу кезінде олданылуы ажет. қ қ ө қ қ Парентералды енгізу тиімділік жа ынан оралды тан асып т спейді, біра те ауыр сезімді, ымбат ж‑не қ ғ қ ү қ ө қ анафилаксиялы реакция ша ыруы м мкін. қ қ ү

Негізгі д рмектер тізімі: ə ə 1. ** рамында 30 мг кем емес темірНегізгі д рмектер тізімі: ə ə 1. ** рамында 30 мг кем емес темір бар, темір т здарыны біркомпонентті ж не осыл ан препараттары, капсула, драже, Құ ұ ң ə қ ғ таблетка. 2. *Темір сульфат моногидрат 325 мг, табл. 3. **Аскорбин ыш ылы, таблетка, драже 50 мг. қ қ 4. **Фоли ыш ылы, таблетка 1 мг. қ қ осымша д рі-д рмектер тізімі: Қ ə ə Поливитаминдер. Ем тиімділігіні индикаторлары: ң симптоматиканы т мендету ж не гемоглобинні алыпты к рсеткіштеріне ол жеткізу. ө ə ң қ ө қ * — Негізгі ( мірге ма ызды) д рілік заттар тізіміне кіретін препараттар. ө ң ə ** — Амбулаторлы ем кезіндегі рецепт бойынша д рілік заттар тегін ж не же ілдікпен берілетін ауру т рлеріні тізіміне кіреді. қ ə ə ң ү ң

Біріншілік профилактика: -  рамында темірі к п диета (ет, бауыр ж не басБіріншілік профилактика: — рамында темірі к п диета (ет, бауыр ж не бас алар). Құ ө ə қ — Темір препараттарын за уа ыт абылдау (4 -6 ай). ұ қ қ қ Профилактикалы шаралар: қ 1. Темір тапшылы ын ша ыр ан себептерді жою. ғ қ ғ 2. Темірді парентералды препараттары (к рсетімдер бойынша). ң ө 3. Ауыр анемия кезінде эритроцитарлы масса ю. қ құ 4. ауіп- атер тобында ылар а темір препараттарын профилактикалы абылдау. Қ қ ғ ғ қ қ Нау астар а теміртапшылы анемиясын емдегеннен кейін, за тылы ы 6 апта профилактикалы курс сынылады (темірді т уліктік дозасы — 40 мг), сонан қ ғ қ ұ ң ə со жылына 6 апталы екі курс ж ргізіледі немесе етеккірден со 7 -10 к н бойы к н сайын 30 -40 мг темір абылдау. К нделікті 100 г. кем емес ет пайдалану ажет. ң қ ү ң ү ү қ Терапевтте т р ылы ты жері бойынша диспансерлік есеп. Жылына 2 рет тексеру, жалпы ан анализін зерттеу, сарысулы темір м лшерін аны тау. М нымен оса, ұ ғ қ қ қ ө қ ұ қ теміртапшылы анемиясыны этиологиясын ескеріп, диспансерлік ба ылауды ж зеге асыру, я ни нау ас теміртапшылы анемиясын ша ыр ан ауру себебі қ ң қ ү ғ қ қ қ ғ бойынша диспансерлік есепте т рады. ұ рі арай ж ргізу, диспансерлеу принциптері: Ә қ ү “ Д” есепте т р ан нау астар жылына 1 -2 рет темірмен айталама курстар алады, ауіп атер тобында ы нау астар а жылына 2 -4 рет анны жалпы анализін ұ ғ қ қ ғ қ ң айталау ажет. қ қ

Хаттама коды:  P-O-003 Ж кті йелдер анемиясыү ə Акушерлік-гинекологиялы салада ы поликлиникалар шінХаттама коды: P-O-003 «Ж кті йелдер анемиясы»ү ə Акушерлік-гинекологиялы салада ы поликлиникалар шін қ ғ ү АХЖ-10 бойынша коды (кодтары): O 99. 0 Ж ктілікті ауырлататын ан азды , босану ү қ қ немесе босан аннан кейінгі кезе. ғ ң Жіктемесі: ДД / ЮНИСЕФ , 1997 Ұ Темір тапшылы ты ан азды : қ қ қ · І д режелі (гемолобин 110 -90 г/л) ə · ІІ д режелі (гемолобин 90 -70 г/л) ə · ІІІ д режелі (гемолобин 70 г/л т мен) ə ө

ауіп- атерлі факторлар: Қ қ 1.  ан азды сыр атыны таралуына олайлы аймаауіп- атерлі факторлар: Қ қ 1. ан азды сыр атыны таралуына олайлы айма ; Қ қ қ ң қ қ 2. Ж ктілікке дейін етеккірі те мол ‑рі за келген аралушылар; ү ө ұ қ қ 3. Бірінен кейін бірі болатын ( здіксіз) ж ктілік; ү ү 4. К п ры ты (бірнеше н‑рестелі) ж ктілік ; ө ұ қ ү 5. за емізу; Ұ қ 6. оректенуді жетіспеушілігі; Қ ң 7. Ас азан-ішек жолдары а заларыны ауыруына, гельминттерге байланысты ішекте сі ірілуді б зылуы; қ ғ ң ң ң ұ 8. Ас азан-ішектен ан кету; қ қ 9. Бас а елдерден келгендерде безгек пен гемоглобинопатия салдарынан бол ан гемолиз; қ ғ 10. Босану кезінде ашы ан кетуі. қ қ

Диагностика критерилері: 1.  анда ы гемолобин де гейі 110 г/л т мен, эритроцитДиагностика критерилері: 1. анда ы гемолобин де гейі 110 г/л т мен, эритроцит жина талуы 3, 5 млн/мл аз, ЦПК 0, 8 -0, 85 -тен аз, гематокрит 30 -33%-дан т мен; сарысулы темір, ферритин. Қ ғ ң ө қ 2. Анемияны клиникалы симптомдары. ң қ Ша ымдар мен анамнез астеновегетативті синдром: ғ ‑лсіздік, бас айналу, талмалар, ж рек а уы, ентікпе, б лшы еттік ‑лсіздік; сидеропениялы синдром: тері ү қ ғ ұ қ қ р а ты ы ж‑не атрофиялылы ы, тырна ж‑не шашты сын ышты ы, шашты т суі, д‑м сезуді згеруі, тама пен бірге бор, тіс пастасын, балшы , шикі тал ан, жикі құ ғ қ ғ ғ қ ң ғ ғ ң ү ң ө қ қ қ кофе, к нба ысты тазаланба ан д‑нін жеуге ‑уестену, иіс сезуді згеруі, бензин, ацетон, ‑к иісіне марлы. ү ғ ң ө құ қ Неврологиялы б зылыстар: бас ауыру, парастезиялар, атты та амды ж та алмау, з‑рді стай алмау. қ ұ қ ғ ұ ұ Физикалы тексеру: қ тері ж‑не сілемейлі абат р а ты ы, теріні р а ты ы ж‑не сызаты, ангулярлы стоматит, ауыз б рыштарында ы сызаттар, тырна тар қ құ ғ қ ғ ң құ ғ қ ғ ұ ғ қ алы дайды ж‑не д естенеді, тілді ызаруы, тіл емізігіні атрофиясы. қ ң өң ң қ ң Инструменталды зерттеулер: қ АІЖ а залары ж‑не к кірек клеткасын рентгенологиялы зерттеу, ЭФГДС, ФКС, ректороманоскопия, рса уысын, б йректі, ғ ө қ құ қ қ ү ал анша безді УДЗ. қ қ

Лабораторлы зерттеулер: қ · Эритроциттер саны · Ретикулоциттер саны · Гемоглобин · Гематокрит ·Лабораторлы зерттеулер: қ · Эритроциттер саны · Ретикулоциттер саны · Гемоглобин · Гематокрит · Эритроциттерді орташа к лемі (MCV) ң ө · К лем бойынша эритроциттерді таралу ені (RDW) ө ң · Эритроциттердегі гемоглобинні орташа рам (MCH) ң құ · Эритроцитердегі гемоглобинні орташа концентрациясы (MCHC) ң · Лейкоциттер саны · Тромбоциттер саны · Ферритин, ан сарысуыны темірі, темірбайланыстырушылы абілеттілікті аны тау. қ ң қ қ қ · С йек кемігін зерттеу. ү · Гельминттер ж мырт асына н‑жіс ұ қ · Креатинин

Дифференциалды диагноз: Теміртапшылы ты анемия гемоглобин синтезіні б зылуларын туындат ан зге гипохромды қДифференциалды диагноз: Теміртапшылы ты анемия гемоглобин синтезіні б зылуларын туындат ан зге гипохромды қ ң ұ қ ө анемиялармен ж ргізеді. Олар а порфириндер синтезі б зылыстарына байланысты анемиялар жатады ү ғ ұ ( ор асынды улану кезіндегі анемия, туабіткен порфириндер синтезі б зылыстары кезінде), сонымен қ ғ қ ұ атар талассемия. Гипохромды анемияларды теміртапшылы ты анемиялардан айырмашылы ы, қ қ ң қ ғ гемні т зілуі шін пайдаланылмайтын ан ж‑ не депода ы темірді ң ү ү қ ғ ң жо ары рамымен ж реді (сидероахрезия), б л аурулар кезінде темірді тіндік тапшылы ы белгілері ғ құ ү ұ ң ғ болмайды. Порфириндер синтезі б зылуымен шарттал ан анемияны дифференциалды белгісі болып, ұ ғ ң эритроциттерді , ретикулоциттерді базофильді пунктациясы, сидеробласттарды к птеген санымен ң ң ң ө с йек кемігіндегі эритропоэзді к шеюімен гипохромды анемия табылады. Талассемия шін ү ң ү ү эритроциттерді нысана т‑ різді формасы ж‑ не базофильді пунктациясы, ретикулоцитоз ж‑ не ң гемолизді жо ары белгілеріні болуы т‑ н ң ғ ң

Ем ма саты: қ аназды ты диагностикалыу, кешенді емдеу,  ан азды пен оЕм ма саты: қ аназды ты диагностикалыу, кешенді емдеу, ан азды пен о ан байланысты болатын ас ынуларды алдын алу. Қ қ қ қ ғ қ ң Дəрі-дəрмексіз ем: 1, 2 режим Дəрі-дəрмектік ем: Ж ктілікті, босануды ж‑не босан аннан кейінгі кезе ді ауырлататын ТТА емдеу сызбасы: ү ғ ң 1. Гемоглобин де гейі 109 -90 г/л, гемматокрит 27 -32% бол анда: ң ғ Екі валентті темір сульфаты 120 мг+фолий ыш ылы 400 мг к нделікті 3 ай а та айындалады, айына 1 рет анны жалпы анализін ба ылап отыру қ қ ү ғ ғ қ ң қ ажет. қ 2. Гемоглобин де гейі 109 -90 г/л т мен, гемматокрит 27% т мен бол анда, тиісті ем та айындау шін гематологты консультациясына ж гіну керек; ң ө ө ғ ғ ү ң ү 3. Гемоглобин де гейі 110 г/л жо ары, гематокрит 33% к п болып алыптас анда: екі валентті темір сульфаты 120 мг аптасына 1 рет + фолий ң ғ ө қ қ ыш ылы 400 мг к нделікті 3 ай а та айындалады қ қ ү ғ ғ Анемияны алдын алу: ң 1. Екі валентті темір сульфаты препараттарын 60 мг. м лшерінде к нделікті абылдау; ө ү қ 2. Ж ктілікті ал аш ы 12 аптасында анмияны ж‑не н‑рестеде невралды т тікше а ауын болдырмау ма сатында ж ктілік боцыфоль ыш ылын ү ң ғ қ қ ү қ қ 400 -500 мг. м лшерінде к нделікті абылдау. ө ү қ

Негізгі д рі-д рмектер тізімі: ə ə 1. **Темірді бір компонентті т здары жНегізгі д рі-д рмектер тізімі: ə ə 1. **Темірді бір компонентті т здары ж не рамында 30 мг. кем емес темірі бар аралас ң ұ ə құ д рілер, касулалар, драже, таблеткалар. ə 2. * Темір декстраны III (100 мг/2 мл), б лшы ет ішіне енгізу шін, амп. ұ қ ү осымша д рі-д рмектер тізімі: жо. Қ ə ə қ Ем тиімділігіні индикаторлары: ң 1. II д режелі (гемоглобин 90 -70 г/л) ə 2. III д режелі (гемоглобин 70 г/л т мен) ə ө * – Негізгі ( мірге ма ызды) д рілік заттар тізіміне кіретін препараттар ө ң ə ** — амбулаторлы ем кезіндегі рецепт бойынша д рілік заттар тегін ж не же ілдікпен қ ə ə ң берілетін ауру т рлеріні тізіміне кіреді ү ң

Профилактикалы шаралар: қ · Темір тапшылы ын туындат ан себепті жою. ғ қ ·Профилактикалы шаралар: қ · Темір тапшылы ын туындат ан себепті жою. ғ қ · Жо ары рамды темір диетасы (ет, бауыр ж‑не бас алар). ғ құ қ · Темір препараттарын за уа ыт пайдалану (4 -6 ай. ). ұ қ қ · Темірді парентеральді препараттары (к рсетімдер бойынша). ң ө · Ауыр анемия кезінде эритроцитарлы масса ю. қ құ · атер тобында темір препараттарын профилактикалы абылдау Қ қ қ рі арай ж ргізу: Ә қ ү Гемоглобинні алыпты де гейіне ол жеткеннен кейін, темір орын толтыру шін 3 ай бойы анемияны басу ң қ қ ү кезе індегі дозамен салыстыр анда 2 -3 есе кем т‑уліктік дозщада рамында темір бар препараттармен ем ж ргізеді. ң ғ құ ү Рецидивке арсы ( стап т рушы) терапия. қ ұ ұ ‑рі арай жал ас ан ан кетулерде (мысалы, мол етеккірде) темір препараттарын ай сайын 7 -10 к ндік ыс а қ ғ қ қ ү қ қ курспен абылдау к рсетлген. Рецидив кезінде ем курсын 1 -2 ай бойы айта ж ргізу к рсетілген. қ ө қ ү ө

Хаттама коды:  P-P-005 Балаларды теміртапшылы ты анемиясың қ Педиатрия салада ы поликлиникалар шін.Хаттама коды: P-P-005 «Балаларды теміртапшылы ты анемиясы»ң қ Педиатрия салада ы поликлиникалар шін. ғ ү АХЖ-10 бойынша коды (кодтары): D 53 Тама танумен байланысты зге анемия. қ ө D 50 Теміртапшылы ты анемия. қ Клиникалы белгілер сидеропениялы синдромдармен сипатталады: эпителиалды б зылыстар қ қ ұ (тері, тырна , шаш, шырышты абы ты трофикалы б зылыстары), д‑м сезімі мен иіс сезуді қ қ қ ң қ ұ ң б зылуы, астениялы -вегетативтік б зылыстар, ішекте сі у процестерні б зылуы, дисфагия ж‑не ұ қ ұ ң ң ұ диспептикалы згерістер, иммунитетті т мендеуі. қ ө ң ө ДД сыныстарына сай: Ұ ұ — 6 жас а дейінгі балаларда ы гемоглобин нормасыны т менгі шегін 110 г/л, Ht=33; қ ғ ң ө — 6 -12 жасар балаларда — 115 г/л, Ht=34; — 12 -13 жасар балаларда — 12 г/л, Ht=36 болып есептелуі керек.

Жіктемесі  Этиологиясы: 1. Темірді бастап ы жеткіліксіз де гейінде ТТА (темір тапшылы тыЖіктемесі Этиологиясы: 1. Темірді бастап ы жеткіліксіз де гейінде ТТА (темір тапшылы ты анемия) (шала туыл ан ң қ ғ егіздерді ан азды ы). ң қ ғ 2. Нутритивті (немесе алиментарлы) ТТА. 3. Ж палы немесе ж палы-алиментарлы генезді ТТА. ұқ ұқ 4. Темірді резорбционды жеткіліксізідігіндегі ТТА (мальабсорбция синдромы ж не т. б синдромы); ң ə 5. Созылмалы ан а удан кейінгі ТТА. қ ғ Ауырлы д режесі бойынша: қ ə же іл, орта, ауыр. ң Патогенезі бойынша: жіті ан а удан кейінгі, созылмалы. қ ғ

ауіп- атерлі факторлар: Қ қ 1. Ж кті йелдер анемиясы. ү ə 2. Науіп- атерлі факторлар: Қ қ 1. Ж кті йелдер анемиясы. ү ə 2. Н рестені шала туылуы. ə ң 3. Тиімсіз тама тану. қ 4. АІЖ аурулары. 5. Ішек ртты инвазия. құ қ 6. ан а у. Қ ғ 7. Т мен леуметтік жа дай. ө ə ғ

Диагностика критерилері  Астеновегетативті синдром:  лсіздік, бас айналу, талмалар, ж ректі  аттыДиагностика критерилері Астеновегетативті синдром: лсіздік, бас айналу, талмалар, ж ректі атты со уы, ентікпе, б лшы еттік лсіздік. ə ү ң қ ғ ұ қ ə Сидеропениялы синдром: қ теріні р а ты ы мен атрофиясы, тырна тар мен шашты сын ышты ы, шашты ң құ ғ қ ң ғ ғ ң т суі, д м сезуді згеруі, тама пен бірге бор, тіс пастасы, саз, шикі д н, шикі кофе, к нба ысты тазартылма ан ү ə ң ө қ ə ү ғ ң ғ д ндерін пайдалану а марлы , иіс сезінуді згеруі, бензин, ацетон, к иісіне марлы. ə ғ құ қ ң ө ə құ қ Неврологиялы б зылыстар: бас ауыру, параестезиялар, атты та амдарды ж туды қ ұ қ ғ ұ ң б зылуы, з рді стай алмау. ұ ə ұ Физикалы тексеру: қ тері ж не шырышты абы боза ды ы, теріні р а ты ы мен сызаттары, ангулярлы ə қ қ ң ғ ң құ ғ қ ғ стоматит, ауыз б рыштарында ы сызаттар, тырна тар алы дайды ж не д ес болады, тілді ызаруы, тіл ұ ғ қ қ ң ə өң ң қ емізіктеріні атрофиясы. ң Иснструменталды зерттеулер: қ Ас азан-ішек жолдары мен кеуде клеткалары а заларын рентгенологиялы зерттеу, қ ғ қ ЭФГДС, ФКС, ректороманоскопия, рса уысын, б йректі, ал анша безді УДЗ. құ қ қ ү қ қ

Мамандарды консультациясы шін к рсетімдер: ң ү ө - гастроэнтеролог - ас азан-ішек жолдарыМамандарды консультациясы шін к рсетімдер: ң ү ө — гастроэнтеролог — ас азан-ішек жолдары а заларынан ан кету; қ ғ қ — стоматолог — ызыл иектен, м рыннан ан кету; қ ұ қ — онколог — ан кету себебі болып табылатын атерлі за ымданулар; қ қ қ — нефролог — б йрек ауруларын алып тастау; ү — фтизиатр — туберкулез кезіндегі ан кетулер; қ — пульмонолог — бронх- кпе ж йесіні аурулары кезінде ан жо алту; ө ү ң қ ғ — гинеколог — жыныс а заларынан ан кету, гиперполименорея, жиі ж ктілік; ғ қ ү — эндокринолог — ал анша без функциясыны т мендеуі, диабеттік нефропатияны болуы; қ қ ң ө ң — проктолог — ректальді ан а у; қ ғ — инфекционист — гельминтоз белгілері болса. Негізгі диагностикалы шаралар тізімі: қ 1. Жалпы ан анализі (6 параметр). қ 2. Гемоглобинді аны тау. қ 3. Ретикулоциттерді аны тау. қ Негізгі диагностикалы шаралар тізімі: қ 1. ЭКГ. 2. Жалпы темірмен байланыстыратын абілетті аны тау. қ қ 3. Гастроэнтеролог консультациясы.

 Дифференциалды диагноз Теміртапшылы  анемиясы гемоглобин синтезіні б зылыстарымен ша ырыл ан бас Дифференциалды диагноз Теміртапшылы анемиясы гемоглобин синтезіні б зылыстарымен ша ырыл ан бас а қ ң ұ қ ғ қ гипохромды анемиялармен ж ргізіледі. Олар а порфирин синтезіні б зылыстарымен қ ү ғ ң ұ байланысты анемиялар ( ор асынды уланулар кезіндегі анемия, порфириндерді туа пайда қ ғ қ ң бол ан б зылыстары кезінде), сонымен атар ғ ұ қ талассемия жатады. Гипохромды анемияларды , теміртапшылы қ ң қ анемиялардан айырмашылы ы – олар гем (сидероахрезия) т зу шін пайдаланылмайтын, ғ ү ү анда ы ж‑не депода ы темірді жо ары рамымен ж реді, б л аурулар кезінде темірді қ ғ ғ ң ғ құ ү ұ ң тіндік тапшылы белгілері болмайды. қ Порфириндерді синтезі б зылыстарымен шарттал ан анемияны дифференциалды белгілері ң ұ ғ ң болып, эритроциттерді , ретикулоциттерді базофильді пунктациясымен, сидеробласттарды ң ң ң к птеген сандарымен с йек кемігіндегі к шейген эритропоэзбен гипохромды анемия болып ө ү ү табылады. Талассемия шін эритроциттерді нысана т‑різді формасы мен базофильді ү ң пунктациясы, ретикулоцитоз ж‑не жо арыла ан гемолиз белгілері т‑н. ғ ғ

Ем ма саты: қ гемоглобин ж не гематокрит де гейін алыпты де гейіне кЕм ма саты: қ гемоглобин ж не гематокрит де гейін алыпты де гейіне к теру. ə ң қ ң ө Темір д рі-д рмегін абылдап жат ан нау ас а р 10 -14 к н сайын серпінді ба ылау ж ргізеді. Гемограмманы алып а келтіргеннен со , ə ə қ қ ə ү қ қ ң ферротерапия олдаушы дозада (1 -2 мг/кг/т у) депонирленген темірді (реабилитициялы ем) пулын толтыру шін та ы да 2 -3 ай жал астырылады. қ ə ң қ ү ғ ғ М нымен бірге, диспансерлік ба ылау айына 1 рет, содан кейін то сан сайын ж ргізіледі. 6 -12 айдан кейін клиникалы -зертханалы ұ қ қ ү қ қ к рсеткіштерді алпына келгеннен со , бала диспансерлік ба ылаудан шы арылып, бірінші денсаулы тобынан екіншісіне ауыстырылады. ө ң қ ғ қ Дəрі-дəрмексіз ем: 6 айына дейін н рестені тек емшек с тімен тама тандыру снылады. ə ү қ ұ Дəрі-дəрмектік ем: Емшекпен емізілетін ТТА ауыратын балалар а 6 айдан бастпа темір д рі-д рмегін абылдау сынылады. ғ ə ə қ ұ Жасанды жолмен тама танатын к п балалар а атты тама абылда ан а дейін (12 ай а дейін) темірмен байытыл ан оспамен тама тандыру қ ө ғ қ қ қ ғ ғ қ қ керек. ТТА алдын алу шін ата-анамен тиімді тама тану бойынша о ыту мен ке ес беруді ж ргізу ажет. ү қ қ ң ү қ Мерзіміне жетіп туыл ан балалар ТТА ауруына (НЬ и Ht де гейін тексеру) 6 айдан, ал шала туыл ан балалар 3 айдан кешікпей тексерілуі керек. ТТА ғ ң ғ аны тал ан балалар темір-т з* теміріні , бір компонентті ж не комбинацияларды , 20 мг/мл темір т зы мен аскорбин ыш ылы бар оралды қ ғ ұ ң ə ң ұ қ қ ерітінділерді 1 бал-дан, немесе к ніне 1 -2 дражеден, фолий ыш ылымен к ніне 1 табл. 3 реттен абылдау керек. ү қ қ ү қ Темір д рі-д рмегі т улігіне 3 мг/кг салма ы есебінен гемоглобилинні алпына келгеніне дейін, реабилитациялы ем- 1 -2 мг/кг салма ы 2 -3 айдан ə ə ə ғ ң қ қ ғ кем емес уа ыт а та айындалады. қ қ ғ Пероральді препараттар а т ра тылы кезде, сонымен атар темір де гейін тез ж не тиімді алпына келтіру ма сатында к ніне 1 рет жеке ғ ұ қ қ қ ң ə қ қ ү та даумен темір декстраны III (100 мг / 2 мл) та айындалады. ң ғ

Негізгі д рі-д рмектер тізімі: ə ə 1. **Т зды темірі, біркомпонентті д рі-дНегізгі д рі-д рмектер тізімі: ə ə 1. **Т зды темірі, біркомпонентті д рі-д рмектер ж не т з теміріні 20 мг/мл – дан арты рамы бар комбинирленген ұ ң ə ə ə ұ ң қ құ д рі-д рмектер. ə ə 2. Сульфат моногидрат темірі 325 мг, табл. 3. **Аскорбин ыш ылы 50 мг, 100 мг, 500 мг табл. ; 50 мг драже; қ қ 4. Фоль ыш ылы 1 мг табл. қ қ 5. Темір декстраны III (100 мг / 2 мл) б лшы ет ішіне енгізу шін, амп. ұ қ ү осымша д рі-д рмектер тізімі: Қ ə ə Элементарлы темір д рі-д рмегі 30 -60 мг табл. ə ə Ем тиімділігіні индикаторлары: ң клиникалы белгілерді регрессі, гемоглобин де гейіні , эритроциттерді , т сті к рсеткішті , қ ң ң ү ө ң сарысулы темірді артуы. қ ң * – Негізгі ( мірге ма ызды) д рілік заттар тізіміне кіретін препараттар. ө ң ə ** — Амбулаторлы ем кезіндегі рецепт бойынша д рілік заттар тегін ж не же ілдікпен берілетін ауру т рлеріні тізіміне кіреді. қ ə ə ң ү ң

рі арай ж ргізу, диспансерлеу принциптері: Ә қ ү Темірмен байытыл ан тама танурі арай ж ргізу, диспансерлеу принциптері: Ә қ ү Темірмен байытыл ан тама тану ( оспа). Та айындал ан емні н тижелігін растау шін, ТТА ауыратын барлы кіші жаста ы балаларда ТТА ауруын емдегеннен 4 аптадан кейін НЬ и Ht айта аны талуы керек. Та айындал ан емге ғ қ қ ғ ғ ң ə ү қ ғ қ қ ғ ғ о н тиже бай алса (гемоглобилинні 10 г/л жо ары немесе те , Ht 3%-ке немесе одан к п л аюы), немесе б л к рсеткіштер алып а сай болса, ем та ы 2 ай а жал астырылып, содан кейін темірді та айындалуы то татылуы ң ə қ ң ғ ң ө ұ ғ ұ ө қ қ ғ ғ ғ ң ғ қ тиіс. Ж ргізілетін емні о н тижесіні болмауы немесе 10 г/л т мен гемоглобилинні л айылуында, ал Ht 3%-тен т мен л аюын, д рігер ан азды ты бас а м мкін болатын себептерін нау асты гематолог а жіберуі ар ылы ү ң ң ə ң ө ң ұ ғ ө ұ ғ ə қ қ ң қ ү қ қ қ аны тауы тиіс. қ Орташа немесе ауыр т рдегі ТТА ауыратын т мен жаста ы балалар (НЬ 90 г/л т мен немесе 27% аз Ht) гематологтан ке ес алуы керек. ү ө ғ ө ң ТТА ауруына шалды у ауіп факторлары бар 6 -дан 12 -ге дейінгі жаста ы балалар ( мір с руді немесе тама тануды нашар жа дайы) айталамалы скринингті талап етеді. ғ қ ғ ө ү ң қ ң ғ қ Жас спірім ыздар ТТА- а зерттелуі керек, тегі болмаса, бір рет 15 ж не 25 жас арасында зерттелуі керек. ауіп- атерлі факторлар болма анда (нашар тама тану, етеккірді к п м лшерде келуі, донорлы ж не т. б) немесе ТТА ө қ ғ ə Қ қ ғ қ ң ө ө қ ə диагнозыны анамнезде болуы ед уір жиі срининг ажет ( р жыл). ң ə қ ə Сауса тан алын ан перифириялы ан анализіні негізінде ТТА-на к дік туса, ТТА болуын венадан алын ан анны анализімен растау керек. Жас спірім ыздар а ан азды 120 г/л т мен гемоглобин де гейінде, Ht-36% т мен қ ғ қ қ ң ү ғ қ ң ө қ ғ қ қ ө ң ө аны талады. қ К рсетілген шектен 20 г/л т мен гемоглобин концентрациясында, жас спірімдер элементарлы темірді емдік дозасын — к ніне екі рет 60 мг алуы керек (жалпы доза темірді 120 мг), б дан бас а, д рыс тама тануды йрету ажет. ө ө ө ң ү ң ұ қ ү қ Д рігер та айындал ан емні н тижелігін 1 айдан кейін тексеруі керек. Егер н тиже болымсыз немесе тіптен болмаса (гемоглабинні л аюы 10 г/л-ден аз; немесе Ht 3 бірліктен аз л аюы), клиницист ан азды ты бас а м мкін ə ғ ғ ң ə ə ң ұ ғ қ қ ң қ ү болатын себептерін нау асты гематолог а жіберу ар ылы аны тауы керек. абынулы немесе ж палы процестерді болу кезінде т мен концентрациясы немесе гематокритті к лемі организмде темірді таратылуыны қ қ Қ қ ұқ қ ң ө ң ң б зыу н тижесі ТТА дамуын д лелдей алады, ж не де осымша емді ажет етеді. ұ ə ə ə қ қ Темір д рі-д рмегі та айындалуыны о н тижесін ал анда, ем гемоглобин концентрациясыны 120 г/л жетуіне дейін жал астырылуы керек, б дан кейін темір дозасы аптасына 120 мг дейін т мендетіліп, 6 ай а созылуы ажет. ə ə ғ ң ң ə ғ ң ғ ұ ө ғ қ Ауыр т рдегі ТТА к бінесе жас спірім ыздар а т н емес ж не темір тапшылы ы м ндай ан азды ты себебі сирек болады. Ауруды дамуы туралы толы а парат, оны ішінде, тама тану сипты, тере ірек зерттеу мен осымша ү ө ө қ ғ ə ə ғ ұ қ қ ң ң қ қ ң қ зертханалы анализдер (жалпы ан анализі, Сарысулы темір, трансферрин рамы, ферритин концентрациясы, ретикулоциттер саны, жалпы белок, жалпы билирубин ж не оны фракциялары) толы ТТА д лелдеу шін керек. қ құ ə ң қ ə ү Жас спірім ыздар а ТТА алдын алу шін те герілген тама тану ТТА дамуын то татып, темір д рі-д рмегіні та айындалуыны алдын алады. Сонды тан, ет пен аскорбин ыш ылына бай азы -т лікті (азы т ліктен алынатын ө қ ғ ү ң қ қ ə ə ң ғ ң қ қ ү қ ү темірді сі ірілуін л айту шін) т тыну а ерекше к іл беру керек, тама тан анда, шай мен кофені ішпеу ажет. ң ң ұ ғ ү ұ ғ өң қ ғ қ Жас спірім ыздарда к птеген микроэлементтік жеткіліксіздігіні жо ары ауіптілігінде таблетка рамында 30 г-ге жуы темір бар темірмультивитаминдік- минералды д рі — д рмекті та айындау керек. ө қ ө ң ғ қ құ қ қ ə ə ғ

Витамин В 12 -тапшы анемия диагнозы клиникалы  к рінісіне,  анны  жалпыВитамин В 12 -тапшы анемия диагнозы клиникалы к рінісіне, анны жалпы анализіне, қ ө қ ң ретикулоциттер санына, бауырды функционалды сынамаларына, амилаза де гейіне, ң ң с йек кемігіні анализіне (миелограмма) с йеніп ойылды. Миелограмма 16 нау ас а ү ң ү қ қ қ жасалды, себебі ал ан 11 нау ас бізге арал ан а дейін В қ ғ қ қ ғ ғ 12 -витаминімен емді бастап ой ан. Оларда диагноз ем басталуынан кейінгі 5 -7 к ні ретикулоциттер саныны бірден қ ғ ү ң жо арылауына, я ни ретикулоцитралы кризге негізделді. Ал витамин В ғ ғ қ 12 -тапшы анемиясыны себебін аны тау ма сатында эзофагогастродуоденоскопия (ЭФГДС), ң қ қ рса уысыны ультрадыбысты зерттеуі (УДЗ), ажет бол ан жа дайда ал анша құ қ қ ң қ қ ғ ғ қ қ безіні УДЗ, компьютерлік томография жасалып, н жіс анализі, тиреоидты гормондар ң ә ж не тиреоглобулинмен тиреопероксидаза а арсы антиденелер зерттелді. ә ғ қ

Ал витамин В 12 -тапшы анемияны  себебін аны та анда:  атрофиялы гастритАл витамин В 12 -тапшы анемияны себебін аны та анда: атрофиялы гастрит 17(63%) ң қ ғ нау аста, 2(7, 4%) нау аста ас азанны атерлі ісігі, 3 (11, 1%) нау аста – ас азанны қ қ қ ң ойы жарасына байланысты субтоталды резекциясы, 3(11, 1%) нау аста сырт ы қ қ қ секреторлы жетіспеушілікпен созылмалы панкреатит (оны 1 т-тас ауруы негізінде, ң ө 2 -де – алкогольді этиологиялы) ж не 2 (7, 4%) нау аста босан аннан кейін дамы ан ә қ ғ ғ диффузды уытты жемсау. Егер б л себептерді жас катеогриясына байланысты ұ арастырса , егде ж не арт жаста ы адамдарда негізінен атрофиялы гастрит қ қ ә қ ғ ғ 16(88, 9%) нау аста ж не 2(11, 1%) нау аста ас азанны атерлі ісігі кездессе, орта қ ә қ қ ң қ жаста ы адамдарда басым жа дайда 3 (50%) созылмалы панкреатит анемия себебі ғ ғ бол ан, 2 (33, 3%) нау аста ас азанны субтоталды резекциясы орын алса, тек 1 нау аста ғ қ қ ң қ ана атрофиялы гастрит аны талды. Ал ба ылауда бол ан 3 жас адамны 2 -де (66, 7%) ғ қ қ ғ ң диффузды уытты жемсаудан со анемия дамыса, 1 жа дайда – ас азанны резекциясы ң ғ қ ң орын ал ан. ғ

орытындыҚ Жалпы ал анда анемиялар толы емге берілетін, алдын – алу а келетін ауруларорытындыҚ Жалпы ал анда анемиялар толы емге берілетін, алдын – алу а келетін аурулар тобына ғ қ ғ жат ызылады. Салауатты мір салтын са тай отыра, тама тануды алпына келтіріп, қ ө қ қ қ ж ктілікті жоспарлы т рде ж ргізсек анемияларды алдын алып, осы ауру а шалды ан ү ү ү ң ғ ққ нау астар а ж мсал ан аражатты немдеп, бас а да ауыр дертке шалды ан нау астар қ ғ ұ ғ қ ү қ ққ қ еміне аражат к бірек б лініп, сол ауруларды емдеуді жа а т сілдерін ойап табу а қ ө ө ң ң ә ғ м мкіндік жасау а бден болатын еді. Ол, рине ЖТД – ді жа сы ж мыс ж ргізіп, ү ғ ә ә ң қ ұ ү нау астар мен сау адамдарды білімді ж ргізуіне атысты болып отыр. қ ү қ

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі Сейтімбетов Т. С. , Т леуов Б. И, . Сейтімбетова А.Пайдаланылған әдебиеттер тізімі Сейтімбетов Т. С. , Т леуов Б. И, . Сейтімбетова А. Ж. , Биологиялы химия. ара анды 2007ө қ Қ ғ Ж. Ахметов «Паталогиялық анатомия-1» А. Білім, 2008 ж. Ә. Нұрмұхамбетұлы «Патофизиология» А. , 2007 ж. У. Сайпіл, К. Өмірзақова «Заттар алмасуы» А. , Ғылым. 2004 ж. www. kazmedic. kz www. m. wikipedia. org