Алматы энергетика және байланыс

Алматы энергетика және байланыс университеті Еңбекпен қоршаған ортаны қорғау кафедрасы Тақырып: «Қазақстан Республикасында төтенше жағдайларды болжау, оның алдын алу және басқаруды ұйымдастыру» Аға оқытушы – Абдімұратов Ж. С.

Студенттердің ҚР ТЖ Министрлігінің жұмысы туралы алатын білімін қалыптастыру. Осы тақырып бойынша студенттерге әдістемелік көмек көрсету.

Негізгі заңдар : 1. “Азаматтық қорғаныс туралы” ҚР заңы 7. 05. 97 ж. № 100 -1 2. “Табиғи және техногендік сипаттағы (ТТС) төтенше жағдайлар туралы” ҚР заңы 5. 07. 96 ж. № 19 -1 3. ҚР Үкіметінің 28. 08. 97 ж. № 1298 “ТТС ТЖ ды ескеру және жоюдың Мемлекеттік жүйесі туралы” Қаулысы 4. ҚР Үкіметінің 28. 10. 04 ж. № 1112 “ҚР ның ТЖ бойынша Министрлігінің жағдайы туралы” Қаулысы 5. ҚР Үкіметінің 29. 04 ж. № 1449 “ ҚР Мемлекеттік басқару жүйесін ары қарай жақсарту бойынша шаралар туралы ” Қаулысы 6. ҚР Үкіметінің 30. 06 ж. № 626 « ҚР ТЖМ комитетінің кейбір сұрақтары» № 626

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ Ауданы 2725 мың. км. 2 Өндірістік қауіпті объектілер 800 Халық саны 16 млн. 480 мың адам. (2009 ж) Өрт қаупі бар территория 35% Астаналар Астана, Алматы Су басу және су тасқыны бар 30% территория Шегаралас Ресей, Қырғызстан, Жер сілкінісі, сел, қар көшкіні 30% мемлекеттер Туркменстан, Қытай, сырғамалар бар территория Өзбекстан Административтік 14 област, 220 аудандар Жылына болатын ТЖ саны 32 мың бөлу (Соның ішінде 12 мың ЖКА (ДТП)) Тұрғындардың 5, 5 адам. 1 км. 2 Жылына ТЖ дан келетін 3, 5 млрд. теңге орташа тығыздығы шығын ( 25 мың адам травма алады, 4 мың адам өледі)

Қазақстан Республикасында табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар пайда болу қаупі бар территориялардың картасы 2 6 7 8 9 2 6 7 8 9 2 6 7 8 9 2 6 7 8 9 6 7 8 1 2 3 4 5 9 2 6 7 8 9 6 7 8 9 2 2 6 7 8 9 6 7 8 9 2 6 7 8 9 1 2 3 4 5 6 7 8 1 1 2 3 4 5 2 3 6 8 6 7 АЛМАТЫ 8 9 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 5 9 -Атомные электростанции - Землетрясения -Оползни -Эпизоотии 2 6 -Добыча нефти -Наводнения -Опасные метеорологические явления -Предприятия использующие, 3 7 производящие АХОВ -Сели -Лесные и степные пожары -Добыча полезных ископаемых -Потенциально 4 -Снежные лавины 8 -Эпидемии опасные объекты -Черная металлургия

Табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайларға байланысты еліміздің территориясына және тұрғылықты халыққа төнетін негізгі қауіптер Негізгі құрылғылардың ескеруі, Көп санды қауіпті кәсіпорындарға байланысты оны жаңартуға және апаттың алдын алуға өндірістегі жалпы қиындықтар қаржының жетіспеуі Тж. ТС ғы апаттарға байланысты Табиғи сипаттағы жыл сайын жұмсалатын шығын Табиғи қорларды дүлей зілзала 5 -7% валдық ұлттық өнімді құрайды дұрыс пайдаланбауға (стих. бедст) (валовый национальный продукт (ВНП) байланысты (жер сілкінісі, және ол өсуде. экологиялық апаттар құйын, Шығын 10% жетсе, (Мс: Қызылағаш) су тасқыны және т. б. ) экономикаға үлкен әсерін тигізеді Мерзімі өткен қару жарақты (с. і. ядролық және химиялық) Әскери сипаттағы және техногендік сипаттағы толтырып жинау және сақтау терроризм қаупін сақтау

Қазақстан Республикасының территориясын және халқын авариялардан, апаттардан және дүлей зілзалалардан сақтау үшін 2004 жылы ҚР Президентінің № 1449 Үкімімен арнайы орталықтан басқаруды атқаратын органы – Қазақстан Республикасының Төтенше жағдайлар министрлігі құрылды. ТЖМ салалар аралық реттеуді, сонымен бірге Тж. ТС ғы төтенше жағдайлардың алдын алу және жою, ҚР ның азаматтық қорғанысы, өрт қауіпсіздігі, кәсіпорындарда қауіпсіз жұмыс жүргізілуін және таулы аймақтарды бақылау жұмыстарын арнайы атқару және қажетінше рұқсат беру функциясын атқарады.

ТЖМ нің пайда болу тарихы 19. 10. 1995 жылы ҚР ның Азаматтық қорғаныс штабы және ТЖ бойынша Мемлекеттік комиссия базасында ҚР ның ТЖ бойынша Мемлекеттік комитеті (ТЖ МК) құрылды. 1996 жылы ТЖ МК құрамына «Қазселқорғаныс» өндірістік бірлестігі және Мемқалалықтехбақылау комитеті берілді.

22 сәуір 1997 жылы ТЖ МК құрамына Мемлекеттік өртке қарсы қызметі енгізілді. 10 қазан 1997 жылы ҚР ның Төтенше жағдайлар бойынша Мемлекеттік комитеті Қазақстан Республикасының төтенше жағдайлар бойынша комитетіне (Үкімет құрамына кірмейтін) – орталық атқару органына айналды.

27 сәуір 1999 жылы Қазақстан Үкіметі құрылымында Казақстан Республикасының төтенше жағдайлар бойынша Агентствосы құрылды. 29 қырқүйек 2004 жылы төтенше жағдайлар бойынша және мемлекеттік материалдар қоры бойынша Агентстволар базасында Қазақстан Республикасының төтенше жағдайлар министрлігі құрылды.

ТЖМ басшысы Қазақстан Республикасының Божко Төтенше жағдайлар Владимир бойынша Министрі Карпович

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ТӨТЕНШЕ ЖАҒДАЙЛАРДЫҢ АЛДЫН АЛУ ЖӘНЕ ЖОЮ БОЙЫНША МЕМЛЕКЕТТІК ЖҮЙЕСІНІҢ ЖАЛПЫ ҚҰРЫЛЫМЫ. ПРЕМЬЕР – МИНИСТР- НГО РК МИН. ЭКОЛ. И МИН. ФИН РК МИН. ТРАНС РК ПРИР. РЕСУР- МО РК, МВД РК, МИН. СТРОЙ РК МИНИСТР МИН. ЗДРАВ. РК МИН. СВЯЗИ РК СОВ РК КНБ РК МИН. ТОРГ. РК МЧС-ЗНГО РК МИН. ЭНЕРГО. РК МИН. СЕЛЬ. ХОЗ. РК Оперативный КРИЗИСНЫЙ ДДС СВС дежурный ЦЕНТР МЧС СЛУЖБЫ ЦЕНТР СПАСЕНИЯ 051 МЕДИЦИНЫ (2 КАТ. ГОРОДА И КАТАСТРОФ, ВЧАСТИ, 14 ОБЛАСТЕЙ) ГОССАНЭПИД ПОДРАЗЕЛЕНИЯ, НАДЗОР СИЛЫ И СИЛЫ ОХРАНЫ ДЕПАРТАМЕНТЫ СИЛЫ И СРЕДСТВА СИЛЫ И ОБЩЕСТВЕННО ГОЧС СРЕДСТВА МИНИСТЕРСТВ СРЕДСТВА ГО ПОРЯДКА (2 КАТ. ГОРОДА МИНИСТЕРСТВ 14 ОБЛАСТЕЙ) ДЕПАРТАМЕНТЫ ГПС (2 КАТ. ГОРОДА 14 ОБЛАСТЕЙ) ВЧАСТИ ГО (АЛМАТ. ОБЛ. -2, караганда-1) РОСО (г. АЛМАТЫ, АСТАНА , АТЫРАУ, УСТЬКАМЕ, КОСТАНАЙ, КЗЫЛОРДА)

ҚР ның ТЖМ күштері АҚ (ГО) әскери 1202 Өртке қарсы 18835 бөлімдері адам қызмет адам Құтқару 509 адам Тауда құтқару 1802 адам бөлімшелер қызметі «Қазсельқорғаныс» 851 адам Фонтанға қарсы 295 адам МБ (ГУ) қызмет Көкшетау 480 адам Газдық құтқару 169 адам техн. институт қызметі Авиация 92 адам «Қор» сақтау 823 адам бөлімшелері базалары

ҚР ның ТЖМ жабдықтары Самолет 2 Арнайы 1253 автокөліктер Тік ұшақтар 6 Жылжымалы 42 тягачтар Өрт 1365 Апатты- 493 автокөліктері құтқару құрылғылары комплекті Апатты- 45 Әскери арнайы 131 құтқару автокөліктері

Алматы энергетика және байланыс университеті Еңбекпен қоршаған ортаны қорғау кафедрасы Тақырып: «Тіршілік қауіпсіздігі негіздерінің негізгі түсініктері және терминдері. Халықтың апаттар және авариялар кезіндегі іс-әрекеті» Аға оқытушы – Абдімұратов Ж. С.

Негізгі түсініктер және терминдер: 1. Азаматтық қорғаныс - басқару органдарының мемлекеттік жүйесі ол бейбіт және соғыс уақытында халықты, шаруашылық объектілерін және ел аймағын табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдай факторларының зақымдағыш (жойқын) әсерінен қорғау мақсатында өткізілетін жалпы мемлекеттік шаралардың жиыны. 2. ТҚН (ОБЖ) басқару органдары – бейбіт және соғыс уақытында өмір тіршілігін қамтамасыз ететін шараларды орындауды және басқаруды жүргізетін барлық мекемелер , Қазақстан республикасының орталық және жергілікті басқару органдары нысаналық құрылым , облыстарда, қалаларда, аудандарда, орталық және жергілікті атқару органдарда, мекемелерде құрылған ТҚН және төтенше жағдай қызметтерінің құрылымы. 3. ТҚН (ОБЖ) құрылымы – территориялық және нысаналық құрылым , облыстарда, қалаларда , аудандарда, орталық және жергілікті атқару органдарда, мекемелерде құрылған ТҚН және төтенше жағдай қызметтерінің құрылымы.

Негізгі түсініктер және терминдер: 4. ТҚН органдарының күштері - әскери бөлімшелер , территориялық , нысаналық құрылымдар , ТҚН және төтенше жағдай қызметтерінің құрылымы , оперативтік - құтқару отрядтары. және ТЖ органдарының қызметі – Қазақстан 5. ТҚН Республикасы Үкіметінің, Әкімдердің, орталық және жергілікті атқару органдары және мекеме басшыларының шешімімен құрылатын республикалық, облыстық, аудандық және қалалық ТҚН және төтенше жағдай қызметтерінің құрылымы. 6. Оперативті-құтқару отрядтары – күрделі нысаналарда және жетуі қиын аудандарда іздеу - құтқару жұмыстарын жүргізуге арналған республикалық, облыстық, қалалық және аудандық мекемелер. 7. Эвакуациялық органдар – халықты , материалдық құндылықтарды , тіршілікті қамтамасыз ететін өндіріс орындарын қауіпсіз аймаққа шығаруға арналған орталық және жергілікті атқару органдары құрған эвакуациялық және қабылдау комиссиялары. 8. Қорғаныстық құрылыстар фонды – табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардан , сонымен бірге қазіргі замандағы жаппай жоютын құралдардан халықты және өндіріс қызметкерлерін арнайы қорғауға арналған барлық инженерлік құрылыстардың бірлестігі.

Негізгі түсініктер және терминдер: 9. Шаруашылық объектілері – ауылшаруашылығында , өндірісте және басқада қоғамдық салаларда қолданылатын ғимараттар, құрылымдар және басқада құрылыстар. 10. Улану –адамға химиялық заттар әсерінің қорытындысы, ол ауруға немесе өлімге алып келуі мүмкін. 11. Дүлей зілзала (стих. бедствие) – табиғи ортаның өзгеруіне байланысты адамның өліміне немесе ден - саулығының нашарлануына және материалдық шығындарға алып келетін жағдай. 12. Авария – материалдық құндылықтардың зақымдалуына және жойылуына алып келетін өндірістік кәсіпорындарда , көліктерде және басқада объектілерде жұмыстың кездейсоқта тоқталуы немесе өндірістік технология процессінің бұзылуы. 13. Апат – қайғылы жағдайға алып келетін кездейсоқ зілзала. Апат жағдайларында ғимараттардың және әр түрлі құрылғылармен құрылыстардың қирауы , материалдық құндылықтардың жойылуы және адам шығындары болады.

Хлордан улану қауіпі • Хлор иісі күшті, жасыл-сарғыш улы газ. Ауадан 2, 5 есе ауыр, сондықтанда жер бетімен таралады. Хлор буы тыныс алу мүшелерін қатты тітіркендіреді. Көзді жасауратады, теріні зақымдайды. Кеудені ауыртып құрғақ жөтел, құсу пайда болады. Ұзақ уақыт улану - өлімге алып келуі мүмкін.

Хлордың таралуы туралы хабар алғандағы іс-әрекет В белгідегі патроны бар РПГ-67, РУ-60 М Газқағар (противогаз) киіңіз: ГП-5, ГП-7; ПДФ-7, ПДФ-Ш(Д) газға қарсы респиратор киіңіз Тыныс алатын құрал Есте сақтаңыз! болмаса, онда суланған Залалданған аймақтан таңғышты (мүмкіндігі болса оны Қорғану шаралары желдің бағытына кесе (перпендикуляр) 2% ас содасына малып) шығыңыз қолдануға болады Пәтерді хлор кіруден қорғау: есік, терезе Биікке немесе биік үйлердің жоғары қабатына және вентиляция)саңылауларын бітеп тастау көтерілу керек (өйткені хлор төменде таралады)

Аммиактан улану қауіпі • Аммиак иісі күшті, түссіз газ. Ауадан 1, 7 есе жеңіл. Сұйық аммиак мұздат-қыш (холодильник) қондырғыларында (хладагент) кең қолданылады (ет, балық, сүт, кондитер фабрикалары). Тыныс алу мүшелеріне қауіпті. Қатты жөтел пайда болады. Көзді ащытады, қан тамырының соғуы бұзылады. Сұйытылған аммиак теріге жанасса, ол үсіп кетеді. Жоғары концентрация - өлімге алып келуі мүмкін.

Жол-көлік апаттарының негізгі себептері Көліктің жүру жылдамдығын арттыру Жол жүру ережесін бұзу Есте сақтаңыз! Автокөлік жүргізгенде Жүргізушінің нашар Апаттың негізгі немесе жолдан жаяу өткенде дайындығы себептері сақ болыңыз. Мас күйінде көлікті жүргізу Автокөліктің бұзылуы

Өрт, жарылыс болғандағы іс-әрекет Өрт сөндіргіштерді жылдам пайдалану, Қызметкерлерді және жалпы халықты ары қарай өрттің таралмауы үшін өрт гидрантын қосу ескерту Зардап шеккендерді Ғимарат құлап, қауіпсіз орынға үйіндінің Өрт, жарылыстағы шығару. Ауданды қоршау. астында қалған зардап шегушілерді құтқару және оларға көмектесу іс-әрекет Жанып жатқан кімді сөндіру. Зардап шеккендерге алғашқы Электр тоғынан айыру медициналық көмек көрсету

Су бөгеттері қирап су тасқыны болғандағы іс-әрекет Болған оқиға туралы барлық құралдарды Су басуы мүмкін болатын аймақтан (дабыл, теледидар, радиоқабылдағыш, кез-келген көлікпен тез кетіңіз телефондар, көлік құралдарының дабылы пайдаланып халықты хабарландыру керек. Газды, электр құралдарын ажыратып, Елдімекеннің қираттарына немесе Су тасқынындағы құжаттарды, ең қажетті заттарды, беріктілігі мықты үйлердің жоғары қабаттарына шығыңыз іс-әрекет ақша және басқа құнды заттарды алыңыз Газды, электр Малды қауіпсіз жерге айдап құралдарын ажыратып тастаңыз шығыңыз

Назар қойып тыңдағандарың үшін РАХМЕТ!