Алкиндердің өкілі – ацетиленнің молекулалық формуласын есептеп шығарайық. Көмірсутектің құрамында 92% көміртек бар, оның буының сутек бойынша салыстырмалы тығыздығы 13 -ке тең. Осы көмірсутектің молекулалық формуласын табыңдар. С 2 Н 2
Алкиндер. Ацетилен.
Бүгінгі сабақта: 1. Қанықпаған көмірсутектер. 2. Үш еселі байланыстың сипаттамасы. 3. Алкиндердің изомериясы мен номенклатурасы. 4. Физикалық қасиеттері. 5. Алкиндердің алынуы. 6. Алкиндердің қасиеттері. 7. Алкиндердің қолданылуы.
Келесі заттардың арасынан бұрын оқылған көмірсутектерге жатпайтын көмірсутекті анықта: 1. СН 3 - СН 3 1860 ж. 2. СН 2 = СН 2 ацетилен 3. СН ≡ СН 4. СН 2 = СН - СН = СН 2 П. Бертло
Алкиндер туралы түсінік • Алкиндер – көміртек атомдары арасында бір немесе бірнеше үш еселі байланыстар болатын көмірсутектер, ал сандық және сапалық құрамы Сn. Н 2 n - 2, онда n ≥ 2 жалпы формуласымен белгіленеді. • Алкиндер құрамында сутек атомы аз болатын қанықпаған көмірсутектерге жатады.
«КРЕСТИКТЕР-НӨЛДЕР» ОЙЫНЫ С 2 Н 2 С 10 Н 22 С 7 Н 16 С 6 Н 12 С 4 Н 6 С 5 Н 10 С 5 Н 8 С 4 Н 8 С 3 Н 4
ҮШ ЕСЕЛІ БАЙЛАНЫСТЫҢ СИПАТТАМАСЫ • • • Гибридтену түрі – sp Валенттік бұрышы – 180 Байланыс ұзындығы -С ≡ С – 0, 120 нм Құрылысы ─ сызықтық Байланыс түрі– ковалентті полюсті • Бүркесу типі– δ и 2 π
«Көмірсутектердің құрамы мен құрылысы» кестесін толтыр КС С 2 Н 6 С 2 Н 4 С 2 Н 2 Аталуы Көміртек атомдары арасындағы байланыс Гибридтену түрі Валенттік бұрышы Байланыс ұзындығы (нм) Молекулан ың пішіні
Көмірсутектердің құрамы мен құрылысы КС Аталуы Көміртек атомдары арасындағы байланыс Гибридтен у түрі С 2 Н 6 этан дара SP С 2 Н 4 этен қос SP С 2 Н 2 этин үш еселі Валенттік бұрышы , Байланыс ұзындығы (нм) Молекула пішіні 3 109 ° 28 0, 154 кеңістік 2 120 ° 0, 134 жазықтық 180 ° 0, 120 сызықтық SP
Алкиндердің гомологиялық қатары C 2 H 2 Этин C 3 H 4 Пропин C 4 H 6 Бутин C 5 H 8 Пентин C 6 H 10 Гексин C 7 H 12 Гептин
Изомерия 1) Көміртек қаңқасының изомериясы (C 5 H 8 бастап) CH≡C-CH 2 -CH 3 CH≡C- CH(CH 3)- CH 3 пентин-1 3 -метилбутин-1 2) үш еселі байланыстың орны бойынша изомерия (C 4 H 6 бастап) CH≡C-CH 2 -CH 3 -C≡C-CH 2 -CH 3 пентин-1 пентин-2 3) класаралық изомерия (алкадиендер). CH≡C-CH 2 -CH 3 CH 2=CH-CH 3 пентин-1 пентадиен-1, 3
Физикалық қасиеттері Қайнау және балқу температуралары алкиндерде алкендердегідей, қосылыстардың молекулалық массалары артқан сайын өседі. Алкиндерге өздеріне тән иісі болады. Олар алкан мен алкендерге қарағанда суда жақсырақ ериді.
Ацетиленді алу әдістері: Ацетиленді өндірісте 2 жолмен алады: 1. Метанның термиялық крекингі: 1500 С 2 СН 4 С 2 Н 2 + 3 Н 2 2. Кальций карбидінің гидролизі: Ca. C 2 + 2 H 2 O C 2 H 2 + Ca(OH)2
2 С 2 Н 2 +5 О 2 → 4 СО 2 +2 Н 2 О+2600 к. Дж жану тотығу KMn. O 4 ерітіндісін түссіздендіру Галогендеу СН ≡ СН +2 Br 2 → CHBr 2 – CHBr 2 Алкиндердің химиялық қасиеттері қосылу Гидрлеу СН ≡ СН +2 Н 2 → С Н 3 -С Н 3 Гидрогалогендеу СН ≡ СН + HCl → CH 2 = CHCl полимеризац ия Кучеров реакциясы СН ≡ СН + Н 2 О → СН 3 СОН (альдегид) Тримерлену -Зелинский реакциясы 3 СН ≡ СН 500 -6000 С → C 6 H 6 ( бензол)
АЦЕТИЛЕННІҢ ПОЛИМЕРЛЕНУ РЕАКЦИЯСЫНЫҢ ӨНІМІ ( - СН 2 – СН –)n ∣ Сl
Поливинилхлорид ВИНИПЛАСТИКАТ
қыл ш ірқы Көм газы лық ка ани ар г рор лыст Хло сы қо Су
Алкиндердің қолданылуы
«Білім басқыштарымен жоғары көтерілейік» Алкиндер туралы әңгіме құрастыр Қолданылуы Химиялық қасиеттері Ацетиленді алу әдістері а Алкиндер изомериясы Жалғанатын суффиксі Жалпы формуласы Құрылыс ерекшеліктері
Алкиндердің формулаларын таңда: -ИН пентин-2 1. СН 3 – СН = СН -СН 3 2. СН 2 = СН - С =СН 2 ∣ СН 3 4. СН 3 – С ≡ С – С Н 2– СН 3 5. СН 3 - СН – СН 3 ∣ СН 3 3. СН 3 – СН 2 - СН 2 – С ≡СН 6. СН ≡ С - СН– СН 3 ∣ ∣ СН 3 пентин-1 3, 4 -диметилпентин-1
Тест жауаптары 1 а 2 с 3 d 4 а 5 d 6 б 7 б 8 а 9 б 10 б 11 д 12 а 13 с 14 с 15 б
Үйге тапсырма: § 4. 5 -4. 6, 106 -115 –беттер. Жазбаша: міндетті № 4, 5, Өз еркімен № 6, 8. «Қанықпаған КС» тақырыбына бақылауға дайындалып келу 22
Оқуда жетістіктер тілеймін!!!!!!! 23
Скачать презентацию Алкиндердің өкілі ацетиленнің молекулалық формуласын есептеп шығарайық
ацетилен 2013.pptx