Адамға қауіп қатер факторының әсер ету ұзақтығын бағалау

Адамға қауіп қатер факторының әсер ету ұзақтығын бағалау. Өлшеу қателігі. Құрал шкаласының қателіктері мен жүйелі қателіктерді есепке алу. Қосынды қателіктерді бағалау Орындаған: Өтегенова Л. Б.

Жоспар § Әртүрлі көрсеткіштегі факторлардың адамға кауіп-катер әсерін бағалау. § а)Өлшеу қателігі, анализдеу кезіндегі көрсеткіш. § б)Альтернативті көрсеткіштерін бағалау ерекшеліктері § в)Аурущаңдықтың интенсивті көрсеткіші. § EXCEL программасындағы аурушаңдық көрсеткішінің сенімді интервалдар санағы. § Аурушаңдықты көрсеткіштерін параметрлік емес критерийде бағалау әдістері.

Әртүрлі корсеткіштегі аурушаңдықтың адамға қауіпқатер факторының әсерін бағалау § Медициналық статистикада кең тараған есептің бірі- түрлі аурушуңдықтың көрсеткіш анализі. Бұл анализ аурушаңдықтың деңгейі мен құрылымының қалыптасу факторын, пайда болу чктималдығын анықтау үшін қолданылады.

Аурушаңдық көрсеткіші кезіндегі өлшеу қателігі § Статистикалық зертеудің бірінші мәліметтерді жинау кезінде қателіктер пайда болады. Бұл -өлшеу қателігі. Өлшеу қателігі кезінде денсаулықтың қалпы туралы ең негізгі ақпараттарды алу маңызды. Травматизм, инфекциялық аурулар туралы мәліметтер алған кезде қауіпті өлшеу қателігі жіберіледі.

Өлшеу қателігі негізі екі себеп бойынша пайда болады: § 1)Берілген мәліметтердегі механикалық, системалық қателіктер; бұл қателіктер көбінесе толық емес тіркеудің, басқарудың дұрыс жүргізілмеу себебінен және ұйымдасдастырылу құрылымының дұрыс болмауынан пайда болады. § 2)Белгілі мекендегі ауруларды жалпы тексеру кезіндегі мәліметтер қателігі.

§ Репрезентативтілік француз тілінен аударғанда көрсеткіш мағынасында қолданылады. § Систематикалық қателікрепрезентативтілікке қарағанда тексеру нәтижесін бір уақытта қарастырады.

Аурушаңдықтың альтернативті көрсеткіштерін бағалау ерекшеліктері § Аурушаңдықтың альтернанивті көрсеткіші: интенсивті, экстенсивті формада да көрсетіледі. Мысалы: үнемі аурушаң бейнемен, сондай-ақ аурушаң емес бейнеде де летальдық көрсеткіш. Онкологиялық ауруларда: альтернативті. (ракпен ауырған немесе ауырмаған т. б. )Статистикалық анализ жасауда аурушаңдықтың бірінші мәліметтерін, кейін альтернативті көрсеткіштер қолданылады.

Альтернативті көрсеткіштердің қателігі § мынадай формуламен анықталады: § m=√Pqn

Аурушаңдықтың интенсивті көрсеткіші § Медициналық статистиканың негізгі мәселесі аурушаңдық көрсеткішінің әртүрлілігі. соның бірі интенсивті көрсеткіш. Мысалы бір адамның бір жыл ішінде бірнеше рет ауруы мен еңбекке қабілеттілігінің төмендеуі.

Уақытша еңбекке қабілеттілігін жоғалту мен ауырған жағдайларды анықтау Аурушаңдықтың жылдық көрсеткіші (V ) 0 1 2 3 4 Қорытынды Жұмысш ылар саны(Р) 29 22 14 12 3 80 VP V²P 0 22 28 36 12 98 0 22 56 108 48 234

Аурушаңдықтың көрсеткіштерін параметрлік критериймен бағалау әдістері § Z-Критерийі; § Уайт критерийі; § Пирсонның келісім критерийі;

Уайт критерийі § Бұл қарапайым криитерийлердің бірі. Статистикалық көрсеткіштердің әртүрлі топтарын анықтауда қолданылады. Уайт критерийі екі түрлі топты бағалаумен көрсетіледі. Критерийдің есептеу техникасы- қарапайым.

Мысал ретінде мына көрсеткіштерді пайдаланамыз Жыл 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 Район А Аурушаңд ық 1061. 3 1076. 2 10229 1038. 2 1077. 4 1086. 3 1049. 8 n=7 Ранг 6 9 3 4 10 12 5 ƩR=49 Район В Ауруш аңдық 1071. 3 1082. 2 1102. 9 1073. 4 1001. 9 1016. 1 1099. 3 n=7 Ранг 7 11 14 8 1 2 13 ƩR=56

Пирсонның Х² келісім критерийі § Параметрлік емес критерийдің кең тараған түрі. Бағалаумен негізделген, сондықтан мақсатты түрде уақыты, жасы бойынша топталған аурушаңдықты бағалау үшін қолданылады.

Х²критерийі көмегімен жастық көрсеткіші бойынша аурушаңдықты бағалау Есептелінетін мәліметтер Жұмыс керлер саны Аурушаңдық болғандағы фактілік саны(P) Аурушаңдық жиілігі 100 Ауру жағдайдағы есептеу сандары(P) Жасы жыл 30 30 -39 40 -49 55 60 120 50 47 бары 282 11 17 33 6 67 20. 0 28. 3 27. 5 12. 8 23. 8 11 2. 3 70 3. 9 13 14 29 0. 32 0. 52 0. 70

Қорытынды § Сонымен адамға әртүрлі көрсеткіштегі қауіп қатер факторлары өз әсерін тигізбей қоймайды және олар аурушаңдыққа алып келеді. Міне, осыны - статистикада факторлардың әсер ету ұзақтығын бағалаймыз. Құрал шкаласының қателіктері мен жүйелі қателіктерді есепке аламыз.

Пайдаланылған әдебиеттер § Герасимов М. Медицинская статистика. Алматы. § Бектаев Қ. Ықтималдыктар теориясы мен математикалық стстистика. Алматы: Рауан § Адибаев Б. М. Элементы математической статистики и основы теории вероятности. . учебное пособие. -Каз. НМУ -Алматы, 2004. § Лукьянова Е. А. Медицинская статистика. -М : Изд РУДН, 2002.