А Т К ВТ И Р Е
ЖОСПАРЫ ; Активтер Қысқа мерзімді активтер Актив баптарының белгілері «WASABI» ЖШС-нің қаржылық есептілік мәліметтері Қорытынды
АКТИВТЕР Активтер - өндірістік және бейөндірістік мақсаттағы жылжымайтын және жылжитын мүлік түріндегі меншік, сондай-ақ шаруашылық мақсатта пайдаланылып жүрген жер, орман-тоғай, пайдалы қазбалар қоры, ақшалай құны бар, заңи және жеке тұлғалардың меншігі болып табылатын нәрселердің бәрі; елдің шетелден алынған (мысалы, тауар әкетілімінің нәтижесінде алынған) ақшалай табысының оның шетелдегі шығысынан асып түсуі. Құндық өлшемі бар және шаруашылық процесіне бірнеше рет қатысатын мүліктерді, активтер деп атайды.
Қысқа мерзімді активтер жалпы қаржылар сомасында анағұрлым үлкен үлес салмақ алады. Оларды тиімді пайдалану және өндіріс айналыс сферасында дұрыс енгізу кәсіпорынның кірістілігіне өз әсерін тигізеді. Сонымен қатар кәсіпорынның қабілеті мен қаржылық жағдайы белгілі деңгейде кәсіпорынның капиталы қандай активтерге салынғанынан, олар қандай кіріс әкелетіндігінен тәуелді. Кәсіпорын активтерінің орналасуы туралы ақпарат баланс активінде қамтылады.
Актив баптарын шартты түрде келесі белгілері бойынша топтастыруға болады: Өтімділігі бойынша: ұзақ мерзімді және қысқа мерзімді активтер. Пайдаланылуы бойынша: ішкі айналыстағы және сыртқы айналыстағы (дебиторлық берешек, қаржылық салымдар, банк шоттарындағы ақша). Инфляциялық процестерге шалдығуына байланысты: монетарлық және монетарлық емес активтер ажыратылады.
Монетарлық активтер қайта бағалауға жатпайды, олар ағымдық ақшалай бағадағы активтер – ақша қаражаттары, депозиттер, есеп айырысуларындағы қаражаттар, т. б. ал монетарлық емес активтер құны уақыт өтуіне қарай өзгеріске ұшырайтын, сол себепті қайта бағалауды қажет ететін активтер – негізгі құралдар, запастар, аяқталмаған өндіріс, т. б. Өндіріс үрдісі бойынша: айналыс капиталы (запастар, аяқталмаған өндііс, болашақ кезең шығыстары). Айналыс үрдісіндегі капитал (дайын өнім, ақша қаражаттары, қаржылық салымдар, тауарлар, т. б. )
Көрсеткіштер Есепті кезең Өзгерісі (+: — ) басы аяғы Сомасы Үлес, Сомасы Өсу салмағы қарқын % % ы, % 1. Ұзақ мерзімді 355584, 0 активтер 0 7, 7 249355, 00 5, 7 - - - 355584, 0 0 7, 7 249355, 00 5, 7 -106229 -29, 9 1. 3 Аяқталмаған құрылыс - - - 1. 4 Ұзақ мерзімді қаржылық салымдар - - - 1. 5 Артқа қалдырылған салықтық активтер Барлығы активтер - - - 4571492 100 4370758 100 -200734 -4, 4 1. 1 Материалдық емес активтер 1. 2 Негізгі құралдар -106229 -29, 9 Ескерту: «WASABI» ЖШС-нің қаржылық есептілік мәліметтері
Кестеден көрініп отырғандай, ұзақ мерзімді активтер құрамы мен құрылымына талдау жасау «WASABI» -ында олардың сомасы 106229 теңге сомасына немесе 29, 9%-ке төмендеген. Бұл активтер түрінің құрамынада тек негізгі құралдар орын алады. Ұзақ мерзімді активтер сомасының 106229 теңгеге төмендеуі сол негізгі құралдардың осы сомаға азайғандығынан болған. Олардың құнының азаюы, яғни есептен шығуы тозуы немесе сатылуы себебінен болуы мүмкін.
Негізгі құралдарды талдау «WASABI» — ында олардың техникалық жағдайын сипаттайтын көрсеткіштер зерттеледі. Оларға жататындар: Тозу коэффициенті (Ктозу). Негізгі құралдардың тозу сомасы Ктозу= ; (2) Негізгі құралдардың бастапқы құны Жарамдылық коэффициенті (Кжарамдылық). Негізгі құралдардың техникалық жағдайын талдағаннан кейін негізгі құралдардың қолдану көрсеткіштері оқылады. Кез келген акционерлік қоғамдағы негізгі құралдардың тиімділігі келесі көрсеткіштерімен сипатталады: - Қор қайтарымдылығы коэффициенті; - Қор сыйымдылық коэффициенті;
ҚОРЫТЫНДЫ : Шауашылықтың тиімділігі едәуір дәрежеде осы активтердің ұтымды пайдаланылуына байланысты болып келеді. Кәсіпорын қаражаты оның ішкі және сыртқы (дебиторлық қарыз, бағалы қағаздарды сатып алу) қажеттіліктеріне пайдаланылуы мүмкін. Айналым капиталы өндіріс сферасында (өнімді шығару шығыстары) және айналым сферасында болуы мүмкін. Айналым капиталы ақшалай да, заттай да қызмет ете алады. Сондықтан талдау процесінде бірінші кезекте, оның құрамы мен құрылымының өзгерістерін зерттеу қажет. Қаржылық есептің маңызды элементі болып табылатын активтерді, талдау барысында, осы активтердің нақты қолда бары, құрамы, құрылымы және оларда болған өзгерістер зерттеледі. Активтердің жалпы құрылымы және оның жеке топтарын талдау, олардың рационалды таратылуын талқылауға мүмкіндік береді.
Назарларыңызға рахмет !!!