Ақшаның функциясы Банк жүйесі
Тақырыбы: Ақшаның мәні, қасиеттері және функциялары 12 класс
Сабақтың мақсаттары Экономикадағы ақшаның мәні мен маңызын түсіну, қасиеттерін білу, функцияларының мазмұнын түсіну және ажырата білу Банктер туралы түсіну. Қазақстанның банк жүйесін білуі.
Ақшаның мәні Ақша- бұл жалпы эквивалент рөлін атқаратын ерекше тауар. Бірнеше жүз жылдар бұрын көптеген халықта ақшаның рөлін мүйізді ірі қара мал атқарды. Біртіндеп жалпы эквивалент рөлін алтын атқарды. Оған оның мынадай қасиеттері әсер етті: Сапалық, біртектілік. Сандық бөлінуі. Қолайлылығы. Алтынның аз мөлшеріне көп жұмыс күш кетеді. Сақталуы.
Ақшаның қасиеттері Ақшаға бірнеше қасиеттер тән: Біртектілігі және сапалылығы (жасанды ақша жасау өте қиынға соғады). Пайдалануға өте ыңғайлы Мүлтіксіз сақталынуы Оның қандай да бір болсын пропорцияда бөліне алатын ерекшелігі. и
Экономисты выделяют пять свойств, которые обязательно должны иметь деньги: 1) делимость. Деньги должны быть легко делимыми на более мелкие (дробные) части; 2) портативность (лат. porto ношу). Для того чтобы их можно было широко применять, деньги должны быть удобными в использовании, легко переводиться, переноситься, обращаться, быть небольших размеров; 3) долговременность. Чтобы не потерять свою стоимость (усохнуть, увянуть, испортиться, сломаться), деньги должны быть физически долговременными; 4) узнаваемость. Деньги должны быть четко отделены от других ликвидных активов, иметь всеобщую ликвидность легко распознаваться; 5) стандартизированность. Любая денежная единица должна соответствовать по качеству другой денежной единице.
Ақшаның функциялары Алмасу құралы (немесе айырбас құралы) Жинау құралы Есеп айырысу бірлігі (немесе құн өлшемі) Шегерілген төлемдерге арналған стандарт (немесе төлем құралы)
Алмасу құралы – осы қызметті ақша қолма- қол түрінде атқарады, себебі олар нақты тауар айырбасында делдалдық жасайды. Тауарды ешкім сатқысы келмейді егер оның, айырбасталуына нақты ақша ұсынылмаса. Бұл қызметті айналымдағы алтынды алмастыра отырып, ақша белгілері атқарады. Егер айналым шығындары өсіп кетсе және есептеулер баяуласа және де алтынның қоры шашыраса алтын айналымы тиімсіз болар еді. Алтын қоры мемлекет үшін әлемдік ақша, резервтік қор ретінде қажет
Жинау құралы. Ақша айналысын тоқтатады және жиналады. Сөйтіп станок, машина, жабдықтарды немесе ұзақ мерзімге пайдаланылатын (теледидар, тоңазытқыш т. б. ) тауарларды сатып алу үшін қорланады. Ақшаның қазына түрінде қорлануы әрбір тауар өндірушілердің белгілі ақша резерві болу қажеттілігінен туындайды, өзін нарық кездейсоқтығынан сақтандырады. Ақшаның бұл қызметі ақша айналымын реттеу үшін маңызды.
Есеп айырысу бірлігі (құн өлшемі )– бұл ақшаның барлық тауарлардың құнын өлшеу қабілетінен тұрады. Кез келген тауардың түрін ақшалай түрде көрсету үшін, нақты ақшаны талап ету керек емес. Тауар құнының ақшалай көрсетілуі баға деп аталады. Баға сұраным мен ұсынымға байланысты құннан ауытқуы мүмкін. Сондықтан тауар өз құнына да сұраныс пен ұсынысқа да тәуелді.
Шегерілген төлем стандарты (төлем құралы) – бұл қызметті тауарды ақшаға (несиеге төлемді ұзарта отырып) сатқан кезде, ақшаны қарызға бергенде, салықты, жер рентасын, жалақыны, дивидендті, пәтер төлемін және т. б. төлегенде атқарады.
Ақшаның 4 функциясы Алмасу құралы Жинау құралы Есеп айырысу бірлігі Шегерілген төлемдерге арналған стандарт
Ақшаның функциясын атаңыз А) Досыңыздың жуық арада болатын туған күніне Iphone 6 телефонын алу үшін дүкенге барсаңыз. Ақша функциясы B) Lamborghini Veneno автомобилін алғысы келген адамның ақшасы жетіспейді, ол несие алу үшін Казкомбанкке барады. Ақша функциясы С) Берік ірі компанияға ішкі аудит қызметінің аудиторы ретінле жұмысқа орналасты. Оның еңбекақысы енді айына $6000 құрайтын болады, себебі ол жоғарыбілікті маман. Ақша функциясы D) Қазір қыркүйек айы. Келесі жылдың шілде айында Еуропа елдерін аралауды жоспарлап отырғандықтан, ай сайын өз жалақыңыздан € 200 көлемінде кейінге сақтауды ұйғардыңыз. Ақша функциясы
Ақшаның функциясын атаңыз E) Жанар-жағармайға бағаның өсуіне байланысты қоғамдық көліктің бағасы бұрынғы 50 теңгенің орнына 70 теңгеге дейін өсті. Ақша функциясы F) Жапония Украинаға $100 000 көлеміндегі несиені елде реформаның жүргізілуіне және бизнесті жүргізу жағдайларын жеңілдетуге көмектесу үшін берді. Ақша функциясы G) Сіз Бразилияға футболдан әлем чемпионатына баратын болып шештіңіз, Қазақстанда теңгеңізді Бразилия Реалына айырбастайтын айырбастау пунктін іздеудесіз. Ақша функциясы H) Астаналық кәсіпкер Қарағандыда өз бизнесі бойынша филиал ашқысы келеді, бірақ оған қаражаты жетіспейді. Ол өз бизнесінен түскен пайданың 10% ай сайын жұмсамай сақтай бастады. Ақша функцисы
Ақшаның функциясын атаңыз I) Супермаркетте сауда жасап тұрған тұтынушының қолма қол ақшасы жетпей қалды. Ол өзінің кредит картасын пайдаланып есептесті. Ақша функциясы K) 2016 жыл. Ұзаққа созылған санкциялар кесірінен Ресейде өте күрделі экономикалық жағдай орын алды. Елбасшысы басқа елден несие сұрады. Ақша функциясы L) Серік құны 25000 теңге тұратын тарихи маңызы бар көне бұйым сатып алды. Ақша функциясы M) 17 жастағы түлек шетелдік жоғары оқу орнына түсуді жоспарлай отырып, ай сайын $19000 кейінге сақтауға ұйғарды. Ақша функциясы
Қазақстанның банк жүйесі Банктердің институттық құрылымы ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ҰЛТТЫҚ БАНКІ ЖЕКЕ БАНКТЕР 16
Банк (Италия тілінен banco — айырбастаушылар өз тиындарын қоятын үстел ) — жеке және заңды тұлғаларға қаржы қызметтерін көрсету негізгі функциясы болып табылатын қаржынесие институты
БАНК ЖҮЙЕСІ 1989 жылға дейін үш деңгейлі жүйе КСРО МЕМБАНК МАМАНДАНДЫРЫЛҒАН БАНКТЕР Промстройбанк Агробанк Жилсоцбанк Сбербанк Внешэкономбанк МАМАНДАНДЫРЫЛҒАН БАНКТЕР ФИЛИАЛДАРЫ (6 000 жуық)
Қазіргі уақытта екі деңгейлі жүйе Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі Коммерциялық банктер
Орталық банктің функциялары Ø елдің эмиссиялық орталығы; Ø үкімет банкі; Ø Банктер банкі; Ø банк аралық есеп айырысу орталығы ; Ø елдің алтынвалюта резервтерін сақтаушы; Ø ақша-несие (монетарлық) саясатын анықтайды және жүзеге асырады.
Экономикалық мүдделер Жинақ иесі Кәсіпкер Қолында бары: жинағы Мұқтаж: жинақтан табыс көруге Дайын: өз жинағын тұтынудан әзірге бас тартып, оны ақылы пайдалануға беруге қаражаттарды пайдалы табуға қолдану жобасы Мұқтаж: ақша капиталына Дайын: өз жобасын іске асыру үшін бөтеннің ақшасын пайдалануға берілген құқық үшін табысымен бөлісуге
Коммерциялық банктер әмбебап мамандандырылған 1. Мақсаты бойынша: - инвестициялық; - инновациялық; - ипотекалық. 2. Сала бойынша: - құрылыс; - ауыл шаруашылығы; - сыртқыэкономикалық. 3. Клиенттер бойынша: - тек фирмалар; - тек тұрғындар.
Коммерциялық банк функциялары: Ø қаржы активтерінің кез келген түрлерін қабылдау және сақтау; Ø несиелік операцияларды жүзеге асыру; Ø ақша жасау; Ø есеп айырысуды ұйымдастыру; Ø бағалы қағаздарды сату мен сатып алуды жүзеге асыру.
Активті депозиттік Банктердің өз иелігіндегі ресурстарды несиелік Есеп айырысу орналастыруы бойынша операциялар валюталық Банктердің операциялары Банктің несиелер алуы Салымдар қабылдауы кассалық және т. с. пассивті Операции, посредством которых банки форми- Шоттарға қаражаттар тарту және сақтау руют свои ресурсы для проведения кредитных и иных операций
САЛЫМШЫЛАР КӘСІПКЕРЛЕР СОЗДАНИЕ НОВЫХ ФОРМ ДЕНЕГ БАНК НЕСИЕЛЕР БОЙЫНША % ДЕПОЗИТТЕР БОЙЫНША % = МАРЖА Маржа (от англ. «margin» граница ) –доход банка Маржа (ағыл. «margin» шегі ) –банк табысы
Несиелеу (лат. Creditum – қарыз, борыш) Уақытша және ақылы түрде пайдалануға қаражат беру Мерзіміне байланысты несиелер түрлері қысқамерзімді 1 жылға дейін Ортамерзімді ұзақмерзімді 1 ден 5 жылға дейін 5 жылдан астам
Основной деятельностью коммерческого банка является привлечение свободных денежных средств юридических и физических лиц и размещение их от своего имени на условиях возвратности, срочности и платности. таким образом, ресурсы коммерческого банка — неотъемлемое условие осуществления банковских операций. Ресурсы банка: Собственный капитал (имеет безвозвратный характер) — главное средство защиты, позволяющее вкладчикам и кредиторам получить возмещение потерь в случае потери ликвидности банка: уставный капитал, фонды, образованные за счёт прибыли прошлых лет, эмиссионный доход (положительная разница между ценой акций банка и их номинальной стоимостью). Привлечённые средства: депозиты клиентов — юридических и физических лиц, межбанковские кредиты, облигации и векселя банка.
Активы коммерческого банка — это объекты бухгалтерского баланса, отражающие размещение и использование ресурсов банка. Активы группируются: по назначению, по ликвидности, по степени риска, По прибыльности по срокам размещения, по субъектам. По назначению активы делятся: Кассовые активы: наличные денежные средства в кассе, драгоценные металлы и камни, корреспондентские счета в центральном банке и других банках, средства, перечисленные в фонд обязательных резервов центрального банка. Размещённые активы (работающие; доходные; оборотные; рисковые активы): кредиты, выданные юридическим и физическим лицам, межбанковские кредиты, выданные, краткосрочные вложения в ценные бумаги. Инвестиционные активы: акции, приобретённые для инвестирования, средства, внесённые в уставные капиталы юридических лиц, вклады в дочерние банки. Капитализованные активы (внеоборотные), то есть имущество банка.
Виды активов Степень ликвидности Уровень риска Доходность денежные средства банка, находящиеся первоклассные в его кассе и на ликвидные активы корреспондентских счетах безрисковые не приносящие дохода государственные ценные бумаги, находящиеся в портфеле банка первоклассные ликвидные активы минимальный низкодоходные межбанковские кредиты корпоративные ценные бумаги, предназначенные для продажи высоколиквидные низкий средний уровень доходности краткосрочные ссуды юридическим и физическим лицам низколиквидные факторинговые операции средний уровень доходности долгосрочные ссуды инвестиционные низколиквидные / ценные бумаги неликвидные активы лизинговые операции высокий высокодоходные просроченные ссуды некоторые виды неликвидные активы ценных бумаг здания и сооружения максимальный не приносящие дохода
РК имеет двухуровневую банковскую систему. Национальный банк РК является центральным банком РК и представляет собой верхний уровень банковской системы РК. Нацбанк Казахстана представляет интересы РК в отношениях с центральными банками других стран, в международных банках и иных финансово–кредитных организациях. Вместе с тем, Нац. Банк РК при выполнении своих задач не должен руководствоваться целью получения прибыли. Все иные банки представляют собой нижний (2) уровень банковской системы, за исключением Банка развития Казахстана имеющего особый правовой статус, определяемый законодательным актом РК. Банковской деятельностью согласно ЗРК «О банках и банковской деятельности в РК» от 31. 08. 95 г. является осуществление банковских операции, а также проведение иных операций банками.
Вопрос 2. Правовое положение Национального банка РК Важнейшим субъектом, осуществляющим финансово- правовое регулирование в рамках банковской системы страны, является Национальный банк РК является центральным банком РК, представляет собой верхний уровень банк. системы РК, подотчетен Президенту РК в пределах, установленных ЗРК «О Национальном банке РК» . Национальный банк Казахстана является юридическим лицом в организационно – правовой форме государственного учреждения, имеет самостоятельный баланс, совместно со своими филиалами, представительствами и организациями составляет единую централизованную структуру с вертикальной схемой подчинения. Правовой статус Нац. банка РК носит комплексный характер. Он складывается из ряда «отраслевых» статусов.
Капитал и резервы Нац. банка РК состоят из уставного и резервного капиталов, счетов переоценки, специальных провизии, а также общих провизии (резервов). Уставной капитал Нац. банка РК принадлежит государству и формируется, в размере не менее 20 млрд. тг. , путем отчисления от полученного им чистого дохода. Резервный капитал образуется в размере 20 млрд. тенге, пополняется за счет чистого дохода и предназначается исключительно для компенсации потерь и возмещения убытков по проводимым операциям в порядке, установленном Правлением Нац. Банка РК. Основной целью Нацбанка РК в условиях рынка является обеспечение стабильности цен в РК. Для достижения намеченных целей на Нац. банк Казахстана возлагаются следующие задачи: 1. разработка и проведение денежно-кредитной политики государства 2. обеспечение функционирования платежных систем 3. осуществление валютного регулирования и валютного контроля 4. содействие обеспечению стабильности финансовой системы
Национальный банк РК, исходя из анализа внешних и внутренних факторов, а также в соответствии с возложенными на него задачами выполняет основные функции: 1. проведение государственной денежно-кредитной политики в РК 2. осуществление эмиссии банкнот и монет на территории РК 3. осуществление функции банка банков 4. осуществление функции банка, финансового советника, агента Правительства РК 5. организация функционирования платежных систем 4. осуществление валютного регулирования и валютного контроля в РК 5. управление золотовалютными активами Нац. банка Казахстана 6. осуществление контроля и надзора за деятельностью фин. организаций.
В целях обеспечения финансовой устойчивости банков, защиты интересов их депозиторов, а также поддержания стабильности денежно - кредитной системы РК уполномоченный орган осуществляет регулирование деятельности банков, в т. ч. путем: - установления пруденциальных нормативов и других обязательных к соблюдению банками норм и лимитов, включая нормы резервных требований, провизии против сомнительных и безнадежных активов - издания обязательных к исполнению банками нормативных правовых актов - инспектирования (проверок) деятельности банков - выдачи рекомендаций по оздоровлению финансового положения банка - применения к банкам ограниченных мер воздействия - наложение санкций на банки или их должностные лица.
Важнейшее звено банковской системы – Центральный банк. Он является банком правительства. Главная функция ЦБ – обеспечение трёх основных макроэкономических задач: устойчивого экономического роста, высокой занятости и, особенно, стабильного уровня цен. ЦБ устанавливает обязательную норму резервов, контролирует деятельность коммерческих банков и других финансовых посредников, осуществляет эмиссию декретных денег;
Банки осуществляют деловые операции и зарабатывают прибыль. Они обеспечивают вкладчикам сохранность их денег, чековое обслуживание их вкладов. Банки предоставляют кредиты и гарантируют стабильность системы платежей. Они минимизируют затраты на поиск кредитов, берут на себя риск денежных операций и предлагают клиентам высоколиквидные средства для инвестиций; Коммерческие банки обязаны держать резервы как часть их депозитов на случай значительного изъятия вкладов.
Скачать презентацию Ақшаның функциясы Банк жүйесі Тақырыбы Ақшаның мәні
12 кл_1-четв_1 нед_Деньги и банковская система.pptx