2015. 3. 1. 6 MSG Międzynarodowe Inwestycje Bezpośrednie 1
Bezpośrednie inwestycje zagraniczne (BIZ) według definicji UNCTAD, MFW i OECD są inwestycjami międzynarodowymi dokonywanymi przez rezydenta jednego kraju (nazywanym „inwestorem bezpośrednim” lub „firmą matką”) z zamiarem sprawowania długotrwałej kontroli w przedsiębiorstwie innego kraju (nazywanym „przedsiębiorstwem bezpośredniej inwestycji” lub „firmą-córką”). Długotrwałą kontrola zakłada istnienie długoterminowych relacji pomiędzy inwestorem bezpośrednim i przedsiębiorstwem bezpośredniej inwestycji oraz istotny poziom oddziaływania, który daje inwestorowi bezpośredniemu efektywny wpływ na zarządzanie przedsiębiorstwem w którym dokonał inwestycji. Aby inwestycję uznać za BIZ, minimalny próg zaangażowania kapitałowego inwestora bezpośredniego w przedsiębiorstwie inwestycji ustalono na poziomie minimum 10%. 2
Rodzaje BIZ W zależności od branży, skali biznesu oraz strategii inwestora co do zakresu kontroli nad środkami produkcji inwestycje bezpośrednie dzielimy na: -/greenfield / od podstaw – mają miejsce w przypadku relatywnie mniejszych przedsięwzięć i polegają na budowie przedsiębiorstwa od podstaw, włączając w to przyłączenie do istniejącej infrastruktury; -/brownfield/ z częściowym wykorzystaniem istniejących urządzeń– mają miejsce w przypadku wykorzystania, przynajmniej częściowego dotychczasowych składników majątkowych np. budynków, instalacji; -inwestycje kapitałowe – przedmiotem inwestycji jest zwykle działające przedsiębiorstwo o relatywnie większej skali i polega głównie na wkładzie finansowym (zakup akcji, zakup udziałów, zakup obligacji korporacyjnych lub udzieleniu pożyczki przedsiębiorstwu), choć może być połączone z transferem tzw. 3 know-how.
Formy inwestycji zagranicznych Teoria inwestycji zagranicznych rozgranicza dwie podstawowe formy: horyzontalne (ang. horizontal) i pionowe (ang. vertical). Horyzontalne - bezpośrednie inwestycje zagraniczne polegające na ustanowieniu bliźniaczego podmiotu gospodarczego pełniącego podobne funkcje jak podmiot kraju siedziby centrali, czy inwestycje w innych krajach. Zwykle tego rodzaju inwestycje mają miejsce w przypadku sieci handlowo-dystrybucyjnych lub prostych procesów produkcyjnych. Wertykalne - inwestycje bezpośrednie mające miejsce w przypadku kooperacji podmiotów zlokalizowanych w różnych krajach, które pełnią swoją unikalną rolę w grupie np. badania i rozwój, projektowanie, produkcja komponentów, montaż podzespołów, montaż finalny. Pionowy model inwestycji zagranicznych jest przeważnie wykorzystywany przez firmy produkujące bardziej złożone wyroby np. AGD, środki transportu. Platforma eksportowa - specyficzna forma inwestycji (ang. Export Platform FDI), która ma obsługiwać rynek trzeci zlokalizowany poza krajem siedziby centrali oraz poza krajem lokalizacji inwestycji. 4
BIZ Komponentami BIZ są: kapitał zakładowy (equity capital), reinwestowane zyski (reinvested earnings) oraz inny kapitał (other capital). Inwestycje w kapitał zakładowy przedsiębiorstwa bezpośredniej inwestycji dokonane przez inwestora bezpośredniego związane są z zakupem akcji, majątku lub aportem rzeczowym w postaci np. maszyn i urządzeń. Reinwestowane zyski, to część lub całość zysków wypracowanych przez przedsiębiorstwo bezpośredniej inwestycji, która nie została wypłacona inwestorowi bezpośredniemu w formie dywidendy, lecz zainwestowana w przedsiębiorstwo bezpośredniej inwestycji. Inny kapitał, to pożyczki wewnątrz-korporacyjne (krótko- lub długoterminowe) pomiędzy przedsiębiorstwem bezpośredniej inwestycji a inwestorem bezpośrednim oraz transakcje związane z obsługą tego długu. Reasumując, BIZ są to długookresowe inwestycje, podejmowane przez przedsiębiorstwo lub osobę fizyczną jednego kraju w przedsiębiorstwo innego kraju, z zamiarem sprawowania kontroli nad nim i czerpania z niego zysku. Przy czym istotą BIZ jest transfer nie tylko kapitału, ale również pracy i wiedzy (technologicznej, 5 marketingowej i organizacyjnej).
BIZ a finanse państwa Inwestycje bezpośrednie wchodzą do bilansu płatniczego i obejmują inwestycje, w których inwestorzy (określani tu mianem inwestorów bezpośrednich) pragną uzyskać znaczący stopień kontroli nad przedsiębiorstwem (określanym tu przedsiębiorstwem bezpośredniego inwestowania). Mają więc charakter bardziej trwały niż inwestycje portfelowe, które charakteryzują się większą płynnością i podatnością na wpływ kapitału spekulacyjnego. W statystyce bilansu płatniczego najczęściej wykorzystywanym wskaźnikiem pozwalającym odróżnić inwestycje bezpośrednie od inwestycji portfelowych jest posiadanie tzw. trwałego wpływu na funkcjonowanie przedsiębiorstwa. Wyraża się to posiadaniem minimum 10% akcji zwykłych lub 10% głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy. W statystyce bilansu płatniczego cechą wyróżniającą inwestycje bezpośrednie jest zasada kierunkowości, w myśl której statystycznym kryterium podziału jest kierunek inwestycji bezpośredniej (krajowe inwestycje za granicą vs. zagraniczne inwestycje w kraju). Dla pozostałych kategorii statystyki bilansu płatniczego najistotniejszy jest podział na aktywa i pasywa. W konsekwencji, co do zasady, po ustaleniu kierunku inwestycji bezpośredniej, transakcje z różnych stron bilansu płatniczego pomiędzy podmiotami powiązanymi relacją inwestycji bezpośredniej są nettowane (np. kredyty udzielone zagranicznej spółce-matce i kredyty otrzymane od tej samej spółki-matki zaliczane są do zagranicznych inwestycji w Polsce i nettowane). Statystykę inwestycji bezpośrednich prowadzi z reguły Bank Narodowy (w ramach statystyki bilansu płatniczego). 6
Kraje wg wartości skumulowanych BIZ 2013 w mld USD. Źródło: CIA Kraj wartość BIZ Świat 16, 360 1 USA 2, 815 2 Wielka Brytania 1, 557 3 Hong Kong 1, 502 4 Chiny 1, 344 5 Niemcy 1, 335 6 Belgia 1, 195 7 Francja 1, 103 8 Kanada 1, 038 9 Szwajcaria 968 10 Hiszpania 779 11 Irlandia 777 12 Singapur 748 13 Brazylia 663 14 Australia 661 15 Holandia 646 Kraj wartość BIZ 16 Rosja 17 Szwecja 18 Włochy Meksyk 20 Indie 21 Norwegia 22 Austria 23 Polska 24 Arabia Saudyjska 25 Japonia 26 Chile 27 Indonezja 28 Turcja 29 Tajlandia 30 Korea Południowa 31 Dania 552 519 466 19 435 310 274 269 248 240 231 214 207 194 193 152 146 7
Скачать презентацию 2015 3 1 6 MSG Międzynarodowe Inwestycje Bezpośrednie
2015.3.1.6. msg. biz-1.pptx