2 -Тақырып МАКРОЭКОНОМИКАЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕР Қарастыратын сұрақтар: 1. 2. 3. 4. 5. ЖІӨ түсінігі ЖІӨ есептеу әдісі Макроэкономиканың негізгі көрсеткіштері Баға индексінің түрлері Макроэкономиканың өзге көрсеткіштері
1. ЖІӨ түсінігі: • Барлық экономикалық агенттер табысының жиынтығы. • Өндіріс тауарлары мен көрсетілген қызметтердің жалпы шығын көлемі.
2. ЖІӨ есептеу әдісі: • Кірістері бойынша • Шығыстары боыйнша • Қосылған құн бойынша
ЖІӨ-ді шығыс бойынша Елде өндірілген өнімдерді тұтынатын барлық түпкілікті сатып алушылардың шығыстары жиынтықталады: үй шаруашылығының, фирмалардың, мемлекет пен шетелдіктердің (осы ел бойынша олардың импорт шығыстары) шығыстары: Y = С + I + G + NX,
Мұндағы: • Ү – ЖІӨ; • С – тұтыну шығыстары, үй шаруашылығы үшін сатып алынатын барлық тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің құны. • І – фирманың инвестициялық шығысы, яғни жаңа нақты капиталды немесе материалдық активтерді сатып алу шығысы. • G – тауарлар мен көрсетілетін қызметтерді мемлекеттің сатып алуы. Оған мемлекеттік трансферттер (мысалы, зейнетақы, жәрдемақы және мемлекеттің әлеуметтік сақтандыру мен әлеуметтік қамсыздандыруға кететін өзге де шығыстары) кірмейді. • NX – таза экспорт – тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің экспорты мен импорты арасындағы айырмашылық (сальдо).
Қосылған құн әдісімен есептелген ЖІӨ экономиканың барлық секторындағы түпкілікті өнімдерді өндірудің әр сатысында үстелетін құндардың сомасына тең.
• • 3. Макроэкономиканың негізгі көрсеткіштері Нақты ЖІӨ Атаулы ЖІӨ дефляторы Тұтыну бағасының индексі
ЖІӨ - экономикадағы өндірілген өнім көлемінің нарықтық бағамен көрсетілген құны: ЖІӨ = Σ (өнімдер бағасы х өнімдер саны).
Атаулы ЖІӨ - ЖІӨ қүрамындағы тауарлар мен көрсетілген қызметтердің ағымдағы бағамен көрсетілген құны; Нақты ЖҰӨ - тауарлар мен қызметтер түрақты бағалармен көрсетілген қүны.
ЖІӨ дефлоторы = Атаулы ЖІӨ Нақты ЖІӨ Тұтыну бағасының индексі (ТБИ)— жалпы баға деңгейінің көрсеткіші: тұтыну құрамы өзгермейтін тауарлардың ағымдағы бағасының базисті жылдағы бағасына қатынасы
4. Баға индексінің түрлері: • Пааше индексі – Рр • Ласпейрес индексі - РL. • Фишер индексі - Рf Құрамы өзгермейтін тауар жиынын есептейтін индекс "Ласпейрес индекс", ал құрамы өзгермелі тауар жиынын "Пааше индексі" көрсетеді.
• Ласпейрес иңдексі — РL. Мұндағы P 0 i жөне Рti - і игілігінің бағалары (0 — базистік жыл, ал t — ағымдағы жыл), (Q 0 i - базистік жылдағы і игілігінің көлемі.
• Пааше индексі — Рр. t — ағыдағы жылдағы өнім көлемі.
• Фишер индексі – • Бұл индекстер өмір құнын өлшеу үшін арналған, яғни белгілі бір өмір деңгейін ұстап тұру үшін қажетгі шығындар.
5. Макроэкономиканың өзге көрсеткіштері Таза ішкі өнім (ТІӨ) – түпкілікті тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің таза құны. Ол ЖІӨ-нен негізгі капиталдың тозу құнының шамасында айрықшаланады (амортизациялық шығыстар): ТІӨ = ЖІӨ - Амортизацялық шығындар
ҰТ = ТІӨ – Жанама салықтар Таза ұлттық қолдағы табыс – шет мемлекеттермен жүзеге асырылған өзара төлемдерді қоса ескергенде, қоғам иелігіндегі табыс. Ол түпкілікті тұтыну шығысының және жинақ ақшаның сомасына тең: ТҰҚТ = түпкілікті тұтыну + жалпы жинақ ақша
Жеке табыс (ЖТ) – тікелей салықтарды (табыс және мүлік салығы, әлеуметтік сақтандыру қоры бойынша салық) төлемей тұрып, индивидум (үй шаруашылығы) алған ақшалай табыс. Есептеу әдісі бойынша: Жеке табыс = ҰТ - корпорация пайдасы - әлеуметтік сақтандыру салымдары - таза пайыз + дивидендтер + мемлекеттен халыққа берілетін трансферттік төлемдер + жеке табыс (пайыз түрінде алынған).
Жеке қолда бар табыс = жеке табыстар — жеке салықтық және салықтық емес төлемдер.
Рахмет !!!!
Скачать презентацию 2 -Тақырып МАКРОЭКОНОМИКАЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕР Қарастыратын сұрақтар 1 2
+ 2Такырып-Макро олшемдер .ppt