№№ 2 Дәріс Тақырыбы: Несеп жүйесін зерттеу.

№№ 2 Дәріс Тақырыбы: Несеп жүйесін зерттеудің маңызы.

Дәрісте қаралатын сұрақтар: Несеп жүйесін зерттеудің диагностикалық маңызы Бүйректе несептің түзілуі Несеп шығаруды және оның бұзылуын зерттеу

Д рісті ма саты: ә ң қ Студенттерге ауру ж не сау малдарды ә ңСтуденттерге ауру ж не сау малдарды ә ң несеп ж йесін зерттеуді ү ңнесеп ж йесін зерттеуді ү ң диагностикалы ма ызын айтып қ ң т сіндіру. Несепті т зілуін ж не несеп ү ң ү ә шы аруды зерттеу кезінде олданылатын ғ қ жа а т сілдерді игеру. Несеп шы аруды ң ә ғ ж не оны б зылуын аны тауды зерттеп ә ң ұ қ йрену. үйрену. ү

Несеп жүйесі ағзалары несеп арқылы организмде жиналған заттардың қалдықтарын, шлактарды бөлуге көмектеседі, бұл қалдықтар зат алмасу реакциясы процесінде түзілген организмге енгізілген дәрілер және сумен, азықпен жануардың асқазан жолына түскен улы заттардан пайда болады. Барлық организмнен бөлінетін заттар негізінен зәрмен шығарылады, тек аз ғана мөлшерде тері бездерімен және ішек арқылы шығарылады.

Нефронны схемасы: ң 1 -афферентті артерия 2 -эфферентті артерия 3 -Шумлян- Боумен капсуласы 4 -капиллярлар шума ы ғ 4 -капиллярлар шума ығ 5 -проксимальды т тікше ү 5 -проксимальды т тікшеү 6 -дистальды т тікше қ ү 6 -дистальды т тікшеқ ү 7 -венула 8 -капиллярлар 9 -Генли ілмегі 10 -Жина ыш т тікше ғ ү 10 -Жина ыш т тікшеғ ү

Нефронның схемасы

Б йректегі несепті т зілуі екі кезе нен т рады: ү ң ү ң ұ 1. 1. Ал аш ы несепті т зілуі ғ қ ң үАл аш ы несепті т зілуіғ қ ң ү 2. 2. Екінші несепті т зілуі ң үЕкінші несепті т зілуің ү Несепті т зілуі б л лкен былыс. Б ны с згілі ң ү ұ ү құ ұ үНесепті т зілуі б л лкен былыс. Б ны с згілің ү ұ ү құ ұ ү — реабсорбциялық секреторлы теория ар ылы т сіндіруге болады. Ал аш ы несеп қ ү ғ қсекреторлы теория ар ылы т сіндіруге болады. Ал аш ы несепқ ү ғ қ капиллярлар шума ында т зіледі. Ал екінші несепті т зілуі ғ ү ң ү проксимальды ж не дистальды ирек т тікшелерінде басталады. ә үпроксимальды ж не дистальды ирек т тікшелерінде басталады. ә ү Несепті т зілуін, б лінуін реттейтін гормондар тобы: ң ү өНесепті т зілуін, б лінуін реттейтін гормондар тобы: ң ү ө Антидиуретин Альдостерон Дезоксикортикостерон Тироксин Эстроген Гиалуронидаза

Несеп шы аруды зерттеу. ғ рт рлі малдарды т улігіне несеп б лу саны: Ә ү ң ә ө М йізді ірі ара мал ү қМ йізді ірі ара мал ү қ 10 -12 рет ой, ешкі 3 -4 рет Қой, ешкі 3 -4 ретҚ Шош а 5 -8 рет қШош а 5 -8 ретқ Жыл ы 5 -7 рет қ Ит 3 -4 рет

рт рлі малдарды т улігіне несеп б лу м лшері: Ә ү ң ә ө ө М йізді ірі ара мал 6 -12 л ү қМ йізді ірі ара мал 6 -12 лү қ ой, ешкі 0, 5 -1 л Қой, ешкі 0, 5 -1 лҚ Шош а 2 -4 л қШош а 2 -4 лқ Жыл ы 3 -6 л қ Ит 0, 2 -1 л

Несептің органикалық тұнбалары

Ауру малдарда несеп б лінуіні жиілеуі, сиреуі, кейде ө ң м лдем то талуы бай алады: ү қ қ Поллакизурия – – несепті б лінуіні жиілеуі ң ө ңнесепті б лінуіні жиілеуің ө ң Олигакизурия – – несеп б лінуіні сиреуі ө ңнесеп б лінуіні сиреуіө ң Странгурия – – несепті ауырсынып б лінуі ң өнесепті ауырсынып б лінуің ө Ишурия – – несепті уы тан б лінбей алуы ң қ қ ө қнесепті уы тан б лінбей алуың қ қ ө қ Энурез – – несепті б лінуіні то тамауы ң ө ң қнесепті б лінуіні то тамауың ө ң қ Никтурия – – несепті б лінуіні т гі уа ытта ң ө ң үң қ жиіленуі Полиурия – несеп м лшеріні к п б лінуі ө ң ө ө – несеп м лшеріні к п б лінуіө ң ө ө Анурия – – несеп б лінуіні то тауы ө ң қнесеп б лінуіні то тауыө ң қ

З р б луші а заларды аурулары келесі ә ө ғ ң симптомдар мен синдромдарды д лелдейді; ә З р б луші а залар ауруларыны синдромдары ә ө ғ ң – суы жерде жату а ынтасы болуы, жиі з р қ ғ ә жіберу абілеттілігі, поллакизурия, з р жіберу қ ә кезіндегі ауырсынуы, диурия, странгурия, сауса пен бас анда ар а б лшы еттеріні қ қ қ ұ қ ңсауса пен бас анда ар а б лшы еттеріні қ қ қ ұ қ ң ауырсынуы, уы ты жартылай салдануы. қ қ ңауырсынуы, уы ты жартылай салдануы. қ қ ң Нефротикалы синдром – ісік қНефротикалы синдром – ісікқ , , протеинурия , , гипопротеинемия , , цилиндрурия , , олигурия. . Уремиялы синдром – апатия, анарексия, су, қ құУремиялы синдром – апатия, анарексия, су, қ құ іш ту, ауыздан з рді иісі шы уы. ө ә ң ғіш ту, ауыздан з рді иісі шы уы. ө ә ң ғ

Несеп шығару жүйесінің қабынулары Цистит – қуықтың кілегейлі қабығының қабынуы, тас ауруларының асқынуынан пайда болатын, зәр бөлуші жолдардың бактериальды иньфекциясы. Бұл зәр бөлуші жолдардың кең таралған ауруы, әртүрлі бактериялармен шақырылады. Қуық кілегей қабығы инфекцияға төзімді, сондықтан инфекция циститті шақырады. Егерде басқа факторлар болса, қуықтағы процесстің бұзылуы немесе қуық қабырғасы айналасында қан айналымының бұзылуы, организмнің инфекцияға төтеп беру қабілетін төмендетеді. Аурудың өтуі жіті және созылмалы болуы мүмкін. Көпшілік жануарларда жіті цистит диагнозымен цистограмма дұрыс нормада, қуық әдеттегіге қарағанда дөңгелек, бұл белгі бірнеше күшейтілген тонуста.

Созылмалы цистит диагнозындағы иттің құрсақ қуысының рентгенограммалық бүйірлік проекция бейнесі; Ретроградты цистография. Қуық қабырғасы қалыңдап, сиымдылығы азайған. Клиникалық бейнесі ; ; жиі зәр жіберу, жоғарғы температура, анарексия, құсу, зәр иісі, зәр консистенциясы бойынша тұтқыр, өткір жағымсыз иісті. Құрсақ қабырғасы арқылы ұлғайған қуық пальпацияланды. Созылмалы цистит балау қойылған иттің құрсақ қуысының бүйірлік проекциясында бүйірлік рентгенограмма;

Циститтің рентгенологиялық белгілері; қуық сиымдылығының азаюы, қабырғасының қалыңдауы, әсіресе кілегейлі бүріскен қуықта және интерстициальды циститте қуық сиымдылығы азайсада, оның жалпы формасы бұрынғыдай. Мұндай қуық жиырылғанда, оның кілегейлі жұқа қатпарлары жоғалады. Қуық біртіндеп созылғанда, контрасты сұйықпен толғанда, оның контуры көрінбеуі мүмкін.

Иттің құрсақ қуысында бүйірлік проекция қуық ісігі диагнозында бейнелі рентгенограмма ; Экскреторлы урография, қосымша зерттеуге мүмкіндік береді. Несеп жолы ісіктерін балауға, зәр пассажы бұзылуын, гидронефроз болуын және тағы басқа цистографияға қосымша. Қуық сиымдылығы азаюы, қуық біртегіс толмаған, қабырғасы ұлғайған. Ісіктің бетін рентгенконтрасты заттар біртегіс жапқандықтан және оның ворсинкалары арасына енуі, жаңа түзілімдік көлеңкені анықтауға көмектесті. Кальцификация көлеңкесі ісік беткейлігінде өзінде тұздар шөгуін, өліеттенген ұлпаларды және қатерлі белгісі болып табылады.

Қуықтың ішкі құрсакқтық жарылуында көлеңкесі белгісіз формада болады. Қазіргі уақытта рентгендиагностикалық мақсатта екі және үш атомды контрасты заттар кең қолданылада. Қуықтың төменгі бөлігінде зақымданғаны жақсы көрінеді, егер жануар урография уақытысында отыру жағдайында болса.

Қуыққа катетр енгізу

Малдардың 80%-ға жуығы әртүрлі бүйрек патологиясы бары анықталған. Онкологиядан кейін бұл ауру өліммен аяқталу саны бойынша екінші орынды алады, зақымдалған учаскелері қайта қалпына келмейді. Бұл үшін уақытысында бүйрек ауруын анықтап емдеуді бастау. Бүйректер шығару функциясынан басқа, организмде көптеген функцияларды реттеуде үлкен жүк арқалайды – артерия қысымын ұстау, гормональды тепе-теңдік, кальций алмасу, сондықтан бүйректік жетіспеушілікте гемоглобин дәрежесі төмендейді, гормонға байланысты функциялар бұзылады. Зәр тастарының түзілу патогенезі және себебі бір жағдайларда жануарларды азықтандырумен және минералді алмасуының жалпы бұзылуы, организмдегі тұздардың еруі. Басқа жағдайларда олардың дамуында басты рольді жергілікті органдарда патологиялық процесстер маңызды орын алады, органның секреторлы және сору процесі бұзылуы, тұздар концентрациясының жоғарылауы экскреттер және секреттер өзінің коллойдтық алдын – ала қорғаушы немесе қорғау өзгерістері физиологиялық жағдайда тұздарды еріген күйінде ұстап қалады. Тастар қуықтың кілегейлі қабығының қабынуында пайда болады, экссудат қою, кілегейлі, өлген эпителий, бактериялар және паразиттер жинақталады. Көп жағдайда тастар түзілуі секрет немесе экскрет тұрып қалуымен байланысты. Секретте тастардың пайда болуы өз кезегінде қабынулы өзгерістер шақырады, оның келесі өсуіне көмектеседі.

Пиелонефрит – бүйрек астаушаларының қабынып ауруы, көбінесе бактериялық инфекциялармен немесе механикалық тітіркендіру, зәр ауруында, Ауру өтуінің жіті және созылмалы түрлерін ажыратады. Анамнез мәліметтеріне қарап малдәрігері диагнозды клиникалық зерттеу, зәр және қан анализдеріне, сонымен қатар рентгенологиялық зерттеу нәтижелеріне қарап қояды.

олданылатын дебиеттер Қ ә тізімі: 1. 1. Молдағұлов М. А. , т. б. “Жануарлар ауруының клиникалық диагностикасы” 2006 ж 2. 2. Смирнов А. М. И др. “Клиническая диагностика внутренних незаразных болезней животных” 1988 г 3. 3. М. А. Молдағұлов , Ө. К. Есқожаев т. б. “Жануарлар ішкі аурулары” Алматы , 2009 4. 4. Ермаханов Ә. Н, Сиябеков С. Т. , Қамбарбеков А. Т, Қазиев Ж. І. “Жалпы аурутану” Алматы 2007 5. 5. Сиябеков С. Т. Дәріс жиынтығы

Келесі д рісті та ырыбы: ә ң қ № № 3 д ріс ә Несеп жүйесін зерттеудің маңызы.

Назар қойып тыңдаандарыңы зға рахмет!