1 Introductie in Linked Data Je kunt een

1 Introductie in Linked Data “Je kunt een probleem niet oplossen met de denkwijze die het veroorzaakt heeft” - Albert Einstein Spreker: Richard Nagelmaeker

Linked Data Een waaier aan mogelijkheden

Inhoud Introductie Context van Linked Data waaier, aspecten van Linked Data −Vastleggen −Iteratief −Uitwisselen −Betekenis Wat heeft Linked Data ons te bieden

Introductie Richard Nagelmaeker Fouder van Blue. Sky Ambitie : Een informatievoorziening die organisaties, medewerkers en klanten daadwerkelijk ondersteund. Vandaar ook de visie van Blue Sky: Data to Empower Humanity

Context Linked Data Initiatief van Tim Berners-Lee (de maker van het Web) Standaarden ontwikkeld door W 3 C – sinds 2004 Linked Data bestaat sinds TED talk 2009 Linked Data veel gehoord in combinatie met Open Data −Linked Data = technologie −Open Data = licentie

De Linked Data Waaier

De waaier – Aspecten van Linked Data Bedrijfsregels Datawarehouse Klassenmodel Informatie Voorziening Componenten ESB Service Afleiden Betekenis Linked Data Aspecten Context Uitwisselen Iteratief Database Vastleggen

Bedrijfsregel Afleiden Betekenis Linked Data Context Uitwisselen Iteratief Vastleggen

Vastleggen - Van tabel naar netwerk Tabel Netwerk

Vastleggen - Triple Volgens de standaard : Resource Description Framework (RDF) Gezegde Onderwerp voetbalt. Voor Wesley Lijdend voorwerp Galatasaray

Vastleggen Triple Store Serialisatie formaten, JSON-LD, RDF/XML , TTL, etc. −één schema voor alle berichten @prefix owl: . @prefix rdf: . @prefix rdfs: . @prefix skos: . skos: Collection rdf: type owl: Class ; rdfs: is. Defined. By ; rdfs: label "Collection"@en ; rdfs: sub. Class. Of owl: Thing ; owl: disjoint. With skos: Concept. Scheme ; skos: definition "A meaningful collection of concepts. "@en ;

Bedrijfsregel Afleiden Betekenis Linked Data Context Uitwisselen Iteratief Vastleggen Iteratief

Iteratief – Kennis toevoegen op basis van wat je weet Openworld assumption "Spiegeltje, spiegeltje aan de wand, Wie is de mooiste van 't hele land? “ "De koningin is de mooiste van 't land. " Sprookjesland Titel Vrouw Koningin 13 mooiste. Van Land

Bedrijfsregel Afleiden Betekenis Linked Data Context Uitwisselen Iteratief Vastleggen Uitwisselen

Uitwisselen - Resources Gegevens worden uitgewisseld via http Linked Data komt standaard met een http end-point −Sparql end-point −Lìnked Data Platform end-point REST interface Gezegde Onderwerp http: //voetballers. nl/id/voetbalt. Voor http: //voetballers. nl/id/Wesley Lijdend voorwerp http: //voetballers. nl/id/Galataseray

Uitwisselen - URI 16 URL (=URI) is de unieke identifier voor elk gegeven URI geeft elk gegeven een locatie op globale schaal Deze locatie is de enige plek waar het gegeven gewijzigd kan worden. Op alle andere plekken wordt er middels de URI naar het gegeven gerefereerd. Hierdoor zijn de gegevens altijd up-to-date

Uitwisselen - SPARQL Is een HTTP service Zowel model als de data ophalen via de service SELECT * WHERE { ? s ? p 123456789 } Gegevens opvragen op basis van een triples patroon Gegevens van meerdere bronnen combineren

Bedrijfsregel Afleiden Betekenis Linked Data Context Uitwisselen Iteratief Vastleggen Betekenis

Betekenis Anybody can say anything about any topic, in almost any fashion (AAA(AAF)) Voorbeelden van vocabulaires −OWL – Web Ontology Language −FOAF – Frend of a Frend −SKOS – Simple Knowledge Organization System −DC – Dublin Core −DQ – Data Cube −PROV - Provenance −v. CARD −RDFS – RDF Schema

Betekenis 20 Sneijder Man e rdf : ty p m Na ily e a fo Wesley Voet baller sko ad s: bro er m : fa f : voetbalt. Voor Galata saray

Wat heeft Linked Data ons te bieden

Huidige uitdagingen Applicaties A C B D ESB Wijziging Berichten Rondsturen Services Afnemer

23 “Je kunt een probleem niet oplossen met de denkwijze die het veroorzaakt heeft” - Albert Einstein

Welke oplossing biedt Linked Data Applicaties A C B D Wijziging Berichten Party Gegevens Product Gegevens Linked Data Afnemer

Issues met Linked Data Kennis is schaars Heftige learning curve – Het is echt een andere manier van denken Relationele DB naar RDF is omvang x 10 Verwijzen naar een triple is indirect (bv met named graphs of re-ïfficatie) RDF dwingt niets af, alles kan op elke willekeurige plek in de Triple Store stoppen. Waar een integer wordt verwacht, kan ik een string plaatsen. Brede (opensource) toolset, de kwaliteit is echter wisselend, doorgaans minder als in relationele wereld gebruikelijk is. Triple Stores en modeleer tooling zijn wel van een goede kwaliteit. Performance issues bij zeer complexe queries op zeer omvangrijke gegevenssets [meer dan 1 miljard triples] (maar heb je die complexe queries wel nodig? )

Linked Data: nieuwe dienst met minimale impact Applicaties A B C Wijziging Party Gegevens Product Gegevens Linked Data D

Met Linked Data geef ik antwoord op de vraag van nu Inkoms ten Verblijf Plaats Per soon Natio naliteit Gezin

Met Linked Data maakt samenwerken eenvoudiger http: //ogh. nl/def/Linked. Data. Bijeenkomst

EINDE vragen naar: info@bluesky. co. nl Blue Sky Data to Empower Humanity