1 акушерия және гинекология кафедрасы Акушерлік стационарлардың

№ 1 акушерия және гинекология кафедрасы Акушерлік стационарлардың құрылысы, жұмысын ұйымдастыру мен принциптері. Акушерлік стационардағы жоғары білімді медициналық мейірбикенің рөлі мен мақсаттары Лектор: № 1 акушерия және гинекология кафедрасының меңгерушісі, м. ғ. д. , Г. К. Омарова

ДӘРІС ЖОСПАРЫ: o Акушерлік стационарлардың құрылысы, жұмысын ұйымдастыру мен принциптері. o Акушерлік стационарлардың деңгейлері, аймақтандыру принциптері. o Акушерлік стационардың құрылымы. o Акушерлік стационардың негізгі сапалық көрсеткіштері. o Акушерлік стационардағы жоғары білімді медициналық мейірбикенің рөлі мен мақсаттары

Акушерия - гинекологиялық көмекті ұйымдастыру ҚР – ғы әйелдерге акушериягинекологиялық көмекті ұйымдастыру жүргізіледі: o емхана (әйелдер кеңесі). o және стационар (перзентхана).

Әйелдер кеңесінің жұмысы: o Әйелдерді диспансеризациялау, ана мен перинатальды аурулар мен өлімнің алдын алу. o Әйелдерді "Д" есепке алу. o Гинекологиялық науқастарға емдік – алдын алу шараларын ұйымдастыру. o Жанұяны жоспарлау шаралары мен түсіктерді алдын алу. o Жүкті әйелдерге әлеуметтік құқықтық көмек көрсету. o Онкологиялық аурулардың алдын алумен ерте анықтау шаралары. o Салауатты өмір салтын ұстануда санитарлық ағарту жұмысын жүргізу.

Мамандандырылған әйелдер кеңесінің қызметі: o эндокринді бұзылыстар мен резус-қайшылықты жүктіліктерде жүктілікті көтере алмаушылықтың алдын алу, o бедеулікті емдеу, o қыздар мен жасөспірімдерге көмек көрсету o жанұяны жоспарлау

o Акушерлік гинекологиялық стационарлық көмек – перзентханалар мен гинекологиялық бөлімшелерде көрсетіледі o Жүрек қан -тамыр аурулары, эндокринді бұзылыстары бар, резус қайшылықты жүктілік, жүктілікті көтереалмаушылық және т. б. патологиялары бар жүкті әйелдерге ірі қалаларда арнайы перзентханалар салынған (Перинатальды орталық).

Акушерлік стационарлар – стационарлық акушерлік көмек көрсететін мекемелер : o көп профильді ауруханалардағы босану бөлімшелері o перзентханалар.

Акушерлік стационарлардың міндеттері Әйелдерге мамандандырылған акушерлік көмек көрсету: o o o Жүкті кезде; Босанғанда; Босанғаннан кейінгі кезеңде, Гинекологиялық ауруларда; Жаңа туылған балаларға мамандандырылған көмек көрсету мен оны баптау.

ҚР әйел денсаулығын қорғау o Перинатальды көмек регионализациясы – бұл ана мен баланы қорғауда 3 - деңгейде медициналық көмек көрсету, o жүктілік пен босану қауіп деңгейіне байланысты медициналық мекемелерде босануды қамтамасыз ету.

Әрбір аймақ перинатальды көмек көрсету регионализациясын құруда: § аймақтық, § материальды-техникалық § аймақтағы ана мен баланы қорғау кадрларының мүмкіндігін ескереді

ҚР әйел денсаулығын қорғау Акушерлік стационарлар: v Босану бөлімшелері бар орталық аудандық аурухана, v қалалық және облыстық перзентханалар, v перинаталды орталық v акушерия, гинекология және перинаталогия Ғылыми орталығы(Алматы қ) v ана мен баланы қорғау Ұлттық ғылыми орталығы(Астана қ)

Акушерлік стационар Перинаталдық патологияның даму қаупінің дәрежесіне байланысты акушерлік стационарлардың 3 деңгейін ажыратады.

- Бірінші деңгейдегі акушерлік стационар o стационарларға жүктілік ағымы асқынбаған мерзімі 37 аптаға толған немесе одан жоғары апталарда әйелдерге мамандандырылған медициналық көмек көрсететін мекемелер жатады (босану бөлімшесі бар орталық аудандық аурухана).

Екінші деңгейдегі акушерлік стационар жүкті және босану қаупі төмен әйелдерге, o жүктілік мерзімі 32 аптадан жоғары o мерзімінен бұрын босануға бағытталған мамандандырылған және арнайы медициналық көмек көрсетеді (қалалық және облыстық перзентханалар).

Үшінші деңгейдегі акушерлік стационар o акушерлік стационарлар перинаталдық патологиялар бойынша жоғары қауіп тобына жататын әйелдерге, o асқынған босануларға, o жүктілік мерзімі 32 аптадан төмен o мерзімінен бұрын босануда арнайы мамандандырылған медициналық көмек көрсетеді (облыстық және қалалық перинаталдық орталық).

Жоғары мамандандырылған, әрі жоғары технологиямен қамтамасыз етілген: • Акушерия, гинекология және перинатология ғылыми зерттеу орталығы, Алматы қ • Ана мен баланы қорғау ғылым орталығы, Астана қ

Акушерлік стационар жұмысының принциптері: o Әйелдер кеңесі, емханалар, балалар емханаларымен бірігіп жұмыс істеу o Санитарлық – эпидемиологиялық тәртіпті сақтау o Перинатальды көмектің аймақтандыру принциптерін орындау

Акушерлік стационарлардың негізгі бөлімшелері : o o o o қабылдау – қарау бөлімшесі; жүкті әйелдер патологиясы бөлімшесі; босану бөлімшесі, босанғаннан кейінгі палаталар, операциялық блок, сәбилер бөлімшесі, реанимация бөлімі лабораторлы – функциональды диагностикалау бөлімшесі

Акушерлік стационар o Перзентхананың құрылысы босануға түскен дені сау жүкті әйелдерді ауру әйелдерден толық түрде оқшаулауды қамтамасыз етуі, санитарлықэпидемияға қарсы тәртіпті қатаң түрде сақтауы қажет.

Перзентхананың сапалық көрсеткіштері 1. Ана өлімінің көрсеткіштері Жүкті, босанушы және босанғаннан кейінгі 42 күн ішінде қайтыс болған әйелдер санын тірі туғандар санына қатынасы және оны 100. 000 көбейту қажет. АӨ = қайтыс болғандары саны х 100000 тірі туғандар саны

Перзентхананың сапалық көрсеткіштері 2. Перинаталдық өлім - жүкті, босану және босанғаннан кейінгі кезеңде 168 сағат (7 тәулік ішінде) салмағы 500 гр және одан жоғары өлген нәрестелер санын тірі және өлі туылғандар санына қатынасы, оны 1000 -ға көбейтеміз

Перинатальды өлім көрсеткіші = ПӨ =Өлі туылғандар + жаңа туылғандар бір апта ішінде өлгендер саны х 1000 Өлі және тірі туылғандар санының қосындысы

Перзентхананың сапалық көрсеткіштері Перинаталдық өлім немесе өлі туылу тұрады: o антенаталдық (босануға дейін) o ерте неонаталдық (алғашқы 7 тәулікте)

Перзентхананың сапалық көрсеткіштері 1. 2. 3. 4. 5. Оперативтік шаралар пайызы Мерзімінен бұрын босану жиілігі Патологиялық қан шығынының жиілігі Ауыр дәрежелі преэклампсияның жиілігі Ана мен нәрестенің босану жарақаттарының пайызы 6. Босанғаннан кейінгі септикалық аурулар жиілігі

Акушерлік стационар o Перзентханаға, қабылдау- қарау бөлімшесіне түскен әрбір әйелге медициналық құжаттар толтырылады: o босану тарихы(№ 096/у үлгісі, жүкті, босанушы және босанғандарды есепке алу журналына сәйкес тіркейді.

Акушерлік стационар o Акушерлік стаионарларда эпидемияға қарсы шаралар жүзеге асырылуы қажет, қазіргі қолданылып жүрген нормативтік құжаттарға (№ 42 бұйрық) сәйкес санитарлықгигиеналық тәртіп сақталады.

Жүкті, босанушы , босанған кейінгі және жаңа туылған балаларға арналған негізгі құжатар 1 Жүкті әйелдердің алмастыру картасы (№ 113/у-02 үлгі) 2 Жүкті әйелдердің жеке картасы (№ 111 үлгісі әйелдер кеңесінің мурағатында сақталады) 3 Босану тарихы (№ 096/у-02 үлгі)

Жүкті, босанушы , босанған әйелдер мен жаңа туылған сәбилерге арналған негізгі құжаттар 1 Жүкті әйелдердің алмастыру картасы (№ 113/у-02 үлгі) 2 Жүкті әйелдердің жеке картасы (№ 111 үлгісі әйелдер кеңесінің мурағатында сақталады) 3 Босану тарихы (№ 096/у-02 үлгі)

Жүкті, босанушы , босанған әйелдер мен жаңа туылған сәбилерге арналған негізгі құжаттар 4 Жүкті, босанушы және босанған әйелдерді алу журналы (№ 002/у үлгі) 5 Стационарда босануды тіркейтін журнал (№ 010/у үлгі) 6 Жаңа туылған балалар тарихы (№ 097/у-02 үлгі қосымшасымен) 7 Нәрестенің туылуы туралы анықтама (№ 131 үлгі) есепке

Работа стационара регламентируется законами РК v МЗ РК № 699 от 29. 12. 08 г. «О профилактике передачи ВИЧ-инфекции от матери к ребенку» v РК № 533 от 23. 07. 2010 года «Об утверждении санитарных правил "Санитарно-эпидемиологические требования к объектам здравоохранения"» v МЗ РК № 520 от 27. 08. 07 г «О введении медицинской документации, удостоверяющей случаи рождения, смерти и перинатальной смерти» v МЗ РК № 666 от 06. 11. 2009 года «Об утверждении Номенклатуры, Правил заготовки, переработки, хранения, реализация крови и ее компонентов, а также Правил хранения, переливания крови, ее компонентов и препаратов» v -МЗ РК № 325 от 07. 05. 2010 года «Об утверждении Инструкции по совершенствованию регионализации перинатальной помощи в Республике Казахстан»

o Медициналық мейірбикенің құқығы мен міндеттері анайы бекітілген нұсқауда нақты көсетілген.

Акушерлік стационарлардағыжоғары білімді медициналық мейірбикенің рөлі o Медициналық мейірбике босану залынан басқа акушерлік стационарлардың барлық бөлімшесінде жұмыс істеуге құқылы.

Акушерлік стационарлардағыжоғары білімді медициналық мейірбикенің рөлі o Бірақ, шұғыл жағдайларда медициналық мейірбике қалыпты босануды қабылдауды және жаңа туылған баланы алғаш өңдей білуі тиіс.

Акушерлік стационарлардағыжоғары білімді медициналық мейірбикенің рөлі o Дәрігердің негізгі көмекшісі болып табылады, медицналық мейірбике кіші медициналық қызметкерлердің жұмысын ұйымдастырады және оны жетекшілігіне алады. Медицналық мейірбике өз жұмысын атқаруда медицналық этика мен деонтологияны сақтауы қажет.

Акушерлік стационарлардағыжоғары білімді медициналық мейірбикенің рөлі o Жоғары білімді медициналық мейірбике акушерлік стационарларда аға мейірбике қызметін атқара алады (босану блогынан басқа), o жүкті, босану және босанғанан кейінгі кезеңде неғұрлым кең таралған асқынулардың алдын- алуды, диагностикасын және емінің негізгі принциптерін білуі қажет, o санитарлық- гигиеналық және эпидемияға қарсы тәртіпті ұйымдастыру және бақылауы қажет, o мейірбикелік емдеу- алдын-алу көмектерін талдай білуі қажет.

Жоғары білімді медициналық мейірбике міндетті: o Бөлімшедегі медициналық мейірбикелердің барлық дәрігерлер тағайындауларын өз уақытында орындағанын бақылау; o Күнделікті бөлімшеде шаруашылық қарау жүргізуге және мейірбикелердің кезекшілікті дұрыс тапрсырып, қабылдағанын бақылау; o Медицна қызметкерлер мен қызмет көрсететін қызметкерлердің жұмысқа шығуы туралы табельді жүргізу; o Рецепт бойынша дәрі-дәрмектер алуға және де бөлімшелер бойынша оны тарату.

Жоғары білімді медициналық мейірбике міндетті: o Дәрігерлік тағайындауларды дұрыс және дер кезінде орындау o Қозғалыс туралы мәліметті уақытында жолдау; o Науқастарға тамақтардың таратылуын бақылауға;

Жоғары білімді медициналық мейірбике міндетті: o Медициналық және қызмет көрсетуші қызметкерлер арасында міндеттерді бөлуге; o Науқастар мен қызметкерлердің күн тәртіп ережелерін орындауын бақылауға; o Болған жағдайлар мен жетіспеушіліктер туралы бөлім меңгеруішісіне баяндауға;

Жоғары білімді медициналық мейірбике тікелей бөлім меңгеруішісіне бағынады және де науқастарға қызмет көрсетуге, мединалық күтім сапасына жауапты. Оған барлық орта буын мен қызмет көрсететін қызметкерлер бағынады.

АКУШЕРИЯ ЖӘНЕ ГИНЕКОЛОГИЯДАҒЫ ЭТИКА МЕН ДЕОНТОЛОГИЯ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ Мейірбике өзіне келесі этикалық міндеттерді ала отырып акушерлік істің философиясын бөледі: v v v Адал болу; Жақсылық жасау; Зиян келтірмеу; Басқалардың құқығын сыйлау; Сөзінде тұру; Науқастың құқығын сыйлау

АКУШЕРИЯ ЖӘНЕ ГИНЕКОЛОГИЯДАҒЫ ЭТИКА МЕН ДЕОНТОЛОГИЯ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ o o o Акушерия және гинекологияда жеке өмірінің сұрақтары қозғалады (қажет болмаса араласпа!) Әйелді қарап тексергенде оның ұялатындығын ескер. Әйелді босануға қабылдауда – оны тыныштандыр, қорқу сезімін басығы тырыс. Оперативті босандырар алдында жас әйелдердің ұрықтандыру мүмкіндігін сақта; үлкен жастағы әйелдерде аналық безін аларда қажеттілігі барма соны ойлан. Етеккір алды кезеңі мен пременопауза кезеңінде әйелдің психологиялық ерекшеліктерін ескер.

Назарларыңызға рахмет!!!