1 2 3 Studia MAKROEKONOMII zwykle

1

2

3 Studia MAKROEKONOMII zwykle rozpoczyna analiza sposobu mierzenia EFEKTÓW PRACY CAŁEGO SPOŁECZEŃSTWA, a zarazem także POZIOMU ŻYCIA SPOŁECZEŃSTWA. Chodzi o sposób mierzenia tzw. PRODUKTU KRAJOWEGO BRUTTO (PKB) i grupy spokrewnionych z PKB mierników (np. PRODUKT NARODOWY BRUTTO, PNB). PKB i mierniki pochodne są na wiele sposobów krytykowane.

4

5 Na skutek tej krytyki PKB powstały INNE MIERNIKI POZIOMU ŻYCIA. Odzwierciedlają one DWIE ALTERNATYWNE W STOSUNKU DO PKB KONCEPCJE pomiaru poziomu życia.

6 Zgodnie z pierwszą POZIOM ŻYCIA MIESZKAŃCOW KRAJU ZALEŻY OD WIELU MOŻLIWYCH DO OBIEKTYWNEGO ZMIERZENIA CECH GOSPODARKI (np. poziom dochodów, wykształcenie, oczekiwana długość życia tych mieszkańców). Koncepcji tej odpowiada HUMAN DEVELOPMENT INDEX (pol. wskaźnik rozwoju społecznego).

7 Zgodnie z drugą POZIOM ŻYCIA MIESZKAŃCOW KRAJU MOŻNA ZMIERZYĆ, REJESTRUJĄC SUBIEKTYWNE ODCZUCIA TYCH MIESZKAŃCÓW NA TEMAT ICH ZADOWOLENIA Z ŻYCIA. Koncepcji tej odpowiada HAPPINESS INDEX (pol. wskaźnik szczęścia).

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21 --------------1/ Obecny stan ekonomii szczęścia opisują np. B. Frey i in. (Happiness: a Revolution in Economics, MIT Press, Cambridge Massachusetts, 2008) oraz C. Graham (The Pursuit of Happiness. An Economy of Well-Being), Brookings Institution Press, Washington, D. C. 2011. W 2013 r. ukazała się antologia najważniejszych prac z zakresu „ekonomii szczęścia” pt. Recent Developments in the Economics of Happiness wydana przez Bruno Freya i Aloisa Stutzera.

22 A. Wydaje się, że ekonomiści zajmujący się „ekonomią szczęścia” zwykle odwołują się do terminu „szczęście” w znaczeniu drugim i (lub) w znaczeniu czwartym Władysława Tatarkiewicza.

23

24

25

26

27 Wielu utylitarystów interesowało pytanie: „CZY NALEŻY WYRÓWNYWAĆ DOCHODY PODATKAMI I ZASIŁKAMI? ”.

28

29 Na początku XX w. takie uzasadnienie „wyrównywania dochodów” spotkała się z krytyką zwolenników wczesnopozytywistycznych teorii nauki (chodziło o kwestię POMIARU, PORÓWNYWANIA, AGREGOWANIA użyteczności pojedynczych osób). Sceptycy twierdzili że użyteczność (cierpienie i rozkosz) różnych ludzi nie jest porównywalna (ludzie nie mają równej „zdolności doświadczania”) (Lionel Robbins, 18981984; 1932, An Essay on the Nature and Signifacance of Economic Science). Obrońcy niekiedy odwoływali się do Arystotelesa: „Wystarczy może, jeśli opracowanie naszego przedmiotu osiągnie ten stopień jasności, na jaki przedmiot ten pozwala; nie we wszystkich bowiem wywodach trzeba szukać tego samego stopnia ścisłości. Etyka nikomachejska, t. 1. *

30

31

32

33

C. Powróćmy do teraźniejszości… 34

35

36 -------------------- (Zob. D. Leonhardt, Maybe Money Does Buy Happiness After All, w: The New York Times, 16 kwietnia 2008 r. : http: //www. nytimes. com/2008/04/16/business/16 leonhardt. ht ml? _r=1 (artykuł dostępny w Internecie 22 sierpnia 2009 r. )).

37

38