Өсімдіктерден БАЗ алу Орындаған Сарбаева Мөлдір Эфир

Өсімдіктерден БАЗ алу Орындаған: Сарбаева Мөлдір

Эфир майлары — күрделі 2500 эфир майлы әртүрлі үшпамай өсімдіктер бар. Олар әртүрлі қосылыстары, өткір иісті өсімдіктің зат. Шыны майлардан мүшелерінде: гүлінде, ерекшелігі матада және жапырағында, жемісінде, жерасты қағазда майдың іздері кейде қалмайды. Дүние жүзінде мүшелерінде болады

Өсімдіктің вегетациялық дамуы барысында эфир майларының қасиеті мен иісі өзгеріп отырады. Өсімдіктегі оның мөлшері 0, 001%-тен 20%-ке дейін өзгеріп отырады. Олар спиртте, шыны майда жэне басқа органикалық еріткіштерде ериді. Эфир майының химиялық қүрамы әртүрлі болғандықтан, адам организміне түрлі-түрлі әсерін тигізеді. Микробтарға және түйілуге қарсы дәрі, жүрек жүмысын жақсартады, қызуды басады, ас қорыту жолдарында шырын бөлінуін күшейтеді.

Гликозидтер Өсімдік бөліктерінде болатын күрделі органикалық заттар. Оладың қантты және қантсыз бөліктері бар. Фермент қышқылдар арқылы жэне қайнатқанда қантқа (глюкоза, фруктоза т. б. ) және қантсыз бөлігіне (агликон) ыдырайды.

Флавоноидтар — барлық флаваноидтар негізінен флавон деген қосылысқа жатады. Флавоноидтар өздерінше бос күйінде де, немесе гликозидтер түрінде де (катехиндерден басқасы) кездеседі. Көміртекті бөлігі ретінде моно-, ди- жэне трисахаридтер болуы мүмкін.

Флавоноидтар деген атпен белгілі өсімдіктер пигменттері класын зерттеу XIX ғасырдың басынан жүргізілді деп айтуға болады. Флавоноидтар қосылыстарына қызығушылық әсіресе ерекше 20ғасырдың 40 жылдарынан басталды. Септ — Дьерди 1936 жылы лимон қабығынан алынған флавоноидтар жиынтығының Р — Витамині белсенділігіндей әсері бар екендігін дэлелдеді. Қазіргі кезде флавоноидтардың фармокологиялық әсері диапазоны өте кең белгілі болды. Өте жиі флавоноидтарды Гален жэне Жаңа гален препараттары қүрамына кіретіндігі туралы айтылады

Алкалоидтар — күрделі азотты қосылыстар. Бүл сөз арабша алкали -сілті және гректің эйдос — ұқсас деген мағына береді. Алкалоидтар суда ерімейді, бірақ түрлі органикалық қышқылдармен тез байланысып, суда ерітінді түзеді. Медицинада алкалоид түздарының судағы ерітіндісі қолданылады. Алкалоидтар дәмі ащы, көпшілігі улы, күшті әсер еткіш дәрілік заттар тобына жатады. Фармакологиялық әсері өте көп.

Сапониондер Сапониндер (лат. saponis—сабын) - өсімдік гликозидтері тобына жататын азотсыз күрделі органикалық қосылыстар. Сапониндер ерітінділері шайқағанда тұрақты көбік береді. Табиғатта кең таралған: көп өсімдіктердің жапырақтарында, сабақтарында, тамырларында, гүлдерінде, жемістерінде кездеседі.

Витаминдер — латынша «vita» өмір сүруге керекті, биологиялық белсенді органикалық зат. Организмнің бірқалыпты дұрыс тіршілігіне өте қажет. Олар адам организміне тағаммен бірге енеді. Витаминдер зат алмасу процесіне қатысады, түрлі науқастарға қарсы түрақтылықты қамтамасыз етеді және организмде ферменттер қүруда үлкен маңызы бар.

Қазіргі уақытта 30 -дай витаминдер бөлініп алынды, олардың 20 -дай түрі адам организмине өсімдіктер тағамымен енеді. Дәрілік өсімдіктер шикізаты -адам организміне керекті витамин алуға өте құнды қайнар бүлақ.

Пайдаланылған әдебиеттер Семенов А. А. Очерк химии природных соединений. - Новосибирск: Наука, 2000. Пламенков В. В. Введение в химию природных соединений. – Казань, 2002. Тюкавкина Н. А. , Бауков Ю. И. Биоорганическая химия. – М. : Дрофа, 2007. Запрометов М. Н. Фенольные соединения. – Москва, 1993.

Назарларыңызға рахмет