ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ ФАКУЛЬТЕТ МЕХАНИКА-МАТЕМАТИКА Тақырыбы

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ ФАКУЛЬТЕТ: МЕХАНИКА-МАТЕМАТИКА Тақырыбы: «ЖИТС СПИД ХХІ ғасыр індеті» Орындағандар: ЕТж. БҚЕ(ВТи. ПО)-12 -02 Алматы, 2013

Жоспар: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. ЖИТС дегеніміз не? Шығуы туралы ғалымдар тұжырымдамасы. Мерзімдер, деректер, оқиғалар. Берілу жолдары. АҚТҚ қай кезде берілмейді. «Өмір дағды» ережесі. Статистика

ЖИТС (СПИД) дегеніміз- Жүре пайда болатын Иммунитет Тапшылығы Синдромы. ЖИТС – ауру емес, ол тек басқа жұқпалы аурулар-дың жұғуына жағдай жасайды. Яғни адамның қорғаныш қабілетін төмендетеді.

СПИД - имундық қуаттың әлсіреуне соқтыратын жұқпалы ауру. Жыныстық қатынасы кезінде және зақымданған mepi арқылы қанға түскен соң организімнің қорғаныс шебі саналатын лимфа жұйесін зақымдайтын аса қатерлі ауру. Оны жұқтырған адам микроб пен вирустың алдында дәрменсіз, себебі кеселге, үшыраған кезде организмге аса мацызды Т лимфоциттер группасы азайып, дененің ауруға қарсылық күшi жойылады. Кесел баяу дамиды, басты белгісі -лимфа жуйелері ұлғаяды. Одан кейін дененің қызуы көтеріледі. Ұзақ уақыт бойы iшi өmeдi, тершеңдік басады, шамадан тыс арықтайды. Одан әрі өкпе қабынады , дененің mepiciн ipiңдi бөртпелер қаптайды, қанның құрамы бүзылып, сепсиске айналады, қауinmi ісіктер күшейеді. Мүның бәрі ауруды өлімге душар етеді. СПИД жұқтырған адамның өмipi екі-ақ жылдан әріге аспайды.

Ғалымдардың есептеуі бойынша ЖИТС (СПИД) ең алғаш 20 ғасырдың 70 жылдары АҚШ, Гаити, Африкада тіркелген, 197981 жылдары Нью-Йорк пен Лос. Анжелес дәрігерлері адамдардан иммунитеттің нашарлығын байқаған. Олар қан тамырының ісігі (саркома Капоши) және пневманияның сирек формасымен ауыратын адамдар.

МЕРЗІМДЕР, ДЕРЕКТЕР, ОҚИҒАЛАР 1983 жыл Люк Монтанье (Француз) және Роберт Галло (АҚШ). Соңында АҚТҚ деп аталған, бір-біріне тәуелсіз қоздырғыш ашты. 1987 жыл ЖҚТБ бойынша дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы ауқымды бағдарлама бекітті. ЖҚТБ – БҰҰ - ның Ассамблеясы сессиясында талқыланған ең бірінші ауру болды. Қазақстанда ең алғаш рет АҚТҚ мен жұқпаланған адамдар тіркелген.

1998 жыл Желтоқсанның бірі күні дүниежүзілік ЖҚТБ мен күресу күні болып аталды. 1994 жыл Қазақстан Республикасында ЖҚТБ ауруларының алдын алу туралы заң қабылданды. 1998 жыл Женевода (Швейцария) ғылымдағы алға басуларға қарамастан, милиондаған адамдар. ЖҚТБ-дан дәрі – дәрімектердің қымбаттылығы және қол жетпейтіндігінен өлетін мойындалған. ЖҚТБ бойынша XXII халықаралық понференция өтті.

1999 жыл Қазақстан Республикасының білім және ғылым министірлігі 31 қаңтарда № 12 «ҚР-ның алдын алу бойынша сабақтар енгізу туралы» бұйрығына қол қойды. 2001 жыл Маусымның 25 -27 жұлдызында Нью – Иоркте БҰҰ-ның бас Ассамблеясының АҚТҚ ∕ЖҚТБ бойынша арнайы сессия өтті. 14 қыркүйекте ҚРда «АҚТҚ ∕ЖҚТБ індетінің алдын алудағы 20022005 жылдарға арналған стротегиялық бағдарламасы» № 1207 ҚР үкіметі қаулысымен бекітілді. 2002 жыл Барселон қаласында ( Испания/ЖҚТБ бойынша ХХІ халық аралық конференция өтті. 2003 жыл Қазақстан АҚТҚ ∕ЖҚТБ індетін және оның салдарын жең бағдарламасын жүзеге асыруға ғаламдық қорынан 22, 56 млн АҚШ доллары көлемінде жәрдем қаржы алды.

АҚТҚ қай кезде берілмейді?

Адамзат жаралғаннан бері, оның алдында тұрған маңызды мәселе адам өмірін ұзарту. Адам болған соң ажалдан құтылмайды. Алайда сақтай отырып, өз өмірін ұзарта алады. Әрбір адам 120 және одан да көп өмір сүруге хақылы, тіпті одан да көп жасауға мүмкіндігі бар.

Статистика Қазақстанда АИТВ (ВИЧ) инфекциясын жұқтырғандар саны күрт өсуі мүмкін. Мұндай болжамды Астана қаласының «ЖИТС тың (СПИД тің) алдын алу және оған қарсы күрес орталығы» мамандары жасап отыр. Орталық дерегінше, республикада күн сайын 20 25 адам АИТВ дертін жұқтырады. Ал қаңтар айында ғана елордамызда 15 адамнан аталған жұқпа анықталған. Тағы бір мәселе, АИТВ жұқпасы баяғыдай әлеуметтік жағдайы төмен топта ғана емес, бай қуаттылардың арасында да тіркеле бастады.

Астанадағы орталық қызметкер лерінің пайымдауынша, АИТВ жұқ тыру оқиғасының артуы аталған ви русты анықтау жұмысының қарқын алуымен де байланысты. АИТВ жұқпасының ертерек анықталуы жұқ паның жұқтырылған иммун тапшылығы синдромына (ЖИТС) айналып кетуінің алдын алуға мүм кіндік береді. Сол себепті орталық журналистерге арналған семинар тренинг өткізіп, «ғасыр дерті» атан ған жұқпадан сақтануды бұқараға жеткізу жолдарымен бөлісті.

Күнделікті әлемдегі инфицирленген адам саны шамамен 16 000. АИТВ жұқтырылғандардың жартысынан көбі 15 тен 25 жас аралығындағы жастар. Әр минут сайын әлемде 6 адам АИТВ инфекциясын жұқтырады. АИТВ 25 млн адамның өмірін қиды.

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА 01. 09. 07 ж дейін АИВ жұқтырғандар саны 8737 жетті Эксперттердің бағалауы бойынша қазіргі кезде мемлекетімізде АИВ ЖҚТБ мен ауыратын 13, 5 мыңға жуық адам өмір сүреді. Қазахстанның бүкіл региондары эпидемиямен зақымданғн. Ең көп АИВ ифекциясын жұқтырған адымдар Қарағанды, Алматы қаласы, Павлодар, Оңтүстік Қазахстан, Шығыс Қазахстан облыстарында тіркелген 20 дан 39 жас аралығындағы жасөспірімдер саны 77%. АИВ жұқтырушыларының арасында ер адамдар үлесі жоғары – 75% (әйелдер мен еркектер ара қатынасы 3: 1).

2003 жылдың қорытындысы бойынша АИВ/ЖИТСпен инфецирленген балалар мен ересектердің саны. Солтүстік Америка 790 000 – 1, 2 млн Кариб бассейні 350 000 – 590 000 Латинс Америкасы 1, 3 – 1, 9 млн Шығыс Европа және Батыс Еуропа Орталық Азия 520 000 – 680 1, 2 – 1, 8 млн Азия мен Тынық Шығыс мұхиттық жағалау 000 Солтүстік Африка 470 000 – 730 000 Африка 700 000 – 1, 3 млн Южная Оңтүстік шығыс Азия 25, 0 – 28, 2 млн 4, 6 – 8, 2 млн Австралия және Жаңа Зеландия 12 000 – 18 000 Барлығы: 34 -46 миллион 19

Назарларыңызғ а рахмет!!!