Ұпай жина! 10 20 30 40 50
Қара көзді (доминантты гомозиготалы белгі) солақай (рецессивті белгі) әйел, көк көзді (рецессивті), оң қолды (доминантты гомозиготалы ) еркекке үйленген. F 1 ұрпақты тап?
т/к: F 1 -? Жауабы: F 1 – қара көзді, оң қолды.
Сұр түсті тышқан – А Ақ түсті тышқан – а Сұр және ақ түсті тышқандарды шағылыстырды, Ғ 1 тек сұр тышқан, ал Ғ 2 -де 198 сұр және 72 ақ тышқан пайда болды. Бұл белгілер қалай тұқым қуалайды?
Моногибридті будандастыру бойынша тұқым қуалайды. Сұр түс доминантты да, ақ түс рецессивті
Доминантты аллель көк көзділік –А, ал қара көзділік - а. Мына гаметаларды будандастырғанда фенотиптік арақатнас қандай болады? 1. АА х аа 2. АА х Аа 3. Аа х Аа
1. Біркелкі 2. 1/1 3. 3/1
Доминантты белгі толық байқалмай аралық сипатта болса, ол қалай аталады?
Толымсыз доминанттылық
Гетерозиготалы екі қара итті бір-бірімен шағылыстырғанда ақ иттің дүниеге келу мүмкіндігі қандай?
Жауабы: ақ иттің дүниеге келуі мүмкін.
Берілгені: АА – қоңыр құндыз аа - сұр құндыз Ғ 2 -де 15 сұр және 47 қоңыр құндыз пайда болады. Есепті шығар.
Моногибридті будандастыру бойынша тұқым қуалайды. Фенотипі: 47: 15 (3: 1); Генотипі: 1: 2: 1;
Ата-аналары бір-бірінен айқын бір жұп белгі арқылы ажыратылатын дараларды будандастыру?
Моногибридті будандастыру
Қызыл жемісті қойбүлдіргенді бір-бірімен будандастырғанда ұрпақтарының жемісі қызыл, ал ақты бір-бірімен будандастырғанда ұрпақтары ақ болады. Қызыл жемісті қойбүлдіргенді ақпен будандастырғанда, ұрпақтары қызғылт болады. Енді осы қызғылтты өзара будандастырғанда ұрпағында қандай фенотип болады?
1 АА (қызыл)/2 Аа (қызғылт)/1 аа (ақ)
Адамда таскерең ауруы – рецессивті белгі болып тұқым қуалайды. Егер ата-анасы гетерозиготалы болса, отбасында ауру және сау балалардың туу ықтималдығы қанша пайыз?
25% (аа) ауру бала тууы мүмкін.
Бұршақ өсімдігінің тұқымының қара түсі, ақ түсінен басым. Мынадай будандастырудан алынған өсімдіктердің тұқымының түсі қандай болмақ: а)Аа х Аа; ә) АА х Аа; б) аа х АА; в) Аа х аа ? .
а) 3: 1; ә) біркелкі; б) біркелкі; в) 1: 1;
1. Тұқым қуалау заңдылықтарын ашқан ғалым? 2. Негізгі 3 заңы?
1. Грегор Мендель 2. 3 заңы: Біркелкілік заңы Ажырау заңы Тәуелсіз ажырау заңы
Қой бүлдіргенінің екі сорты бар. Бірінің жемісінің түсі қызыл (доминантты гомозиготалы) және мұртшасы (рецессивті) бар, ал екіншісінің жемісінің түсі ақ (рецессивті) және мұртшасы жоқ (доминантты). F 1 -ы тап?
т/к: F 1 -? Жауабы: F 1 – қызыл, мұртшасы жоқ
Гомозиготалы қара сиыр қызыл сиырмен шағылыстырылады. Ірі қара малда қара түс (В) қызыл түстен (в) басым екені белгілі. Алынған ұрпақ қандай түсті?
Бірінші ұрпақ фенотипі бойынша қара, ал генотипі бойынша – гетерозигота.
Бірінші ұрпақтың Ғ 1 гетерозиготаларын бірбірімен шағылыстыру нәтижесінде алынған екінші ұрпақтыңҒ 2 генотипі мен фенотипін анықта
Генотипі 1/2/1 қатнасындай Фенотипі 3/1
Ірі қара малда Р гені қызыл түсті, Р 1 гені ақ түсті анықтайды, ал гетерозигота жағдайында – бурыл түс береді. Ұрпақтарының түсін анықтаңдар: А) ақ сиырды бурыл бұқамен; Ә)Бурыл сиыр мен бурыл бұқаны;
А)1 ақ/1 бурыл Ә)1қара/2 бурыл/1 ақ
Генотипі мынадай тышқандар: уу -сұр, Уу- сары, УУ- эмбрионды даму кезеңінде өледі. Мынадай шағылыстыруда ұрпақтары қандай болады: а) сары х сары; ә)сары х сұр; Қандай шағылыстыруда ұрпақтары көп болады?
а) сары х сары; ¼ (25%) эмбрионды дамуда өледі ә)сары х сұр; ұрпақтары көп болады
2 қара қоянды өзара шағылыстырғанда, ұрпақтарында ақ және қара қояндар пайда болды. Ата-анасының генотипі қандай?
Генотипі гетерозиготалы, яғни Аа – қара қояндар
Тек бірыңғай доминантты немесе бірыңғай рецессивті аллельдерден тұратын организмді қалай атайды?
АА, аа - гомозиготалы
Қызанақ жемісінің домалақ (В)пішіні алмұрт пішіндіден, ал қызыл түсі (С) сары түсінен басым. Домалақ қызыл қызанақ пен алмұрт пішінді сары қызанақты будандастырса, Ғ 1, Ғ 2 -ні тап
Ғ 1 - біркелкі Вв. Сс Ғ 2 – 9(ВС)/3(Вс)/3(в. С)/1(вв)
Берілгені: ААВВ- қара мүйізсіз бұқа аавв – сары мүйізді сиыр Ғ 1, Ғ 2– ні тап?
Ғ 1 - біркелкі қара мүйізсіз Ғ 2 – 9(Қара мүйізсіз)/3(қара мүйізді)/3(сары мүйіссіз)/1(сары мүйізді)
