ҚР тұрақты даму аспектілері. ҚР экологиялық проблемалары мен саясаты Орындаған: Көнебаев Қ. Тобы: 035 -1 к Тексерген: Тоқжанова М.
Жоспар І. Кіріспе бөлім а)Тұрақты даму түсінігі ІІ. Негізгі бөлім а)ҚР экологиялық проблемалары ә)ҚР тұрақты дамуға өту принциптері б)ҚР экологиялық саясаты ІІІ. Қорытынды бөлім а)Мақсатты жоспар-жарқын болашақ
Тұрақты даму − қазіргі уақыттың қажеттілігін қанағаттандыратын, бірақ келешек ұрпақтың қабілеттілігінің меншікті қажеттіліктерін қанағаттандыруды қауіп-қатердің астына қоймайтын даму.
Тұрақты даму үш құрастырушыларға бөлінеді : − әлеуметтік тұрақты даму; − экономикалық тұрақты даму; − экологиялық тұрақты даму.
Каспий аймағының экологиялық жағдайы. Бұл ауданның экологиялық жағдайы Каспий теңізінің деңгейінің көтерілуіне және жағалаулық теңіз экожүйесінің антропогенді әсерге ұшырауына байланысты болады. Ғалымдардың болжамдары бойынша теңіз деңгейінің көтерілуі жағалаулық сызықтың 2400 -2700 км ұзарып, су астында қалған жерлерге тағы да 1, 2 -2, 2 млн. га қосылуына әкелуі мүмкін.
Арал теңізінің экологиялық мәселелері. 1960 -жылдардан бастап Арал теңізінің ауданы кеми бастайды. Суды ауыл шаруашылық дақылдарын суару үшін қолдану Тянь-Шань тауларымен ағып келетін табиғи су ағысын 90%- тен астам қысқартып жіберді. Теңіз ауданы 2, 6 млн. га-ға кеміп, өзінің 60% көлемін жоғалтты. Судың деңгейі 12 -ден 2 м-ге түсіп кетті, тұздылығы 2 еседен астам артты. Күн сайын 200 тонна тұз бен құм желмен 300 км ара қашықтыққа таралады. Шөлдену, топырақтың тұздануы, өсімдіктер мен жануарлар дүниесінің кедейленуі, климаттың өзгеруі одан әрі жалғасуда. Халықтың денсаулығы күрт төмендеп кетті.
Семей экологиясы Семей өңірінде 40 жылдан астам уақыт ядролық полигон жарылыстары болғаны белгілі. Мұның адамзат денсаулығына тигізіп жатқан зияны белгілі. Қала маңындағы қарағайлы орман да жыл сайын азайып, қалада шаң-тозаң көбейіп отыр. Қалалықтар, әсіресе балалар үшін қазіргі уақытта аллергиялық аурулар көбейіп келеді. Сондай-ақ мемлекет тарапынан да қала халқының өз денсаулықтарын оңалтуға тегін медициналық емшаралар да қолданылмай отыр.
Алматы экологиясы Жалпы Алматы қаласы географиялық тұрғыдан алып қарағанда бірқатар экологиялық қолайсыз орын тепкен. Ол негізінен ауа айналымының жоқтығымен түсіндіріледі. Бұл қаладағы жүздеген мың машинаның қала әуе аймағын улы түтінмен ластауға мүмкіндік туғызып отыр. Бұл қалада өкпе ауруларының өршуінің негізгі факторы болып табылады. Қалада әсіресі желсіз күндері демалу қиын, мұндай қиыншылықтармен күресу қазір қала билігінің алдында тұрған басты міндеттердің бірі. Сонымен қатар қалада көптеген өндіріс орындарымен жылу қазандықтары да жағдайды қиындата түсуде.
Тұрақты дамуды 4 белгіге ерекшелеуге болады 1)Қайта жаңаратын (жер, орман) табиғи қорлардың санының біраз уақытта азаймауы. 2)Қайта жаңара алмайтын (күн, жел) табиғи қорлардың азаюын мүмкіндігінше баяулату. 3)Мүмкіндігінше қалдықтарды азайтатын қор жинақтаушы технологияларды және аз қалдық шығаратын өндірістерді енгізу. Қоршаған ортаның ластануы (жалпы және бөлек түрде), оның деңгейінен, шамадан тыс аспауы керек. 4)Заңға сүйенген тұрақты дамудың негізін жасау, табиғатты қолдану экономикалық механизмдер арқылы жөнге салу және қоршаған ортаны қорғау
Қазақстан Республикасының тұрақты даму тұжырымдамасына өту принциптері ҚР Президентінің Жарлығымен Тұрақты даму тұжырымдамасы қабылданды. Осы Тұжырымдамаға сәйкес негізгі мақсат елдің бәсекеге қабілеттілігін ұзақ мерзімде қамтамасыз ету және өмір сүру сапасын арттыру негізінде экономикалық, саяси, әлеуметтік, экологиялық аспектілердің балансына қол жеткізу. Қойылған мақсатқа сәйкес Тұрақты даму тұжырымдамасында келесідей міндеттері шешу қойылған .
Экологиялық аспекті: а) қоғамның және табиғаттың коэволюциясын қамтамасыз ету, адамның және биосфераның салыстырмалы үйлесімі арқылы аралық қалпына келуге, құрылуға трансформацияның барлық көздеуі негізгі тіршіліктің қажеттіліктерін қанағаттандыруы; ә) табиғи қорларды теориялық өңдеу және нәтижелі қолданып, олардың әдістерінің практикалық орындалуы; б) ноосфералық дамудың экологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз ету; в) аз қалдықты және қалдықсыз өндірістің биотехнологиясын тұйық циклмен кеңінен дамыту; г) энергетиктер негізін салған органикалық отынды өртеуде, баламалық энергетикте энергия қайнарлары қолданылады; ғ) өнегелі кодекстің - экология талаптарының өңдеу міндетін сақтауы.
1. Ресурстарды тиімді пайдалану көрсеткішін 2012 жылға қарай 37%-ға, 2018 жылға қарай 43%-ға және 2024 жылға қарай 53%-ға дейін арттыру 2. 1000 адамға шаққанда халық өмірінің орташа ұзақтығын 2012 жылға қарай 68 жасқа, 2018 жылға қарай 70 жасқа, 2024 жылға қарай 73 жасқа дейін ұлғайту 3. Экологиялық тұрақтылық индексін 2012 жылға қарай 10 %-ға, 2018 жылға қарай 15 %-ға, 2024 жылға қарай 25 %-ға дейін өсіру 4. Ішкі және сыртқы саясаттың табыспен іске асырылуын қамтамасыз ету
Тұрақты дамуға өту төрт кезеңге бөлінеді: дайындық кезеңі, бірінші, екінші және үшінші кезең. Дайындық кезеңі (2007 - 2009 жылдар) – Тұрақты даму принциптерін қоғамдық және саяси іс әрекеттердің барлық салаларына ендіру, экономиканы әртараптандыру, технологиялық алға жылжуды жүзеге асыруға қажетті жағдайларды жасау. Бірінші кезең (2010 - 2012 жылдар) – ҚР ның әлемдегі бәсекеге қабілетті елу елдің қатарына кіруді қамтамасыз етуге негізделген.
Екінші кезең (2013 - 2018 жылдар) – өмір сүру сапасы деңгейі бойынша әлемдік дамудағы көшбасшылар арасындағы еліміздің жағдайын нығайту, табиғи ресурстарды орынсыз пайдалану салдарынан болатын шығындарды айтарлықтай қысқарту, елдің экологиялық тұрақтылығының жоғары деңгейін қамтамасыз ету. Үшінші кезең (2019 - 2024 жылдар) – тұрақты дамудың қабылданған халықаралық өлшемдеріне қол жеткізу.
Қазақстан Республикасында Тұрақты дамуға көшудің негізгі принциптері мыналар болып табылады: • бүкіл қоғамды тұрақты дамуға қол жеткізу үрдісіне тарту; • Тұрақты даму үшін саяси негіз жасау; • ведомствоаралық ықпалдасу, мемлекетті басқаруға деген жүйелі көзқарас, дамудың негізгі көрсеткіштерін болжамдау, жоспарлау және реттеу тиімділігін арттыру; • ел экономикасына жоғары технологияларды белсенді енгізу нәтижесіндегі экономикалық прогресс, ресурстарды пайдалану тиімділігін арттыру; • ғылым мен білім берудің бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ету; • салауатты қоғам үлгісін енгізу негізінде халықтың денсаулық жағдайын, демографиялық жағдайды жақсарту; • қоғамның аса маңызды ноосфералық қызметі ретінде қоршаған ортаны қорғау қызметін жетілдіру; • трансөңірлік экожүйелік көзқарас негізіндегі аумақтық даму.
Тұрақты дамуға көшудің басымдықтары мыналар: • өндіріс пен тұтынудың тұрақты үлгілерін енгізу; • жаңа және экологиялық қауіпсіз технологияларды пайдалану; • тұрақты көлік жүйелерін дамыту; • энергетикалық тиімділік және энергия жинақтау; • Тұрақты дамудың өңірлік мәселелері; • халықтың әлеуметтік қауіпсіздігінің деңгейін арттыру; • экологиялық және гендерлік аспектілерді ескере отырып, кедейшілікке қарсы күрес; • Тұрақты даму үшін ғылым мен білім беруді одан әрі дамыту; • тарихи және мәдени мұраны сақтау; • халықтың денсаулығына төнетін экологиялық қауіп-қатердің алдыналу және азайту; • шөлейттенуге қарсы күрес; • биологиялық әралуандықты сақтау; • эмиссияларды, оның ішінде қызған газдар мен озон қабатын бұзатын заттарды азайту; • сапалы ауыз суға қолжетімділік; • трансшекаралық экологиялық проблемаларды шешу; • радиациялық және биохимиялық қауіпсіздік.
Қазақстанның келешегі кемел
Пайдаланылған әдебиеттер 1)Асқарова Ұ. Б. «Экология және қоршаған ортаны қорғау» 2)Бейсенова Ә. С. «Экология» 3)Кенесариев Ү. И. , Жақашов Н. Ж. «Экология және халық денсаулығы» 4)2006 ж «ҚР тұрақты дамуға өту концепциясы»
А Ғ З Ы Ң Ы !!! Р Т А Е Л Р М А Х З А А Р Н
Скачать презентацию ҚР тұрақты даму аспектілері ҚР экологиялық проблемалары мен
Экология - СРС.pptx