Қазақстан Республикасының білім және ғылым министірлігі Алматы технологиялық университеті ПРЕЗЕНТАЦИЯ ТАҚЫРЫБЫ: «ИНВЕСТИТЦИЯЛЫҚ ЖОБАЛАРДЫҢ ТИІМДІЛІГІ» АЛМАТЫ 2013
Инвестициялық жоба - халықаралық тәжірибеде кәсіпорынның даму жоспары бизнесжоспар ретінде көрсетіледі, ол негізінен кәсіпорынның даму жоспарының құрамдастырылған сипаты болып табылады. Жоба инвестицияны тартумен байланысты болса, онда ол «инвестициялық жоба» деп аталады. Әдетте кәсіпорынның кез келген жобасы, қалай болса да, инвестицияның тартуымен байланысты болады. Жалпы түсінігі бойынша жоба – бұл белгілі бір мақсатқа жетелейтін кәсіпорынның іскерлігін өзгерту жайлы арнайы ұсыныс.
Болашақ инвестициялық жобаның бизнес идеясы тұжырымдалғаннан кейін, кәсіпорын сол бизнес идеясын іске асыра ала ма деген сұрақ туады. Бұл сұраққа жауап беру үшін кәсіпорынның тиісті экономикалық саласының жағдайы мен сала шеңберіндегі кәсіпорынның салыстырмалы жағдайын талдау керек. Талдаудың осы түрі инвестициялық жобаны әзірлеу мен оны талдаудың алдан ала кезеңінің мазмұнын құрайды. Батыстық жобаларды талдау тәжірибесінде әдетте төмендегі критерийларді қолданады: -саланың пісіп – жетілуі; -кәсіпорынның бәсекеге жарамдылығы. Жобаны талдаудың алдан ала кезеңінің соңғы нәтижесі көрсетілген критерийлер бойынша нақты бір кәсіпорынның жағдайын белгілеу болып табылады
Инвестициялық жобаның тиімділігі – инвестициялық жоба нәтижесінің жобаға қатысушылардың мақсаттары мен қызығушылықтарына сәйкес келуін сипаттайтын категория. Инвестициялық жобаның жалпы тиімділігі жобаның потенциалды инвесторлар үшін тартымдылығын дәлелдеу мен қаржыландыру көздерін іздестіру мақсатымен есептеледі. Ол келесілерді қамтиды: – жобаның қоғамдық (әлеуметтік-экономикалық) тиімділігі; – жобаның коммерциялық (қаржылық) тиімділігі.
Жобаның қоғамдық тиімділігінің көрсеткіштері инвестициялық жобаны жүзеге асырудың жалпы қоғам үшін әлеуметтікэкономикалық салдарын сипаттайды (жұмыссыздық деңгейі, инфрақұрылым объектілері, экология т. б. мәселелердің шешімі). Жобаның коммерциялық тиімділігінің көрсеткіштері инвестор және кәсіпорын үшін пайда көзі болып табылады.
Экономикалық әдебиеттер мен тәжірибеде инвестициялық жобалардың тиімділігін толық анықтылық жағдайында бағалаудың келесідей әдістері бар: 1) Дисконттауға негізделген әдіс 2) Дисконттауды қолданбайтын әдіс Инвестициялық жобалардың Дисконттауға негізделген әдістің тиімділігін бағалаудың дисконттауға мәні – болашақтағы ақша негізделмеген көрсеткіштері де ағымдарын дисконттау жолымен белгілі бір уақыт кезеңіндегі құнға дисконттауға негізделген көрсеткіштер секілді есептеледі, тек келтіріп, одан кейін ақша ағымы бұл жағдайда ақша ағымдарының мен инвестициялық шығындарды дисконтталмаған құндары өзара салыстыруда салыстырылады
Инвестициялық жобалардың тиімділігін бағалау әдістері Қазіргі экономикасының дамуы отандық және шет елдік инвестициялардың тартылумен тығыз байланысты болып келеді. Инвестицияларды әр түрлі қаржы құралдарын шығара отырып тарту бүгінгі күні кең көлемде қолға алынды. Оған елдегі қолайлы инвестициялық климат өз әсерін тигізу керек. Инвестиция негізінен екі бағытта тартылады: бірінші бағыт несие алу арқылы, ал екінші бағыт бағалы қағаздар шығарып сату арқылы. Инвестициялық жобаларды дайындай отырып ссудалық қаражаттарды биснеске тарту. Инвестициялық жобалар негізінде несие алу барысында кепіл мүлікті талап етілмейді. Инвестициялық құралдардың арасындағы жобалар арқылы несие алу экономиканың нағыз секторларын дамытуда болашақта негізгі құрал болатыны сөзсіз.
Инвестициялау алдындағы кезеңде, ең алдымен, жобаны талдайды, есептейді, кейін оның тиімділігін бағалайды. Осы мақсатта жобалық шешімдерді негіздеу және дайындау үшін әдістемелік тәсілдер жиынтығы, яғни, инвестициялық жобаларды талдауды қолданады. Жобалық талдаудың мақсаты – іске асырылатын жобаның нәтижелерін анықтау. Жобаның нәтижелігі жобадан түсетін табыстар мен жобаға жұмсалатын ресурстардың арасындағы айырмамен сипатталады.
Жобаның соңғы бағасы бірнеше жылдар аралығында белгіленеді. Бұл техникалық шешімнің дұрыстығын, жергілікті әлеуметтік, экономикалық және саяси жағдайлардың ескерілуін, шығынның дәл есептелуін, яғни, жобаның тиімділік көрсеткіштерінің тура екендігін дәлелдеуге мүмкіндік береді. Қаржыландыру үшін инвестициялық жобалардың тиімділігіне баға беру жөніндегі әдістемелік ұсыныстар халықаралық тәжірибеде кеңінен қолданалатын қағидалар мен әдістерге негізделген. Коммерциялық тиімділікті есептеуге капиталдан түсетін пайда деңгейіне деген әр инвестордың жеке көзқарасы негізінде дисконт нормасын ешқандай қосымша дәлелдемелерге суйенбей-ақ қабылдауға болады. Алайда, дисконт нормасының мөлшерін анықтаудың тәртібі қаржылындыру үшін инвестициялық жобаларды объективті түрде таңдауға мүмкіндік береді. Инвестициялық жобалның тиімділерін талдай отырып таңдап алу инвестицияның қайтарамдылығын қамтамасыз етудің факторы болып табылады.
Қорытынды Жобаның көптүрлігіне қарамастан, оларды талдау әдетте кейбір жалпы сызбаға сәйкес келеді. Стратегиялық инвестордың көзқарасы бойынша, дұрыс жоба тәуекелді талдаумен аяқталуы керек. Шындығында да жоба бастапқы қалпымен қабылданбауы қажет. Сонымен қатар жобаның түрі, мысалы, оның техникалық орындалмауы жағынан өзгеруі мүмкін және жаңартылған жобаны талдау басынан басталуы керек.
НАЗАЛАРЫҢЫЗҒА РАХМЕТ
Скачать презентацию Қазақстан Республикасының білім және ғылым министірлігі Алматы технологиялық
Абсаттарова Н. Эк-11-1 презентатция.pptx