Қаржы және оның функциялары СЛАМБЕК ДАНА ҚАРЖЫ 12, 702
ЖОСПАРЫ : Кіріспе I Негізгі бөлім 1 Қаржы ұғымы және оның мәні мен қажеттігі 2 Қаржының функциялары және ролі Қорытынды Пайдаланған әдебиет
КІРІСПЕ Қаржы туралы ғылым оқу курсы ретіндегі «Қаржының» теориялық базасы болып табылатын экономикалық теорияның негіздеріне сүйенеді. Ол тауар ақша қатынастары, қаржы ресурстарының басты көзі болып табылатын ұлттық табыс туралы және мемлекеттің табиғаты мен функциялары туралы ілімге негізделеді. Негізінен теориялық курс болып табылатын және экономикалық пәндер жүйесінде басты орындардың бірін алатын «Қаржы» курсында қоғамның өндірістік қатынастарының ерекшеліктері, шаруашылық және әлеуметтік ғылымдар құрамдастарының аса маңыздыларының бірі қаржы туралы ғылым зерделенеді.
I НЕГІЗГІ БӨЛІМ 1 ҚАРЖЫ ҰҒЫМЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ МӘНІ МЕН ҚАЖЕТТІГІ Қаржы(фр. finance, лат. finantia— аяқтау, төлем туралы бұйрық; қолма-қол ақша, табыс) — мемлекеттің аймақтардың, шаруашылық жүргізуші субъектілердің, заңи және жеке тұлғалардың ақшалай қаражатының құралуы, бөлінуі, қайта бөлінуі, пайдаланылуы үдерісін сипаттайтын іргелі, қорытындылаушы экономикалық санат (категория), осы үдеріс барысында туындайтын ақша қатынасы; ақшалай қаражаттың қозғалысына байланысты мемлекет, кәсіпорындар мен ұйымдар, салалар, аймақтар, жекелеген азаматтар арасында пайда болатын экономикалық қатынастардың жиынтығы.
I НЕГІЗГІ БӨЛІМ 1 ҚАРЖЫ ҰҒЫМЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ МӘНІ МЕН ҚАЖЕТТІГІ Қаржы — ақша қатынастарының жиынтығы, олардың ажырағысыз бөлігі, ол єрқашан экономикалық жүйе шеңберіндегі қоғамдық ұдайы өндірістің түрлі субъектілері арасындағы бүкіл ақша қатынастарын емес, тек айырықша ақша қатынастарын білдіреді, сондықтан оның рөлі мен маңызы экономикалық қатынастарда ақша қатынастарының қандай орын алатындығына байланысты. Қаржының ақшадан мазмұны жағынан да, функциялары жағынан да айырмашылығы бар. Ақша—бұл ең алдымен ассоциацияландырылған өндірушілердің еңбек шығындары өлшенетін жалпыға ортақ балама, ал қаржы — жалпы ішкі өнім мен ұлттық табысты бөлудің және қайта бөлудің экономикалық тетігі, ақша қорларын жасау мен пайдалануға бақылау жасаудың құралы. Ол өндіруге, бөлуге және тұтынуға ықпал жасайды және объективті сипатта болады.
I НЕГІЗГІ БӨЛІМ 1 ҚАРЖЫ ҰҒЫМЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ МӘНІ МЕН ҚАЖЕТТІГІ Қаржының қажеттігі объективті мәнжайдан — тауар-ақша қатынастарының болуынан және қоғамдық дамудың қажеттіліктерінен туындайды. Қаржының басты арналымы — табыстар мен ақшалай қорларды жасау арқылы мемлекет пен шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржы ресурстарына деген қажеттіліктерін қанағаттандырып отыру және бұл ресурстардың жүмсалуына бақылау жасау. Қоғамдық қажеттіліктердің дамуы шаруашылық жүргізуші субъектілердің қарамағында жасалатын ақша (қаржы) ресурстарының құрамы мен құрылымының өзгеруіне жеткізеді.
I НЕГІЗГІ БӨЛІМ 2 ҚАРЖЫНЫҢ ФУНКЦИЯЛАРЫ ЖӘНЕ РОЛІ Қаржының мәні іс-әрекет ететін механизмі және ролі оның функцияларынан айқын кµрінеді. Қаржының мәнін толық ашу оның ұғымы мен қажеттігін ғана емес, сонымен бірге қаржының қоғамдық арналымын, яғни оның функцияларын анықтауды да талап етеді. Қазіргі уақытта қаржының екі функциясы орындалады: бөлу және бақылау.
I НЕГІЗГІ БӨЛІМ 2 ҚАРЖЫНЫҢ ФУНКЦИЯЛАРЫ ЖӘНЕ РОЛІ Бөлу функциясы қаржы құралдарын қоғамдық жалпы өнім мен оның аса маңызды бµлігі — ұлттық табысты, сондай-ақ ұлттық байлықтың бір бµлігін (мысалы, айналым қаражаттарын, мемлекеттік мүлікті сату операцияларын шығарып тастағанда) бөлу және қайта бөлу процесінде пайдаланған кезде кµрінеді.
I НЕГІЗГІ БӨЛІМ 2 ҚАРЖЫНЫҢ ФУНКЦИЯЛАРЫ ЖӘНЕ РОЛІ Алѓашқы бөлу кезінде жиынтық қоғамдық µнімнің жалпы кµлемінен орнын толтыру (өтеу) қоры шығарып тасталады және жаңадан жасалған құн — ұлттық табысты бөлудің нєтижесінде мемлекеттің, өндірістік сфераның және халықтың алғашқы табыстары қалыптасады, олар бөлудің және қайта бөлудің күрделі процестеріне ұшырайды, бұл процестерде маңызды рөлді қаржы атқарады Қайта бөлу салалық, аумақтық тұрғыдағы шаруашылық жүргізуші субъектілер бойынша қоғамдық өнімді мүшелеудің сан алуан процесін қамтиды. ¦лттық табыс қорлану қоры мен тұтыну қорына ие болады. Бірінші жағдайда қаражаттар өндірісті кеңейту үшін немесе материалдық сфера капиталынан, єлеуметтік инфрақұрылымның өндірістік емес қорларынан болатын өндірістік қорлардың (капиталдың) өсімі үшін, резервтер мен сақтық қорларын жасау үшін пайдаланылады.
I НЕГІЗГІ БӨЛІМ 2 ҚАРЖЫНЫҢ ФУНКЦИЯЛАРЫ ЖӘНЕ РОЛІ Қаржы көмегімен ұлттық табысты бөлу және қайта бөлу екі әдіспен жүзеге асырылады: қаржылық - бюджеттік әдіс. Ол бюджетке табыстарды алғанда және бюджеттен қаражаттарды қайтарусыз тәртіппен бергенде қолданылады; несиелік - банктік әдіс. Ол уақытша бос қаржы ресурстарын ж±мылдыруды және қайтарымдылық негізде кредиттер беруді білдіреді.
I НЕГІЗГІ БӨЛІМ 2 ҚАРЖЫНЫҢ ФУНКЦИЯЛАРЫ ЖӘНЕ РОЛІ Бақылау функциясы қаржылық бақылауда жалпы ішкі өнімді тиісті қорларға бөлуге және оларды мақсатты арналым бойынша жұмсауға бақылау жасауда көрінеді. Қаржының бақылау функциясын жүзеге асырудың нысаны қаржылық кµрсеткіштерді білдіретін қаржы аппараты болып та былады. Қаржының бақылау функциясы қаржы органдарының сан қырлы қызметі арқылы жүзеге асырылады. Қаржы жүйесі мен салық службасы қызметкерлері қаржылық бақылауды қаржыны жоспарлау процесінде, бюджет жүйесінің кіріс және шығыс бµлігінің атқарылуы кезінде жүзеге асырады.
I НЕГІЗГІ БӨЛІМ 2 ҚАРЖЫНЫҢ ФУНКЦИЯЛАРЫ ЖӘНЕ РОЛІ Қазіргі кезде қаржылық бақылаудың мынадай түрлерін ажыратады: қаржылық-шаруашылық бақылау. Оны фирмалардың, кәсіпорындардың, бірлестіктердің, министрліктер мен ведомствалардың қаржы органдары ақша қорларын бµлу жолымен жүргізеді. қаржылық-бюджеттік бақылау. Ол кєсіпорындар табысының (пайдасының) бір бөлігін мемлекеттік бюджетке алу арқылы, сондай ақ кәсіпорындар мен құрылыстарды қаржыландыру арқылы жүзеге асырылады. кредиттік-банктік бақылау. Ол фирмалар мен кәсіпорындарды несиелеу арқылы жүргізіледі.
ҚОРЫТЫНДЫ: Қорытындылай келсек , қаржы(фр. finance, лат. finantia— аяқтау, төлем туралы бұйрық; қолма-қол ақша, табыс) ақша қатынастарының жиынтығы. Қаржының екі функциясы орындалады: бөлу және бақылау. Бөлу функциясы қаржы құралдарын қоғамдық жалпы өнім мен оның аса маңызды бөлігі — ұлттық табысты, сондай-ақ ұлттық байлықтың бір бөлігін бөлу және қайта бөлу процесінде пайдаланған кезде көрінеді. Ол алғашқы бөлу және қайта бөлуге бөлінеді. Бақылау функциясы қаржылық бақылауда жалпы ішкі µнімді тиісті қорларға бµлуге және оларды мақсатты арналым бойынша жұмсауға бақылау жасауда кµрінеді. Қазіргі кезде қаржылық бақылаудың мынадай түрлерін ажыратады: қаржылық-шаруашылық бақылау. Оны фирмалардың, кәсіпорындардың, бірлестіктердің, министрліктер мен ведомствалардың қаржы органдары ақша қорларын бµлу жолымен жүргізеді. қаржылық-бюджеттік бақылау. Ол кєсіпорындар табысының (пайдасының) бір бөлігін мемлекеттік бюджетке алу арқылы, сондай ақ кәсіпорындар мен құрылыстарды қаржыландыру арқылы жүзеге асырылады. кредиттік-банктік бақылау. Ол фирмалар мен кәсіпорындарды несиелеу арқылы жүргізіледі.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТ 1 Қаржы-экономика сөздігі. - Алматы: ҚР Білім жэне ғылым ми- нистрлігінің Экономика институты, "Зияткер" ЖШС, 2007. ISBN 978 -601 -215 -003 -2 2 Орысша-қазакша заңдық түсіндірме сөздік-анық тамалық. - Алматы: Жеті жарғы, 2008. ISBN 9965 -11 -274 -6 3 http: //kk. convdocs. org/docs/index-13253. html 4 http: //1 referat. kz/ekonomika-karzhy-buxgalterlik-is-banktik-issalyk/qarzhynyn-mani-funkciyasy-zhane-roli. html 5 http: //malimetter. kz/karzhy-ugymy-onyn-mani-zhane-kazhettigi/
НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА РАХМЕТ !!!
Скачать презентацию Қаржы және оның функциялары СЛАМБЕК ДАНА ҚАРЖЫ 12
СЛАМБЕК Дана каржы нарыгы презентация.pptx