Қарағанды мемлекеттік медицина университеті Клиникаға кіріспе кафедрасы Гипертоникалық криз кезінде мейірбике ісінің алгоритмі Қарағанды 2014 жыл
Мазмұны: Гипертоникалық криз түсінігі. Жіктелуі. Клиникалық көрінісі. Гипертоникалық криз кезінде мейірбике ісінің алгоритмі. Науқастың жағдайын бақылау.
Гипертоникалық криз түсінігі. Гипертониялық ауру (артериалық гипертония) 140 мм. с. б. (сынап бағанасы) және одан жоғары систолалық артериялық қысыммен /немесе 90 мм. с. б. және одан жоғары диастолалық артериялық қан қысымының тұрақты көтерілуі. Гипертоникалық криз — бұл вегетативті бұзылыстардың нәтижесінде ми мен жүрек-қан тамырында патологиялық өзгерістер болатын артериялық қысымның кенеттен көтерілуі.
ҚҚ жіктемесі: ДДҰ/АГХҰ 1999 ж. Оңтайлы (оптималды)ҚҚ < 120 / 80 мм. сынап бағанасы. Қалыпты ҚҚ <130 / 85 мм. сынап бағанасы. Жоғары қалыпты ҚҚ немес гипертонияалды 130 - 139 / 85 -89 мм. сынап бағанасы. 1 -дәреже 140 -159 / 90 -99 2 -дәреже 160 -179/100 -109 3 -дәреже 180 /110 Оқшауланған систолалық гипертензия 140/ <90 сын. бағ. мм
Криздік жағдайды әдетте мыналар туындатады: психоэмоционалдық артық жүктеме; ауа райының өзгеруі; кофені, алкогольдік ішімдіктерді көп ішу; гормондық бұзылыстар; гипотензивті препараттарды ішуді өз еркімен тоқтату; мидың (инсульт), жүректің (инфаркт немесе стенокардия ұстамасы), бүйректің ауыруы.
I тип (асқынған) Жіктелуі (Жиффер 1999 жыл) Гиперкинетикалық, Нейровегетативті түрде Гипокинетикалық, II тип асқынбаған) су-тұз түрі, тырыспалы (гипертоникалық энцефалопатия)
Асқынған криз-өмірге қауіпті асқынулармен қосарлануынан бірінші минуттан шұғыл көмекті көрсету керек. Жедел жүрек жетіспеушілігі(миокард инфарктісі, үдемелі стенокардия) Жедел сол жақ қарынша жетіспеушілігі (жүрек астмасы, өкпе ісінуі) Инсульт, транзиторлық ишемия, тромбоз Фиохромацитома Аорта аневризмасының жедел ажырауы Бүйрек жетіспеушілігі Жүкті әйелдердің эклампсия, преэклампсиясы Бас мия жарақаты немесе субарахноидалды қанқұйылумен ассоцирленген АГ Перифериялық орталық зақымы
Асқынбаған криз-аз симптомды, нысана мүшелерінің жедел зақымдалмайды, артериалды қысымды бірнеше сағат ішінде түсіруді қажет етеді. Асқынусыз систолалық қан қысым жоғарлауы Асқынусыз диастолалық қан қысым жоғарлауы Операциядан алдын және кейінгі гипертензия Жүйелік склеродермия кезіндегі криз Дәрімен индуцирленген гипертония Жедел гломерулонефрит I топқа жатпаған криз
Сипаттамасы Көріністері Асқынған (I тип) Асқынбаған (II тип) АГ кезеңі Ерте Кеш Басталуы Жедел Баяу Ұзақтығы Қысқауақыттық (3 -4 сағаттан көп емес) Ұзақ (4 -5 күнге дейін) АҚ Көбіне САҚ , пульстік қысым Көбіне ДАҚ , пульстік қысым төмендеуі ЖЖЖ Тахикардия жоқ Механизмі Кардиальды Тамырлық
Асқынған гипертоникалық криздегі клиникалық көрінісі. Бастағы ауырлық Ұйқылы болу Беттің қызғылт түсі Естудің бұзылысы(құлақтың шуылдауы) Көрудің бұзылысы Жүрек аймағында ауырсыну Бас айналуы Ентігу Естің жоғалуы мен көз алдының тұмандануымен жүретін бас тың қатты ауыруы Құсу мен жүрек айнуы Қорқыныш жағдайы Аяқ-қол әлсіздігі Тіл мен еріннің жансыздануы
Асқынбаған криздің клиникалық көрінісі: Бастың пульстік ауыруы Артериалды қысым жоғарлауы Бас айналуы Көру бұзылысы Жүрек айнуы Қорқыныш сезімі Қозу Дене ыстығының мұздау мен дірілмен алмасуы Ауа жетіспеушілігі мен ентігу Жүрек аймағында ауырсыну Пульстің жиілеуі Бет, қол, мойында қызыл дақтар Зәр бөлудің төмендеуі
Гипертоникалық криз кезінде мейірбике ісінің алгоритмі. Дәрігерді дереу шақырту; 2) Қан қысымын өлшеу; 3) Бас жағы көтеріңкі, көлденең қалыпты қамтамасыз ету; 4) Физикалық және психикалық тыныштықты қамтамасыз ету; 5) Таза ауа жіберу; 6) Желкеге және балтырға қыша қою; 7) Маңдайға суық компресс қою; 8) Қолдарға жылы ванна, аяқтарға жылытқыш қою; 9) Гипертензияға қарсы дәрігер нұсқаған дәрі-дәрмектері енгізу. 10) Емделушінің жағдайын әр 30 минут сайын АҚ қалпына келгенге дейін бақылау : Жедел көмекке қарай науқастың қабылдап жүрген дәрісін беру, мысалы каптоприл(25 -50 мг), клофелин (0, 15 мг)тіл астына, эналаприл(10 мг), нифедипин, коринфар, 1)
Науқастың жағдайын бақылау - пациенттің сана деңгейін (есінің бар-жоғын) бағалау; - пациенттің өмірлік маңызды өлшемдерін ұдайы қадағалау(қан қысымын (ҚҚ), жүрек соғысының жиілігін (ЖСЖ) және тыныс жиілігін (ТЖ) анықтау) ; - жүрекке күш түсу белгілерін бақылау (ентігу, мойын көк тамырларының білеуленуі). - ауру адам ішкен және сыртқа шығарған сұйық көлемін бақылау. - бүйрек жұмысын білу үшін зәр талдауын алуды қамтамасыз ету. - пациенттен көз қарауытуы бар-жоғын сұрау. - тыныштық сақтау, палатадағы жарықтың өте ашық болмауын, сәл қараңғылауды қадағалау.
Қорытынды: Гипертоникалық криз кезінде науқасқа алғашқы көмекті дер кезінде көрсетілуі керек.
Қолданылған әдебиеттер: 1. Санов С. «Науқас адамдарды жалпы күту» . Қарағанды, 2013 2. Е. Ә. Момынов, Г. Т. Тойшиева, Г. А. Ешова. «Мейірбике ісінің негіздері» . Шымкент, 2006 3. Ғаламтор: www. google. ru 4. Ғаламтор: www. medlife. kz
Назарларыңызға рахмет!
Скачать презентацию Қарағанды мемлекеттік медицина университеті Клиникаға кіріспе кафедрасы Гипертоникалық
srs_gipertonikaly_1179_kriz.pptx