Қарағанды мемлекеттік медицина университеті Гистология каферасы Тақырыбы: ”Цитология. Жасушалардың зақымдаушы әсерге жауабы. Жасушалардың қартаюы мен өлуі. ” Орындаған: Бахитов Мереке 220 -топ ЖМФ Қарағанды 2012 ж
Жоспар: Цитология Жасушаның ашылу тарихы Жасуша органеллалары Жасушаның зат алмасуы Жасушалардың қартаюы мен өлуі
Цитология-жасушаның қүрылысын, қызметін зерттейді. Барлық тірі ағзалардың функционалды бірлігін және структурасында зерттейді. Барлық күрделі көп жасушалы ағзаларда анықталғандай өмірдің пайда болуы координированды активтілін құрайтын осы жасушаға байланысты. Цитология міндеті-анықтау, тірі жасушаның қалай орналасқанын және қалай өз міндетін қалыпты жағдайда атқаратынын. Патомарфология-бұлда жасушаларды зерттеумен айналсады, бірақ бұл жасушаның өзгеруін, адам ауырғанда жасушалардың өзгерістерін және өлгеннен кейін. Осыған қарамастан бұрыннан жиналған азғана мағұлматтар дамуына және жасушаларда және өсімдіктерде орналасуна қарай тек қана 1839 жылы ғана бұл мағұлматтарды жинақтап жасуша туралы анықтама және қазіргі заманғы цитология дами бастады.
Жасуша-бұл ағзадағы ең кіші бірлік. Жасуша теориясында, барлық ағзалар бір немесе көп жасушалы болып бөлінеді Жинақталуының бірінші бөлімі және жасушаның дамуы туралы көз қарастар. 1. Жасуша туралы пікірдің пайда болуы. 2. Жасуша анықтамасының пайда болуы. 3. Жасуша анықтамасының дамуы. . 1665 ж-Р. Гук ең бірінші болып прокидің кесіндісін микроскоп арқылы көрген және «жасуша» терминін енгізген. 1680 ж-А. Левенгук бір жасушалы ағзаны ашқан. 1838 ж. Т. Шванн, И. Шлейден жасуша туралы білімді және бүкіл анықтамалардың барлығын жинақтап біріктіріп, өсімдіктер мен жануар ағзалары жасушадан тұратынын , құрылысы жағына ұқсас екеннін анықтаған. 1858 ж-Р. Вирхов сенімді болды, әрбір жаңа жасуша тек қана басқа жасушаның бөлінуінен пайда болады деді. 1858 ж-К. Бэр анықтады, яғни бүкіл ағза өзінің дамуын бір жасушадан бастайды деді.
Жасуша теориясының маңызды жақтары. 1. Жасуша-белгілі құрылымының бірлігі және бүкіл тірі ағзалардың дамуы. 2. Барлық жасушалар бір немесе көп жасушалы ағзалардың ұқсастықтарынан. өмір сүру және зат алмасуы. 3. Жасуша екіге бөліну арқылы көбейеді. 4. Көпжасушалы ағзада жасушаның атқаратын қызметі. 5. Ағзалар жасушадан тұрады. Осы жоғарыда аталған анықтамаларға сүйене отырып мен өсімдік пен жануар жасушасын салыстырдым. 1. Екі құрылым жүйесіндеде-цитоплазма және ядро бар. 2. Зат алмасуы мен энергия алмасуы ұқсас. 3. Тұқым қуалайтын ақпараттың болуы. 4. Универсалды мембраналарының құрылысы. 5. Химиялық қосылыстары жағынан. 6. Жасушаларының бөліну процесі ұқсас.
Жануар және өсімдік жасушасының ұқсастығы.
Адам және жануар жасушасының ұқсастығы. Г. Валентинаның кестесі бойынша.
Жасуша органеллалары Мембраналы 1. Митохондрия 2. Эндоплазмалық торлар 3. Гольджи комплексі 4. Лизосомалар 5. Периоксисомалар Мембранасыз 1. Рибосомолар 2. Микротүтікшелер 3. Жасуша орталығы Арнайы 1. Кірпікшелер 2. Жіпшелер 3. Тонофибриллалар 4. Миофибриллалар 5. Нейрофибриллалар
Жасуша өлімі Цитокендер мен бактериялды өнімдері жасушаның генетикалық ақпаратына тікелей және жанама әсері медиаторлардың тізбектеле бөліну реакциясына ғана емес ұлпалық гипоксия тудырады. Жасуша анаэробтарының медиаторларының өтуі жасушалардың бағдарламаларының өнімінің процесін бастайды”апоптоз”. Жасушаның осындай ыдырау әртүрлі гендердің активатциясын тудырады. Олар жасуша энзимдерінің экспресиясына жауапты. Полимерлі каспазалар бұл ДНҚ прагментірі көрінеді және митохондриялардың қызметін бұзады және жасушаның энергетикалық кризисі пайда болады. Жасушалар өледі. Апоптоз бен некроздың айырмашылығы қабынуға қарсы медиаторлар өнімі түзіледі.
Жасушаның өлуі: цитологиялық сурет. Цитологиялық
Жасушаны зақымдаушы факторлар Жасушаны закымдаитын факторлардын ози 2 болинеди. 1. эндогенди 2. экзогенди Олардын ози болинеди. Экзогенди. 1. механикалык(урылу, кысылу) 2. физикалык(ультра кулгин саулелери, температура т. б. коптеген саулелер) 3. химиялык (кышкылдар, силтилер, куидиргиш заттар жане т. б. заттар ) 4. биологиялык(вирустар, антиденелер, саныраукулактар, бактериялар). Эндогенди факторлар: 1. гармондар 2. зат алмасуынын бузылуы 3. иммунотоксиндердин асери
Қолданылған әдебиеттер. 1. Готтдалк Г. Метаболизм бактерий. – М. : Мир. 1992. 2. Монгаев М. С. , Складнев А. А. , Котов В. Б. Общая технология микробиологических производств. – М. - Легкая и пищевая промышленность. – 1982. і 3. Безродов А. М. Биохимические основы микробиологического синтеза. - М. - Легкая и пищевая промышленность. – 2001. 4. Стонт Г. , Калиндор Р. Молекулярная генетика. – М. : Мир. -1991.
Назар аударғандарыңызға рахмет
Скачать презентацию Қарағанды мемлекеттік медицина университеті Гистология каферасы Тақырыбы Цитология
Бахитов Мереке 220.ppt