Қарағанды Мемлекеттік Медицина Университеті Анатомия кафедрасы СӨЖ

Қарағанды Мемлекеттік Медицина Университеті Анатомия кафедрасы СӨЖ Тақырыбы: Орындаған: Мусин А. К. 2 -009 топ ЖМФ Қабылдаған: Шапатова Г. Б. Қарағанды 2014 ж.

Жоспар: vІ. Кіріспе vІІ. Негізгі бөлім v. Лимбикалық жүйе v. Торлы құрылым vІІІ. Қорытынды v. IV. Пайдаланған әдебиеттер

q. Лимбикалық жүйе - сезім, қозу және еске байланысты сезімталдыққа қатысатын адамның ми құрылымы. Лимбикалық жүйе көптеген ми қыртыстары мен мидың астыңғы қабаты сияқты құрылымнан тұрады. Лимбикалық жүйе эндокрин жүйесіне әсер ету арқылы жұмыс істейді. Әдетте, лимбикалық жүйе мидың рахат орталығы деп аталатын ми ядросының құрылымымен өзара байланысты. q. Алғаш бұл терминді ғылымға 1952 ж. Паул Мак. Лин енгізген болатын. Лимбикалық жүйе

Лимбикалық жүйеге кіретіндер ØИіс сезу буылтығы (Bulbus olfactorius) ØИіс сезу жолы (Tractus olfactorius) ØИіс сезу үшбұрышы (trigonum olfactorium) ØАлдыңғы тесіктелген зат (Substantia perforata anterior) ØБелдік қатпар (Gyrus Cinguli) ØПарагиппокамптық қатпар(Gyrus parahippocampalis) ØТістік қатпар (Gyrus dentatus) ØГиппокамп (Hippocampus) ØМиндаль тәрізді дене (Corpus amygdaloideum) ØГипоталамус (Hypothalamus) ØЕмізік тәрізді дене (Corpus Mamillare)

Лимбикалық жүйенің схемалық суреті және арасындағы байланыстар (нұсқағыш және пунктир сызықтармен): 1 -иіс сезу эпителиясының торлары; 2 -иіс сезу баданы; 3 -иіс сезу сабауы; 4 -алдыңғы жік; 5 -сүйелді дене; 6 -ми қатпары; 7 -таламустың алдыңғы ядролары; 8 -соңғы жол; 9 -ми дөңесі; 10 -ми сызығы; 11 -хабенулярлы кешеннің ядролары; 12 -аяқша аралық ядро; 13 – емізік тәрізді ядро; 14 – миндаль тәрізді облыс

Ø Мидың лимбикалық жүйесінде Пейпс және Наут шеңберлері болады. Пейпс шеңберінің маңызды бөлімі – гиппокамп болып табылады. Соның арқасында ақпараттардың сақталынуы жүреді. Ал Наут шеңбері гипоталамус арқылы, яғни ағзалардың гормональді активтілігі психика арқылы жүреді. Ø Наут шеңбері көлемі жағынан кішілеу болғанымен, бірақ функциональдық мағынасы едәуір үлкен болып табылады.

Пейпс шеңбері Белдік катпар Гиппокамп Гипоталамус 1 -амигдолидті аймақ; 2 -иіс сезу системасы; 3 -аралық кеңістік; 4 -жиынтық; 5 -белдік қатпар; 6 -гиппокамп; 7 -таламустың алдыңғы ядросы; 8 -гипоталамус; 9 -энторинальды аймақ Алдыңғы таламус

Наут шеңбері Маңдай бөлімі Нерв импульсі Гипоталамус Ортаңғы ми Бадамша без Экстрапирамидальдық жол Бұлшықет рецепторлары

Ми қыртысының белдеу қатпарымен, күмбезбен және жолақты дененің бадамша ядросымен бірге гиппокамп иіс миының лимбикалық жүйесінің (pars limbica rhinencephalon) құрамына кіреді. Лимбикалық жүйе мидың эмоциялық реакцияларына және еске сақтау механизміне жауапты.

Лимбикалық жүйе сонымен қатар префронталды ми қартысымен де тығыз байланысты. Лоботомия психо-хирургияның бір түрі, ол лимбикалық лейкотомия деген атпен де белгілі. Эмоциональді реакциялар лимбикалық жүйе арқылы іске асады. Ол вегетативтік рефлекстерді реттеуге де қатысады.

Вегетативтік рефлекстерді реттеуге лимбикалық жүйе де қатысады. Мүнда ішкі ағзалар қызметін үйлестіретін жоғары деңгейдегі орталық орналасады. Лимбикалық жүйе вегетативтік қасиет тән өр түрлі эмоцияларды, мінез реакцияларын (қимыл - әрекет, қоректену, қорғаныс) қалыптастыруға қатысады.

Торлы құрылым (ретикулярная формация) (formatio reticularis, лат. formatio — құрылым, reticulum — тор) — сопақша ми сұр заты ядроларының арасында орналасқан, жүйке жасушалары мен жүйке талшықтарының торланған өрімдерінен құралған мидың үйлестіргіш аппараты. Торлы құрылым

Торлы құрылым ми діңгегі құрылымдарын (сопақша ми, ортаңғы ми, аралық ми) байланыстырып, күрделі рефлекторлық доғаның іс жүзіне асуын қамтамасыз етеді. Ол ортаңғы және ромб тәрізді ми орталықтарын біріктіріп, үйлестіру қызметін де атқарады. Торлы құрылым сопақша мидағы тыныс алу және жүрек-тамырлар жүйесінің орталықтарын түзеді.

Лимбикалық жүйе мидың эмоциялық реакцияларына және еске сақтау механизміне жауапты. Эмоциональді реакциялар лимбикалық жүйе арқылы іске асады. Оған адамның қуану, жылау, шаттану сияқты эмоциялар жатады. Ал торлы құрылым жүйке жасушалары мен жүйке талшықтарының торланған өрімдерінен құралған мидың үйлестіргіш аппараты. Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер 1. Ми қыртысының цитоархитектоникасы. В. Л. Анддриянов, Г. А. Баиров, В. И. Садофьева, Р. Э. Райе 2. medkarta. com 3. www. google. kz 4. www. yandex. kz