Қарағанды Мемелкеттік Медицина Университеті Неврология кафедрасы Психология, психиатрия және наркология кафедрасы Депрессия Оррындаған: Карипбаева Ф. Д. 5008 -ЖМФ Тексерген:
Депрессия (лат. depressio — көңілсіздак, жабыраңқылық) – жабығу, торығу, күйзелу секілді ұғымдарына балама ұғым. Депрессия - көпке созылмайтын, бірақ созылып кетсе невроз немесе психоздың бастауына айналатын түнілу мен пессимизм арқылы бейнеленетін көніл-күи жағдайы.
ü 200 млн адамдар жыл сайын депрессияға ұшырайды ü Ер адамдарға қарағанда әйел адамдардың щалдығуы көбірек ü 2020 жылға қарай мүгедектіктің екінші себебі ü Көптеген соматикалық аурулардың қауыіп факторы
Депрессия - адамның көңіл-күйінің ұзақ уақыт нашар болуы, күйзеліске ұшырау, жабығу, дәрменсіздік сезіміне бой алдыру деген ұғымды білдіреді.
% пациентов с CES-D³ 26 КОМПАС, 2003
Психикалық пен соматикалық аурулардың қарым - қатынасы 1. Психосоматикалық аурулар– күйзеліс және депрессия кезінде соматикалық аурулар асқына бастайды (АГ, ЖИА, ИМ, ЯБ, БА, СД, мигрень, дерматоздар) 2. Депрессия – ауыр ауруға реакция (ЖИА, ИМ, МИ, онкологиялық) 3. Депрессия – соматикалық аурулдар кезінде ОЖЖ зақымдануынан болатын нәтиже (ісіктер, инсульт, ЧМТ, Паркинсон ауруы, рассеянный склероз, интоксикация, гипоксия) 4. Соматикалық симптомдардан дамитын депрессия (кардиалгии, абдоминалгии, тахикардия, әлсіздік, басайналуы)
Депрессия симптомдары § § § Шаршағыштық, әлсіздік Бас ауруы Ұйқысыздық Артралгия Миалгия Дем алудың қиындауын сезіну § Тахипноэ § Жиі жүрек соғысы § Кеудеде ауырсыну сезімі болуы § Арықтау § Аппетиттың төмендеуі § Іштің ауырсынуы § Жиі зәр бөлу
Депрессияның диагностикалық белгілері (МКБ-10) Негізгі: Көңіл күйдің 2 апта немесе оданда көп уақытта төмендеуі Бұрынғы қызығушылықтық жоғалуы Энегрияның төмендуі Қосымша: Көңіл бөлудың төмендуі Өзін өзі бағалаудың төмендеуі және өзіне сенбеушлілік Өзңн үнемі кінәлі сезіну Өз өзіне қол жұмсауды ойлау Ұйқының бұзылуы Аппетитің төмендуі
Депрессия патофизиологиясы күйзеліс медиаторлар гормондар жасы өмірде орын алған жағдайлар дәрі дәрмектер соматикалық аурулар Нейротрофиалық факторлар тұқымқуалаушылық Нейропластичность Депрессия
Құрылымдық өзгерістерді ұйымдастыратын факторлар Соматикалық аурулар Психотравмалық жағдайлар дәрі дәрмектер күйзеліс Бұрынғы депрессивті эпизодтар Ген Медиаторлар Гормондар Нейротрофикалық факторлар Нейропластичность Гиппокамп Депрессия
Депрессия кезінде бас миының өзгерістері Префронтальды кора: òкөлемі òНейрондардың көлемі мен тығыздығы Бас миының қанайналымының және метоболизмнің өзгерісі Миндалевидное тело: ôкөлемі Гиппокамп: òКөлемі òНейрондардың мөлшері
• • • Депрессия дерті бірнеше түрге бөлінеді: Классикалық депрессия - бұл қайғыру, жабығу, уайым сезімдері; Ангедония- бұл күнделікті тұрмыстан шаршау, өмірден ләззат алмау. Невротикалық депрессия - адам психикасына ұзақ мерзім бойы психикалық зардаптан келетін жағдайлардың әсерінен болады. Бұл депрессия түрі әдетте көңіл-күйдің төмен болуымен, айналасындағылардың өзіне құрметсіздік, әділетсіздік танытады деген ішкі сезімінен туындайды. Симптомдарына уайымшылдық, ұйқының қанбауы, бас ауруы, жеке өмірінің бұзылуы жатады. Депрессияның бұл түріне мінезі бірбеткейлі тұлғалар жиі ұшырайды. Психогендік депрессия - адамның өмірдің мәнін жоғалтуынан болады. Әдетте өзіне қымбат адамдар немесе қызмет орнынан айырылғанда алатын стресстің салдарынен басталады. Көп адамдар психогендік депрессияға бейім келеді. Өзінің және жақындарының тағдырына алаңдаушылық білдіріп, жан күйзелісіне ұшыратып, пессимизмге бой алдыртады. Осы депрессия түріне шалдыққандар өз-өзіне қол жұмсау арқылы мәселеден шығамын деп қателесіп жатады
• Босанған әйелдердегі депрессия - жас аналарда жиі кездеседі. Басты себеп - жас аналардың организміндегі гормоналдық өзгерістерден болады. Бұл депрессия түріне шалдыққан әйелдерге эмоционалдық тұрақсыздық, әлсіздік, тез шаршау, уайымшылдық , қорқу сезімдері тән. Өзіне берілген жаңа міндеттерді атқаруға сенімсіздік танытады. Баланың күтімін жасауда қателік жіберемін, балаға сүт жетпейді қалады, ауыртып аламын т. б. үрей сезімдері үнемі жан тыныштығын алады. Бұл жағдайларда отбасындағылар түсіністік танытпаса, жас ана ашушаң болып, жанұяда ұрыс пен жанжал жиі тіркеледі. Бұл депрессия эмоционалдық түрде ғана әсер етпейді. Ұйқының бұзылуы, тәбеттің болмауы, тез шаршау, әлсіздік сияқты жағдайларға ұшыратуы мүмкін.
Жіктелуі • • • Ауырлық дәрежесні қарай– жеңіл, ұстамды, ауыр депрессия Аффективті бұзылыстарғы байланысты– монополярлы, биполярлы бұзылыстар Этиологиясы бойынша – эндогенді және экзогенді Спецификалық белгілерінің болуына байланысты– невротикалық симптомдармен, психикалық симпомдар, ступеормен Жалпы депрессия синдромы бірнеше түрге бөлінеді: -адинамикалық -ипохондриялық - астениялық - сандырақты депрессия, тағысынтағы.
Бетперделенген депрессияның анықтау критериилері ü Соматикалық ауру белгілернің болмауы. ü Кезекпен(сеознный) болуы ü нтидепрессант қабылдаудан жақсаруы
Депрессияны емдеу кезінде антидепрессантты таңдау критериі Препарат • Психотропиы эффект • Жағымсыз әсерлер және төзімділік • Қабылдаудың ыңғайлығы Пациент • жасы • Қосымша соматикалық аурулардың болуы • Депрессивті емес спектрдағы психикалық ауытқулардың болуы
Депрессия түңіліу Қызығушылықтың болмауы. Энегияның жоғалуы Өзін үнемі кінәлі сезіну Суицидальды ойлар Пессимизм Көңіл аударудың бұзылысы Аппетит пен салмақтың бұзылысы Ұйқының бұзылуы Тревога Транквилизаторы Антидепрессанты антидепрессанттар мен транквилизаторлардың депрессия симптомдарына әсері
Антидепрессанттардың негізгі топтары мен оның әсер ету механизмі Группа Механизм действия Нежелательные эффекты Трициклические антидепрессанты (TЦA) Подавление обратного захвата НА и серотонина Антихолинергические, антигистаминные, антагонизм альфа 1 -адренорецепторов, прямая мембранная стабилизация Селективные ингибиторы обратного захвата серотонина (СИОЗС) Подавление обратного захвата серотонина Стимуляция разных типов 5 -НТ рецепторов, не связанная с антидепрессивным эффектом, ЖКТ расстройства Селективные ингибиторы обратного захвата норадреналина (СИОЗН) Подавление обратного захвата НА и серотонина Ингибиторы моноаминоксидазы (ИМАО) Подавление активности МАО Тианептин (ССОЗС) Стимуляция обратного захвата серотонина Взаимодействие с тирамином ( «сырные» реакции) и симпатомиметиками, подавление изоферментов МАО-А и МАО-В
Коаксил: әсер ету мезанизмі Усиливает обратный захват серотонина Депрессия Тревога Восстанавливает нейропластичность Когнитивные функции
Коаксил: негізгі клникалық әсері ТИМОЛЕПТИЧЕСКИЙ АНКСИОЛИТИЧЕСКИЙ РЕДИНАМИЗИРУЮЩИЙ НЕЙРОЭНДОКРИННЫЙ антидепрессивное действие со 2 -й недели противотревожное действие без седативного эффекта на 5 -7 -е сутки способность улучшать внимание, память и редуцировать астению без усиления тревоги и инсомнических расстройств способность восстанавливать объем гиппокампа; количество и длину апикальных дендритов нейронов; регуляция уровня апоптоза Vatanabe, 1990; Delbende et al, 1991
6 апталық емдеу курсының нәтижесі В отношении соматических жалоб % пациентов без депрессии % пациентов со значительным улучшением на Д 42 В отношении депрессии без Коаксила с Коаксилом КОМПАС, 2004
Психолог-дәрігерлер депрессиядан құтылғысы келетіндерге: 1. Негативті ойлардын аулақ болыңыз. Қоршаған ортаны және өзіңізді сүюді үйреніңіз; 2. Достарыңызбен көбірек уақыт өткізіңіз; 3. Жиі серуендеңіз; 4. Спортпен шұғылданыңыз; 5. Зиянды әдеттерден бойыңызды аулақ ұстаңыз; 6. Сыртқы келбетіңізге көбірек уақыт бөліңіз, деген ақыл кеңес айтады. Сондай-ақ, депрессия кезінде: – Ақтарыла сөйлессе; – Хат жазса (белгілі-бір мекенжайды көрсетудің қажеттілігі жоқ); – Өзіне сыйлық жасаса; – Өзгеге жақсылық жасап, көмектессе; – Қайғыны ойынан жуып-шайып тастап, қайтып еске алмаса; – Жақсылық пен жамандық қатар жүретіндігін ұмытпаса; – Қағаз бен қаламға тек жақсы нәрселерді жазып, сол жақсылықтарды орындауға тырысса, денсаулығы оңалып, жүйкесі қалпына келеді.
Қолданылған әдебиеттер • Семиотика и диагностика душевных болезней. Часть I. С. А. Суханов , • Виленский, О. Г. Психиатрия • www. google. kz • https: //ru. wikipedia. org/wiki/
Скачать презентацию Қарағанды Мемелкеттік Медицина Университеті Неврология кафедрасы Психология психиатрия
Карипбаева Фариза Депрессия.pptx