ЖАЛПЫ ИММУНОЛОГИЯ БАБАЕВА АЛТЫНАЙ САБЕТОВНА

Скачать презентацию ЖАЛПЫ ИММУНОЛОГИЯ  БАБАЕВА АЛТЫНАЙ САБЕТОВНА Скачать презентацию ЖАЛПЫ ИММУНОЛОГИЯ БАБАЕВА АЛТЫНАЙ САБЕТОВНА

ЖАЛПЫ ИММУНОЛОГИЯ.ppt

  • Количество слайдов: 67

> ЖАЛПЫ ИММУНОЛОГИЯ  БАБАЕВА АЛТЫНАЙ САБЕТОВНА  медицина  ғылымдарының кандидаты, доцент ЖАЛПЫ ИММУНОЛОГИЯ БАБАЕВА АЛТЫНАЙ САБЕТОВНА медицина ғылымдарының кандидаты, доцент

>Қазіргі заманғы иммунология, оның мақсаттары мен   жетістіктері.  Иммундық жүйе.  Гуморалдық Қазіргі заманғы иммунология, оның мақсаттары мен жетістіктері. Иммундық жүйе. Гуморалдық иммунитет. Антигенді таныстырушы жасушалар.

>   Дәріс жоспары:  l Иммунология пәні, маңызы қысқаша  тарихы, мақсаттары, Дәріс жоспары: l Иммунология пәні, маңызы қысқаша тарихы, мақсаттары, жетістіктері l Иммунитет, теориялары, түрлері l Иммундық жүйенің құрылысы, мүшелері, қызметтері l Антигендер, құрылысы, қасиеттері, жіктелуі l Гуморалдық иммунитет. В-лимфоциттер. Иммуноглобулиндер. Комплемент жүйесі l Антигенді таныстырушы жасушалар. Фагоцитоз

>Иммунология – бұл ағзаның генетикалық бөгде денелерден (антигендерден) қорғану тәсілдері мен механизмдерін зерттейтін жалпы Иммунология – бұл ағзаның генетикалық бөгде денелерден (антигендерден) қорғану тәсілдері мен механизмдерін зерттейтін жалпы биологиялық және медициналық ғылым

>    Иммунология   қызметтері Иммундық  жүйенің   Иммунология қызметтері Иммундық жүйенің Трансплантация құрылысы Иммундық реакциялардың Иммунотерапия механизмдері Иммундық жүйе қызметтерінің бұзылуы, аурулары

> Иммунологияның бөлімдері: l Жұқпалы  иммунология l Жұқпалы емес  иммунология l Транплантациялық Иммунологияның бөлімдері: l Жұқпалы иммунология l Жұқпалы емес иммунология l Транплантациялық иммунология l Репродуктивті иммунология l Ісік иммунологиясы

>Иммунологияның қысқаша даму  тарихы Иммунологияның қысқаша даму тарихы

>    Эмиль Беринг   (1854— 1917), Германия 1902 жылы антитоксиндер Эмиль Беринг (1854— 1917), Германия 1902 жылы антитоксиндер мен антиденелерді ашқаны үшін марапатталған

>   .    Роберт Кох  (1843— 1910), Германия 1905 . Роберт Кох (1843— 1910), Германия 1905 жылы туберкулезді зерттегені үшін марапатталған.

>    .   Илья Ильич Мечников   (1845— 1916, . Илья Ильич Мечников (1845— 1916, Россия) 1908 жылы фагоцитоз бен жасушалық иммунитет теориясын ашқаны үшін марапатталған.

>    Пауль Эрлих  (1854— 1915), Германия 1908 жылы (И. И. Пауль Эрлих (1854— 1915), Германия 1908 жылы (И. И. Мечниковпен қатар) гуморалдық иммунитет теориясын ашқаны үшін марапатталған

>   .    Шарль Рише   (1850— 1935), Франция . Шарль Рише (1850— 1935), Франция 1913 жылы анафилаксия бойынша атқарған жұмыстары үшін марапатталған

>   .   Карл Ландштейнер  (1868— 1943), Австрия 1930 жылы . Карл Ландштейнер (1868— 1943), Австрия 1930 жылы қан тобын ашқаны үшін марапатталған

>     .  Фрэнк Бернет (1899 -1985), Австралия және Питер . Фрэнк Бернет (1899 -1985), Австралия және Питер Медавар (1915 -1987), Ұлыбритания — 1960 жылы иммунологиялық төзімділікті ашқаны үшін марапатталған

>   . Родни Портер (1917— 1985), Ұлыбритания и Джеральд Эдельман (1929), АҚШ . Родни Портер (1917— 1985), Ұлыбритания и Джеральд Эдельман (1929), АҚШ 1972 жылы антиденелердің химиялық құрылысын зерттегені үшін марапатталған

>ИММУНИТЕТ (лат. immunitas – бір нәрседен азат болу) – бұл ағзаның генетикалық бөгделік белгісі ИММУНИТЕТ (лат. immunitas – бір нәрседен азат болу) – бұл ағзаның генетикалық бөгделік белгісі бар денелерден және заттардан қорғану әдісі.

>Immunis – бұл Ежелгі Рим империясындағы салық төлеуден босатылған қаланың беделі Immunis – бұл Ежелгі Рим империясындағы салық төлеуден босатылған қаланың беделі

>   Иммунитет теориясы: 1.  Иммунитеттің фагоциттік теориясы И. Мечников 1883 ж. Иммунитет теориясы: 1. Иммунитеттің фагоциттік теориясы И. Мечников 1883 ж.

>   Иммунитет теориясы: 2.  Иммунитеттің гуморалдық (бүйірлі тізбек) теориясы П. Эрлих Иммунитет теориясы: 2. Иммунитеттің гуморалдық (бүйірлі тізбек) теориясы П. Эрлих 1898 ж.

>  Иммунитет теориясы: 3.  Клондық -   КЛОН – белгілі селекциялық Иммунитет теориясы: 3. Клондық - КЛОН – белгілі селекциялық антигенге қарсы теория Ф. Бернет бағытталған лимфоциттер тобы

> Иммунитеттің түрлері:   Туа біткен    иммунитент Белсенді:  Иммунитеттің түрлері: Туа біткен иммунитент Белсенді: Енжар (пассив): лейкоциттер, Тері фагоциттер, шырышты қабат NК-жасушалар сілекей, сөлдер, сүт, көз жасы

>  Иммунитеттің түрлері:   Жүре пайда   болған иммунитет В-лимфоциттер Т-лимфоциттер Иммунитеттің түрлері: Жүре пайда болған иммунитет В-лимфоциттер Т-лимфоциттер

>     Иммунитет     Жүре пайда Туа біткен Иммунитет Жүре пайда Туа біткен болған иммунитет Жасанды Табиғи белсенді емес (вакцинация) (адоптивті)

>  Жергілікті     Инфекциялық    Иммунитет  Жергілікті Инфекциялық Иммунитет емес иммунитет Аутоиммунитет Трансплантациялық иммунитет Инфекцияға қарсы иммунитет Ісікке қарсы иммуинтет Бактерия- Вирус- Паразит- Саңырау- Репродуктивті лар тер құлақтар иммунитет

>Иммундық жүйенің негізгі қызметі – ағзаны экзо- немесе эндогенді генетикалық бөгде денелерден қорғау ( Иммундық жүйенің негізгі қызметі – ағзаны экзо- немесе эндогенді генетикалық бөгде денелерден қорғау ( «өз» жасушасын тану және «бөгдені» жою) Иммундық жүйенің мүшелері мен жасушалары бірігіп ортақ диффуздық мүшені құрайды және жалпы қызмет атқарады. Оның салмағы шамамен 1, 5 -2 кг, ал лимфоидтық жасушаларының саны 1 -2 х1012 аралықта

>Иммундық жүйенің  құрылысы Иммундық жүйенің құрылысы

>  Иммундық жүйенің орталық    мүшелері Сүйек кемігі l  Сүйек Иммундық жүйенің орталық мүшелері Сүйек кемігі l Сүйек кемігі қан түзуші элементтердің негізгі көзі l Сүйек кемігі иммундық жүйенің біріншілік мүшесі

>  Иммундық жүйенің орталық    мүшелері    Тимус (айырша Иммундық жүйенің орталық мүшелері Тимус (айырша безі) l Өз антигендерін тани алатын Т-жасушалық антигендік рецепторларды жетілдіреді l Тимуста өз антигендерін (аутоантигендерді) танитын клондардың таңдалады

>Тимус бөліктерінің құрылысы: 1 - қатпарлы қабат; 4 - дендриттік эпителиалдық жасуша; 2 - Тимус бөліктерінің құрылысы: 1 - қатпарлы қабат; 4 - дендриттік эпителиалдық жасуша; 2 - милы қабат; 5 - тимоциттер; 3 - лимфобласттар 6 - макрофаг;

>  Иммундық жүйенің шеткі   мүшелері l  көк бауыр l Иммундық жүйенің шеткі мүшелері l көк бауыр l лимфа түйіндері l ас қорыту жүйесінің лимфа ұлпалары (бадамша, аденоидтар, аппендикс, пейер табақшалары) l бронхтардың лимфа ұлпалары l басқа шырышты қабаттардың лимфа ұлпалары

>Көк бауыр бөлігінің құрылысы: 1 - ақ пульпа;   5 -қызыл пульпа; 2 Көк бауыр бөлігінің құрылысы: 1 - ақ пульпа; 5 -қызыл пульпа; 2 - вена синусы; 6 -трабекула венасы; 3 - ұрық орталығы; 7 -трабекула артериясы; 4 - тимус тәуелсіз аймақ 8 -тимус тәуелді аймақ (В-лимфоциттер); (Т-лимфоциттер)

>Лимфа түйінінің құрылысы  1 - афферентті қан тамырлары; 2 - дәнекер капсула; 3 Лимфа түйінінің құрылысы 1 - афферентті қан тамырлары; 2 - дәнекер капсула; 3 - трабекулдар; 4 - шеткі синус; 5 - қатпарлы қабат; 6 - паракортикалды аймақ (Т- аймақ); 7 -милы зат; 8 - фолликул; 9 - ұрық орталығы; 10 - қан тамырлары; 11 - эфферентті қан тамырлары

>Антигендер Антигендер

>Антигендер – организмге түскенде иммундық жауапты түзетін генетикалық бөгде денелер  Барлық тірі ағзалардың Антигендер – организмге түскенде иммундық жауапты түзетін генетикалық бөгде денелер Барлық тірі ағзалардың мүшелері, ұлпалары, жасушалары және сұйықтықтары антигендік қасиетке ие

>   Антигендер  Толық антиген:  Мм 10 000 жоғары. Құрамы: ақуыз, Антигендер Толық антиген: Мм 10 000 жоғары. Құрамы: ақуыз, гликопротеид, липопротеид, Гаптен: нуклеопротеид, Мм 10 000 төмен күрделі полисахарид, липоплисахарид

>  Антигендердің қасиеттері:    Спецификалық –    антигендердің Антигендердің қасиеттері: Спецификалық – антигендердің антиденелермен немесе жасушалармен әсерлесу қабілеті (эпитоп – 625 а/қ тұрады). Бөгделік – Иммуногендік – түскен ағзаның антиденелердің немесе құрылымынан айырмашылығы иммундық лимфоциттердің бар антигендер иммундық өндірілуіне алып келетін жауап түзеді. иммундық жауапты іске қосу әрекеті

>   Антиденелердің жіктелуі    Антигендер    Эндоантигендер: Экзоантигендер: Антиденелердің жіктелуі Антигендер Эндоантигендер: Экзоантигендер: табиғи метаболизм немесе ағзаға сыртқы ортадан вирустық/бактериялық тыныс алу, ас қорыту инфекциялардың нәтижесінде жолдарымен немесе ағзадағы жасушалардан инъекция арқылы түседі түзіледі

>    Антиген Аллоантиген  Ксеноантиген  Сингенді антиген Антиген Аллоантиген Ксеноантиген Сингенді антиген

>    Антиген Тимустәуелсіз   Тимустәуелді антигендер    антигендер Антиген Тимустәуелсіз Тимустәуелді антигендер антигендер

>Гуморалдық иммунитет Гуморалдық иммунитет

>   Гуморалдық    иммунитет Біріншілік ГИ:  Пропердин  Бета-лизин Гуморалдық иммунитет Біріншілік ГИ: Пропердин Бета-лизин Екіншілік ГИ: Интерферон Антидене Лактоферрин Комплемент Трансферрин Лизоцим

>В-лимфоциттер, олардың дифференциялануы Иммуноглобулиндер В-лимфоциттер, олардың дифференциялануы Иммуноглобулиндер

> В-лимфоциттердің негізгі  қызметтері: l антиденелерді өндіру  l антигендерді таныстыру (презентация) В-лимфоциттердің негізгі қызметтері: l антиденелерді өндіру l антигендерді таныстыру (презентация)

> В-лимфоциттердің жетілу   кезеңдері: l Антигенге тәуелсіз  l Антигенге тәуелді В-лимфоциттердің жетілу кезеңдері: l Антигенге тәуелсіз l Антигенге тәуелді

>Иммуноглобулиндер Иммуноглобулиндер

>Иммуноглобулиндер (Ig) қан плазмасының ақуыздары, плазматикалық жасушалармен өнідіріледі, организмде антиденелердің қызметін атқарады Иммуноглобулиндер (Ig) қан плазмасының ақуыздары, плазматикалық жасушалармен өнідіріледі, организмде антиденелердің қызметін атқарады

>    Ig қызметтері:     Цитотоксикалық Антигендерді  Ig қызметтері: Цитотоксикалық Антигендерді реакция Опсонизация байланыстыру (комплемент)

>Иммуноглобулиндердің құрылысы Иммуноглобулиндердің құрылысы

>Иммуноглобулиндердің құрылысы Иммуноглобулиндердің құрылысы

>   Иммуноглобулиндердің негізгі сипаттамалары  Ig   Қан сары  % Иммуноглобулиндердің негізгі сипаттамалары Ig Қан сары % Қызметі Жарты- суында лай мөлшері ыдырау кезеңі Ig М 0, 5 -1, 9 г/л 6% Ұрықта өндіріледі. 4 -8 күн (ерте) 65% Комплемент жүйесін Ig М 1 35% Ig М 2 белсендіреді, фагоцитозды күшейтеді. Вирустарды және грамтеріс бактерияларға қарсы, плацентадан отпейди Ig. G 8 -16, 8 мг/мл 75 -80% Плацента арқылы өтеді. 20 -28 Ig. G 1 77% Комплемент жүйесін күн Ig. G 2 11% Ig. G 3 9% белсендіреді, фагоцитозды Ig. G 4 3% күшейтеді. Токсиндерді бейтараптайды.

>   Иммуноглобулиндердің негізгі сипаттамалары Ig Қан сары  %   Иммуноглобулиндердің негізгі сипаттамалары Ig Қан сары % Қызметі Жартылай суында ыдырау мөлшері кезеңі Ig. А 1, 4 -4, 2 г/л 13% Молозиво, көз жасы, сілекей, 4 -7 күн Ig. А 1 90% ішек сөлінде кездеседі. Ig. А 2 10% Секреторлық иммунитет – шырышты қабаттарды қорғайды. Вирустар мен бактериялық токсиндерді бейтараптайды. Ig. Е 0, 00005 - 0, 002% Мес жасушалармен және 2 -3 күн 0, 00003 г/л базофилдермен байланысып, қабыну медиаторларын бөледі. Ig. D 0, 03 -0, 04 г/л 1% Мембраналық рецептор ретінде 2 -8 күн лимфоциттердің жіктелуіне қатысады.

>Комплемент жүйесі Комплемент жүйесі

>Комплемент жүйесі - бір-бірімен кезектесе әсерлесіп биологиялық күші бар молекулаларды түзетін ақуыздар жинағы Комплемент жүйесі - бір-бірімен кезектесе әсерлесіп биологиялық күші бар молекулаларды түзетін ақуыздар жинағы

>    Комплемент   жүйесі    Қабыну  Комплемент жүйесі Қабыну Цитотоксикалық процестеріне Опсонизация реакция қатысу (МШК) (анафилотоксиндер)

> Комплемент жүйесі 9 компоненттен  (С 1 -С 9) тұрады Макрофаг  Комплемент жүйесі 9 компоненттен (С 1 -С 9) тұрады Макрофаг Қан сары суы, Моноцит С 1 -С 9 басқа Гепатоцит биологиялық Фибробласт сұйықтықтар

>  Комплемент   жүйесінің  белсену жолдары Классикалық Альтернативті  белсену Комплемент жүйесінің белсену жолдары Классикалық Альтернативті белсену

>  Классикалық және альтернативті белсенудің    айырмашылықтары Классикалық белсену  Альтернативті Классикалық және альтернативті белсенудің айырмашылықтары Классикалық белсену Альтернативті белсену Спецификалық Бейспецификалық Баяу, күшті Жылдам, әлсіз Антиген түскеннен кейін 4 -5 Антиген түскен кезде іске күндері іске қосылады қосылады С 1 компоненттен басталады С 3 компонентінен басталады Иммундық комплекс Тимустәуелді антигендер болу қажет керек М, G 1, G 3 иммуноглобулиндері Иммуноглобулиндердің қатысуынсыз Пропердин жүйесінің В, Д және Р факторлары қатысады

>Антигенді таныстырушы жасушалар (презентация) Мононуклеарлық фагоциттер жүйесі Антигенді таныстырушы жасушалар (презентация) Мононуклеарлық фагоциттер жүйесі

>   Антигенді  таныстырушы   жасушалар   Дендритті Макрофаг Антигенді таныстырушы жасушалар Дендритті Макрофаг В-жасуша жасуша

>Макрофаг – ең ірі иммундық жасуша. Қызметі: табиғи, спецификалық және ісікке қарсы иммунитетке қатысу. Макрофаг – ең ірі иммундық жасуша. Қызметі: табиғи, спецификалық және ісікке қарсы иммунитетке қатысу. Орналасауы: дәнекер ұлпа, мүшелер

>Дендритті жасушалар – сүйек кемігінен дамыған гетерогенді антиген-таныстырушы жасушалар. Қызметі: антигендерді Т-лимфоциттерге таныстыру. Орналасауы: Дендритті жасушалар – сүйек кемігінен дамыған гетерогенді антиген-таныстырушы жасушалар. Қызметі: антигендерді Т-лимфоциттерге таныстыру. Орналасауы: сыртқы ортамен тікелей байланысы бар мүшелер

> Макрофагтың қызметі:    Секреторлық Фагоцитоз   қымет   Макрофагтың қызметі: Секреторлық Фагоцитоз қымет (цитокиндер) Цитотоксикалық Презентация әсер

>Фагоцитоз – омыртқалыларда инфекцияға қарсы бейспецификалық механизм – қарапайымдыларда қоректену қызметін атқарады. Фагоцитоз – омыртқалыларда инфекцияға қарсы бейспецификалық механизм – қарапайымдыларда қоректену қызметін атқарады.

>Фагоцитоздың қызметі:   Ағзадан  ИК   шығару Қабыну және некрозды ошақтарды Фагоцитоздың қызметі: Ағзадан ИК шығару Қабыну және некрозды ошақтарды сіңіру Ескі жасушаларды жою

>  Фагоцитоз кезеңдері l  Фагоциттік жасушаның белсенуі (антиген ағзаға түскеннен соң) l Фагоцитоз кезеңдері l Фагоциттік жасушаның белсенуі (антиген ағзаға түскеннен соң) l Хемотаксис – фагоциттік жасушаның бөгде денеге қарай жылжуы l Адгезия – антигенге жабысу l Эндоцитоз немесе пиноцитоз - антигенді жұту l Процессинг – антигенді ыдырату l Элиминация – антигенді ағзадан шығару l Презентация – антигендерді есте сақтау жасушаларына таныстыру

> Бейспецификалық иммунитетке  қатысатын жасушалар: l Мононуклеарлық фагоциттер – моноциттер,  ұлпа макрофагтары Бейспецификалық иммунитетке қатысатын жасушалар: l Мононуклеарлық фагоциттер – моноциттер, ұлпа макрофагтары l Гранулоциттер – нейтрофилдер, эозинофилдер, базофилдер l Киллерлік жасушалар

>  Мононуклеарлық фагоциттер   жүйесі l  Плевралық және перитонеалдық макрофагтар l Мононуклеарлық фагоциттер жүйесі l Плевралық және перитонеалдық макрофагтар l Купфер жасушалары (бауыр ретикулоэндотелиоциттері) l Альвеолярлық макрофагтар l Айырша безі макрофагтары l Сүйек кемігі макрофагтары l Остеокласттар l Мидың глиалдық жасушалары l Лимфа түйіндері мен көк бауырдың дендритті жасушалары l Тері және шырышты қабаттардың Лангерганс жасушалары