Хирургиялық стоматологияда жасалатын жансыздандырулар кезінде кездесетін асқынулар

Описание презентации Хирургиялық стоматологияда жасалатын жансыздандырулар кезінде кездесетін асқынулар по слайдам

Хирургиялық стоматологияда жасалатын жансыздандырулар кезінде кездесетін  асқынулар Орында ан:  йт ыбаева. А.Хирургиялық стоматологияда жасалатын жансыздандырулар кезінде кездесетін асқынулар Орында ан: йт ыбаева. А. Ағ Ұ қ Факультет: Стоматология Курс: VІ Тобы: 604 -2 Тексерген: Айтбаев. Ж. ЖС. Д. АСФЕНДИЯРОВ АТЫНДА Ы Ғ АЗА ЛТТЫ МЕДИЦИНА УНИВЕРСИТЕТІ Қ Қ Ұ Қ КАЗАХСКИЙ НАЦИОНАЛЬНЫЙ МЕДИЦИНСКИЙ УНИВЕРСИТЕТ ИМЕНИ С. Д. АСФЕНДИЯРОВА

Жергілікті жансыздандырудан кейінгі асқынулар Иненің сынып қалуы Жұмсақ тіндер қан тамырлары мен өрімдерін жарақаттауЖергілікті жансыздандырудан кейінгі асқынулар Иненің сынып қалуы Жұмсақ тіндер қан тамырлары мен өрімдерін жарақаттау Бет терісінің ишемиясы Нерв талшықтарын жарақаттау Ауа эмболиясы Инфекция енгізу Жұмсақ таңдай парезі Мұрын қуысы шырышты қабығы жарақаттануы Қосарлану (диплопия) Инфекциядан кейін домбығу мен ауырсыну

 Жергілікті сипатты асқынулар инфильтрациялық және өткізгіштік анестезия кезінде болуы мүмкіи.  Жансыздандыру кезінде Жергілікті сипатты асқынулар инфильтрациялық және өткізгіштік анестезия кезінде болуы мүмкіи. Жансыздандыру кезінде және кейін пайда болатын жалпы аскынуларға жатады: анестетик ерітіндісімен улану (интоксикация), талма, коллапс, анафилактикалық талықсу, жергілікті анестетиктерге идиосинкразия.

Талма Бұл жиі кездесетін жергілікті анестезияның қай сатысында болмасын дамуы мүмкін.  Оның пайдаТалма Бұл жиі кездесетін жергілікті анестезияның қай сатысында болмасын дамуы мүмкін. Оның пайда болу себебі бас миының жедел аноксиясының салдарынан болады. Талма әсіресе әйел адамдарда, ауасы тар бөлмеде. шаршағанда, қорқыныш сезімі болғанда, қан көрген кезде пайда болуы мүмкін. Талманың басты белгілері басының айналуы, құлағында шуылдың болуы, жүрегінің айнуы сипатымен айқындалады. Тері жамылғысы бозарып, ылғалды болады, көздің қарашығы кеңейеді. Тамырдың соғуы әлсіз, жиі, артериялық қысым төмендейді. Тыныс алуы беткейлік, сирек. Есінен тануы бұлшық еттің тонусының жоғалуынан басталады.

    Көрсетілетін көмек.      Науқасты жатқызып, таза Көрсетілетін көмек. Науқасты жатқызып, таза ауа келетіндей етіп, мүсәтір (нашатыр) спиртін иіскетіп, беттің және мойынның терісін суық суға малынған орамалмен сүртеді. Осы карапайым шаралар әсері — нәтижелі болады. Сирек тамырға әсер ететін және тыныс аналептиктерін бұлшық етке терапиялық дозасында енгізу жағдайы (кордимаин, кофеин, эфедрин) тура келеді.

 Талманың алдын алу шаралары психоэмоциялы қобалжуды бәсеңдету (седативті препараттармен премедикация жасау). Науқастың қысатын Талманың алдын алу шаралары психоэмоциялы қобалжуды бәсеңдету (седативті препараттармен премедикация жасау). Науқастың қысатын киім жағаларын ағытып, ол каротидті синусты тітіркендірмес үшін, басымен күрт қимыл жасауды болдырмау қажет. Инені тыныс алудың биіктігінде шаншады, яғни бұл науқастың назарын аударатын әрекет. Алдын алу шаралары

Улану (интоксикация )    Новокаиннің улы әсері өте төмен, бірақ мынандай ауруларУлану (интоксикация ) Новокаиннің улы әсері өте төмен, бірақ мынандай аурулар кезінде, қан сары суының холинэстералық белсенділігі темендеген жағдайда (гипептиреоз, аллергиялық реакцияның ауыр түрі, алиментарлы дистрофия), гепатит, бауырдың циррозы кезінде новокаин, лидокаин және тримекаиндердің улы әсері бірақатар жоғарлайды. Жергілікті анестетиктің қан арнасына түскен жағдайында жедел жоғарлайды. Сонымен қатар жергілікті анестетиктің улы әсері, оның концентрациясының квадратына пропорциональды.

Новокаин және тримекаин дозасын шамадан тыс көбейтіп енгізген жағдайда, науқастың шағымы басының айналуы, әдісіздік,Новокаин және тримекаин дозасын шамадан тыс көбейтіп енгізген жағдайда, науқастың шағымы басының айналуы, әдісіздік, жүрегінің айнуы (лоқсуы), қорқынышты сезім пайда болуына шағымданады. Тері жамылғысының және кілегей қабатының бозаруы, суық тердің бөлінуіне, жиі беткеплік тыныс алу байқалады, кейде сіңірлерінің тартылуы мүмкін. Артериялық қысым едәуір төмендеген, тамырдың соғу жиілігі жиі және әлсіз. Бульбарлы орталықтын қызметінің, тежелу салдарынан брадикардия дамуы мүмкін және оның ақыры жүректің тоқтап қалуымен аяқталуы мүмкін. Жалпы қобалжу әкеліп, орталық нерв жүйесін тежеп және тыныс алудың тоқталуы ықтимал.

 Анестетиктің енгізу дозасынан көп болғанда пайда болған бір белгі көрініс берген сәтте әрі Анестетиктің енгізу дозасынан көп болғанда пайда болған бір белгі көрініс берген сәтте әрі қарай енгізуді тоқтату қажет. Уланудың жеңіл дәрежесінде науқасты горизонтальды жатқызып, мүсәпір спиртін иіскетіп, көк тамырға глюкозаның 40% ерітіндісінің 20 мл қоса тыныс алу аналептиктерін (кордиамин 1 -2 мл) аскорбин қышқылының 5% ерітіндісі (2 -5 мл), жүрек гликозидтері –коргликон ерітіндісінің 0, 06% (1 -0, 5 мл), строфантин — (05% ерітінді-сі (0, 5 мл) біріктіріп енгізеді.

 Уланудың ауыр дәрежесінде қобалжуды басу үшін, көк тамырға тиопентал-натрий 1 ерітіндісін 1 -2 Уланудың ауыр дәрежесінде қобалжуды басу үшін, көк тамырға тиопентал-натрий 1% ерітіндісін 1 -2 мл енгізеді (көрсеткіштер бойынша — дозасын қосуға болады), портативті респиратордың көмегімен жасанды тыныс алуды жасайда. Көрсеткіштер бойынша тыныс алу аналептиктерін, тамырға әсер ететін препараттар және жүрек гликозидтерін аталған дозалар түрінде, натрий хлоридінің изотоникалық ерітіндісін (500 -1000 мл), қанның орынбасарларын (рео-полиглюкин 500 -1000 мл. ) енгізілуі қажет. Сонымен қатар диурезді тұрақтандыру бұлшық етке немесе көк тамырға лазикстің 2 -4. (адреналинмен де улану дәрежесі жоғары). Улану кезіндегі басты белгілері қорқынышты сезім, тремор, тері жамылғысының сууы, ентігу, басының ауруы, жүрегінің кағуы, артериялық қысымның жоғарлауы, жүрек аймағында ауыршандык, сезімнің болуы, мазасыздық. Жүректің ырғағының бұзылуы, қарыншалардың фибрилляциясы, есінен тануы, миға қан құйылуы, өкпенің ісінуі дамуы мүмкін.

 Көрсетілетін көмек. Көк тамырға атропин сульфатының 0, 1 ерітіндісін 0, 6 -1 мл. Көрсетілетін көмек. Көк тамырға атропин сульфатының 0, 1% ерітіндісін 0, 6 -1 мл. , кордиамин 2 мл. , строфантиннің физиологиялық ерітіндісіндегі 0, 05% ерітіндісі 0, 5 мл. Амилнитритті иіскету және оксигенотерапия жүргізілуі қажет. Артериялык, қысым шамадан тыс жоғары болған жағдайда, онда көк тамырға дибазол ерітіндісінің 0, 5% — 6 -8 мл, эуфиллин ерітіндісінің 2, 4% 5 — 10 мл, магний сульфатының 25% ерітіндісі 5 -10 мл. Нитроглицериннің 1 -2 таблеткасын тіл астына тағайындайды.

Коллапс  - тамырлық жетіспеушіліктің көрінісі.  Клиникалык, жағынан кардиогенді талықсуға ұқсас болып келеді,Коллапс — тамырлық жетіспеушіліктің көрінісі. Клиникалык, жағынан кардиогенді талықсуға ұқсас болып келеді, бірақ коллапс кезінде жүрек қызметінің жетіспеушілігі болмайды, науқас есін сақтаған, басының айналуы, апатия, әлсіздік байқалады. Тері жомылғысы бозарып, суық тер бөлінеді, сипап сезгенде ылғалды. Тамырдың соғуы әлсіз, аз деңгейде толымды, артериялық қысым төмендеген, тыныс алу беткейлік көрінісінде байқалады.

Көрсетілетін көмек  Науқасты жатқызып немесе Тренделенбург жағдайын беріп ұстау қажет. Көк тамырға глюкозаныңКөрсетілетін көмек Науқасты жатқызып немесе Тренделенбург жағдайын беріп ұстау қажет. Көк тамырға глюкозаның 40% ерітіндісінде аскорбин қышқылы ерітіндісінің 5% — 2 -5 мл. 2 -3 мл кордиамин, кофеин 10% ерітіндісін 1 -2 мл қосып 20 -60 мл енгізіледі. Бұлшық етке баяу түрде стрихин 0, 1% ерітіндісі 1 мл енгізіледі. Көрсеткіштер бойынша кальции хлоридінің 10% ерітіндісі енгізіледі. Осы көрсетілген терапия нәтижесіз болған жағдайда, онда эфедриннің ерітіндісі 0, 3 -0, 5 мл немесе глюкозаның 40% еріндісіндегі мезатон 1% ерітіндісін енгізеді. Глюкозаның 1 г кұрғақ затына инсулиннің 5 бірлігін қосуды естен шығармаған жөн. Терапияны оттекпен ингаляция жасау арқылы жүргізіледі.

Жергілікті анестетиктерге идиосинкразиясы Науқасқа енгізілген анестетиктерге жоғарғы сезімталдықтың болуынан пайда болады. Идиосинкразияның көрінісі уртикальдыЖергілікті анестетиктерге идиосинкразиясы Науқасқа енгізілген анестетиктерге жоғарғы сезімталдықтың болуынан пайда болады. Идиосинкразияның көрінісі уртикальды бөртпелер түрінде, терісі қышып, бетінде және денесінде қызарған дақтардың пайда болуымен сипатталады. Анестетикті енгізгеннен кейін идиосинкразия белгілері байқалған жағдайда, анестетикті енгізуді тоқтату қажет. Науқасты жатқызып антигистаминді препараттарды енгізу қажет (пипольфеннің 1% ерітіндісін 1 -2 мл тері астына, көк тамырға кальций хлоридінің 10% ерітіндісін 10 мл және корти-костироидттарды). Емдеуді өткізгеннен кейін науқаска белгілі бір анестетикке жоғарғы сезімталдығы бар екенің түсіндіріп айту қажет. Ауру тарихында бірінші бетінде осы жағдайды белгілеу қажет. Осы өткізілген шаралардан кейін наукастың жағдайы жақсарғаннан кейін, жедел жәрдем көмегін шақырып, науқасты стационарға жаткызады.

Анафилактикалық талықсу (шок)  Анафилаксия- аллергиялық реакцияның баяу түріне жатады,  антиген реакциясы салдарынанАнафилактикалық талықсу (шок) Анафилаксия- аллергиялық реакцияның баяу түріне жатады, антиген реакциясы салдарынан аллергиялық реакцияның қабыну медиаторлары бөлініп шығады (гистамин, сиротанин және т. б. ). Олар тегіс мускулатураның және тамырлардың эндотелиіне әсер етіп аллергиялық талықсудың клиникалық симптоматикасын береді. Анафилактикалық талықсудың дамуына дәрілік заттың дозасы және енгізу әдісіне тікелей байланысты. Дәрілік заттың аз дозасыда да талықсудың дамуына әсерін тигізеді, мысалы: дәріні мұрынға, коньюктивальды қабына тамызғанда, аэрозольтерапия бөлмесінде ауада дәрілік заттардың, буының болуында байқалады. Дәрілік заттарға жоғары сезімталдығы бар науқастарға терілік сынамаларды өткізу өте қауіпті.

Анафилактикалық шок ағымына байланысты:  Жедел қатерсіз Жедел қатерлі Кеш ағымды Рецедивті ағымды АбортивтіАнафилактикалық шок ағымына байланысты: Жедел қатерсіз Жедел қатерлі Кеш ағымды Рецедивті ағымды Абортивті ағым

 Бастапқы симптомдары дәрілік заттарды енгізіп инені суыра бергенде немесе 10 -20 мин. кейін Бастапқы симптомдары дәрілік заттарды енгізіп инені суыра бергенде немесе 10 -20 мин. кейін пайда болуы мүмкін. Бастапқы реакциясы беттің, қолдың, бастың терісінің және тілдің шаншып, қыши бастағанынан білуге болады кейін дене ысып, қол-аяғы жансызданып, үдемелі әлсіздік қосылады. Науқастар өзінің тұншығып, ентіге бастағанын және кеудесінің ауыра бастауын, басының айналғанын сезінеді. Суық тер бөлініп, ауызы құрғап, беттің қызаруы бозғылт түске ауысады. Тыныс алуы жиіленіп, шуыл болады. Жүрек-қан тамыр жүйесінің жетіспеушілігі пайда болады. Кейбір жағдайда теріде бөртпелер, беттің, кабақтың, көмекейдің және дененің басқа бөліктерінде ангио-невротикалық ісінуі пайда болады. Абдоминальды криз және жүрегінің айнуы, лоқсу пайда болады. Ауыр түрінде науқастың есінен тануы; терминальды сатысында жүректің және тыныс алудың тоқталуы мүмкін.

Емдеу Жедел түрде бұлшық етке немесе тері астына адреналин ерітіндісінің 0, 1 бастапқы дозасыЕмдеу Жедел түрде бұлшық етке немесе тері астына адреналин ерітіндісінің 0, 1% бастапқы дозасы 0, 5 мл енгізу қажет. Адреналин ерітіндісін физиологиялық ерітіндісінде препаратты енгізген жерден салған жөн. Бақылауға алынатын көрсеткіштер тамырдың соғуы, тыныс алу, артериялық қысым. Аллергиялық реакцияның әсерін бәсендету үшін, антигнстаминді препараттарды енгізіледі: супрастиннің 1% ерітіндісі 1 -2 мл немесе пипольфеннің 2, 5% ерітіндісіне 2 -3 мл, димедролдың 1% ерітіндісін 2 -3 мл бұлшық етке енгізіледі (талықсудың ауыр түрінде көк тамырға енгізіледі): кальций хлоридінің 10% ерітіндісін 10 -20 мл немесе кальций глюконатын көк тамырға, сонымен қатар стеройдты гормондарды қолданады: преднизалонның 60 — 90 мг немесе дексаметазонның 4 -8 мг көк тамырға енгізіледі. Көмекейдің ісінуі салдарынан тыныс алу жолдарының өтімділігі төмендегенде немесе қажет болғанда жиналған секреттерді сорып алу немесе трахеостомия жасайды.

 Ауыр дәрежедегі жағдайды бәсеңдету,  алдымен оттекті терапия жүргізген тиімді. Көрсеткіштер бойынша өкпенің Ауыр дәрежедегі жағдайды бәсеңдету, алдымен оттекті терапия жүргізген тиімді. Көрсеткіштер бойынша өкпенің жасанды вентиляциясын тыныс алу аппараттармен жүргізеді. Бронхоспазмның айқындалған дәрежеде болған кезінде көк тамырға эуфиллиннің 2 -4% ерітіндісін 10 мл енгізеді, ал тері ас тына эфердриннің 5% ерітіндісін 1 мл салынады. Артериялық қысымды бір калыпты ұстап тұру үшін, қан тамыр тарылтатын ерітінділерді қолданаду: бұлшык етке мезатонның 1% ерітіндісін 1 мл көк тамырға 20 мг допаминнің тамшысын глюкозаның 5% ерітіндісіндегі түрін. Егерде анафилактикалық талқысу пеницилиннен болған жағдайда, онда бірінші терапиялық шаралар: бұлшық етке натрий хлоридінің изотоникалық ерітіндісіндегі — 2 мл пенициллиназаның 1 млн. бірлігі салынады. Анафилактикалық талықсудың бәсендеген кезіндегі жедел түрде стационарға түсіріледі.

 Анафилактикалық талықсудың алдын алу шаралары. Дәрілік аллергиялық  реакцияның алдын алу болып, наукастың Анафилактикалық талықсудың алдын алу шаралары. Дәрілік аллергиялық реакцияның алдын алу болып, наукастың жанұялық және өзіндік анамнезін дұрыс жене мұқият жинау. Дәрігер кез келген дәрілік препаратты тағайындар алдында, науқастан бұрын емделгенде және кандай асқынулар бар екенин сурастыру (анафилактикалык талықсу, крапивница, дерматиттер). Алдын алу шаралары

 Дәрілік аллергиялық реакцияның алдын алу болып, негізгі орын алатын  наукастың жанұялық және Дәрілік аллергиялық реакцияның алдын алу болып, негізгі орын алатын наукастың жанұялық және өзіндік анамнезін дұрыс жене мұқият жинау. Дәрігер кез келген дәрілік пре паратты тағайындар алдында, науқастан бұрын емделгенде және кандай асқынулар байқалды (анафилактикалык талықсу, крапивница, дерматиттер). 1. Аллергиялық анамнезі бар науқастарда ауру тарихында белгі парағында «аллергия» деген штамп қойылады және аллергиялық, реакция шақыратын дәрілік заттың аттары жазылады. Бөлім меңгерушісі үнемі белгі парағының жазылып отыруын тексеріп кадағалап отырады 2. Анамнезінде жоғары сезімталдылығы бар науқастарда аллергия шақыратын дәрілік затты қолдануға тырыспау кажет. 3. Емдеу курсін жасаған кезінде бірнеше дәрілік заттар ды бір мезгілде тағайындауға болмайды.

 4. Дәрілік заттарға жоғары сезімталдылығы бар нақастарға тері ішілік сынамаларды өткізу өте қауіпті, 4. Дәрілік заттарға жоғары сезімталдылығы бар нақастарға тері ішілік сынамаларды өткізу өте қауіпті, сондықтан ликолизис тапсырған жөн болады. 5. Дәрілік заттарға жоғары сезімталдылығы бар науқастарға дәрілік препараттарды тағайындар бұрын дәрігер аллергологпен кеңес ала отырып қолдану қажет. 6. Инъекция жасағаннан кейін науқасты 10 -20 мин. бақылауда болады. 7. Анафилактикалық талықсу кезінде жедел көмек көрсету үшін, дәрігерлер арнайы дайындыктаң өтіп, көмек көрсете білуі қажет. 8. Барлық өткізілетің хирургиялық және басқа да бөлмесінде анафилактикалық, талықсу кезінде көрсетілетін көмекке керекті дәрі-дәрмектер жиынтығы болу қажет, әр бөлмеде жеке.