Та ырыбы: Балаларды стоматологиялы клиникасында қ қ зерттеу

Скачать презентацию Та ырыбы: Балаларды стоматологиялы клиникасында қ қ зерттеу Скачать презентацию Та ырыбы: Балаларды стоматологиялы клиникасында қ қ зерттеу

stom_tekseru________1-_lek__.ppt

  • Размер: 2.1 Мб
  • Автор: Айдана Мустафаева
  • Количество слайдов: 48

Описание презентации Та ырыбы: Балаларды стоматологиялы клиникасында қ қ зерттеу по слайдам

Та ырыбы: Балаларды стоматологиялы клиникасында қ қ зерттеу дістері. Нау ас баладан анамнез жинауТа ырыбы: Балаларды стоматологиялы клиникасында қ қ зерттеу дістері. Нау ас баладан анамнез жинау ә қ . А. Ясауи атында ы халы аралы аза -т рік Қ ғ қ қ қ қ ү университеті Стоматология кафедрасы

Жоспар Балалар анамнезін жинау ерекшеліктері. Жалпы жа дайығ Жа -бет айма ыны сырт ыЖоспар Балалар анамнезін жинау ерекшеліктері. Жалпы жа дайығ Жа -бет айма ыны сырт ы арауы қ ғ ң қ қЖа -бет айма ыны сырт ы арауық ғ ң қ қ Дыбыстарды айту сапасы Самай-т менгі жа буыныны (СТЖБ) жа дайы ө қ ң ғСамай-т менгі жа буыныны (СТЖБ) жа дайыө қ ң ғ Тыныс алу ызметі қТыныс алу ызметіқ Ж тыну ызметі ұ қЖ тыну ызметіұ қ Ауыз уысы м шелерін тексеру қ үАуыз уысы м шелерін тексеруқ ү Пайдалыныл ан дебиеттер ғ әПайдалыныл ан дебиеттерғ ә

Балалар анамнезін жинау ерекшеліктері:  Д рігер е алдымен толы ымен анамнез ә ңБалалар анамнезін жинау ерекшеліктері: Д рігер е алдымен толы ымен анамнез ә ң ғ жинау шін анасымен ж не баласымен ү ә сенімді арым – атынас орнату қ қ керек. Д рігер баламен сенімді атынас ә қ орнату ар ылы ауру туралы толы ымен қ ғ анамнез жинай алады ж не д рыс диагноз ә ұ оя алады қоя аладық 3 жас а дейінгі балалардан мір анамнезі қ ө туралы анасынан с ралады. ұ

 1. Нешінші ж ктілік, нешінші бала? ү 2. Анасында ж ктілік алай (біріншісінде 1. Нешінші ж ктілік, нешінші бала? ү 2. Анасында ж ктілік алай (біріншісінде токсикоз болды ма? ү қ 2. Анасында ж ктілік алай (біріншісінде токсикоз болды ма? ү қ ж рек айну, су, ісіну , гипертония, нефропатия, эклампсия)? ү құж рек айну, су, ісіну , гипертония, нефропатия, эклампсия)? ү құ 3. Ж кті кезінде тама тану ерекшеліктері. ү қ 4. Босанулар алай тті ( за ты ы, ас ынулар)? қ ө ұ қ ғ қ 5. Бала бірден ай айлады ма? Дауысы андай болды ( атты немесе ғ қ қ лсіз )? ә 6. Ту ан кездегі бойы мен салма ы ғ ғ 6. Ту ан кездегі бойы мен салма ығ ғ 7. Омырау а сал анда , алай алды, тама тануды к ні мен ғ ғ қ қ ң ү уа ыты? қ 8. Жа а ту андарда салма жо алту болды ма, ж не ашан ң ғ қ ғ ә қ салма ы осылды? ғ қ 10. Жа а ту андарда ауру а ымы(интенсивтілігі ж не сар аюды ң ғ ғ ә ғ ң 10. Жа а ту андарда ауру а ымы(интенсивтілігі ж не сар аюды ң ғ ғ ә ғ ң за ты ы–анасы мен баласыны ан тобыны с йкестігі, босану ұ қ ғ ң қ ң ә жара аттары, кіндік ж не теріні аурулары, тыныс ж йелеріні , қ ә ң ү ңжара аттары, кіндік ж не теріні аурулары, тыныс ж йелеріні , қ ә ң ү ң септикалы аурулар. ). қ мір анамнезі Өмір анамнезіӨ

 11.  ай к ні ж не андай салма пен бала шы арылды? 11. ай к ні ж не андай салма пен бала шы арылды? Қ ү ә қ қ ғ 12. Баланы физикалы дамуы: : бірінші жылы салма ты ң қ қ ң 12. Баланы физикалы дамуы: : бірінші жылы салма ты ң қ қ ң осылуы ж не бойыны суі қ ә ң ө 13. Психикалы дамуы: ашан к лді, анасын тануы , с здер қ қ ү ө айтуы, Ортада ж не йде баланы т ртібі ә ү ң әОртада ж не йде баланы т ртібіә ү ң ә 14. й ысы ж не оны за ты ы Ұ қ ә ң ұ қ ғ 14. й ысы ж не оны за ты ыҰ қ ә ң ұ қ ғ 15. Тісі ашан шы ты қ қ 15. Тісі ашан шы тық қ 16. Басынан андай аурулар ткізді ( ашан ж не андай), қ ө қ ә қ 16. Басынан андай аурулар ткізді ( ашан ж не андай), қ ө қ ә қ ауруды а ымыны ерекшелігі, ас ынуы. ң ғ ң қ 17. Туберкулезге арсы егулер(БЦЖ), полиомиелитке, қ коклюш а, дифтери а. Егулерге реакциясы. қ ғ 18. Туберкулезге жасал ан пробасы ашан ж не рекциясы ғ қ ә андай болды? қ 19. Инфекциялы нау астармен арым атынас болды ма қ қ қ 19. Инфекциялы нау астармен арым атынас болды мақ қ қ ? ?

 1. Стационар а т скендегі ша ымдары ғ ү ғ 2.  ашан 1. Стационар а т скендегі ша ымдары ғ ү ғ 2. ашан ауырды? Қ 3. Себебі андай немен байланыстырады? қ 4. Ауруды клиникалы к ріністері(температура, терлеу, ң қ ө 4. Ауруды клиникалы к ріністері(температура, терлеу, ң қ ө й ысы, т беті, ш лдеу, лсіздік, мазасызды , к іл к йі ж не ұ қ ә ө ә қ өң ү ә бас асы. ) қ 5. Ж йелер мен а заларда ы ауруды к ріністері ү ғ ғ ң ө 5. Ж йелер мен а заларда ы ауруды к ріністеріү ғ ғ ң ө Отбасылы анамнез қОтбасылы анамнезқ 1. Ата-анасыны жасы ң 1. Ата-анасыны жасың 2. Ата-анасыны ж не ту ан туыс андарыны денсаулы ы ң ә ғ қ ң ғ (туберкулез, сифилис, токсоплазмоз, алкоголизм, психикалы , қ(туберкулез, сифилис, токсоплазмоз, алкоголизм, психикалы , қ нервтік, эндокринді ж не аллергиялы аурулары болды ма). ә қ 3. йде анша бала оларды денсаулы ы Ү қ ң ғ 3. йде анша бала оларды денсаулы ыҮ қ ң ғ 4. Ата-анасыны маманды ы, айда ж мыс істейді ң ғ қ ұ 5. леуметтік жа дайы. Ә ғ Ауру анамнезі

 С растыру (анамнез с растыру, ұ ұ жинау) тексеру дісі ретінде ә нау С растыру (анамнез с растыру, ұ ұ жинау) тексеру дісі ретінде ә нау астан алын ан м ліметтерге қ ғ ә (аты-ж ні, жасы, ту ан жері ж не ө ғ ә мекен-жайы) негізделеді. Баланы ңмекен-жайы) негізделеді. Баланы ң анамнезін жинау кезінде анасынан ж ктілік пен босану а ымыны ү ғ ңж ктілік пен босану а ымыны ү ғ ң сипаты туралы (я ни, бала міріні ғ ө ңсипаты туралы (я ни, бала міріні ғ ө ң антенатальды, перинатальды ж не ә постнатальды кезе дері), баланы ң ңпостнатальды кезе дері), баланы ң ң ерте дамуыны ерекшеліктері, ңерте дамуыны ерекшеліктері, ң оректендіру т рі, асынан кешірген қ ү аурулары, созылмалы патологияны ңаурулары, созылмалы патологияны ң болуы туралы с райды. ұболуы туралы с райды. ұ

       Д рігерді с ра тары на ты, Д рігерді с ра тары на ты, нау ас а ә ң ұ қ қ қ қ т сінікті болуы ажет. Д рігер с растыруды ү қ ә ұ нау асты жауаптары гімені бас а жа а қ ң әң қ ққ ауыстырмайтындай ж ргізуі ажет. Нау ас ү қ қ д рігерді оны проблемаларын шешуде ә ң ң ызы ушылы ын, шынайы к мек к рсету тілегін қ ғ ғ ө ө сезінуі ажет. Стоматолог-д рігерді ж мысында қ ә ң ұ ателіктер жиі д рыс жиналма ан анамнезден қ ұ ғ пайда болады. Б л нау ас зіні ынтасы бойынша ұ қ ө ң айт анмен ана д рігер шектелетін жа дайлар а қ ғ ә ғ ғ атысты. қ

 Жалпы жа дайды ба алау с растыру барысында ғ ғ ұ ж не Жалпы жа дайды ба алау с растыру барысында ғ ғ ұ ж не ба ылау т сілімен ж ргізіледі. Нау ас а ә қ ә ү қ қ бір ара анда оны психоэмоциональды қ ғ ң жа дайын (тыныш, оз ал ыш), физикалы ғ қ ғ ғ қжа дайын (тыныш, оз ал ыш), физикалы ғ қ ғ ғ қ дамуын (шын жасына с йкестігі, артта алуы, ә қдамуын (шын жасына с йкестігі, артта алуы, ә қ озуы), келбетін (д рыс, патологиялы ), ж рісін ұ қ ү (еркін, иын), дене бітіміні т рін ( йлесімді, қ ң ү ү(еркін, иын), дене бітіміні т рін ( йлесімді, қ ң ү ү гипостеникалы , гиперстеникалы ) ба алау а қ қ ғ ғ болады. Жалпы жа дайы ғдайығ

Бет пен мойынны симметриялылы ың ғ  аздап згерген немесе алыпты болуы ө қБет пен мойынны симметриялылы ың ғ аздап згерген немесе алыпты болуы ө қ м мкін, б л жа дайда асимметрия ү ұ ғ т ра ты сипат а ие. дей т сетін асимметрия ұ қ қ Ү үт ра ты сипат а ие. дей т сетін асимметрияұ қ қ Ү ү абынулы, жара атты немесе ісікті қ қ қ за ымданулар дамы ан кезде болуы м мкін. қ ғ үза ымданулар дамы ан кезде болуы м мкін. қ ғ ү ла ал анында Құ қ қ қла ал анындаҚұ қ қ қ туа пайда бол ан деформациялар болуы ғ м мкін, б л жа -бет айма ы эмбриогенезіні алыпты а ымыны ү ұ қ ғ ңм мкін, б л жа -бет айма ы эмбриогенезіні алыпты а ымыны ү ұ қ ғ ң б зылуын д лелді ж не д рігерден жа -бет айма ыны толы ұ ә ә ә қ ғ ң қб зылуын д лелді ж не д рігерден жа -бет айма ыны толы ұ ә ә ә қ ғ ң қ тексеруін талап етеді. Теріні алыпты жа дайда таза ретінде сипаттайды. Оны згерістері қ ғ ң ө ( р ауы, абырша тануы, ызаруы, абынулы элементтері) құ ғ қ қ қ қ д рігерге бір атар соматикалы ж не стоматологиялы ауруларды ә қ қ ә қ ңд рігерге бір атар соматикалы ж не стоматологиялы ауруларды ә қ қ ә қ ң болуы туралы а парат береді. қ Жа -бет айма ыны сырт ы арауы стоматологиялы креслада қ ғ ң қ қ қ ж ргізіледі, б л кезде д рігер нау ас а арама- арсы отырады ү ұ ә қ қж ргізіледі, б л кезде д рігер нау ас а арама- арсы отырадыү ұ ә қ қ

 Ерінні  ызыл жиегің қ  алыпты қ жа дайда таза, біркелкі ыл Ерінні ызыл жиегің қ алыпты қ жа дайда таза, біркелкі ыл ал. ғ ғжа дайда таза, біркелкі ыл ал. ғ ғ ызыл жиекті р ауы ж не Қ ң құ ғ ә абырша тануы ерінді жалау деті қ қ ә туралы, тістесуді б зылысы туралы ң ұ немесе соматикалы патологияны қ ңнемесе соматикалы патологияны қ ң болуы туралы д лелдейді. ә М рынны жа дайы: ұ ң ғ алыпты қ жа дайда м рын ке сірігі жі ішке, ғ ұ ң ңжа дайда м рын ке сірігі жі ішке, ғ ұ ң ң м рын кіреберісіне жолдар сопа ша ұ қ немесе д гелек. Т ра ты ауызбен өң ұ қ дем алу кезінде ке м рын ке сірігі ң ұ ң ж не м рын кіреберісіне са ылау ә ұ ң т різді жолдар алыптасады. ә қ

 Лимфо т йіндеріні жа дайын ба алау – ауыз уысы ү ң ғ Лимфо т йіндеріні жа дайын ба алау – ауыз уысы ү ң ғ ғ қ м шелеріні , сонымен атар толы а заны ісік т різді, ү ң қ қ ғ ң әм шелеріні , сонымен атар толы а заны ісік т різді, ү ң қ қ ғ ң ә иммунологиялы , инфекциялы ауруларын аны тау а қ қ қ ғ м мкіндік беретін стоматологиялы тексеруді ма ызды ү қ ң ң сатысы. Д рігер ауыз уысы тіндерінен лимфа ай лимфа ә қ қ т йіндері топтарына а атынын білуі ажет. алыпты ү ғ қ Қ жа дайда лимфа т йіндері тіпті пальпацияланбайды ғ ү немесе пальпацияланады, біра 1 см-ден аспайды, ж мса , қ ұ қнемесе пальпацияланады, біра 1 см-ден аспайды, ж мса , қ ұ қ оз алмалы, ауырсынбайды, тегіс беткейі бар, орша ан қ ғ қ ғ тіндермен д некерленбеген. Лимфа т йіндері жа дайыны ә ү ғ ңтіндермен д некерленбеген. Лимфа т йіндері жа дайыны ә ү ғ ң барлы бас а н с алары патологиялы болып табылады, қ қ ұ қ қбарлы бас а н с алары патологиялы болып табылады, қ қ ұ қ қ д рігер са болуы ажет ж не нау асты с йкес мамандар а ә қ қ ә қ ә ғ (стоматолог-хирург а, педиатр а, терапевтке, қ ғ(стоматолог-хирург а, педиатр а, терапевтке, қ ғ гематолог а, онколог а, иммунолог а) жіберу ажет. қ қ қ қ арау ж не пальпация кезінде лимфа т йіндері келесі Қ ә ү реттілікте зерттеледі: ш йде, ла ма ы, жа асты, ү құ қ ң қреттілікте зерттеледі: ш йде, ла ма ы, жа асты, ү құ қ ң қ иекасты, беткей мойын, паратрахеальды. Лимфа т йіндеріні пальпациясын ж ргізгенде нау асты басын ү ң ү қ ң тексерілетін жа а т мендетеді (б л тексерілетін жа та ққ ө ұ қ мойын б лшы еттеріні боса суы шін ажет). ұ қ ң ң ү қмойын б лшы еттеріні боса суы шін ажет). ұ қ ң ң ү қ

 Дыбыстарды айту сапасы анамнез жинау кезінде ба алануы м мкін. К бінесе 6 Дыбыстарды айту сапасы анамнез жинау кезінде ба алануы м мкін. К бінесе 6 -7 жас а таман балада ғ ү ө қ с йлеу алыптас ан ж не таза, д рыс болып ө қ қ ә ұ сипатталады. [ш], [з], [с] дыбыстарын айту б зылысы тілді б лшы еттері тонусыны ұ ң ұ қ ңб зылысы тілді б лшы еттері тонусыны ұ ң ұ қ ң б зылысы туралы д лелдейді (сонды тан жиі ұ ә қ ж тыну патологиясымен осылады). [р] дыбысын ұ қ айту а ауы тілді ыс а збесі немесе оны қ ң қ қ ү ңайту а ауы тілді ыс а збесі немесе оны қ ң қ қ ү ң б лшы еттеріні б зыл ан тонусы туралы ұ қ ң ұ ғ д лелдейді. Дыбыстарды айту б зылыстарын ә ұ аны та ан кезде баланы логопедке консультация а қ ғ ғ жібереді. Дыбыстарды айту сапасы

 Самай-т менгі жа буыныны (СТЖБ) ө қ ң жа дайын ғжа дайынғ екі Самай-т менгі жа буыныны (СТЖБ) ө қ ң жа дайын ғжа дайынғ екі олды екінші, шінші ж не қ ң ү ә т ртінші сауса тарын ла б ртігі алды ө қ құ қ ү айма ына ойып ж не нау асты аузын ашып, ғ қ ә қайма ына ойып ж не нау асты аузын ашып, ғ қ ә қ жабуын, жа пен жанына оз алтуын с рай отыра қ қ ғ ұ аны тайды. алыпты жа дайда СТЖБ-да қ Қ ғ оз алыстар еркін, ауырсынбайды, сы ырлау жо. қ ғ қ қоз алыстар еркін, ауырсынбайды, сы ырлау жо. қ ғ қ қ СТЖБ патологиясы стоматолог-хирургты ңСТЖБ патологиясы стоматолог-хирургты ң консультациясын талап етеді. Самай-т менгі жа буыныны ө қ ңСамай-т менгі жа буыныны ө қ ң (СТЖБ) жа дайы ғ

      алыпты жа дайда адам м рынмен тыныс алады, алыпты жа дайда адам м рынмен тыныс алады, б л кезде Қ ғ ұ ұ еріндері жымдас ан. Егер арау барысында нау ас ауызбен дем қ қ қ алса, онда тыныс алу ызметіні б зылысы аншалы ты к рделі қ ң ұ қ қ ү екенін аны тау ажет. Егер нау асты ке м рын ке сірігі, қ қ қ ң ң ұ ңекенін аны тау ажет. Егер нау асты ке м рын ке сірігі, қ қ қ ң ң ұ ң жі ішке танауы, р а еріндері болса – ауызбен тыныс алу за ң құ ғ қ ұ қжі ішке танауы, р а еріндері болса – ауызбен тыныс алу за ң құ ғ қ ұ қ уа ыт бол анын д лелдейді ж не б л м рын жолдары туіні қ ғ ә ә ұ ұ ө ңуа ыт бол анын д лелдейді ж не б л м рын жолдары туіні қ ғ ә ә ұ ұ ө ң органикалы б зылысымен немесе ауызды жауып т ратын қ ұ ұ б лшы еттерді лсіреуімен байланысты. Егер м рынны ұ қ ң ә ұ ңб лшы еттерді лсіреуімен байланысты. Егер м рынны ұ қ ң ә ұ ң формасы ж не тістесу згермеген болса, онда м рын жолдары ә ө ұ ткізгіштігіні уа ытша б зылуы (т мау) туралы ойлау а ө ң қ ұ ұ ғ болады. М рын жолдарыны ткізгіштігін тексеру шін ұ ң ө ү нау асты м рын кіреберісін кезекпен жаба отырып, жабы қ ұ қнау асты м рын кіреберісін кезекпен жаба отырып, жабы қ ұ қ ауызбен тыныс алуын с райды. Егер м рынмен тыныс алу ұ ұ м рын жолдарыны нашар ткізгіштігі себебінен иын болса, ұ ң ө қм рын жолдарыны нашар ткізгіштігі себебінен иын болса, ұ ң ө қ онда баланы оториноларинголог а консультация а жіберу қ ғ ажет, йткені м рынмен тыныс алуды б зылысы қ ө ұ ң ұ патологиялы тістесуді алыптасуына келуі м мкін. қ ң қ ә ү Тыныс алу ызметі қТыныс алу ызметіқ

 Ж тыну ызметін зерттеген кезде ж тыну рдісінде ұ қ ұ ү ауырсынатын Ж тыну ызметін зерттеген кезде ж тыну рдісінде ұ қ ұ ү ауырсынатын бетіні исаюы ж не иек б лшы еттеріні ң қ ә ұ қ ңауырсынатын бетіні исаюы ж не иек б лшы еттеріні ң қ ә ұ қ ң жиырылуы ( «ойма » симптомы) жо па соны ба ылайды. Ж тыну қ қ қ ұ ызметін осымша клиникалы ба алау шін нау асты ернін қ қ қ ғ ү қ ң сауса тармен аздап ашыл ан жа дайда стап т рады ж не тілді қ ғ ғ ұ ұ ә ңсауса тармен аздап ашыл ан жа дайда стап т рады ж не тілді қ ғ ғ ұ ұ ә ң шыны орналасуын ба ылай отырып нау ас а сілекейді ұ ң қ қ қ ж тынуын с райды. алыпты жа дайда 4 -5 жас а таман ұ ұ Қ ғ қ соматикалы ж тыну алыптасады: мимикалы б лшы еттерді қ ұ қ ңсоматикалы ж тыну алыптасады: мимикалы б лшы еттерді қ ұ қ ң ширы уынсыз ж тыну, тіл алды ы к рек тістерді мойын ғ ұ ңғ ү ң айма ында та дайдан итеріледі ж не тістер арасында к рінбейді. ғ ң ә өайма ында та дайдан итеріледі ж не тістер арасында к рінбейді. ғ ң ә ө Ж тыну кезінде 5 жастан жо ары нау астарда бетіні исаюы, ұ ғ қ ң қЖ тыну кезінде 5 жастан жо ары нау астарда бетіні исаюы, ұ ғ қ ң қ тістер арасына тілді оюы, тілді алды ы тістерден немесе қ ң ңғ рттан итерілуі ж тыну ызметіні б зылысы туралы д лелдейді, ұ ұ қ ң ұ әрттан итерілуі ж тыну ызметіні б зылысы туралы д лелдейді, ұ ұ қ ң ұ ә б л патологиялы тістесуді алыптасуына м мкіндік ту ызады. ұ қ ң қ ү ғ Ж тыну ызметі ұ қЖ тыну ызметіұ қ

 Ауыз уысын арау стоматологиялы креслада ж ргізіледі. қ қ қ ү Кішкентай балаларды Ауыз уысын арау стоматологиялы креслада ж ргізіледі. қ қ қ ү Кішкентай балаларды (3 жас а дейін) ата-аналары олында қ қ стап отырады. Нау ас креслада отырады немесе жатады, ұ қстап отырады. Нау ас креслада отырады немесе жатады, ұ қ д рігер нау ас а арсы немесе креслоны бас жа ында ә қ қ қ ң ғд рігер нау ас а арсы немесе креслоны бас жа ында ә қ қ қ ң ғ т рады. Ауыз уысын арау шін жа сы жары тандыру ұ қ қ ү қ қ ажет. Ауыз уысыны кіреберісін бір олды І ж не ІІ қ қ ң қ ң ә сауса тарымен жо ар ы ерінді, екінші олды ІІ сауса ымен қ ғ ғ қ ң ғ т менгі ерінді тарта ж не стай отырып арайды. ртты ө ә ұ қ Ұ ІІІ ж не ә IV IV сауса тармен тартады, б л кезде ІІІ сауса тар қ ұ қ тістерді ртты беткейлерімен ж не ауызды б рышымен ң ұ қ ә ң ұ жанасады; ауызды б рышын бірінші молярлар де гейінен ң ұ ң асырмай ы ыстыру а болады. ғ ғ Ауыз уысы м шелерін тексеру қ үАуыз уысы м шелерін тексеруқ ү

 Ауыз уысын арау шін стоматологиялы айна, стоматологиялы зонд,  ыс ыш ж не Ауыз уысын арау шін стоматологиялы айна, стоматологиялы зонд, ыс ыш ж не м мкіндік болса, ауалы пистолет олданылады. қ қ ү қ қ қ қ ә ү қ

 Стоматологиялы айна қ жары ты фокусталуы шін қ ң ү ажет, ол лкейген Стоматологиялы айна қ жары ты фокусталуы шін қ ң ү ажет, ол лкейген бейне береді, тікелей арау а иын қ ү қ ғ қ тіс беткейлерін к руге м мкіндік береді. О олмен ө ү ң қ ж мыс жасайтын д рігер айнаны о олында ұ ә ң қ стайды, егер ол арау шін олданатын жал ыз рал ұ қ ү қ ғ құ болса; егер бір уа ытта айна мен зонд олданылса, қ қболса; егер бір уа ытта айна мен зонд олданылса, қ қ онда айнаны сол олында стайды. Айнаны сабыны қ ұ ңонда айнаны сол олында стайды. Айнаны сабыны қ ұ ң жо ар ы б лігінен І ж не ІІ сауса тарды шымен ғ ғ ө ә қ ң ұ стау ажет. Ауыз уысыны р т рлі н ктелеріні ұ қ қ ң ә ү ү ңстау ажет. Ауыз уысыны р т рлі н ктелеріні ұ қ қ ң ә ү ү ң бейнесін алу шін айнаны маятник т різді ү ә имылдармен е кейтеді (вертикальмен сабыны қ ң ңимылдармен е кейтеді (вертикальмен сабыны қ ң ң б рышы 20 ұб рышы 20ұ 00 -тан аспауы ажет) немесе айнаны сабын қ ң оны осі айналасында б рады, б л кезде олды шы ң ұ ұ қ ң ұ оз алмайды. қ ғ

 Стоматологиялы  зонд арау а кедергі жасайтын та ам б ліктерін қ қ Стоматологиялы зонд арау а кедергі жасайтын та ам б ліктерін қ қ ғ ғ ө тісті беткейінен алып тастау шін, сонымен атар зерттеу ң ү қ объектілеріні : тіс тіндері, пломба, тіс ж ындылары ж не т. б. ң ұғ әобъектілеріні : тіс тіндері, пломба, тіс ж ындылары ж не т. б. ң ұғ ә механикалы асиетін ба алау шін олданылады. Зондты сабыны қ қ ғ ү қ ңмеханикалы асиетін ба алау шін олданылады. Зондты сабыны қ қ ғ ү қ ң орта ы немесе т менгі штен бір б лігінен о олды І, ІІ ж не ІІІ ңғ ө ү ө ң қ ң ә сауса тарымен стайды, тісті тексерген кезде иы ын тексерілетін қ ұ қ ғ беткейге перпендикулярлы орналастырады. Зондтауды м мкін болатын ң ү зиянын есте са тау ажет: қ қ · зонд тіндерді механикалы за ымдауы м мкін (жетілмеген эмаль, қ қ ү· зонд тіндерді механикалы за ымдауы м мкін (жетілмеген эмаль, қ қ ү бастап ы тіс жегісі зонасында ы эмаль, ызылиекасты айма ыны қ ғ ңбастап ы тіс жегісі зонасында ы эмаль, ызылиекасты айма ыны қ ғ ң тіндері); · фиссураларды зондтау а ты енуіне серін, я ни оны тере қ қ ң ә ғ ң ң· фиссураларды зондтау а ты енуіне серін, я ни оны тере қ қ ң ә ғ ң ң б лімдеріні инфицирленуі; ө ң · зондтау ауырсыну тудыруы м мкін ( сіресе ашы жегіленген ү ә қ уыстарды зондтау кезінде); қ · инеге сас зондты т рі жиі нау астарды ор ытуы м мкін, б л ұқ ң ү қ қ қ ү ұ нау аспен психологиялы байланысты б зады. қ қ ұ

 1. Ауыз уысы кілегей абы ын арау: қ қ ғ қ · ерінні 1. Ауыз уысы кілегей абы ын арау: қ қ ғ қ · ерінні , ртты , та дайды кілегей абы ы; ң ұ ң ң ң қ ғ · сілекей бездері шы ару жолдарыны жа дайы, б лінісіні ғ ң ғ ө ң· сілекей бездері шы ару жолдарыны жа дайы, б лінісіні ғ ң ғ ө ң сапасы; · тілді ар асыны кілегей абы ы. ң қ ң қ ғ 2. Ауыз уысы кіреберісіні архитектоникасын зерттеу: қ ң · ауыз уысы кіреберісіні тере дігі; қ ң ң · ерінні збелері; ң ү · б йір ртты т ждер; ү ұ қ ә · тілді збесі; ң ү · периодонт жа дайын ба алау; ғ ғ · тістесу жа дайын ба алау; ғ ғ · тістер жа дайын ба алау. ғ ғАуыз уысын клиникалы зерттеу келесі қ қ т ртіпте ж ргізіледі: ә ү

 Ауыз уысы кілегей абы ын арау.  алыпты қ қ ғ қ Қ Ауыз уысы кілегей абы ын арау. алыпты қ қ ғ қ Қ жа дайда ауыз уысыны кілегей абы ы ғ қ ң қ ғ а шыл- ызыл т сті, таза, біркелкі ыл алды. Кейбір қ қ ү ғ аурулар кезінде кілегей абы ты за ымдалу қ қ ң қ элементтеріні пайда болуы, оны ыл алдылы ыны ң ң ғ ғ ңэлементтеріні пайда болуы, оны ыл алдылы ыны ң ң ғ ғ ң ж не иілгіштігіні т мендеуі м мкін. ә ң ө ү Сілекей бездері шы ару жолдарын ара анда ғ қ ғ ла ма ы айма ыны массажы к мегімен сілекей құ қ ң ғ ң ө б лінуіні жо арлауын ж ргізеді. Сілекей таза, с йы ө ң ғ ү ұ қб лінуіні жо арлауын ж ргізеді. Сілекей таза, с йы ө ң ғ ү ұ қ болуы ажет. Сілекей бездеріні кейбір аурулары, қ ңболуы ажет. Сілекей бездеріні кейбір аурулары, қ ң сонымен атар соматикалы аурулар кезінде ол қ қ жеткіліксіз, т т ыр, б лдыр болады. ұ қ ұ Ауыз уысы кілегей абы ын арау. қ қ ғ қ

 Тілді ара анда оны т сіне, қ ғ ң ү емізікшелерді ай ындылы Тілді ара анда оны т сіне, қ ғ ң ү емізікшелерді ай ындылы ына, м йізделу ң қ ғ ү д режесіне, а ты болуына ж не оны ә қ қ ң ә ңд режесіне, а ты болуына ж не оны ә қ қ ң ә ң асиетіне к іл аударады. алыпты қ өң Қ жа дайда тілді ар асында емізікшелерді ғ ң қ ңжа дайда тілді ар асында емізікшелерді ғ ң қ ң барлы т рлері болады, м йізделу біркелкі, қ ү үбарлы т рлері болады, м йізделу біркелкі, қ ү ү а жо. р т рлі аурулар кезінде тілді қ қ қ Ә ү ңа жо. р т рлі аурулар кезінде тілді қ қ қ Ә ү ң т сі, оны м йізделу д режесі згеруі, а ү ң ү ә ө қ қт сі, оны м йізделу д режесі згеруі, а ү ң ү ә ө қ қ жиналуы м мкін. ү

  Тексеруді бекіген ызылиекті биіктігін аны таудан бастайды: ол шін т менгі қ Тексеруді бекіген ызылиекті биіктігін аны таудан бастайды: ол шін т менгі қ ң қ ү ө ерінді горизонтальды жа дай а дейін тартады ж не ызылиек емізікшесі ғ ғ ә қ негізінен бекіген ызылиекті оз алмалы кілегей абы а ту сызы ына дейінгі қ ң қ ғ қ ққ ө ғ ара ашы ты ты лшейді. Б л ара ашы ты 0, 5 см-ден т мен болмауы ажет. қ қ қ ө ұ қ қ қ ө қара ашы ты ты лшейді. Б л ара ашы ты 0, 5 см-ден т мен болмауы ажет. қ қ қ ө ұ қ қ қ ө қ т менгі фронтальды тістерді периодонты шін аупі болады, оны пластикалы ө ң ү қ қт менгі фронтальды тістерді периодонты шін аупі болады, оны пластикалы ө ң ү қ қ операция к мегімен жою а болады. ө ғ Ерінні збелерінді горизонтальды жа дай а дейін тарта отырып арайды. ң ү ғ ғ қЕрінні збелерінді горизонтальды жа дай а дейін тарта отырып арайды. ң ү ғ ғ қ альвеолярлы сіндіні жауып т ратын тінге збені ( алыпты жа дайда – ө ұ ү ң қ ғ тісаралы емізікшеден тыс) осылу орнын, збені зынды ы мен алы ды ын қ қ ү ң ұ ғ қ ң ғ ( алыпты жа дайда – жі ішке, зын) аны тайды. Ерінді тарт ан кезде қ ғ ң ұ қ қ ызылиекті орналасуы мен т сі згермеуі ажет. Тісаралы емізікшелерге қ ң ү ө қ қ осылатын ыс а збелер та ам абылдау ж не с йлеу кезінде созылады, қ қ қ ү ғ қ ә өосылатын ыс а збелер та ам абылдау ж не с йлеу кезінде созылады, қ қ қ ү ғ қ ә ө ызылиекті анмен амтамасыз етілуін згертеді ж не оны жара аттайды, қ ң қ қ ө ә қызылиекті анмен амтамасыз етілуін згертеді ж не оны жара аттайды, қ ң қ қ ө ә қ б л периодонтты патологиялы айтымсыз згерістеріне келуі м мкін. ұ ң қ қ ө ә үб л периодонтты патологиялы айтымсыз згерістеріне келуі м мкін. ұ ң қ қ ө ә ү С йектысына осылатын ерінні алы збесі орталы к рек тістер арасында ү қ ң қ ң ү қ ү са ылауды болуын амтамасыз етеді. Ерін збесіні патологиясын аны та ан ң ң қ ү ң қ ғ кезде збені пластикасы немесе тілу туралы с ра ты шешу шін нау асты ү ң ұ қ ү қ стоматолог-хирург а консультация а жібереді. қ ғ Ауыз уысы кіреберісіні архитектоникасын зерттеу. қ ң

 Б йір ( ртты ) т ждерді зерттеу шін ртты жанына тартады ү Б йір ( ртты ) т ждерді зерттеу шін ртты жанына тартады ү ұ қ ә ү ұ ж не рттан альвеолярлы сіндіге баратын кілегей абы ә ұ ө қ қж не рттан альвеолярлы сіндіге баратын кілегей абы ә ұ ө қ қ атпарларыны ай ындылы ына к іл аударады. алыпты жа дайда қ ң қ ғ өң Қ ғ ртты т ждер лсіз ай ын немесе орташа т рінде сипатталады. ұ қ ә ә қ үртты т ждер лсіз ай ын немесе орташа т рінде сипатталады. ұ қ ә ә қ ү Тісаралы емізікшелерге осылатын атты, ыс а т ждер тіл мен қ қ қ қ қ ә ерінні ыс а збелері сия ты периодонт а негативті сер етеді. ң қ қ ү қ қ ә Тілді збесін арау нау асты тілін к теруін с рап немесе айнаны ң ү қ қ ө ұ ңТілді збесін арау нау асты тілін к теруін с рап немесе айнаны ң ү қ қ ө ұ ң к мегімен оны к теріп ж ргізеді. алыпты жа дайда тілді збесі ө ө ү Қ ғ ң ү зын, жі ішке, бір шымен тілді орта ы штен бір б лігіне, бас а ұ ң ұ ң ңғ ү ө қ шымен – тіласты валиктерден дистальды ауыз уысы т біні ұ қ ү ңшымен – тіласты валиктерден дистальды ауыз уысы т біні ұ қ ү ң кілегей абы ына осылады. Патология кезінде тілді збесі алы , қ ғ қ ң ү қ ңкілегей абы ына осылады. Патология кезінде тілді збесі алы , қ ғ қ ң ү қ ң тілді алды ы штен бір б лігіне ж не т менгі орталы к рек ң ңғ ү ө ә ө қ ү тістерді периодонтына осылады. Б л жа дайда тіл нашар ң қ ұ ғ к теріледі, нау асты тілді шы ару рекетінде оны шы екі еселенуі ө қ ң ғ ә ң ұ ( «ж рек» симптомы) немесе т менге иілуі м мкін. Тілді ыс а алы ү ө ү ң қ қ қ ң( «ж рек» симптомы) немесе т менге иілуі м мкін. Тілді ыс а алы ү ө ү ң қ қ қ ң збесі ж тыну, сору, с йлеу ([р] дыбысын айту б зылысы) ү ұ ө ұ ызметтеріні б зылу, периодонт пен тістесу патологиясыны себебі қ ң ұ ң болуы м мкін. ү

 Периодонт жа дайын ба алау.  алыпты жа дайда ғ ғ Қ ғ Периодонт жа дайын ба алау. алыпты жа дайда ғ ғ Қ ғ ызылиек емізікшелері ай ын, бір алыпты қ қ қ а шыл- ызыл т сті, шб рыш т різді немесе қ қ ү ү ұ ә трапеция т різді формалы, тісаралы ә қтрапеция т різді формалы, тісаралы ә қ амбразураларды толтыра отырып, тістерге ты ыз ғ бекиді. Сау периодонт здігінен ж не о ан с л ө ә ғ ә тигенде анамайды. Фронтальды тістерде қ алыпты ызылиек ж лгесіні тере дігі 0, 5 мм-ге қ қ ү ң ң дейін, б йір тістерде – 3, 5 -ке дейін. алыптыдан ү Қ ауыт улар (гиперемия, ісіну, ана ышты , қ қ ғ қауыт улар (гиперемия, ісіну, ана ышты , қ қ ғ қ за ымдалу элементтеріні болуы, ызылиек қ ң қ ж лгесіні б зылуы) периодонт патогиясыны ү ң ұ ңж лгесіні б зылуы) периодонт патогиясыны ү ң ұ ң белгілері болып табылады ж не зерттеуді арнайы ә ң дістері к мегімен ба аланады. ә ө ғ

 Тістесу жа дайын ба алау. Тістесу ш позиция бойынша ғ ғ ү сипатталады: Тістесу жа дайын ба алау. Тістесу ш позиция бойынша ғ ғ ү сипатталады: · жа тарды атынасы; қ ң қ · тіс атарларыны формасы; қ ң · б лек тістерді орналасуы. ө ң Жа тарды атынасын орталы окклюзия жа дайында ж тыну қ ң қ қ ғ ұ кезінде нау асты жа тарын бекітіп ба алайды. ш жазы ты та: қ ң қ ғ Ү қ қкезінде нау асты жа тарын бекітіп ба алайды. ш жазы ты та: қ ң қ ғ Ү қ қ сагиттальды, вертикальды ж не горизонтальды кілтті ә антагонист-тістерді негізгі атынастарын аны тайды. ң қ қантагонист-тістерді негізгі атынастарын аны тайды. ң қ қ Ортогнатиялы тістесу белгілері мыналар: қ · · сагиттальды жазы ты та: қ қ — жо ар ы жа бірінші молярды мезиальды т мпешігі т менгі жа ғ ғ қ ң ө ө қ- жо ар ы жа бірінші молярды мезиальды т мпешігі т менгі жа ғ ғ қ ң ө ө қ аттас тісіні к лдене фиссурасында орналасады; ң ө ң — жо ар ы жа ты ит тісі т менгі жа ты ит тісінен дистальды ғ ғ қ ң ө қ ң орналасады; — жо ар ы ж не т менгі жа ты к рек тістері ты ыз ғ ғ ә ө қ ң ү ғ оральды-вестибулярлы атынаста орналасады; қ ··

Тістесуіні т рлерің ү а — қалыпты тістесуі: 1 — ортогнатиялық; 2 — тікТістесуіні т рлерің ү а — қалыпты тістесуі: 1 — ортогнатиялық; 2 — тік (прямой); 3 — бипрогнатиялық; б — патологиялық прикусі: 1 — терең; 2 — ашық; 3 — прогения.

 вертикальды жазы ты та: қ қ - - антагонистер арасында ты ыз фиссурлы-т вертикальды жазы ты та: қ қ — — антагонистер арасында ты ыз фиссурлы-т мпешікті байланыс ғ ө болады; — к рек тістік жабылу (т менгі к рек тістер жо ар ымен ү ө ү ғ ғ жабылады) сауыт биіктігіні жартысынан аспайды; ң · · горизонтальды жазы ты та: қ қ — т менгі молярларды ртты т мпешіктері антагонист жо ар ы ө ң ұ қ ө ғ ғ молярларды фиссураларында орналасады; ң — бірінші к рек тістер арасында ы орталы сызы т менгі жа ү ғ қ қ ө қ- бірінші к рек тістер арасында ы орталы сызы т менгі жа ү ғ қ қ ө қ бірінші к рек тістері арасында ы сызы пен с йкес келеді. ү ғ қ ә Тіс атарларын ба алау жымдаспа ан жа тар кезінде ж ргізіледі. қ ғ ғ қ үТіс атарларын ба алау жымдаспа ан жа тар кезінде ж ргізіледі. қ ғ ғ қ ү Ортогнатиялы тістесуде жо ар ы тіс до асы полуэллипс т ріне, ал қ ғ ғ ғ ү т менгі – парабола т ріне ие. ө ү

 Тістер жа дайын ба алау ж не тіркеуғ ғ ә. .  Клиникалы Тістер жа дайын ба алау ж не тіркеуғ ғ ә. . Клиникалы арау қ қ барысында тіс сауыттары тіндеріні ж не с йкес ң ә ә жа дайларда т бірді жала аштан ан б лігіні жа дайын ғ ү ң ң ғ ө ң ғ ба алайды. Тісті беткейін кептіреді, содан кейін визуальды , ғ ңба алайды. Тісті беткейін кептіреді, содан кейін визуальды , ғ ң сирек тактильді зерттеу дістерімен келесі а паратты ә қ алады: · тіс сауытыны формасы туралы ( алыпты жа дайда б л ң қ ғ ұ тіс топтарына т н анатомиялы эталон а с йкес келеді); ә қ ғ ә · эмальды сапасы туралы ( алыпты жа дайда эмальды ң қ ғ ң· эмальды сапасы туралы ( алыпты жа дайда эмальды ң қ ғ ң т тас макро рылымы, біртекті ты ызды ы бар, ашы ұ құ ғ ғ қт тас макро рылымы, біртекті ты ызды ы бар, ашы ұ құ ғ ғ қ т ске боял ан, жартылай м лдір, жылтырайды); ү ғ ө · реставрацияны , ортодонтиялы ж не ортопедиялы ң қ ә қ· реставрацияны , ортодонтиялы ж не ортопедиялы ң қ ә қ алынбайтын рылымдарды болуы ж не сапасы, оларды құ ң ә ңалынбайтын рылымдарды болуы ж не сапасы, оларды құ ң ә ң асында ы тіндерге сері туралы. қ ғ ә Тіс сауытыны рбір к рінетін беткейін зерттеу ажет: ң ә ө қТіс сауытыны рбір к рінетін беткейін зерттеу ажет: ң ә ө қ оральды, вестибулярлы, медиальды, дистальды, премолярлар мен молярлар тобында – окклюзиондыны да. .

 Ештенені жіберіп алмау шін тістерді арауды ү қ ң белгілі бір реттілігін са Ештенені жіберіп алмау шін тістерді арауды ү қ ң белгілі бір реттілігін са тайды. арауды жо ар ы о қ Қ ғ ғ ңбелгілі бір реттілігін са тайды. арауды жо ар ы о қ Қ ғ ғ ң жа ты со ы тісінен бастайды, жо ар ы жа ты қ ң ңғ ғ ғ қ ңжа ты со ы тісінен бастайды, жо ар ы жа ты қ ң ңғ ғ ғ қ ң барлы тістерін кезекпе-кезек арап, т менгі сол қ қ ө жа ты со ы тісіне т седі ж не арауды т менгі о қ ң ңғ ү ә қ ө ңжа ты со ы тісіне т седі ж не арауды т менгі о қ ң ңғ ү ә қ ө ң жа ты со ы тісімен ая тайды. қ ң ңғ қ Стоматологияда рбір тіс ж не тістерді негізгі ә ә ң жа дайлары шін шартты белгілер олданылады, б л ғ ү қ ұ жазуды айтарлы тай же ілдетеді. Тіс атарлары қ ң қ т рт квадрант а б лінеді, оларды р айсысына ө қ ө ң ә қ аралу реттілігіне с йкес реттік сан беріледі: қ әаралу реттілігіне с йкес реттік сан беріледі: қ ә т ра ты тістесуге 1 -ден 4 -ке дейін ж не уа ытша а – ұ қ ә қ ғ 5 -тен 8 -ге дейін.

Ш ып тексеру - ұқ зондирование:  Зонд көмегімен жұргізіледі. Анықтауға болады:  ТісжегіШ ып тексеру — ұқ зондирование: Зонд көмегімен жұргізіледі. Анықтауға болады: Тісжегі қуыс бар ма және тереңдігін; Тісжегі қуысының ауру сезімі бар жерлерін; Тісжегі қуыстың тіс қуысымен байланысын (ұлпаның ашылған мүйізшесін); Пародонтальды қалталарды және олардың тереңдігін; Тіс шөгінділерін (қызыл иек үсті- және қызыл иек асты).

а ып тексеру-ПеркуссияҚ ғ Айнаның, зондтың, пинцеттің сабымен жүргізіледі  1) Вертикальды перкуссия. а ып тексеру-ПеркуссияҚ ғ Айнаның, зондтың, пинцеттің сабымен жүргізіледі 1) Вертикальды перкуссия. 2) Горизонтальды перкуссия. Сау тістен бастайды (( салыстырмалы перкуссия)

Пальпация - сипап тексеру.  Ауру сезімін, ісінгенін,  домбыққанын, тығыздалғанын,  кілегей қабығыныңПальпация — сипап тексеру. Ауру сезімін, ісінгенін, домбыққанын, тығыздалғанын, кілегей қабығының қозғалғыштығын, инфильтратын, флюктуацияны (абсцесс пайда болуын) және т. б. анықтау үшін

 Екі саусақпен жүргізуге болады. Тістің түбір ұшы маңайын сипап тексеру Екі саусақпен жүргізуге болады. Тістің түбір ұшы маңайын сипап тексеру

Қосымша әдістер:  температуралық диагностика;  электроодонтодиагностика (ЭОД);  рентгенологиялық зерттеу;  апекслокация; Қосымша әдістер: температуралық диагностика; электроодонтодиагностика (ЭОД); рентгенологиялық зерттеу; апекслокация; трансиллюминация; витальды бояу әдіс.

- физикалық зерттеу әдістерінің ең біріншісі. .  Қалыпты жағдайда тістер 17 - 55— физикалық зерттеу әдістерінің ең біріншісі. . Қалыпты жағдайда тістер 17 — 55 °° С С аралығындағы температураға ешқандай жауап бермейді. Тісжегі қуысы пайда болса немесе тіс ұлпасы қабынса, адам температурасынан 5 -7 °° С С төмен немесе жоғары ауытқу ыстыққа немесе суыққа ауыру сезімін тудырады. Өлі еттенген ұлпамен тістер температуралық тітіркендіргіштерді сезбейді !!!!!!Температуралық диагностика

 Тіс ұлпасының электр қозғыштығын анықтау  Арнайы аппарат көмегімен жүргізіледі.  Сау тістің Тіс ұлпасының электр қозғыштығын анықтау Арнайы аппарат көмегімен жүргізіледі. Сау тістің ұлпасы 2 -6 мк. А шамасындағы токқа тітіркеніп ауыру сезім береді. Ұлпаның қабынуы кезінде бул көрсеткіш әртүрлі деңгейге төмендейді (20 мк. А–ден бастап 60 мк. А –ге дейін) ЭОД 60 мк. А-ден жоғары болса – сауыт ұлпасы өлі еттенгенн. ЭОД 100 мк. А-ден асып кетсе – түбір ұлпасы олі еттенген. Электроодонтодиагностика

Витальді бояу әдісі  Тістің қатты тіндерін бояу әдісі (бояқтар – метилен көгі, КонгоВитальді бояу әдісі Тістің қатты тіндерін бояу әдісі (бояқтар – метилен көгі, Конго қызыл және т. б. ). Диагностика кезеңінде – деминерализация ошақтарын анықтау үшін. Емдеу кезеңінде – кариес-детектор – тістің қатты тіндерін егеп-тазалаған кезінде ыдыраған дентинның толық алынғанын тексеру үшін.

 Стоматологиялық клиникада көбінесе қолданады:  Ауызішілік жақынфокусты түйіскен (контактная) рентгенография;  ортопантомография. Рентгенологиялық Стоматологиялық клиникада көбінесе қолданады: Ауызішілік жақынфокусты түйіскен (контактная) рентгенография; ортопантомография. Рентгенологиялық зерттеу

 Жасырын (скрытые) тісжегі қуыстарды анықтау;  Түбір өзектерінің өткізгіштігін анықтау;  Түбір өзегінің Жасырын (скрытые) тісжегі қуыстарды анықтау; Түбір өзектерінің өткізгіштігін анықтау; Түбір өзегінің жұмыс ұзындығын анықтау; Түбір өзектерінің обтурациялау сапасын бақылау; Түбір ұшы маңайындағы тіндерінің жағдайын бағалау; Жақтың сүйек тінінің жағдайын бағалау. Рентгенографияның мүмкіндіктері:

Ауызішілік рентген суреттердің түрлері  1. Интерпроксима льды (bite-wing) сурет  2. Апикальды. Ауызішілік рентген суреттердің түрлері 1. Интерпроксима льды (bite-wing) сурет 2. Апикальды. 3. Окклюзионды (в прикусе) сурет

дентальды - ауызішілік рентген (датчик немесе пленка науқастың ауыз қуысының ішіне қойылады) дентальды — ауызішілік рентген (датчик немесе пленка науқастың ауыз қуысының ішіне қойылады)

панорамды – ауыз сыртқы  панорамды – ауыз сыртқы

Қорытынды Стоматологияда науқастан анамнез жинау және тексеру – бұл емнің  нәтижелі болуына ықпалҚорытынды Стоматологияда науқастан анамнез жинау және тексеру – бұл емнің нәтижелі болуына ықпал ететін ең маңызды этаптардың бірі болып табылады. Қазіргі таңда тексеру әдістерінің заманауи түрлерінің көптігі дәрігер жұмысы жылдам және өнімді болуында маңызы зор.

 Стоматология детского возраста - Персин, Елизарова,  Дьякова  Атлас по стоматологическим заболеваниям Стоматология детского возраста — Персин, Елизарова, Дьякова Атлас по стоматологическим заболеваниям у детей — Виноградова Т. Ф. Детская терапевтическая стоматология — Куцевляк В. И. Детская хирургическая стоматология и челюстно-лицевая хирургия — Зеленский В. А. , Мухорамов Ф. С. Терапевтическая стоматология детского возраста — Курякина Н. В. Стоматология детского возраста — Виноградова Т. Ф. , Максимова О. П. , Рогинский В. В. Пайдалыныл ан дебиеттерғ ә