Скачать презентацию Тақырыбы Ұлы жібек жолы Орындаған Пернебеков Н Тексерген Скачать презентацию Тақырыбы Ұлы жібек жолы Орындаған Пернебеков Н Тексерген

философия жибек жолы.pptx

  • Количество слайдов: 38

Тақырыбы: Ұлы жібек жолы Орындаған: Пернебеков Н Тексерген: Тақырыбы: Ұлы жібек жолы Орындаған: Пернебеков Н Тексерген:

Жоспар 1)Кіріспе 2)Негізгі бөлім А) Ұлы Жібек Жолы тарихы Б) Ұлы Жібек Жолы мәдениеті Жоспар 1)Кіріспе 2)Негізгі бөлім А) Ұлы Жібек Жолы тарихы Б) Ұлы Жібек Жолы мәдениеті В) Ұлы Жібек Жолы бойындағы қазақ жеріндегі қалалар 3) Қорытынды

Ұлы Жібек жолы ежелгі атау емес, ол 1877 жылы пайда болған. Оны қолданысқа енгізген Ұлы Жібек жолы ежелгі атау емес, ол 1877 жылы пайда болған. Оны қолданысқа енгізген белгілі неміс географы Фердинанд фон Рихтгофен. Жолдың бұлай аталуына сауданың негізгі заты Қытайдан шығарылатын жібек мата себеп болды. Сонау Еуропа мен Азияны біріктіріп жатқан бұл жол адамзатты ғажайып жетістіктерге жеткізді. Дамыған елдердің бір-бірімен саудасаттықпен айналысуына, ғылым салаларының дамуына, діни және мәдени салт-дәстүрлерінің қалыптасуына ықпал етті.

Кіріспе Ұлы Жібек Жолы – Қытай жерінен басталып, Қиыр Шығыс пен Еуропа елдеріне беттеген Кіріспе Ұлы Жібек Жолы – Қытай жерінен басталып, Қиыр Шығыс пен Еуропа елдеріне беттеген керуен жолы. Бұл жолдың басым бөлігі Орта Азия мен Қазақстан жерінің үстімен өтті. Жібек Жолы б. з. д III ғасырда сауда магистралі ретінде пайда болып, XVI ғасырға дейін қызмет етті. Жібек Жолының бойында орналасқан көне қалалар бірталай соғыс, өрт, аштық, апатойрандардың куәсі болды. Ұлы Жібек Жолы арқылы тек сауда жүйесі дамып қана қоймай, Шығыс пен Батыс өркениеті тоғысып, мәдениет және дипломатиялық қарым-қатынас орнады. VI-VII ғасырларда Қытайдан бастау алған керуен Жетісу мен Оңтүстік Қазақстан даласын кесіп өтетін. Отырар, Тараз, Сайрам (Испиджаб), Түркістан (Яссы), Суяб, Баласағұн т. с. с көне қалалар тек сауда ғана емес, мәдениет және ғылым орталықтары болды

Қытай патшасы көпес Жаң Чянды керуенімен бірге батыс өңірге екі рет жіберіп, Орталық Азиядағы Қытай патшасы көпес Жаң Чянды керуенімен бірге батыс өңірге екі рет жіберіп, Орталық Азиядағы елдермен достасуға пейілді болды

13 жылдан кейін керуен қайта оралған. Уақыт келе орталық азиямен Қытай арасында сауда нығая 13 жылдан кейін керуен қайта оралған. Уақыт келе орталық азиямен Қытай арасында сауда нығая түседі. Жаң Чянның сапары бұл жолды шығыс пен батыс үкіметтері арасындағы байланыс жолына айналдырған. Осыған орай саудагерлер де «Жібек жолында» ат ізін суытпаған. Жаң Чян батыс өңірге және Орта Азияға Қытайдың жібек өнімдерін ала барған;ал елге қайтарында барған жерлерінің тауарлары және батыс өңірінің музыкасы сияқты алуан түрлі мәдениетті алып қайтқан. Жаң Чянның сапары қытайлықтардың батыс өңір мен Орта Азияны түсінуіне мүмкіндік берді. Ал Жаң Чян барған жерлердегі халықта Қытайдың өнімдері мен мәдениетіне қатысты түсінігін анағұрлым тереңдетті. Осылайша, бұл жол гүлденіп, көркейе бастады. Шығыс пен батыстың аралығындағы дәнекерге айналып, өркениеттерді өзара тоғыстырды

Жібек Жолы географиясы Еуропадан басталып Мысыр, Сомалия, Арабия түбегі, Иран, Ауғанстан, Орталық Азия, Пәкістан, Жібек Жолы географиясы Еуропадан басталып Мысыр, Сомалия, Арабия түбегі, Иран, Ауғанстан, Орталық Азия, Пәкістан, Үндістан, Бангладеш, Индонезия, және Вьетнам елдері арқылы, ақыры Қытайға келіп жетеді. Жер бетіндегі жолдары қызыл, ал теңіз беті жолдары көк түспен көрсетілген.

Қытайдан бағыт алған керуендер солтүстік Тянь-Шань арқылы орталық Азияны кесіп өтіп, ары қарай батыс Қытайдан бағыт алған керуендер солтүстік Тянь-Шань арқылы орталық Азияны кесіп өтіп, ары қарай батыс Амудария ары қарай Хорасан арқылы Месопатамия мен Жерорта теңізіне жететін

Жол қашықтығы 12000 шақырым аумақты алып жатты, . сол себепті саудагерлер мен көпестер бұл Жол қашықтығы 12000 шақырым аумақты алып жатты, . сол себепті саудагерлер мен көпестер бұл жолды толық жүрмеген, көп жағдайда саудагерлер айырбас ретінде жүріп, өз тауарларын басқа тауарға ауыстырып отырды

Жібек жолы әуелгі кезде қытай жібегін шетелдерге шығаруға қызмет еткен. Сосын реті келген кезде Жібек жолы әуелгі кезде қытай жібегін шетелдерге шығаруға қызмет еткен. Сосын реті келген кезде Рим мен Византиядан, Үндістан мен Ираннан, Араб халифатынан, кейінірек Еуропа мен Русьтен осынау күре жолмен тауарлар өтіп сатылып отырды

Жібек жолы әуелгі кезде қытай жібегін шетелдерге шығаруға қызмет еткен. Сосын реті келген кезде Жібек жолы әуелгі кезде қытай жібегін шетелдерге шығаруға қызмет еткен. Сосын реті келген кезде Рим мен Византиядан, Үндістан мен Ираннан, Араб халифатынан, кейінірек Еуропа мен Русьтен осынау күре жолмен мирра мен ладан, жасмин суы мен амбра, кардамон мен мускат жаңғағы, жень-шень мен питонның өті, кілемдер мен маталар, бояулар мен минералдық шикізат, гауһар мен яшма, янтарь мен кораллдар, піл сүйегі мен «балық сояулары» , құйма күміс пен алтын, ұлпандар мен теңгелер, садақ пен жебелер, семсер мен сүңгілер т. б. көптеген заттар әрлі-берлі тасылып жатқан. Жібек жолымен саудаға салу үшін Ферғананың атақты «тері қан боп шығатын» сәйгүліктері мен араб арғымақтарын, түйелер мен пілдерін, мүйізтұмсықтар мен арыстандарды, ілбіс пен жайранды, қаршығалар мен тауықтарды, тоты құстар мен түйеқұстарды алып жүрген. Дегенмен сауданың ең басты жиһазы жібек екен. Алтынмен бірге ол халықаралық валюта болған, оны хандар мен елшілерге тарту еткен, жалдамалы әскерге жалақы етіп берген, мемлекеттік қарызды сонымен төлеген. Керуен жолымен тасылатын жібек пен басқа да тауарлардың бір бөлегі қазақ даласының қалаларында қалып отырған. Археологиялық олжалар — соның айқын айғағы.

Мәдениет Жібек жолы бойынан әртүрлі жердегі ескерткіштерді қазған кездері мәдениеттердің дамуын және өзара бірін Мәдениет Жібек жолы бойынан әртүрлі жердегі ескерткіштерді қазған кездері мәдениеттердің дамуын және өзара бірін бірі байытуын дәлелдейтін көптеген материалдық дәйектер табылған: бишілер мен биші әйелдерді, маскалы актерлерді, түйе үстіне жайғасып отырған музыкалық ансамбльдерді бейнелейтін Тан дәуірінің терракот коллекциясы — осының айғағы. Мұндағы көптеген артистердің бет бейнесінен Орта Азия халықтары өкілдері екені көрініп тұрады. Пенджикенттің, Варахша мен Топырақ қаланың және Шығыс Түркістанның қалаларындағы салтанат залдарында сақталып қалған қабырғалардағы суреттерде сазшылар мен актерлер бейнеленген. Биші әйелдің ағаштан қашалған таңғажайып мүсіні Пенджикенттен табылды. Сырдария бойындағы Кедер қаласында қазба жүргізген кезде X—XI ғг. артистің қыш маскасы кездесті.

Ұлы Жібек Жолы арқылы көбінесе керуен арқылы жібек маталар Ұлы Жібек Жолы арқылы көбінесе керуен арқылы жібек маталар

Алтын мен күмістен жасалынған заттар Алтын мен күмістен жасалынған заттар

Экзотикалық жануарлар сатылды Экзотикалық жануарлар сатылды

Ұлы Жібек Жолы талай тарихи орындардың танылуына, тарихта қалуына өз ұлесін қосты Ұлы Жібек Жолы талай тарихи орындардың танылуына, тарихта қалуына өз ұлесін қосты

 «Жібек жолы» іс жүзінде өзгермейтін тұрақты жол емес, қайта уақыт ізімен өзгеріп отырған, «Жібек жолы» іс жүзінде өзгермейтін тұрақты жол емес, қайта уақыт ізімен өзгеріп отырған, тарихтағы дәстүрлі сорабы өзгермеген жол шығыста Чаң-аннан (қазіргі Ши-ан) басталып, Тарым ойпатынан өтіп, Памир үстіртінен асып, Орталық Азияны, Батыс Азияны кесіп өтіп, Жерорта теңізінің шығыс жағалауына дейін барады, жалпы ұзындығы 12000 шақырымнан асады.

Жібек жолымен діни идеялар да кең таратылып отырған, ал миссионерлер өз дінін тіпті теңіздің Жібек жолымен діни идеялар да кең таратылып отырған, ал миссионерлер өз дінін тіпті теңіздің арғы бетіндегі елдерге барып таратқан.

Үндістаннан Орта Азия мен Шығыс Түркістан арқылы Қытайға буддизм келген Қытайға буддизм Үндиядан Орта Үндістаннан Орта Азия мен Шығыс Түркістан арқылы Қытайға буддизм келген Қытайға буддизм Үндиядан Орта Азия мен Қазақстан арқылы барған. Бұл әрекет б. з. бұрынғы I ғ. басталған. Шығыс Түркістан мен Қытайға будда дінін таратуда ортаазиялық діндарлар мен миссионерлер, әсіресе соғдылар, парфяндар мен қаңлылар көп еңбек сіңірген.

Сирия мен Ираннан, Аравиядан — христиан діні, сосын барып ислам жеткен. Сирия мен Ираннан, Аравиядан — христиан діні, сосын барып ислам жеткен.

Олар: - Тараз - Сайрам - Йасы(Түркістан) - Баласағұн - Сауран - Отырар - Олар: - Тараз - Сайрам - Йасы(Түркістан) - Баласағұн - Сауран - Отырар - Құлан - Саудакент т. б Ұлы жібек жолы бойындағы қалалар Ұлы жібек жолы шығыс пен батысты байланыстыра отырып көптеген қалалардың құрылуына, тіпті мемлекеттердің құрылуына септігін тигізді. Талай тарихи орындардың әлемге танылуына себеп болды. Жәнеде осы ұлы жібек жолы өркендеп тұрған кезде Қазақ жерінде көптеген қалалар пайда болып , ұлы жібек жолында белгілі бір үлкен мәртөбеге ие болды.

Тараздағы өмір б. з. I ғасырда пайда болып, XVI ғасырға дейін өмір сүрген Тараз Тараздағы өмір б. з. I ғасырда пайда болып, XVI ғасырға дейін өмір сүрген Тараз әл-Макдиси : «Тараз бақтары көп, халқы тығыз қоныстанған, қамал сыртынан терең орлар қазылған, төрт қақпасы және төңірегінде елді мекені бар ірі бекіністі қала» . 630 ж. Сюань Цзанның жазбасында ірі сауда қаласы ретінде сипатталады. VII- VIII ғасырда Ұлы Жібек жолында орналасқан сауда және қолөнер орталығына айналған Қалалар Бұл жайындағы алғашқы дерек грек елшісі Земархтың хабарламасында айтылады қазіргі Тараз қаласының орнында орналасқанын алғаш В. В. Бартольд дәлелдеген

Қ а ла р Ұлы Жібек жолының қазақстандық бөлігіндегі бірінші бірегей ірі қала Испиджаб Қ а ла р Ұлы Жібек жолының қазақстандық бөлігіндегі бірінші бірегей ірі қала Испиджаб болды, ол оған осы облыстың барлық жер - суы - шығыста Талас - Шуға дейін, солтүстік - батыста Сырдарияның орта ағысына дейін ұласып жатты. Қазіргі кезде орналасқан жері Сайрам ауылының оңтүстік - батысында, Шымкент қаласынан 12 км жерде. Зерттеу жұмыстарын 1923 жылы П. П. Иванов, 1925 жылы М. Е. Массон, 1947 жылы А. Н. Бернштам басқарған Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы жүргізген. Қазба жұмысының барысында айналасы төрт қақпалы дуалмен қоршалған көлемі 28 га жерді алып жатқан қаланың орны анықталған. Қала ішінде көптеген мазарлар сақталған. Оңтүстік Қазақстанға арналған тарихигеографиялық ортағасырлық әдебиеттерде Арыс пен Талас арасындағы аудан маңызды орынға ие болғандығы жайлы айтылды. Испиджаб аса ірі әкімшілік орталық қана емес, сонымен бірге өтпелі сауда орталығы ретінде де мәлім. Қалада сауда құрылыстары - керуен сарайлар мен «тимдер» көп болды. Керуен сарайлар (рабаттар) Нахшеб, Бұхара, Самарқанд көпестерінің иелігінде еді. Халықаралық сауда Орта Азия мен Шығыс шығарған және Испиджабтың өзінде XI-XII ғасырларда шекілген жергілікті теңгелермен жүргізілді. Испиджабтан басқа жерлерге ақ маталар, қару-жарақ, семсерлер, мыс пен темір жеткізіліп тұрды. Қала құл сату орталығы ретінде де бүкіл Шығысқа әйгілі еді. Онда сол кездегі қырқысқан қыруар соғыстарда әр түрлі түркі тайпаларынан қолға түскен тұтқындар сатылып, әкетіліп жатты.

Қалала р Отырар- Қазақстанның ортағасырлық ірі қалаларының бірі. Сырдарияның Арыс өзеніне құяр сағасына таяу Қалала р Отырар- Қазақстанның ортағасырлық ірі қалаларының бірі. Сырдарияның Арыс өзеніне құяр сағасына таяу орналасқан. Отырар қаласының аты VIII ғасырдан бастап аталғанмен, оның бастапқы тарихы б. з. б. II ғасырда Сырдарияның орта ағысында пайда болған Қаңлы (Кангюй) мемлекетінің тарихымен тығыз байланысты. IX ғасырдың ортасынан бастап Отырар (Фараб деп те аталған) Самани әулеті мемлекетінің ықпалында болды. Осы кезеңнен бастап бұл өлкеде сауда- саттық жасау, ғалымдардың «білім қууды көздеген» саяхаттары адамдардың ой-өрісін кеңейтті, өнердің, ғылым мен колөнер кәсіпшілігінің таралуына ықпалын тигізді. Энциклопедист-ғалым әл-Фарабидің осы қаладан шығуы кездейсоқ емес. Отырардың алып жатқан ауданы 200 гектарға жетіп, нағыз Шығыс қаласына айналды. Орта Азия мен Қазақстан қалаларының мәдениеті мен экономикасының дамуын монғол шапқыншылығы тежеді. 1219 жылы күзде монғолдар қаланы қоршап, 6 айдан кейін басып кіріп, халқын қырғынға ұшыратты. Қазіргі кезде қала орны ғана сақталған.

Қалала р Саудакент Орта ғасырлардағы ірі қалалардың бірі. Қаратаудың солтүстік беткейінде қазіргі Байқадам кентінің Қалала р Саудакент Орта ғасырлардағы ірі қалалардың бірі. Қаратаудың солтүстік беткейінде қазіргі Байқадам кентінің маңында орналасқан. Ежелгі деректерде ол Сугулхан (X ғ. ), кейінірек Сулхан (XIII ғ. ) деген атпен белгілі. Саудакент VII-XII ғасырларда Қаратаудың солтүстік бөктері арқылы өтетін керуен жолы бойындағы ірі сауда мен қолөнердің орталығына айналған. Қаз. КСР ҒА-ның Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясы қазба жұмыстары кезінде 11 мұнаралы дуалмен қоршалған ескі қаланың орнын аршып алған. Қала орнынан табылған құмыралар, қыштан жасалған түрлі ыдыс-аяқтар оның VI -XV ғасырларда өмір сүргенін дәлелдейді. Қазір Жібек жолының тарихын зерттеу, оны жаңғырту, осы жол бойындағы елдердің саяси, экономикалық, мәдени байланыстарын ұлғайту қайта колға алынып отыр. 1987 жылы ЮНЕСКО-ның бас конференциясының XXIV сессиясы «Ұлы Жібек жолын зерттеудің халықаралық жобасын» қабылдады. Оған Грекия, Португалия, Египет, Италия, Қытай, Индонезия, Монғолия, Оман, Шри Ланка, бұрынғы Кеңестер Одағы қатысты. «Адамды қоршаған орта, жер мен теңіз қорлары» , «Мәдениет және болашақ» атты бағдарламалар бекітілді. Осы бағдарламаларды іске асыруға қатысты. 1991 жылы Қазақстанда «Жібек жолы» атты Ұлттық комитет құрылды. Ұлы Жібек жолы көне дәуірде де, қазір де Еуразия халқы үшін мәдени байланыс, саяси рухани мәселелерді шешуде маңызы үлкен

Орталық Азия және Жетісу арқылы өткен Жібек Жолы дейін пайдаланылды Орталық Азия және Жетісу арқылы өткен Жібек Жолы дейін пайдаланылды

Бұл жолдың жойылуына тайпа аралық соғыстар мен қақтығыстар Бұл жолдың жойылуына тайпа аралық соғыстар мен қақтығыстар

Теңіз жолының ашылуымен қытайлықтардың теңіз жолынын менгеруі Себеп болды Теңіз жолының ашылуымен қытайлықтардың теңіз жолынын менгеруі Себеп болды

Қорытынды Қазіргі кезде Ұлы Жібек Жолын жалғастыру мақсатында Н. Ә. Назарбаев бастауымен Батыс Қытай Қорытынды Қазіргі кезде Ұлы Жібек Жолын жалғастыру мақсатында Н. Ә. Назарбаев бастауымен Батыс Қытай Батыс Еуропа атты жолы салынуда. Тәуелсіздік алған Қазақстан өзінің жерінің байтақтығын икемді пайдалана біліп транспорттық көпір болу саясатын жүзеге асыра бастады, яғни Ұлы Жібек жолын қайта түлетудің бір көрінісі десек те болады. Әрине ол кезең мен қазіргі уақытты салыстыру мүмкін де емес шығар. Бірақ көршіміз Қытай Халық Республикасынан ағылған жүк тасқыны қазір күннен-күнге еселеп артып, көбейіп келеді. Биыл ұшақтардың еркін еліміз террриториясынан ұшып өтуіне терминал салынып отыр. Демек Ұлы Жібек жолымен кезінде әуелеп ұшқан құстар жүрген ауамен де қатынасу күшейе түсуде. Бұл Жібек жолына жан біткендігін білдірсе керек.

т е м Т ң ы а д н ға зғ ы н ы т е м Т ң ы а д н ға зғ ы н ы р а д х а р а