Тұқымқуалайтын ауруларды алдын-алу және лабораторлы диагностикалау әдістері Тұқымқуалайтын

Скачать презентацию Тұқымқуалайтын ауруларды алдын-алу және лабораторлы диагностикалау әдістері Тұқымқуалайтын Скачать презентацию Тұқымқуалайтын ауруларды алдын-алу және лабораторлы диагностикалау әдістері Тұқымқуалайтын

41930-prezent_31_32_kaz_gen_khrom_auru_lab_diagn.ppt

  • Количество слайдов: 16

>Тұқымқуалайтын ауруларды алдын-алу және лабораторлы диагностикалау әдістері  Тұқымқуалайтын патология мутация салмағымен анықталынады. Мутациялық Тұқымқуалайтын ауруларды алдын-алу және лабораторлы диагностикалау әдістері Тұқымқуалайтын патология мутация салмағымен анықталынады. Мутациялық салмақтың зардаптары: Медициналық көмекке жоғары талғамдылық. Аурулардың өмір сүру ұзақтығының төмендеуі.

>Медициналық көмек көрсетудің негізгі түрлері: Туа пайда болатын ақаулар кезінде- балаларға хирургиялық көмек. Хромосомды Медициналық көмек көрсетудің негізгі түрлері: Туа пайда болатын ақаулар кезінде- балаларға хирургиялық көмек. Хромосомды аурулар кезінде - әлеуметтік көмек көрсету. Генді аурулар кезінде – медициналық емдеу және әлеуметтік көмек көрсету.

>Тұқымқуалайтын ауруларды  алдын-алу (профилактика). Алдын-алудың 3 түрі бар: 1. Алғашқы профилактика – Тұқымқуалайтын ауруларды алдын-алу (профилактика). Алдын-алудың 3 түрі бар: 1. Алғашқы профилактика – Ауру балаға жүкті болып қалмауды ескерту (бала тууды жоспарлау, мекен ететін ортаны жақсарту). Баланы тууды жоспарлау кезінде келесілер есепке алынады: - Әйелдердің оптимальді репродуктивті жасы (21-35 жасқа дейін).

>Тұқымқуалайтын немесе туа біткен патологияға жоғарғы жағдайдағы қауып қатерде, баланы туудан бас тарту. Жақын Тұқымқуалайтын немесе туа біткен патологияға жоғарғы жағдайдағы қауып қатерде, баланы туудан бас тарту. Жақын туыс арасындағы некелесуде, бала туудан бас тарту. 2. Екінші алдын-алу. – Ұрық ауруының жоғары ықтималы, немесе ауруды пренатальді диагностикалау жағдайында жүктілікті тоқтату жолымен жүзеге асырылады.

>3. Тұқымқуалайтын патологияның үшінші алдын-алу жолы – бұл патологиялық генотиптердің көрінуін коррекциялау. Тұқымқуалайтын аурулар 3. Тұқымқуалайтын патологияның үшінші алдын-алу жолы – бұл патологиялық генотиптердің көрінуін коррекциялау. Тұқымқуалайтын аурулар немесе тұқымқуалаңға бейімделген аурулар кезінде қолданылады. Туылғаннан кейінгі емдеу немесе коррекциялау галактоземия, фенилкетонурия, целиакия кезінде қолданылады. Алдын-алудың үшінші принципінде – ауруды ерте диагностикалау (бірнеше күн ішінде), емдеудегі –алдын-алу әдісін қолдану болып табылады.

>Тұқымқуалайтын патологияны алдын-алудағы генетикалық тәсілдер Тұқымқуалайтын патологиясы бар ұрықты және іштегі нәрестені элиминация лау Тұқымқуалайтын патологияны алдын-алудағы генетикалық тәсілдер Тұқымқуалайтын патологиясы бар ұрықты және іштегі нәрестені элиминация лау (алып тастау) (спонтанды аборттар және уақытысынан бұрын болатын түсіктер түрінде өтеді (50 % тоқтатылған жүктіліктер туа біткен ақаулар немесе тұқымқуалайтын аурулармен байланысты). Пренатальді диагностикалауды өткізу тұқымқуалайтын ауруларды табуға мүмкіндік береді және әйелдің келісімімен жүктілікті тоқтатуға болады.

>2. Ген инженериясы - егер зиготаға қызметі бойынша мутантты алмастыратын генді енгізсе, бұл тұқымқуалайтын 2. Ген инженериясы - егер зиготаға қызметі бойынша мутантты алмастыратын генді енгізсе, бұл тұқымқуалайтын аурудың пайда болу себебін жояды. Бұл міндеттер күрделі, бірақ Болашақта қолданылады, өйткені адам генінің ұрық клеткаларын коррекциялау үшін алдын-ала жағдай жасау әлдеқашан құрылған.

>3. Жанұяны жоспарлау Ауру баланың туылу қатері жоғары болғанда және пренатальді диагностикалау болмаған кезде 3. Жанұяны жоспарлау Ауру баланың туылу қатері жоғары болғанда және пренатальді диагностикалау болмаған кезде баланы туудан бас тартуға кеңес береді. Қандас туыстар арасындағы некелесуден бас тарту, өйткені олар тұқымқуалайтын ауру баланың туылу мүмкіндігін жоғарылатады (8,4 % балалар туыстас ата-аналардан туылғаны тіркелді).

>Қоршаған ортаны қорғау. Адамдағы тұқымқуалайтын өзгергіштік жаңа мутациялармен толықтырылады. 1. спонтанды – гендер үшін Қоршаған ортаны қорғау. Адамдағы тұқымқуалайтын өзгергіштік жаңа мутациялармен толықтырылады. 1. спонтанды – гендер үшін кездейсоқ және сирек. 2. индуцирленген – химиялық, биологиялық және физикалық факторлар әсерінен пайда болады.

>Медико-генетикалық кеңес беру – бұл медициналық көмек көрсетудің арнаулы маманданған түрі, тұқымқуалайтын ауруды алдын-алудың Медико-генетикалық кеңес беру – бұл медициналық көмек көрсетудің арнаулы маманданған түрі, тұқымқуалайтын ауруды алдын-алудың ең көп таралған түрі болып табылады. Медико-генетикалық кеңес беру үшін көрсетулер: 1 – жанұяда тұқымқуалайтын ауру барын күдіктену немесе белгіленген болса (спонтанды аборттар, баланың ақыл-ойының кемістігі); 2 – қандас туыстардың некелесуі; 3 –тератогендердің әсері; 4 – жүктіліктің жаман халде өтуі.

>Дәрігер-генетиктің  атқаратын қызметті: 1-ші, диагнозды қою; 2-ші, ұрпақтың денсаулығына болжау жасайды.  Келесі Дәрігер-генетиктің атқаратын қызметті: 1-ші, диагнозды қою; 2-ші, ұрпақтың денсаулығына болжау жасайды. Келесі әдістерді қолданады: 1. Клиникалы-генеалогиялық; 2. Цитогенетикалық зерттеу; 3. Биохимиялық, 4. иммунологиялық әдістер.

>Пренатальді диагностикалау-  Бұл медицинадағы комплексті аймақ, УДЗ (ультро-дыбысты зерттеу), хорионбиопсияны, амнионцентозды, бұлшық ет Пренатальді диагностикалау- Бұл медицинадағы комплексті аймақ, УДЗ (ультро-дыбысты зерттеу), хорионбиопсияны, амнионцентозды, бұлшық ет және ұрық терісі биопсиясы, лабораториялық әдістер қолданылады (цитогенетикалық, биохимиялық). Пренатальді диагностикалау әдістері 3 топқа бөлінеді: 1. Електен өткізілу (просеивающие); 2. Инвазивті емес (неизвазивные); 3. Инвазивті.

>1. Електен өткізілу әдістері -  тұқымқуалайтын немесе туа біткен патологиялы баланың туылу қауіпі 1. Електен өткізілу әдістері - тұқымқуалайтын немесе туа біткен патологиялы баланың туылу қауіпі жоғары әйелдерді анықтауға мүмкіндік береді (мысалы: жанұяда оларды пренатальді диагностикалау үшін, «електен өткізуіне» медико-генетикалық кеңес береді). Диагностикалау үшін көрсетулер: Жасы 35-те және одан жоғары (еркектер үшін 45 жас және одан жоғары); 2. Жанұяда немесе популяцияда тұқымқуалайтын патологияның болуы. 3. Қант диабеті, эпилепсия, дәрі-дәрмектік терапия, жүкті әйелдегі инфекция.

>2. Инвазивті емес әдістер – қазіргі уақытта бұз УДЗ. УДЗ-лер жетілудегі туа біткен ақауларды, 2. Инвазивті емес әдістер – қазіргі уақытта бұз УДЗ. УДЗ-лер жетілудегі туа біткен ақауларды, ұрықтың функциональді жағдайын және оның провизорлық мүшелерін (плацентаны, қабықшаны) анықтауға мүмкіндік береді. УДЗ –мерзімдері: жүктіліктің 10-13; 20-22; 30-32 апталары. УДЗ – бұл електен өткізетін және дәлдеп анықтайтын әдіс.

>3. Инвазивті әдістер  - жүктіліктің қай кезеңі болса да эмбрионның, ұрықтың жасушаларын және 3. Инвазивті әдістер - жүктіліктің қай кезеңі болса да эмбрионның, ұрықтың жасушаларын және ұлпаларын алу. - Хорион – және плацентобиопсия – жүктіліктің 7-ден 16-аптасындағы хорион қылшықтарын және плацентаның кішкентай кесектерін алу үшін қолданады. Үлгілер негізінде тұқымқуалайтын ауруларды диагностикалауда лабораториялық зерттеулер өткізіледі.

>Амнионцентоз – бұл амнион клеткалары және ұрық тұратын жердегі (15-ші -18-ші апталарда жүргізеді). Ұрық Амнионцентоз – бұл амнион клеткалары және ұрық тұратын жердегі (15-ші -18-ші апталарда жүргізеді). Ұрық жанындағы сұйықтықты алу үшін ұрық қапшығын тесу. Кардоцентоз- бұл кіндіктен қан алу (20-шы аптада). Бұл цитогенетикалық зерттеулер жасау үшін қажет. Хромосомдық ауруларды, ұрықішілік инфекцияларды диагностикалау үшін, лимфоциттерді өсіреді. Ұрық ұлпасының биопсиясы – ауыр тұқымқуалайтын ауруларды – (ихтиоз, эпидермолиз, Дюшенна дистрофиясы) диагностикалау үшін (дені сау адамдарда – дистрофин ақуыз бар, ол арнайы антиденелермен өңделеді, ал ауруларда ол анықталынбайды).