Презентация Ауыз кілегей абыыны вирусты аурулары

Скачать презентацию  Ауыз кілегей абыыны вирусты аурулары Скачать презентацию Ауыз кілегей абыыны вирусты аурулары

auyz_kіlegey_abyyny_virusty_aurulary.ppt

  • Размер: 10.5 Mегабайта
  • Количество слайдов: 60

Описание презентации Презентация Ауыз кілегей абыыны вирусты аурулары по слайдам

        Та ырыбы: қ ““ Ауыз қуысының вирусты аурулары Та ырыбы: қ ““ Ауыз қуысының вирусты аурулары және оны емдеу. ” Орында ан ғОрында анғ : : Нурмухамбетова Ш Факультеті: стоматология Тобы: СТ 10-00 44 -01-01 Р ДЕНСАУЛЫ СА ТАУ МИНИСТРЛІГІ Қ Қ Қ С. Д. АСФЕНДИЯРОВ АТЫНДА Ы Ғ АЗА ЛТТЫ МЕДИЦИНА УНИВЕРСИТЕТІҚ Қ Ұ Қ МИНИСТЕРСТВО ЗДРАВООХРАНЕНИЯ РК КАЗАХСКИЙ НАЦИОНАЛЬНЫЙ МЕДИЦИНСКИЙ УНИВЕРСИТЕТ ИМЕНИ С. Д. АСФЕНДИЯРОВА

Жоспар Негізгі б лім. ө Кіріспе.   Вирусты аурулар: жедел ж не созылмалы герпес, Жоспар Негізгі б лім. ө Кіріспе. Вирусты аурулар: жедел ж не созылмалы герпес, қ әВирусты аурулар: жедел ж не созылмалы герпес, қ ә белдеме теміреткі, аусыл, вирусты с йелдер. қ ү Емі. олданылатын заманауи препараттар. Қ орытынды. Қ

Вирусты ауруларқ Ауыз кілегей абы ы ауруларыны ішінде вирусты  қ ғ ң қАуыз кілегей абыВирусты ауруларқ Ауыз кілегей абы ы ауруларыны ішінде вирусты қ ғ ң қАуыз кілегей абы ы ауруларыны ішінде вирусты қ ғ ң қ аурулар ерекше орын алады. К біне олар организмде ө жасырын т рде кездеседі, ал организмні ү ңжасырын т рде кездеседі, ал организмні ү ң арсыласты ы т мендеген кезде к бейіп, ауру қ ғ ө ө туындатады. Дені сау адамдарды ауызында ң арапайым шы вирусы (вирус простого герпеса), қ ұ қарапайым шы вирусы (вирус простого герпеса), қ ұ қ цитомегаловирус, аденовирустар, энтеровирустар, реовирустар ж не бас алары (белгісіз ә қ вирустасушылы – бессимптомное қ вирусоносительство) кездеседі.

арапайым герпесҚ арапайым ( детті) герпес синонимы Қ ә к піршікті теміреткі (простой герпес- ө пузырковыйарапайым герпесҚ арапайым ( детті) герпес синонимы Қ ә к піршікті теміреткі (простой герпес- ө пузырковый лишай – herpes simplex) немесе к дімгі шы ә ұ қк дімгі шыә ұ қ – герпес вирусы туындататын ж палы ауру. Антигендік асиетіне байланысты б л ұқ қ ұ вирусты негізгі екі типке (1 ж не 2) б леді. Бірінші ә ө типтегі вирустар ауызды кілегей абы ын, теріні, ал ң қ ғ екінші типтегі вирустар жыныс а заларыны кілегей ғ ң абы ын жара аттайды. арапайым шы вирусы қ ғ қ Қ ұ қ ДНК-дан т рады ж не тікенекті абат клеткаларыны ұ ә қ ңДНК-дан т рады ж не тікенекті абат клеткаларыны ұ ә қ ң ядросында жасырын мір с реді, ы айлы жа дайда ө ү ңғ ғ к беюге шырап, айталамалы ауру туындатады. ө ұ қ Д ниеж зілік денсаулы са тау йымыны ү ү қ қ ұ ңД ниеж зілік денсаулы са тау йымыны ү ү қ қ ұ ң й аруынша (1985) жер беті т р ындарыны 90%-на ұ ғ ұ ғ ң аталмыш вирус ж ан, ал 20-30% жа дайда ауру ұққ ғ белгілері білінеді.

 Инфекцияны ал аш рет ж уы 1-3 жас арасында ң ғ ұғ бай алады. Себебі, Инфекцияны ал аш рет ж уы 1-3 жас арасында ң ғ ұғ бай алады. Себебі, б л кезде баланы анында қ ұ ң қ анадан ал ан антидене ғ (пассивті иммунитет) жойылады немесе саны азаяды да, организм вирусты инфекцияны о ай ж тырады. К п қ ң ұқ ө жа дайда бала а біріншілік герпестік инфекцияны ғ ғ ңжа дайда бала а біріншілік герпестік инфекцияны ғ ғ ң ж уы аса к п бай алмайды, ал кейбір жа дайда ұғ ө қ ғ біріншілік герпестік ауру дамиды. Біріншілік герпестен сауы аннан кейін инфекция ққ жасырын т рге ауысып, рт рлі зиянды ү ә ү ы палдарды серінен (денені суы а шалды уы, қ ң ә ң ққ ғы палдарды серінен (денені суы а шалды уы, қ ң ә ң ққ ғ т мау, ж йкелік к йзелістер, витаминдер ұ ү ү тапшылы ы) жиі айталануы м мкін. ғ қ ү

 арапайым герпес вирусы адам а ауру немесе Қ ғ вирустасушы адамнан тікелей жанасу ж не арапайым герпес вирусы адам а ауру немесе Қ ғ вирустасушы адамнан тікелей жанасу ж не ә ауа-тамшылары ар ылы ж ады (герпестік вирус қ ұғ вирустасушыларды сілекейінен де б лініп ң ө алын ан). ғ Ауыз ішінде герпестік инфекция екі т рде к рініс ү ө табады: — ауызды жедел герпестік абынуы немесе ң қ біріншілік; — ауызды айталамалы герпестік абынуы ң қ қ немесе созылмалы айталамалы герпес. қ

Ауызды жедел герпестік абынуың қ Ауызды жедел герпестік абынуы (острый ң қ герпетический стоматит-stomatitis herpetica acuta).Ауызды жедел герпестік абынуың қ Ауызды жедел герпестік абынуы (острый ң қ герпетический стоматит-stomatitis herpetica acuta). Ауруды ертеректе «ауызды ң Ауруды ертеректе «ауызды ң жедел афтозды абынуы» деп ата ан. қ ғжедел афтозды абынуы» деп ата ан. қ ғ Сыр ат адамны жалпы жа дайына ж не кілегей қ ң ғ ә абы ты жара ат а шырау айма ына қ қ ң қ қ ұ ғ байланысты ауруды ш д режесін (же іл, ң ү ә ңбайланысты ауруды ш д режесін (же іл, ң ү ә ң орташа, ауыр), патогенезіне байланысты 5 кезе ін – инкубациялы , продромалды , даму ң қ қ шы ы (разгара болезни или высыпаний), басылу ң (угасания) ж не жазылу (выздороления или ә реконвалесценции) кезе дерін ажыратады. ң

 Клиникалы к рінісі. қ ө Инкубациялы кезе і 1-4 к нге қ ң ү созылады. Клиникалы к рінісі. қ ө Инкубациялы кезе і 1-4 к нге қ ң ү созылады. Б л кезе герпестік вирус ж аннан ұ ң ұққ кейін басталады, организмге енген вирустар жа ын қ орналас ан лимфа т йіндеріне жетіп, к бейе қ ү ө бастайды. Сонды тан осы атал ан ж не қ ғ ә продромалды кезе дерде айма ты лимфа қ ң қ қ т йіндері л ая бастайды ж не ауырады. Ауру жедел ү ұ ғ ә басталады, ауырлы ына байланысты дене ызуы ғ қ 37-41° С к теріледі, организмні жалпылай уыттану ө ң белгілері бай алады — лсіздік, сал ыртты , қ ә ғ қбелгілері бай алады — лсіздік, сал ыртты , қ ә ғ қ дымк стік, бас ауруы, еттерді сыздауы, ло су ж не ә ң қ ә су, іші туі сия ты. Бала тынышсызданып, й ысы құ ө қ ұ қ ашады, тері т сі боз ылтанады, тама абылдаудан қ ү ғ қ қ бас тартады, емшек ембейді. Кейде жо ары ғ температура серінен б лшы еттері тырысады, ә ұ қтемпература серінен б лшы еттері тырысады, ә ұ қ т нде еттері сіресіп алады (ригидность затылочных ү қ мышц).

 Продрамалды кезе де ауыз кілегей қ ң абы ында жайыла ызар ан оша тарпайда қ Продрамалды кезе де ауыз кілегей қ ң абы ында жайыла ызар ан оша тарпайда қ ғ қ ғ қ болып, ісіну, домбы у бай алады, балаларда ғ қ сонымен атар ызыл иекті катаралды қ қ ң абынуы орын алады, кейде ызылиек жиегі қ қ эрозияланып кетуі де м мкін. Ересек балалар ү мен лкен адамдар ауыз ішіні ысып, к йіп, ү ң үмен лкен адамдар ауыз ішіні ысып, к йіп, ү ң ү сыздап ауыратынына, ышуына, сілекейді қ ңсыздап ауыратынына, ышуына, сілекейді қ ң к п б лінуіне ша ымданады. Кешікпей ішінде ө ө ғ м лдір с йы бар са к піршік б рткендер ө ұ қ ұ қ ө ө шы а бастайды ж не топтаса орналасады, ғ әшы а бастайды ж не топтаса орналасады, ғ ә сандары да рт рлі болады. ә үсандары да рт рлі болады. ә ү

 Бірнеше са аттан кейін ғ б рткендер жарылып, орнында ө диаметрі 1-5 мм домала , Бірнеше са аттан кейін ғ б рткендер жарылып, орнында ө диаметрі 1-5 мм домала , сопа қ қдиаметрі 1-5 мм домала , сопа қ қ пішінді беті а шыл-с р т сті қ ұ ү ліетті а пен немесе сары-с р ө қ қ ұ фибринді а пен жабыл ан қ қ ғ эрозиялар пайда болады. (сурет-1). К птеген к піршіктерді ө ө ң(сурет-1). К птеген к піршіктерді ө ө ң бірігіп барып жарылуынан пайда бол ан эрозиялар белгілі ғ пішінсіз полигоналды (к пб рышты) болып келеді. ө ұ(к пб рышты) болып келеді. ө ұ К піршік б рткендер к біне ө ө ө та дайда, тілді стінде, ң ң үта дайда, тілді стінде, ң ң ү шында, ызылиекте, ртта, ұ қ ұшында, ызылиекте, ртта, ұ қ ұ ерін кілегей абы ында қ ғ орналасады. Б рткендер шы а ө ғ бастасымен дене ызуы қ т мендей бастайды, кейде олар ө бірнеше рет айталап шы уы қ ғ м мкін. үм мкін. ү Сурет-1.

 Пайда бол ан эрозия оша тары 5-7 к нде ғ қ ү жазыла бастайды. Пайда бол ан эрозия оша тары 5-7 к нде ғ қ ү жазыла бастайды. Продрамалды кезе де дамы ан айма ты ң ғ қ қПродрамалды кезе де дамы ан айма ты ң ғ қ қ лимфаденит пен ызылиек абынуы қ қ ауруды барлы кезе інде, тіптен ң қ ң эрозиялар жазыл аннан кейін де 5-10 к н ғ ү шамасында са талады. Ауруды орташа қ ң за ты ы 1-3 апта а созылады. ұ қ ғ ғ Ауруды ал аш ы кезе інде сілекейді ң ғ қ ң ңАуруды ал аш ы кезе інде сілекейді ң ғ қ ң ң реакциясы ыш ылданып (р. Н -5, 8-6, 4), қ қреакциясы ыш ылданып (р. Н -5, 8-6, 4), қ қ сауы а баста анда бейтараптана ғ ғ бастайды немесе лсіз сілтілік орта а ә ғ ауысады. Лизоцимні м лшері т мендеп, ң ө өауысады. Лизоцимні м лшері т мендеп, ң ө ө интерферон жойылады. Гистологиялы қинтерферон жойылады. Гистологиялы қ зерттеулер н тижесі герпестік к піршік ә ө б рткендерді тікенекті абат ішінде ө ң қ баллонды ж не вакуольді ә дегенерациялану, акантолиздену рдісіні н тижесінде дамитынын ү ң ә д лелдеген. Осы ан байланысты ауруды ә ғ ңд лелдеген. Осы ан байланысты ауруды ә ғ ң ал аш ы 2-3 к нінде жара ат оша ынан ғ қ ү қ ғ алын ан жа ынды-та бада к пядролы ғ ғ ң ө алып клеткалар аны талады. Б л қ ұ клеткалар а бояулы ж не лшемдік ғ қ ә ө (диаметрі 30-120 мкм) к пт рлілік ө ү (полиморфизм) т н. Клеткаларды ә ң(полиморфизм) т н. Клеткаларды ә ң ортасында бірнеше ядролардан (2-3 тен онша ты а дейін) т ратын конгломерат қ ғ ұ орын ал ан, ядрошы тар (нуклеолы) ғ қ аны талмайды ( қаны талмайды (қ сурет-2 ). ). Сурет-

Сараптамалы диагностикасы Ауруды ал аш ы к ндерінде ж не айталану кезінде ң ғ қ үСараптамалы диагностикасы Ауруды ал аш ы к ндерінде ж не айталану кезінде ң ғ қ ү ә қ к піршік б рткендер с йы ынан герпес вирусын б ліп ө ө ұ ғ ө алу а болады, ал анда вирус а арсы антидене ғ қ қ қ титры ауруды кезе іне сай жо арылай бастайды. ң ң ғтитры ауруды кезе іне сай жо арылай бастайды. ң ң ғ Ауызды жедел герпестік абынуын на тылау шін ң қ қ ү иммунофлюоресценциялы дістерді, антигенмен қ ә терішілік сынамаларды, серологиялы реакцияларды қ олдану а болады. қ ғ Ауруды сараптамалы диагностикасы к пт рлі ң ө ү жал ы ты эритемамен, д рілер серінен дамы ан қ қ ә ә ғ абынулармен, бас а вирусты аурулармен (белдеме қ қ қ теміреткі, аусыл), буллезді дерматоздармен, ауыз- ызылиекті ліеттеніп – жаралана абынуымен қ ң ө қ (Венсан гингивостоматиті) ж ргізіледі. ү

Созылмалы айталама герпесқ Созылмалы айталама герпес (хронический қ рецидивирующий герпес) жиі орын алатын эндогендік (жасырын) инфекция,Созылмалы айталама герпесқ Созылмалы айталама герпес (хронический қ рецидивирующий герпес) жиі орын алатын эндогендік (жасырын) инфекция, к бінесе герпес ө немесе арапайым шы вирусы бірінші рет ж ып, қ ұғнемесе арапайым шы вирусы бірінші рет ж ып, қ ұғ ауызды жедел герпестік абынуымен ауыр ан ң қ ғ адамдар арасында кездеседі. Организмде арапайым шы вирусы мір бойы қ ұ қ ө са талып алады. Ауруды айталануы иммунды қ қ ң қ қса талып алады. Ауруды айталануы иммунды қ қ ң қ қ жауапты (реакцияны ) б л вирусты антигендік ң ң ұ ң рылымына толы анды болмауыны н тижесі. құ ққ ң ә Иммунитетті нашарлауы рт рлі ж палы ң ә ү ұқ аурулар (т мау, жо ар ы тыныс жолдары жедел ұ ғ ғ инфекциясы) кезінде, суы а жалды у, ж йкелік ққ ғ ү к йзелістер, дисменорея жа дайында орын алады. ү ғк йзелістер, дисменорея жа дайында орын алады. ү ғ

   айталамалы шы теріні Қ ұ қ жиі жара аттайды. Ерін қ герпесі (лабиальный айталамалы шы теріні Қ ұ қ жиі жара аттайды. Ерін қ герпесі (лабиальный герпес) кезінде б рткендер еріндер ө жиегімен атар рт рлі қ ә ү айма та ы тері бетіне қ ғ ( олдар мен ая тарды , қ қ ң( олдар мен ая тарды , қ қ ң белді ) шы ады (сурет-3). ң ғбелді ) шы ады (сурет-3). ң ғ Б л кезде б рткендер белгілі ұ ө бір айма та орын тебуі қ м мкін немесе бір жерден ү екінші жерге к ше отырып ө орналасуы м мкін. үорналасуы м мкін. ү айталамалы шы кезінде Қ ұ қ б рткендер к зді ө ө ңб рткендер к зді ө ө ң конъюктивасы мен к з ө алмасыны м йізді ң ү абы ына да шы уы м мкін. қ ғ ғ ү Сурет-

 айталамалы герпеске т н классикалы б рткендер Қ ә қ ө ызар ан ж не айталамалы герпеске т н классикалы б рткендер Қ ә қ ө ызар ан ж не домбы ан негізде топтаса орналас ан қ ғ ә ққ қ диаметрі 2-5 мм са к піршік б рткендер. Ал аш ы ұ қ ө ө ғ қ к ндері к піршік б рткендерді ішіндегі с йы м лдір ү ө ө ң ұ қ ө болады ж не біртіндеп к гірттеніп оюланады. ә үң қболады ж не біртіндеп к гірттеніп оюланады. ә үң қ Бірнеше са аттан немесе 1-2 т уліктен со ғ ә ңБірнеше са аттан немесе 1-2 т уліктен со ғ ә ң б рткендер жарылып, рт рлі к лемді эрозиялы ө ә ү ө оша тар а айналады. қ ғ Кейде са к піршік б рткендер бір-бірімен ұ қ ө ө осылып, к пкамералы (к п уысты) жазы к лбіреуік қ ө ө қ қ ү б рткен рылады ж не жарыл ан кезде біраз ө құ ә ғ к лемді к пб рышты эрозиялы оша пайда болады. ө ө ұ қк лемді к пб рышты эрозиялы оша пайда болады. ө ө ұ қ Еріндер жиегіндегі ж не терідегі б рткендерді ә ө ңЕріндер жиегіндегі ж не терідегі б рткендерді ә ө ң с йы ы 3-4 к ннен кейін кеуіп бортпылда тау сары ұ ғ ү қ т сті абы ша а айналады. абы шалар кейде ү қ қ ғ Қ қ ызыл- о ыр т сті ( ан араласуы н тижесінде) қ қ ң ү қ ә немесе сары-жасыл т сті (ірі ді жал ы пайда болса) ү ң қ қ болуы м мкін. ү

 Б рткендерді саны к п бол ан жа дайда айма ты лимфа ө ң ө Б рткендерді саны к п бол ан жа дайда айма ты лимфа ө ң ө ғ ғ қ қ т йіндері л аюы м мкін. Біртіндеп эрозиялы оша тар ү ұ ғ ү қ жазылып, абы шалар т седі де 7-10 т улікте нау ас сауы а қ қ ү ә қ ғ бастайды. айталамалы герпес кезінде деттегі к піршік Қ ә ө б рткендермен атар атипиялы б рткендер де орын алады. ө қ қ өб рткендермен атар атипиялы б рткендер де орын алады. ө қ қ ө алы да ан тері айма ында да ты-папулезді б рткенде шы уы Қ ң ғ ғ қ ө ғ м мкін (ауруды абортивті т рі). Ал теріасты майлы абат ү ң ү қ жа сы дамы ан айма тарда (еріндер, екі рт айма тары) қ ғ қ ұ қ ауруды домбы ан т рі бай алады. Б л кезде б рткендер ң ққ ү қ ұ ө шы ан айма атты домбы ып ызаруы н тижесінде бет пішіні ққ қ қ ғ қ ә атты б зылады ж не к піршік б рткендерді аны тау иын а қ ұ ә ө ө қ қ ғ со ады. ғ Ауыз ішінде созылмалы айталамалы герпес кезінде қ б рткендер м йізгектенетін эпителиймен жабыл ан айма тар а ө ү ғ қ ғ ( атты та дай, бекіген ызылиек, тілді сті). қ ң қ ң ү

Сараптамалы диагностикасы,  диагнозды на тылауқ айталамалы герпесті (ауызды  айталама герпесті абынуын белдеме Қ ңСараптамалы диагностикасы, диагнозды на тылауқ айталамалы герпесті (ауызды айталама герпесті абынуын белдеме Қ ң қ қ теміреткіден, екіншілік мерезден, ауызды айталама афталы ң қ абынуынан телшешектен) ажырата білу керек. қ Ауруды диагнозын на тылау шін экспресс — діс немесе ң қ ү ә жары танатын антиденелер (флюоресцирующих антител МФА) қ олданады. Б л кезде спецификалы жары тануды кілегей абы та ы қ ұ қ қ қ қ ғ немесе терідегі жара ат оша ынан алын ан ырмада аны тау а қ ғ ғ қ қ ғ болады. арапайым герпес вирусы антигеніне рыл ан антиденелерді Қ құ ғ (Jg. M, Jg. Y) серологиялы зерттеулерді к мегімен аны тау а болады. қ ң ө қ ғ(Jg. M, Jg. Y) серологиялы зерттеулерді к мегімен аны тау а болады. қ ң ө қ ғ Антиденелер титріні 4 рет немесе одан да арты жо арылауы ң қ ғ біріншілік герпестік инфекция а т н. ғ әбіріншілік герпестік инфекция а т н. ғ ә Вирустар серінен згерген эпителий клеткаларын аны тау шін ә ө қ ү цитологиялы діс олданылады. Жабынды эпителийді тікенекті қ ә қ ң абатында баллонды дегенерациялану н тижесінде клеткаішілік қ ә оспасы (включения) бар к пядролы алып клеткалар пайда болады қ ө ж не олар ауруды ал аш ы бірінші к ндерінде аны талады. Сонымен ә ң ғ қ ү қ атар д ние ж зінде арапайым герпесті молекулярлы де гейде қ ү ү қ қ ң аны тау шін коммерциялы ДНК-с гі (ДНК-зонд) растырыл ан. қ үң құ ғаны тау шін коммерциялы ДНК-с гі (ДНК-зонд) растырыл ан. қ үң құ ғ

 Ба ылауда бол ан 121 нау ас а иммунологиялы қ ғ қ қ қ цитологиялы Ба ылауда бол ан 121 нау ас а иммунологиялы қ ғ қ қ қ цитологиялы зерттеулер ж ргізуді н тижесінде, қ ү ң әцитологиялы зерттеулер ж ргізуді н тижесінде, қ ү ң ә т мендегі жа дайлар аны талды. Созылмалы ө ғ қ айталама герпес организмні созылмалы уыттануын қ ң ж не сенсибилизациялануын туындатады, осыны ә ңж не сенсибилизациялануын туындатады, осыны ә ң н тижесінде гуморальды ж не клеткалы тізбегінде ә қ ә қ ауыт у бар иммунитет жетіспеушілік белгілері қ дамиды

ЕміЕмі Ауруды жалпылай емдеу патогенездік этиотропты емдеуді арастырады. Ол қ қ шін десенсибилизациялаушы (супрастин, тавегил, пипольпен,ЕміЕмі Ауруды жалпылай емдеу патогенездік этиотропты емдеуді арастырады. Ол қ қ шін десенсибилизациялаушы (супрастин, тавегил, пипольпен, зиртек, ), үшін десенсибилизациялаушы (супрастин, тавегил, пипольпен, зиртек, ), ү гипосенсибилизациялаушы (натрий тиосульфаты, кальций глюконаты) д рілер, әгипосенсибилизациялаушы (натрий тиосульфаты, кальций глюконаты) д рілер, ә ал жаралы-инфильтративті т рінде кортикостероидты препараттарды ү (преднизолон, дексаметазон) арнаулы схемамен та айындайды. Жалпылай ғ иммунитетті к теру шін витаминдер жиынты ын (Гинтон, Геримакс, Витрум), ө ү ғиммунитетті к теру шін витаминдер жиынты ын (Гинтон, Геримакс, Витрум), ө ү ғ Прадент, Иммунал, натрий нуклеинаты, иммунорм, жергілікті иммунитетті жо арылату шін имудон, трахсикан та айындайды. Ауруды экссудативті ғ ү ғ ң т рінде аскорутин, «С» витаминіні жо ары м лшерін (200-300 мг) ү ң ғ ө та айында ан да тиімді. ғ ғта айында ан да тиімді. ғ ғ Жергілікті емі ауыз ішіндегі жара ат оша тарын уа ытша қ қ қ жансыздандырып, антисептикалы деуді, абыну, домбы у рдістерін жоюды қ өң қ ғ ү (бутадион жа пасы, глюкокортикоидты жа палар), а аулы оша тарды қ қ ң(бутадион жа пасы, глюкокортикоидты жа палар), а аулы оша тарды қ қ ң жазылуын жеделдететін шараларды (вирус а арсы жа палар, метилурацил қ қ қ жа пасы, кератопластиктерден бастырма ою) арастырады. Патогенездік қ қ қ емдеу курсы бітіп, а аулы оша тар жазыл аннан кейін (ремиссиялану кезе і) қ қ ғ ң вирус а арсы иммунитет к теретін д рілерді (неовир, циклоферон) арнаулы қ қ ө ә ж йемен б лшы етке енгізеді. ү ұ қ Физиотерапиялы емдеу дістерінен ультра к лгін с улені (ИГНЛ) қ ә ү ә олданып емдеуге болады. қ Жо арыда атал ан емдеу курсы жа сы н тиже берген жа дайды зінде ғ ғ қ ә ғ ң ө де ауруды айталануыны алдын алу шін рбір ш айда вирус а арсы ң қ ң ү ә ү қ қ жалпылай иммунитетті к теруге арнал ан д рілермен емдеу курсын ж ргізіп ө ғ ә ү т рады (бір жыл а кейде екі жыл а дейін). ұ ғ ғт рады (бір жыл а кейде екі жыл а дейін). ұ ғ ғ

Белдеме теміреткі немесе белдеме герпес (опоясывающий лишай,  опоясывающий герпес – herpes zoster)  нейтропты ДНК-Белдеме теміреткі немесе белдеме герпес (опоясывающий лишай, опоясывающий герпес – herpes zoster) нейтропты ДНК- рамды герпес вирустары құ атарына жататын, антигендік рамы қ құ жа ынан ж не бас а асиеттерімен «жел ғ ә қ қ шешек» вирусына сас немесе солтектес ұқ вирус (Varicella Zoster) туындататын ауру. Ауруды дамуы бала кезінде «жел ң шешекпен» ауыр ан ж не ауру оздыр ыш ғ ә қ ғ вирус латентті жа дайда мір с ріп, зіне ғ ө ү ө олайлы кездерде баск теріп, белсенділігін қ ө жо арылатуымен байланысты ғжо арылатуымен байланыстығ

 Ауруды инкубациялы кезе і 7-8 т улікке ң қ ң ә созылады да, жедел а Ауруды инкубациялы кезе і 7-8 т улікке ң қ ң ә созылады да, жедел а ыммен басталады ғ ж не жара аттан ан нерв тарма тары ә қ ғ қ бойымен таралатын стамалы атты ұ қ ауыру сезімі, ысып-к ю, жара аттан ан ү қ ғ нервтену айма ында ы парестезиялы ғ ғ қнервтену айма ында ы парестезиялы ғ ғ қ белгілер атты мазалайды. Нау асты қ қ ңбелгілер атты мазалайды. Нау асты қ қ ң жалпы жа дайы згеруі негізінде (басты ғ ө ңжалпы жа дайы згеруі негізінде (басты ғ ө ң ауруы, лсіздік ас а т бетті болмауы, ә қ ә ңауруы, лсіздік ас а т бетті болмауы, ә қ ә ң й ыны ашуы, дене ызуыны 37-39°С ұ қ ң қ қ ң аралы ында к терілуі) жара аттан ан ғ ө қ ғ нервпеннервтену айма ында атты ғ қ ызарып, ісінген тері мен кілегей абы қ қ қызарып, ісінген тері мен кілегей абы қ қ қ бетінде топтаса т зулер ра орналас ан ү құ қ к піршік б рткендер пайда болады (сурет ө ө а). Бет-жа с йегі айма ында к бінесе қ ү ғ ө шті ж не бет нервілері тарма тары ү ә қ жара аттанады. Ауыз кілегей абы ы қ қ ғ жара аттан ан кезде б рткендер штік қ ғ ө ү нервті екінші ж не шінші тарма тары ң ә ү қ бойында орналасады (сурет б). Б рткендер к бінесе жабынды эпителий ө ө ішінде дамиды, о ай жарылып, рт рлі ң ә ү к лемді ж не пішінді, бір-бірімен осылу а ө ә қ ғ дайын эрозиялы оша тар а айналады қ ғ ж не беттері сары-с р т сті ә ұ ү ліетті-фибринді а пен жабылады, атты ө қ қ қ ауырып мазалайды. . Сурет-4. Белдеме теміреткі а) ртты кілегейлі абы ында ы ұ ң қ ғ ғ тарма танып орналас ан к піршіктер қ қ өтарма танып орналас ан к піршіктерқ қ ө б) ерінні ызыл жиегі мен иек терісіндегі ң қб) ерінні ызыл жиегі мен иек терісіндегің қ к піршіктер, беттері абырша тармен ө қ қ жабыл ан эрозиялы оша тар. ғ қа)а) б)б)

 К піршік б рткендерді с йы ы ал аш ы кезде т ссіз ө ө К піршік б рткендерді с йы ы ал аш ы кезде т ссіз ө ө ң ұ ғ ғ қ ү м лдір болып, біртіндеп к гірттенеді немесе ө үң геморрагиялы ж не ірі ді жал ы а айналады. қ ә ң қ ққгеморрагиялы ж не ірі ді жал ы а айналады. қ ә ң қ ққ Б рткендер бет айма ыны белгілі бір жа ын ө ғ ң ғ жара аттап, асимметриялы пен орналасады. қ қ Тері бетінде к піршік б рткендер кеуіп, ө өТері бетінде к піршік б рткендер кеуіп, ө ө абы шалар а айналады, жара ат оша ы жазылып қ қ ғ қ ғ абы шалар т скеннен кейін орнында пигменттену қ қ ү оша ы к пке дейін са талады. ғ ө қ К піршік б рткендерді серозды экссудаты к п ө ө ң ө кешікпей геморрагиялы с йы а ауысуы (ауруды қ ұ ққ ңкешікпей геморрагиялы с йы а ауысуы (ауруды қ ұ ққ ң гемморагиялы т рі) немесе ірі ді с йы а (ауруды қ ү ң ұ ққ ңгемморагиялы т рі) немесе ірі ді с йы а (ауруды қ ү ң ұ ққ ң гангренозды т рі) ауысу а м мкін. М ндай ү ғ ү ұ жа дайлар к біне бойында к рделі ілеспелі аурулары ғ ө ү (лимфогранулематоз, лимфолейкоз, атерлі ісіктер, қ(лимфогранулематоз, лимфолейкоз, атерлі ісіктер, қ АИТВ-инфекциясы, ант диабеті, гипертония) қ нау астар а орын алады. қ ғ

 Белдеме герпесті а ымы штік нервті  абынуымен, ң ғ ү ң қ нервалгиясымен штік Белдеме герпесті а ымы штік нервті абынуымен, ң ғ ү ң қ нервалгиясымен штік ж не бет нервілеріні жартылай ү ә ң салдануымен, гиперестезиялы , парастезиялы белгілерімен қ қ есту абілетіні т мендеуімен, ми ж не ми абы ыны қ ң ө ә қ ғ ңесту абілетіні т мендеуімен, ми ж не ми абы ыны қ ң ө ә қ ғ ң абынуымен (менингит ж не менингоэнцефалит) ас ынуы қ ә қ м мкін ж не неврологиялы згерістер за а созылуы м мкін. ү ә қ ө ұ ққ ү Ауру кез-келген жаста ы адамдарда кездеседі ж не оын ғ ә ңАуру кез-келген жаста ы адамдарда кездеседі ж не оын ғ ә ң дамуына рт рлі жа дайларда (ж палы аурулар, к йзелістер, ә ү ғ ұқ үдамуына рт рлі жа дайларда (ж палы аурулар, к йзелістер, ә ү ғ ұқ ү суы а шалды у, созылмалы шаршау) иммунитетті ққ ғ ңсуы а шалды у, созылмалы шаршау) иммунитетті ққ ғ ң т мендеуіж йткіл болады. Ауруды за ты ы 2-4 апта а ө ү ң ұ қ ғ ғ созылады. Белдеме теміреткімен бір рет ауыр ан адамда ауруды ғ ңБелдеме теміреткімен бір рет ауыр ан адамда ауруды ғ ң айталану кезе дері болмайды. Егер айталан ан болса, қ ң қ ғайталану кезе дері болмайды. Егер айталан ан болса, қ ң қ ғ нау асты иммунитет жетіспеушілік себептерін аны тау шін, қ ң қ үнау асты иммунитет жетіспеушілік себептерін аны тау шін, қ ң қ ү толы тексеру керек. қтолы тексеру керек. қ Ауруды ал аш ы к ндері ауыз кілегей абы ында ы эрозиялы ң ғ қ ү қ ғ ғ оша тардан алын ан жа ынды-та бада к пядролы алып қ ғ ғ ң ө клеткалар аны талады (вирус туындат ан баллонды қ қ дегенерациялану н тижесінде пайда бол ан). ә ғ

Сараптамалы диагностикасы Белдеме теміреткіні штік нерв невралгиясынан ү (б рткендер шы ан а дейін),  арапайымСараптамалы диагностикасы Белдеме теміреткіні штік нерв невралгиясынан ү (б рткендер шы ан а дейін), арапайым герпестен ө ққ ғ қ (ауызды жедел ж не созылмалы герпестік ң ә абынуларынан), ауызды аллергиялы абынуынан қ ң қ қ тері жара аттан ан кезде – тілмеден (ротистое қ ғ воспаление) ж не экземадан ажырату керек. ә Белдеме теміреткіні (герпесті) аны тау а те қ ғ ө ма ызды ерекшелік – жара аттану айма ыны ң қ ғ ңма ызды ерекшелік – жара аттану айма ыны ң қ ғ ң біржа тылы ы, атты ауыру сезіміні мазалауы ж не қ ғ қ ң ә оны нерв сегментері бойымен таралуы. ң Ауруды диагнозын толы на тылау шін осал ы ң қ қ ү қ қ зерттеу дістерін вирусологиялы (вирусты жас ә қ к піршік б рткендер, омырт а с йы тарынан, аннан ө ө қ ұ қ қ б ліп алу), цитологиялы , анны жалпылай рамын ө қ қ ң құ зерттеулер.

ЕміЕмі Ауруды емдеуді негізгі ма саты – ауыру сезімін басу, ң қ к піршік б рткендердіЕміЕмі Ауруды емдеуді негізгі ма саты – ауыру сезімін басу, ң қ к піршік б рткендерді шы уын тежеу, ауруды ө ө ң ғ ңк піршік б рткендерді шы уын тежеу, ауруды ө ө ң ғ ң неврогендік ас ынуларыны алдын алу. Осы ан қ ң ғ байланысты жалпылай ж не жергілікті емдеу ә шараларын арастырады ж не т мендегі д рілерді қ ә ө ә та дап та айындайды: ң ғта дап та айындайды: ң ғ 1) анальгетиктер мен стероидты емес абыну а арсы қ ғ қ д рілер: парацетомол (0, 2-0, 4 г, к ніне 2-3 рет), ә үд рілер: парацетомол (0, 2-0, 4 г, к ніне 2-3 рет), ә ү ацетинсалицил ыш ылы (0, 25-0, 5 г. к ніне 3-4 рет), қ қ үацетинсалицил ыш ылы (0, 25-0, 5 г. к ніне 3-4 рет), қ қ ү бутадион, реопирин де та айындау а болады. ғ ғ 2) вирус а арсы д рілер: бонафтон (0, 1 г. к ніне 3-5 қ қ ә ү рет), 5 к ндік айналыммен (циклмен) 1-2 к н зіліс ү ү ү жасап, 3 емдеу курсын ж ргізеді; метисазон (0, 6 г ү к ніне 2 рет); ацикловир (0, 2 г к ніне 5 рет); ү үк ніне 2 рет); ацикловир (0, 2 г к ніне 5 рет); ү ү фамцикловир (0, 25 г к ніне 3 рет); емдеу курсы 7 ү т улік; рибамидил (0, 2 г к ніне 3-4 рет), емдеу курсы ә ү 7-10-14 т улік. ә

 3) антигистаминдік д рілер: супрастин, тавегил, фенкорол, ә пипольфен, бір таблеткадан к ніне 2-3 рет, 3) антигистаминдік д рілер: супрастин, тавегил, фенкорол, ә пипольфен, бір таблеткадан к ніне 2-3 рет, емдеу курсы 10-14 ү т улік; зиртек, бір таблеткадан к ніне 1 рет, емдеу курсы 7 ә ү т улік. әт улік. ә 4) витаминді заттар: витамин В 12 (цианокобаламин) 200-500 мкг к нде немесе к нара б лшы етке енгізіледі, емдеу курсы 2 ү ү ұ қ апта; витамин В 1 (тиамин бромиді) – 2, 5-5% бір мл ертіндісі б лшы етке енгізіледі, емдеу курсы 10-30 инъекциядан ұ қ т рады; витамин В 6 (пиридоксин хлориді) 5% екі мл ертіндісі ұ б лшы етке енгізіледі, емдеукурсы 20-25 инъекциядан т рады. ұ қ ұ Сонымен атар бас а витаминдер жиынты ымен де емдеу қ қ ғ курсын (поливит, ундевит, ) ж ргізуге болады. 5) ү Эрозиялы-жаралы оша тарды жазылуын жеделдететін қ ң белокты анаболизаторлар (метилурацил, метацил, пентоксил), биогендік ынталандырушылар да (апилак, алой, женьшень-мы жылды тунбалары) та айындау а болады. ң қ ғ ғ Жергілікті емі жара ат оша ын уа ытша қ ғ қ жансыздандыруды, ауыз ішін толы антисептикалы деуді, қ қ өңжансыздандыруды, ауыз ішін толы антисептикалы деуді, қ қ өң абыну а арсы, вирус а арсы, эпителендіруші д рілерден қ ғ қ қ қ ә туратын д рілерден бастырма (аппликат) ою сия тыкешенді ә қ қ шараларды арастырады. қ

Аусыл, синонимы ауызды эпизоотикалы  абынуы ң қ қАусыл, синонимы ауызды эпизоотикалы  абынуы ң қАусыл, синонимы ауызды эпизоотикалы абынуы ң қ қАусыл, синонимы ауызды эпизоотикалы абынуы ң қ қ (ящур, эпизоотический стоматит – aphtae epizooticae). Aphtovirus текті РНК – рылымды вирустар туындататын құ ж палы ауру. Аусылмен ост я ты й жануарлары ж не ұқ қ ұ қ ү ә жабайы хаюндар ( ой, ешкі, сиыр, до ыз, б ылар сия ты) қ ң ұғ қ ауырады ж не олардан адамдар а ж ады. Ауру малдардан ә ғ ұғ адам а жанасу жолымен т рмысты заттар ар ылы (вирус ғ ұ қ қ малды с тінде, сілекейінде, з рінде ж не н тижесінде ауруды ң ү ә ә ә ңмалды с тінде, сілекейінде, з рінде ж не н тижесінде ауруды ң ү ә ә ә ң клиникалы белгілері білінгенге дейін аны талады). К піршік қ қ ө б рткендер с йы ында ж не афталарды б лінген жал ы ты ө ұ ғ ә ң ө қ қ вирустар к п м лшерде кездеседі ж не те ж палы болып ө ө ә ө ұқ келеді. К пшілік жа дайда ауру д рыс делмеген та амды мал ө ғ ұ өң ғ қ німдері (с т, ірімшік, айран, ет) ар ылы ж ады. Нау ас адам ө ү қ ұғ қ бірден-бір ауру ж тырушы к з болып табылады. С тті айнатып ұқ ө ү қ немесе пастеризациялан ан кезде вирустар толы жойылады, ғ қнемесе пастеризациялан ан кезде вирустар толы жойылады, ғ қ айнатылма ан с ттен дайындал ан ыш ыл та амдарда вирус қ ғ ү ғ қ қ ғ к п са талмайды. Вирусты организмге енуіні екінші жолы – ө қ ң ң б тіндігі б зыл ан тері мен ауызды , м рынны , к зді кілегей ү ұ ғ ң ұ ң ө ң абаттары (аусылмен ауру нау аспен немесе жануарлармен қ қ атынаста бол ан жа дайда). Вирус ж уыны шінші жолы – қ ғ ғ ұғ ң ү ауа-тамшылары ар ылы (ж телу немесе т шкіру кезінде). қ ө ү

 Ауруды инфекциялы кезе і 18 са аттан 7 т улікке ң қ ң ғ ә Ауруды инфекциялы кезе і 18 са аттан 7 т улікке ң қ ң ғ ә дейін. Аусылды клиникалы ш т рін ажыратады: ң қ ү үдейін. Аусылды клиникалы ш т рін ажыратады: ң қ ү ү б се (стертая) жедел (острая) ж не созылмалы ә ң ә (хроническая). Б се т рі же іл а ымды болады. Тері мен ә ң ү ң ғ кілегей абы беттерінде бірлі-жарымды к піршік қ қ ө б рткендер шы ып, біртіндеп афталар а айналады. ө ғ ғб рткендер шы ып, біртіндеп афталар а айналады. ө ғ ғ Ауруды за ты ы 5-7 т улік. ң ұ қ ғ ә Аусылды жедел т рі жиі кездеседі. Б л кезде ң ү ұ нау асты дене ызуы 38-39°С дейін жо арылап, қ ң қ ғнау асты дене ызуы 38-39°С дейін жо арылап, қ ң қ ғ бойын лсіздік билейді, басы ауырып, б лшы еттері ә ұ қ сыздайды, ауызыны іші ысып-к йіп, ашып ауырады. ң үсыздайды, ауызыны іші ысып-к йіп, ашып ауырады. ң ү Бір-екі т уліктен кейін домбы а ызар ан кілегей ә ғ қ ғ абы бетіне диаметрі 1-5 мм са к піршік қ қ ұ қ ө б рткендер (везикулалар) шы ады ж не к бінесе ө ғ ә ө ызылиекте, тілде, та дайда ж не еріндерде қ ң ә (ауызды алды ы б лігінде) орналасады. ң ңғ ө

 Б рткендерді сандары да рт рлі болады (15-150 ө ң ә ү шамасында). бірнеше са Б рткендерді сандары да рт рлі болады (15-150 ө ң ә ү шамасында). бірнеше са аттан кейін к піршік ғ ө б рткендер с йы ы оюланып к гірт-сары т стенеді ө ұ ғ қ үң ү ж не 18-24 са ат арасында к піршік б рткендер ә ғ ө ө жарылып жиегі онша тегіс емес эрозиялы оша тар а қ ғ айналады. К піршіктер жарыл аннан кейін дене ө ғ ызуы т мендеді, біра нау асты жалпы жа дайы қ ө қ қ ң ғ жа сара оймайды. Сілекей к п б лініп, тіл атты қ қ ө ө қ домбы ып, к лемі л аяды, ж тыну ж не с йлеу ғ ө ұ ғ ұ ә ө иындайды. Еріндер жиігіндегі к піршік б рткендер қ ө ө с йы ы кеуіп абы шалар пайда болады. Айма ты ұ ғ қ қс йы ы кеуіп абы шалар пайда болады. Айма ты ұ ғ қ қ лимфа т йіндері л аяды ж не ауырады. К піршік ү ұ ғ ә ө б рткендер м рынны , конъюктиваны , жыныс ө ұ ң ң а заларыны да кілегей абы бетіне шы уы м мкін. ғ ң қ қ ғ ү Аусыл кезінде тері де жиі жара аттанады ж не қ ә к піршік б рткендер ая пен ол сауса тарыны ө ө қ қ қ ңк піршік б рткендер ая пен ол сауса тарыны ө ө қ қ қ ң арасында ы атпарларда, тырна тарды негізінде ғ қ қ ң пайда болады ж не атты ышып, к йіп ж не ызып ә қ қ ү ә қ мазалайды.

 Ауыз кілегей абы ында ы эрозиялар 5-7 к ннен қ ғ ғ ү кейін жазыла Ауыз кілегей абы ында ы эрозиялар 5-7 к ннен қ ғ ғ ү кейін жазыла бастайды, нау асты жалпы жа дайы қ ң ғ жа сара бастайды ж не сауы ы уа ыты 15-20 қ ә ғ қ т улікке созылады. ә Аусыл ауыр а ымды бол ан жа дай б рткендер ғ ғ ғ ө ауыз ішіне, мойын, кеуде ж не ар а терілеріне ә қ айталап шы уы м мкін ж не к пт рлік сипат а ие қ ғ ү ә ө ү қ болып да ты-папулалы б рткендер де орын алады. қ ө Аусылмен балалар ауыр ан жа дайда оны ғ ғ ауызды жедел герпестік абынуынан, жел шешектен ң қ ажырату керек. Ересектер ауыр ан кезде д рілерден ғ ә туында ан аллергиядан, к пт рлі жал ы ты ғ ө ү қ қ ызармадан ажырату ажет. қ қ Ауруды диагнозы клиникалы белгілеріне, ң қАуруды диагнозы клиникалы белгілеріне, ң қ эпидемиологиялы анамнезіне (ауру а шыра ан қ ғ ұ ғ малдармен атынаста болу, айнама ан с тті қ қ ғ ү пайдалану), эпизоотикалы ахуал а, лабораториялы қ ғ қпайдалану), эпизоотикалы ахуал а, лабораториялы қ ғ қ зерттеулер негізіне с йене отырып ойылады. ү қзерттеулер негізіне с йене отырып ойылады. ү қ

 Егер д рігер-стоматолог емдеуге келген нау аста аусыл болуы ә қ т ралы к м Егер д рігер-стоматолог емдеуге келген нау аста аусыл болуы ә қ т ралы к м н т са, дереу жергілікті ветеринарлы ызметке ұ ү ә ұ қ қ хабар беру керек (айма та ы эпидемиологиялы ахуалды қ ғ қ аны тау шін). қ ү Емі. Ауруды емдеу шін вирус а арсы д рілерді жалпылай ү қ қ ә ж не жергілікті емдеу шін олданылады. Сонымен атар дене ә ү қ қ ызуын т мендейтін, антигистаминдік д рілерді де мытпау қ ө ә ұ керек. Ауыз ішіндегі жара ат оша тары екіншілік инфекциямен қ қ (кандидоз, спирохетоз) ас ынбауы шін са ырау ла тар а қ ү ң құ қ ғ арсы д рілер (нистатин, низорал, ламизил), қ әарсы д рілер (нистатин, низорал, ламизил), қ ә фузобактериялар а арсы (трихопол, бактрим) та айындайды. ғ қ ғфузобактериялар а арсы (трихопол, бактрим) та айындайды. ғ қ ғ

 Ас абылдауды же ілдету шін та амдар абылдау алдында қ ң ү ғ қ ауыз Ас абылдауды же ілдету шін та амдар абылдау алдында қ ң ү ғ қ ауыз кілегей абы ын анестетиктер-ертінділерімен ауыз ішін қ ғ б лау немесе аэорозольды ертінділерін (Лидокаин-аэорозоль) ұ шашып олдану т ралы ке ес беріледі. Терідегі б рткендерді қ ұ ң ө анилинді боя ыштарды (бриллиант жасылы, метилен к гі) ғ ң ө ертінділерімен дейді. азіргі кезде рамында анестетиктер өң Қ құ мен кератопластиктер (эрозияны жазылуын тездететін) бар ң д рілер аэорозоль т рінде (асколь, олазоль, легразоль) шы ара ә ү ғ бастады. Оларды ас абылдау алдында ж не ас қ ә абылда аннан кейін ауызды антисептиктер ертіндісімен қ ғ шай аннан кейін олдан ан тиімді. ғ қ ғ

Вирусты с йелдерү Вирусты с йелдер- к лемі 1мм-ден 1см-ге дейін ү ө жететін вирус рамдасВирусты с йелдерү Вирусты с йелдер- к лемі 1мм-ден 1см-ге дейін ү ө жететін вирус рамдас атерсіз т зілістер. құ қ үжететін вирус рамдас атерсіз т зілістер. құ қ ү оздыр ышы: папиллома вирусы. Ауыз уысы Қ ғ қ шырышты абатында вирусты с йелдерді қ ү ңшырышты абатында вирусты с йелдерді қ ү ң екі т рі кездеседі: жалпа , ткір шты. ү қ ө ұекі т рі кездеседі: жалпа , ткір шты. ү қ ө ұ

Папилломавирус Вирион абы шасы қ қ болмайды диаметрі 50-55 нм. Капсид 72 капсомерден т рады. ГеномПапилломавирус Вирион абы шасы қ қ болмайды диаметрі 50-55 нм. Капсид 72 капсомерден т рады. Геном ДН. ұ Қт рады. Геном ДН. ұ Қ Вирусты инфекция нау аспен қ жанас анда қ ж ады. ұғж ады. ұғ Инфекцияны ену ң жолы а заны ғ ңжолы а заны ғ ң микротравмасы. .

Вирусты с йелдерді ү ң клиникасы Жалпа с йел- ты ыз папула(т йіншек) т різді қВирусты с йелдерді ү ң клиникасы Жалпа с йел- ты ыз папула(т йіншек) т різді қ ү ғ ү ә шырышты абаттан аз м лшерде шы ы ы қ ө ғ ңқ орналасады. Шекарасы аны , д гелек пішінді. қ өңорналасады. Шекарасы аны , д гелек пішінді. қ өң ткір шты с йел- ткір шты емізікшеге сас Ө ұ ү ө ұ ұқ ашы — ызыл т сті. Элементтер бір-бірімен қ қ ү осылып вегетация т зеді. Локализациясы: ауыз қ ү уысыны алды ы б лігі, ауыз б рышы, тілді қ ң ңғ ө ұ ңуысыны алды ы б лігі, ауыз б рышы, тілді қ ң ңғ ө ұ ң алды ы б лігіні б йір беті. Сирек кызылиекте , ңғ ө ң үалды ы б лігіні б йір беті. Сирек кызылиекте , ңғ ө ң ү ерінні ызыл жиегінде, ауыз б рышыны ң қ ұ ңерінні ызыл жиегінде, ауыз б рышыны ң қ ұ ң сыртында кездеседі. Шырышты абатты қ ңсыртында кездеседі. Шырышты абатты қ ң вирусты с йелдері ол терісіні с йелдерімен ү қ ң ү бірге кездеседі.

ЕміЕмі Жергілікті 3% оксолин, 0, 5 %% бонафтон,  0, 5% флоренал, 0, 5% теброфен т.ЕміЕмі Жергілікті 3% оксолин, 0, 5 %% бонафтон, 0, 5% флоренал, 0, 5% теброфен т. б. Вирус а арсы препараттармен к ніне 3-4 қ қ ү рет деу. Ауыз уысы санациясы, ауыз өң қ уысы гигиенасы. қуысы гигиенасы. қ

Герпангина- А, В Коксаки вирусымен ша ырылатын жедел қ инфекциялы ауру. Ауыз қ уысы мен қГерпангина- А, В Коксаки вирусымен ша ырылатын жедел қ инфекциялы ауру. Ауыз қ уысы мен қ ж т ынша ты ұ қ қ ңж т ынша ты ұ қ қ ң серозды абынуын қ туындатады. Коксаки А ол энтеровирус а қ жатады. Мектепке дейінгі кіші мектеп жасында ы балаларда ғ жиі кездеседі. Ерте жаста герпангина ауыр т рде теді. ү өт рде теді. ү ө

Симптомдары Ауру температураны к рт жо арылауынан басталады ң ү ғ жалпы жа дай нашарлайды, тамаСимптомдары Ауру температураны к рт жо арылауынан басталады ң ү ғ жалпы жа дай нашарлайды, тама тан бас тартады, басы ғ қ ауырып, ж регі айныйды, диарея, ж тын анда ауру сезімі ү ұ ғ пайда болады. О ан б лшы ет ауыруы, іштегі ауру сезімі ғ ұ қ осылады. Ерте жаста (судороги) болады. Ауыз ж т ынша қ ұ қ қосылады. Ерте жаста (судороги) болады. Ауыз ж т ынша қ ұ қ қ шырышты абаты абынады, ісінеді, майда н кте т різді қ қ ү ә ызыл т сті папулезді б ртпемен жабылады. Бірнеше қ ү ө са атты ішінде папулалар везикула а айналады. Іші м лдір ғ ң ғ ө с йы ты а тол ан, к лемі 1-8мм болады. Элементтер саны ұ қ ққ ғ ө 20 а жуы. Везикулалар жарылып жара а айналады беті ғ қ ғ фибринді а пен жабылады. Фибринозды а ірі ге сас боп қ қ қ қ ң ұқ кетеді біра жанында ы тінмен бірігіп кеткен, алынбайды. қ ғкетеді біра жанында ы тінмен бірігіп кеткен, алынбайды. қ ғ Ауырады, ашиды, та ам абылдау иындайды, лимфа ғ қ қ т йіндері ауырады. Ауруды за ты ы 6 к н, артынан ү ң ұ қ ғ ү жазыла бастайды. Бир рет ауыр ан нау ас вирус ғ қ тасымалдаушы ж не инфекцияны оша ы болып алады. ә ң ғ қ

 Коксаки вирусы ауа тамшылы,  фекальды-оральды жолмен ж ады. ұғ Жаз мезгілінде ауру жиілей т Коксаки вирусы ауа тамшылы, фекальды-оральды жолмен ж ады. ұғ Жаз мезгілінде ауру жиілей т седі. үжиілей т седі. ү М рын ұ ж т ынша а ұ қ ққ енген вирус ішекке лимфа т йіндеріне ү тіп сол жерде ө к бейеді. шінші ө Ү к ні ан а тіп, ү қ ғ өк ні ан а тіп, ү қ ғ ө ан ар ылы нерв, қ қан ар ылы нерв, қ қ б лшы ет тініне ұ қ о ай таралады. ңо ай таралады. ң

Диагностика  Локализациясына арап қ болжама диагноз ойылады.  қболжама диагноз ойылады. қ Ж т ыншаДиагностика Локализациясына арап қ болжама диагноз ойылады. қболжама диагноз ойылады. қ Ж т ынша ты арт ы ұ қ қ ң қ абыр асы, ж мса та дай, қ ғ ұ қ ңабыр асы, ж мса та дай, қ ғ ұ қ ң миндалина. На ты диагноз қ ою шін к піршік ішіндегі қ ү ө с йы ты ын тексереміз, ұ қ ғс йы ты ын тексереміз, ұ қ ғ анда ы антиденені қ ғ аны тау, иммуноферментті қ анализ, комплемент байланыстыру реакциясы, тікелей емес гемагглютинация реакциясы

ЕміЕмі Нау асты о шаулау, с йы қ қ ұ қ та ам абылдау. Нау астыЕміЕмі Нау асты о шаулау, с йы қ қ ұ қ та ам абылдау. Нау асты ғ қ қ госпитализациялау. Симптоматикалы ем: қСимптоматикалы ем: қ жергілікті емге антисептиктер ауру сезіміне арсы ем, 10% қсезіміне арсы ем, 10% қ натрий тетраборатты ңнатрий тетраборатты ң глицериндегі ерітіндісі, 5% димексидтегі марборан, кастеллан с йы ты ы, ұ қ ғкастеллан с йы ты ы, ұ қ ғ метилен к гі, шалфей, 2% ө лидокаин. Антигистаминді препараттар: супрастин, диазолин, кальций глюконат. Жалпы лсіздікті болдырмау шін: ә үлсіздікті болдырмау шін: ә ү стероидты емес абыну а қ ғ арсы препараттар қ (ибупрофен, нимесулид)

Везикулярлы стоматит- зоонозды жедел вирусты инфекция, ауызды шырышты ң абатын,  ылызиек,  қ қабатын, Везикулярлы стоматит- зоонозды жедел вирусты инфекция, ауызды шырышты ң абатын, ылызиек, қ қабатын, ылызиек, қ қ ж т ынша ты за ымдайды. ұ қ қ қж т ынша ты за ымдайды. ұ қ қ қ Синдромы-б ртпелер(сыпь). өСиндромы-б ртпелер(сыпь). ө оздыр ышы- энтеровирус. Қ ғоздыр ышы- энтеровирус. Қ ғ Инкубациялы кезе 5-6 к н. қ ң үИнкубациялы кезе 5-6 к н. қ ң ү Б ртпелер ауыз уысында ө қ сонымен атар ала ан мен қ қ табанда пайда болады. оздыр ышы вирус Қ ғ бол анды тан баланы ғ қ о шаулау керек. Инфекцияны қ таратушы ж ндіктер болып ә табылады. Жаз айларында жиі кездеседі.

Синдромдары Везикулярлы стоматитті бас а аурулардан қ ажырату иынды ту ызбайды,  йткені қ қ ғСиндромдары Везикулярлы стоматитті бас а аурулардан қ ажырату иынды ту ызбайды, йткені қ қ ғ ө синдрмы-б рткендер бетте ала ан мен ө қ табанда орналасады. Балада т ра ты ышу ұ қ қ мен ауру сезісі бірге ж реді. Ас ынуы: ү қмен ауру сезісі бірге ж реді. Ас ынуы: ү қ Менингит, энцефалит, парез.

Симптомдары Жо ары температура(40°С ғ дейін), шаршау, терлеу,  б лшы еттегі ауру сезімі,  ұСимптомдары Жо ары температура(40°С ғ дейін), шаршау, терлеу, б лшы еттегі ауру сезімі, ұ қб лшы еттегі ауру сезімі, ұ қ лсіздік, бас ауру, к здегі ә ө ауру сезімі, тама ты қ ңауру сезімі, тама ты қ ң ауыруы, лимфа т йіндер ү л ай ан, іші с йы ты а ұ ғ ғ ұ қ ққ тол ан к піршіктерді ғ ө ңтол ан к піршіктерді ғ ө ң болуы, олар ауырады. Локализациясы: ызылиек, қЛокализациясы: ызылиек, қ ж т ынша , та дай, ұ қ қ ңж т ынша , та дай, ұ қ қ ң ртта. Конъюнктивит ұ (20%) пайда болады. Т мау(20%) пайда болады. ұТ мау(20%) пайда болады. ұ Жиі симптомсыз туі де ө бай алады. қбай алады. қ

Диагностика Стоматолог а, қ инфекционист а қ аралу; қ Серологиялы  қСерологиялы қ тексеру;  ВирусологиялыДиагностика Стоматолог а, қ инфекционист а қ аралу; қ Серологиялы қСерологиялы қ тексеру; Вирусологиялы қВирусологиялы қ тексеру; Салыстырмалы диагностиканы: ауыз уысында ы вирусты қ ғ к піршіктерден, өк піршіктерден, ө герпестік ангинадан, герпестік стоматиттен ажыратамыз.

ЕміЕмі Симптоматикалы ем та айындаймыз: қ ғ  постельный режим;  С йы та ам абылдау;ЕміЕмі Симптоматикалы ем та айындаймыз: қ ғ постельный режим; С йы та ам абылдау; ұ қ ғ қ Температура т сіретін препараттар; ү Ауыз уысын деу; қ өң Вирус а арсы терапия; қ қ

Адамны иммунитет тапшылы ң қ вирусы (АИТВ) инфекциясы Адамны иммунитет тапшылы вирусы (АИТВ) немесе ң қАдамны иммунитет тапшылы ң қ вирусы (АИТВ) инфекциясы Адамны иммунитет тапшылы вирусы (АИТВ) немесе ң қ ВИЧ (вирус иммунодефицита человека) со ы кезе і ңғ ң иммунитет тапшылы синдромымен (ЖИТС-СПИД) қ сипатталатын те ауыр а ымды ж палы ауруды оздыр ышы ө ғ ұқ ң қ ғ болып табылады. Б л ауру ж не оны оздыр ышы ткен асырды 80-ші ұ ә ң қ ғ ө ғ ң жылдарыны басында белгілі бола баста анымен, аз уа ыт ң ғ қ аралы ында жерж зіні к п елдеріне тарап, пандемиялы ғ ү ң ө қаралы ында жерж зіні к п елдеріне тарап, пандемиялы ғ ү ң ө қ сыр аттар атарынан орын алады. қ қсыр аттар атарынан орын алады. қ қ ЖИТС — те ауіпті ж палы ауру, к бінесе е бекке абілетті ө қ ұқ ө ң қ ж не адам сімін беретін жас адамдарды жара аттайды. Ауру ә ө қ за уа ыт дамиды ж не лімен ая талу к рсеткіші те жо ары. ұ қ қ ә ө қ ө ө ғ Адамны иммунитет тапшылы ы вирусы ретровирустар тобына ң ғ жатады ж не оны осылай атауы себебі, онда рибонуклеин ә ң ыш ылынан (РН ) информацияны (а паратты) қ қ Қ қ дезоксирибонуклеин ыш ылына (ДН ) беретін фермент – кері қ қ Қ транскриптаза (обратная транскриптаза) бар. АИТВ Т 4 –лимфоциттерді жара аттауы салдарынан олар жойылып кетеді. қ–лимфоциттерді жара аттауы салдарынан олар жойылып кетеді. қ

 Вирус анны бас а клеткаларын (макрофагтар, қ ң қ моноциттер) антамырларыны эндотелий қ ң клеткаларын, Вирус анны бас а клеткаларын (макрофагтар, қ ң қ моноциттер) антамырларыны эндотелий қ ң клеткаларын, ішек кілегейлі абы ыны , ж йке ж йесі қ ғ ң ү ү клеткаларын да жара аттауы м мкін. Ал аш ыда қ ү ғ қ вирус клеткалар бетіне сорылып, біртіндеп ішіне ауысады да ядроны генетикалы кодына орналасады ң қ ж не за уа ыт адам организмінде жасырын ә ұ қ қ са талады. Организмге олайсыз жа дай қ қ ғ алыптас анда вирусты белсенділігі артып, к бейе қ қ ң ө бастайды. Вирусты рпа ы клетканы б зады ж не ң ұ ғ ұ ә б зыл ан клеткадан шы ан вирус жа а клеткалар а ұ ғ ққ ң ғ ауыса бастайды. Осыны н тижесінде адамны ң ә ңауыса бастайды. Осыны н тижесінде адамны ң ә ң клеткалы иммунитет ж йесі б зылып, қ ү ұклеткалы иммунитет ж йесі б зылып, қ ү ұ шартты-патогенді микрофлора а арсыласу абілтін ғ қ қ жо алтады, рт рлі инфекцияларды абылда ыш ғ ә ү қ ғ болады немесе ж ре дамы ан иммунитет тапшылы ү ғ қболады немесе ж ре дамы ан иммунитет тапшылы ү ғ қ синдромы (ЖИТС) дамиды.

 азіргі кезде вирусты екі типі аны тал ан: ВИЧ-1 ж не ВИЧ-2. Қ ң қ азіргі кезде вирусты екі типі аны тал ан: ВИЧ-1 ж не ВИЧ-2. Қ ң қ ғ ә сырт ы ортада вирус т ра ты емес, 56°С жылулы та 30 қ ұ қ қ мин тке леді, 70-80° — 10 мин тте леді, 70% этил спирті, ө өмин тке леді, 70-80° — 10 мин тте леді, 70% этил спирті, ө ө сутегіні 3 % ас ын тоты ы, лизлды 5% ертіндісі натрий ң қ ғ ң гипохлоритіні 0, 2% ертіндісі 10 мин т ішінде вирусті ң ө ңгипохлоритіні 0, 2% ертіндісі 10 мин т ішінде вирусті ң ө ң белсенділігін жояды. Адамны иммунитет тапшылы ы вирусы инфекциясыны ң ғ ңАдамны иммунитет тапшылы ы вирусы инфекциясыны ң ғ ң (АИТВИ) к зі ЖИТС-мен ауру адам немесе ауру белгісінсіз вирус ө тасушы болып саналады. Вирус ж ан адамны барлы биологиялы с йы тарында ұққ ң қ қ ұ қ ( ан, шау ет, омырт а ж лыны с йы ы, сілекей, емшек с ті, қ һ қ ұ ұ ғ ү( ан, шау ет, омырт а ж лыны с йы ы, сілекей, емшек с ті, қ һ қ ұ ұ ғ ү ынап с йы ы) рт рлі м лшерде вирус б лшектері кездеседі. қ ұ ғ ә ү ө өынап с йы ы) рт рлі м лшерде вирус б лшектері кездеседі. қ ұ ғ ә ү ө ө Е эпидемиялы жа ынан ауіпті саналатын с йы – ан ж не ң қ ғ қ ұ қ қ ә сперма. Ауру оздыр ыш вирус жыныс жолдары ар ылы, ан қ ғ қ қ ж не оны препараттарын ю кезінде, жа сы ә ң құ қ зарарсыздандырылма ан д рігерлік аспаптар ар ылы, ару ғ ә қ анадан жас н рістеге берілуі ар ылы ж ады. Эпидемиялы ә қ ұғ қанадан жас н рістеге берілуі ар ылы ж ады. Эпидемиялы ә қ ұғ қ ауіпті топ а наркомандар, гомосексуалдар, жез кшелікпен қ қ ө айналысатын йелдер мен ерлер жатады. АИТВ-инфекциясы 3 ә жолмен беріледі: жынысты , парентиральды ж не қ қ ә периантальды. қ

 АИТВ – ж ан адамдар мір бойы жазылмайды. Біра ұққ ө қ к пшілігінде за АИТВ – ж ан адамдар мір бойы жазылмайды. Біра ұққ ө қ к пшілігінде за жылдар ауруды ешбір белгілері білінбеуі де ө ұ қ ң м мкін. Сонды тан олар здерін аурумын деп санап, арнаулы ү қ ө маман-д рігерге к рінбегендіктен, вирус таратушы болып ала ә ө қ береді. АИТВ-инфекциясыны клиникалы к ріністері мен белгілері к п ң қ ө ө ж не рт рлі. А ымы 4 кезе ге б луге болады, біра рбір ә ә ү ғ ң ө қ ә вирус ж ан нау аста осы кезе дерді атар орын алуы ұққ қ ң ң қ міндетті емес. АИТВ – инфекциясыны жедел кезе і вирус ж аннан бір ң ң ұққ немесе бірнеше аптадан кейін даму м мкін. Б л кезде лі ү ұ ә инфекция а серопозитивті реакция дамы ан, ол негізінде ғ ғ инфекция ж аннан кейін 6-12 апта ткен со бай алады. ұққ ө ң қинфекция ж аннан кейін 6-12 апта ткен со бай алады. ұққ ө ң қ Ауруды I кезе і аны белгісіз дамиды немесе жайыл ан ң ң қ ғ лимфаденопатиямен сипатталады. Б л кезде белден жо ары ұ ғ айма та рт рлі топта ы лимфа т йіндеріні бірнешеуі қ ә ү ғ ү ң диаметрлері 1 см лкен болып ісінеді ж не б л рдіс ш ай а ү ә ұ ү ү ғ дейін са талады. Одан кейін оларды к лемі бірде кішірейіп, қ ң өдейін са талады. Одан кейін оларды к лемі бірде кішірейіп, қ ң ө бірде лкейіп, кейде кері дамып, жойылып кетуі де м мкін. ү үбірде лкейіп, кейде кері дамып, жойылып кетуі де м мкін. ү ү

 Ауруды ң IIII кезе ін «ЖИТС-мен байланысты кешен» ң ( «связанный со СПИД комплекс» - Ауруды ң IIII кезе ін «ЖИТС-мен байланысты кешен» ң ( «связанный со СПИД комплекс» — ССК) деп атайды. Б л ұ кешенге т н к ріністер мен белгілер: салма ты азаюы, ішті ә ө қ ң ңкешенге т н к ріністер мен белгілер: салма ты азаюы, ішті ә ө қ ң ң туі, дымк стік, е тез шарша ышты , ас а т бетті то ты ы, ө ә ң ғ қ қ ә ң қ ғтуі, дымк стік, е тез шарша ышты , ас а т бетті то ты ы, ө ә ң ғ қ қ ә ң қ ғ т нде жиі терлеу, есін жо алту а келетін неврологиялы ү ғ ғ ә қт нде жиі терлеу, есін жо алту а келетін неврологиялы ү ғ ғ ә қ згерістер, шеткейлік нейропатиялар. Б ларды б рі ауы -ауы ө ұ ң ә қ қзгерістер, шеткейлік нейропатиялар. Б ларды б рі ауы -ауы ө ұ ң ә қ қ к рініс табады. Сонымен атар б л кезе де тері мен ауыз ө қ ұ ң кілегейлі абы ыны кейбір аурулар а т н жара аттануы орын қ ғ ң ғ ә қ алады. Ол аурулар: т кті лейкоплакия, белдене теміреткі, үалады. Ол аурулар: т кті лейкоплакия, белдене теміреткі, ү ауызды айталамалы герпестік абынуы. ң қ қауызды айталамалы герпестік абынуы. ң қ қ Ауруды III кезе ін «ауруды аралы кезе і» ( «промежуточная ң ң ң қ ң стадия болезни» ) деп атайды. Б л кезе дегі клиникалы ұ ң қстадия болезни» ) деп атайды. Б л кезе дегі клиникалы ұ ң қ к ріністер ауруды ерте белгілері білінгеннен кейін біраз ө ң уа ыттан со , ЖИТС-ы толы к рініс берер алдында орын қ ң қ ө алады. Ауыз ішінде кандидоз, т кті лейкоплакия, ауызды ү ңалады. Ауыз ішінде кандидоз, т кті лейкоплакия, ауызды ү ң жедел герпестік абынуы, айталамалы герпесті ршу қ қ ң ө белгілері к рініс табады. Сонымен атар кпе туберкулезі, ө қ өбелгілері к рініс табады. Сонымен атар кпе туберкулезі, ө қ ө альвеолярлы кпе абынуы да жиі кездеседі. қ ө қ

 Ауруды IV кезе інде (ауруды со ы кезе і) ң ң ң ңғ ң ЖИТС-ны Ауруды IV кезе інде (ауруды со ы кезе і) ң ң ң ңғ ң ЖИТС-ны те ауыр клиникалы белгілері толы ң ө қ қЖИТС-ны те ауыр клиникалы белгілері толы ң ө қ қ к рініс табады. Б л к рініс шартты-патогенді ө ұ ө микрофлораны сері – абыну рдістеріні , Капоши ң ә қ ү ң саркомасы сия ты ісіктерді пайда боулы қ ң н тижесінде туындайды. Осы кезе індегі ә ң ЖИТС-нат н инфекциялар а кпені ә ғ ө ңЖИТС-нат н инфекциялар а кпені ә ғ ө ң пневмоцисті абынуы, токсоплазмоз, ж йелі қ ү кандидоз, криптококкоз, бактериалды ж не қ ә сальмолнеллездік немесе вирусты септицимия қ жатады. Б л кезе де лимфомаларды ауыр т рлері, ұ ң ң ү кахексия неврологиялы ауыт улар (есін жо алту, қ қ ғкахексия неврологиялы ауыт улар (есін жо алту, қ қ ғ а ылы азай анды ) орын алуы м мкін. қ ғ қ үа ылы азай анды ) орын алуы м мкін. қ ғ қ ү А залар мен ж йелерді жара аттары кері ғ ү ң қ дамымайтын немесе беті айтпайтын рдістерге қ ү жатады ж не біріннен со бірі жа а аурулар пайда ә ң ң болады ж не олар а еш андай к нбейді, нау ас ә ғ қ ө қ ыс а уа ыт ішінде жан т сілім етеді. қ қ қ ә

 АИЖВ – инфекциясыны диагнозы эпидемиологиялы , ң қ клиникалы ж не зертханалы зерттеулер н тижесінде АИЖВ – инфекциясыны диагнозы эпидемиологиялы , ң қ клиникалы ж не зертханалы зерттеулер н тижесінде қ ә қ ә ойылады. Оларды ішінде ма ызды болып саналатын қ ң ң серологиялы сынамалар, иммуноблотингпен (вестерн-блот) қ д лелденетін иммунсорбенттік анализ (EJJSA), әд лелденетін иммунсорбенттік анализ (EJJSA), ә иммунофлюоресценциялау немесе радиоиммунологиялы қиммунофлюоресценциялау немесе радиоиммунологиялы қ ж не вирусты б ліп алу дістері. ә ө ә Инфекция ж андарды 20% ал аш ы 5 жыл ішінде ұққ ң ғ қ ЖИТС-пен ауырады; ал 10 жылдан кейін 50% жуы ы ауырады. ғ Органимні иммунды ор анысыны т мендеуі ж не ң қ қ ғ ң ө ә ж ре-ж ре жоюылуыны н тижесінде ауыз кілегейлі абы ы ү ү ң ә қ ғ тіндері к птеген микроорганизмдерді серіне т зімсіз болады. ө ң ә өтіндері к птеген микроорганизмдерді серіне т зімсіз болады. ө ң ә ө Сонды тан АИТВ – инфекциясыны бастап ы ж не кейінгі қ ң қ ә кез дері кезінде ауыз ішінде рт рлі патологиялы рдістер ң ә ү қ ү дамиды ж не рт рлі тітіркендіруші ы палдар серіні а ымы ә ә ү қ ә ғ ауырлана т седі. Ауыз ішінде к рініс табатын аурулар — рт рлі ү ө ә ү инфекциялы (ж палы) аурулар, неопластикалы рдістер, ұқ қ үинфекциялы (ж палы) аурулар, неопластикалы рдістер, ұқ қ ү неврогендік ауыт улар ж не б. со ы жылдарда ы қ ә ңғ ғ медициналы басылымдарда ауыз тіндеріні 40 т рлі қ ң ү жара аттары келтірілген. қжара аттары келтірілген. қ

 Ауыз ішіндегі АИТВ-инфекциясы к ріністеріні Лонданда (1992) бекітілген ж мысшы ө ң ұ ж йесі: Ауыз ішіндегі АИТВ-инфекциясы к ріністеріні Лонданда (1992) бекітілген ж мысшы ө ң ұ ж йесі: ү II топ, атал ан инфекциямен тікелей байланысты аурулар (ассоциированные с ВИЧ ғ -инфекцией): 1. Кандидоздар (эритемалы-атрофиялаушы, жал анжар а ты, гиперпластикалы); ғ ғ қ 2. Т кті лейкоплакия. ү 3. ызылиек жиегіні абынуы, ызылиекті ліеттеніп – жаралана абынуы, пародонтты Қ ң қ қ ң ө қ ң 3. ызылиек жиегіні абынуы, ызылиекті ліеттеніп – жаралана абынуы, пародонтты Қ ң қ қ ң ө қ ң б зыла абынуы. ұ қ 4. Капоши саркомасы. 5. Неходжкин лимфомасы. II топ, атал ан инфекциямен не айбыл байланысты жара аттар: ғ ғ қ Бактериялы инфекциялар. қ Сілекей бездері аурулары. Вирусты инфекциялар. қ Тромбоцитопениялы пурпура. қ III топ, АИТВ-инфекциясы кезінде орын алатын, біра онымен байланысты емес аурулар. қ Б л жара аттарды орыс тіліндегі ж йесі т мендегідей. ұ қ ң ү ө II группа – поражения, четко связанные с ВИЧ-инфекцией. 1. Кандидозы (эритематозный, псевдомембранозный, гиперпластический). 2. Волосистая ( «волосатая» )лейкоплакия. 3. Маргинальный гингивит, язвенно-некротический гингивит, деструктивный пародонтит. 4. Саркома Капоши. 5. Неходжкинская лимфома. IIII группа – поражения, менее четко связанные с ВИЧ-инфекцией. Бактериальные инфекции. Болезни слюнных желех. Вирусные инфекции. Тромбоцитопеническая пурпура. IIIIII группа – поражения, которые могут быть при ВИЧ-инфекции, но не связаны с ней.

 Капоши саркомасы АИТВ ж ан ұққКапоши саркомасы АИТВ ж ан ұққ адамдарда кездесетін жа а Капоши саркомасы АИТВ ж ан ұққКапоши саркомасы АИТВ ж ан ұққ адамдарда кездесетін жа а ң рылымдарды ішінде бірінші орын құ ң алады. Екіншілік ауруларды ішінде ң 30-50% жа дайда кездеседі. Б л ғ ұ рылым ретикулоангиоматоз а немесе құ ғ антамырларынан дамы ан атерлі қ ғ қ ісіктер атарына жатады. Капоши қ саркомасын туындататын вирус деген жорамал бар.

 Капоши саркомасы АИТВ-ж ан жас нау астарда ұққ қ жиі кездеседі ж не тез жайылып, Капоши саркомасы АИТВ-ж ан жас нау астарда ұққ қ жиі кездеседі ж не тез жайылып, те жедел ә ө дамиды. Ал аш ы белгілері б кседе, баста, жыныс ғ қ ө а азалары айма ында к рініс табады. Теріде ж не ғ ғ ө ә ауыз кілегейлі абы ында б рткендер қ ғ ө ассиметриялы жеке-жеке немесе топтала орналасады ж не олар а к пт рлілік т н. Жара ат ә ғ ө ү ә қ оша тары да тар, т йіншектер, т йіндер ж не қ қ ү ү ә ісіктер т рінде кездеседі. Ауыз ішінде та дайда, ү ңісіктер т рінде кездеседі. Ауыз ішінде та дайда, ү ң ртта, тілде, ызылиекте, бадамша бездерде, ұ қртта, тілде, ызылиекте, бадамша бездерде, ұ қ к мейде орналасады (сурет- өк мейде орналасады (сурет-ө 66. а, б). Ангиоматозды да тарды к лемі рт рлі, т стері ызыл- о ыр, қ ң ө ә ү ү қ қ ңда тарды к лемі рт рлі, т стері ызыл- о ыр, қ ң ө ә ү ү қ қ ң с р немесе ара-к лгін болып келеді. Да ты ұ қ ү қ ңс р немесе ара-к лгін болып келеді. Да ты ұ қ ү қ ң бетінде ж не т ірегінде телеангиэктазиялар орын ә өң алып, жиектері ан йылуынан пайда бол ан қ құ ғ сары-жасыл т сті жола пен оршалады. Да тарды ү қ қ қ ңсары-жасыл т сті жола пен оршалады. Да тарды ү қ қ қ ң бетінде клеткалар шо ырлануы н тижесінде ғ ә кілегейлі абы бетінен к тері кі орналас ан қ қ ө ң қ т йіншіктер, т йіндер, то алар (бляшки) пайда ү ү ғ болады. Т йіндерді к лемі рт рлі болып келеді ү ң ө ә ү (тас б рша к лемінен грек жа а ыны к леміне ұ қ ө ңғ ғ ң ө дейін). Біртіндеп т йіндер бір-бірімен осылып, ү қдейін). Біртіндеп т йіндер бір-бірімен осылып, ү қ б дырма ты ісікке айналады. Ісіктер ыдырау а ұ қ ғ шырап, жазылмайтын жаралар ұ пайда болады ж не жарадан ан то тамай, кейде лімге ә ққ қ қ ө келіп со уы м мкін. Жаралар беті кейде ә ғ ү ліетті- анды а пен жабылады. Ісікті рылымдар ө қ қ қ құ к бейіп, к птеген кілегейлі абы тар мен а залар а ө ө қ қ ғ ғ жайылады. Ісікті рылымдар к бінесе құ ө плазматикалы клеткалардан т рады. қ ұплазматикалы клеткалардан т рады. қ ұ Емі. Капоши саркомасын с улемен ә емдейді, химиотерапиялы шаралар олданылады, қ қемдейді, химиотерапиялы шаралар олданылады, қ қ интерферон та айындау а да болады. ғ ғСурет-6 ЖИТС кезіндегі Капоши саркомасы а) та дайда, ңа) та дайда, ң б) ызылиекте қ а)а) б)б)

    дебиеттер: Ә 1. 1. Под редакцией проф. Г. М. Барера. Терапевтическая стоматология“Заболевания дебиеттер: Ә 1. 1. Под редакцией проф. Г. М. Барера. Терапевтическая стоматология“Заболевания слизистой оболочки полости рта”, стр 69-71. Москва 2010. 2. 2. Курякина Н. В Терапевтическая стоматология детского возраста. Москва 2001. стр 543-549. 3. 3. Персин А. С. . “Стоматология детского возроста”. Учебник М – 2006 44 В. И. Куцевляк “Детская терапевтическая стоматология”. Под ред. Г. М. Берера ““ Терапевтическая стоматология. . Часть 3. Заболевания слизистой оболочки полости рта ”” 2005г. • http : // luga — help. . dodo. . amam // load /71-1-0-728 • http : // meddostup. . ruru // sovremennye — preparaty — dlya — lecheniya — gerpesa // • http : // doctor. . kzkz // health // news /2010/06/22/

арапайым герпесҚ Простой герпес Simple herpes Жедел герпестік стоматит Острый герпетический стоматит Sharp herpetic stomatitis Лимфаарапайым герпесҚ Простой герпес Simple herpes Жедел герпестік стоматит Острый герпетический стоматит Sharp herpetic stomatitis Лимфа т йіні ү Лимфатические узлы Lymph nodes Ойы жара қ эрозия Erosion б ртпе ө высыпание Pouring out Ауыз уысыны қ ң шырышты абаты қ Слизистая оболочка полости рта Mucous membrane of cavity of mouth ызылиек абыну Қ қ Воспаление десен Inflammation of gums антидене антитела Antibodies

ан Қ кровь Blood Д рі ә Лекарства Medications К піршік ө Пузырь bubble Тері Кожаан Қ кровь Blood Д рі ә Лекарства Medications К піршік ө Пузырь bubble Тері Кожа Skin абыну Қ Воспаление Inflammation Физиотерапиялы ем қ Физиотерапевтическое леченеие Physical therapy treatment С йел ү бородавка Wart Б лшы еттегі ауру ұ қ сезімі Боль в мышцах Pain is in muscles

Ж т ынша ұ қ қ Глотка Gullet Иммунды ж йе қ ү Иммунная система ImmuneЖ т ынша ұ қ қ Глотка Gullet Иммунды ж йе қ ү Иммунная система Immune system абы Қ қ Корка Crust ызылиекті ісінуі Қ ң Отек десны Edema of gum