№ 8. Биопотенциалдарды тіркейтін ралдарды құ ң ж

  • Размер: 1.3 Мб
  • Автор: Оразгуль Сатимова
  • Количество слайдов: 54

Описание презентации № 8. Биопотенциалдарды тіркейтін ралдарды құ ң ж по слайдам

№ 8. Биопотенциалдарды тіркейтін ралдарды құ ң ж мыс істеу принципі ұ № 8. Биопотенциалдарды тіркейтін ралдарды құ ң ж мыс істеу принципі ұ

Жоспары: 1. А заларды  электрогенезі:  ж ректі ғ ң ү ң электрлік белсенділігі (ЭКГ),Жоспары: 1. А заларды электрогенезі: ж ректі ғ ң ү ң электрлік белсенділігі (ЭКГ), баста ы ғ миды электрлік белсенділігі (ЭЭГ). ң 2. Биопотенциалдарды тіркеуді блок ң схемасы. К шейткіштер мен ү тіркеуіш ралдар. құ

Тірі а за жасушалары менғ  м шелеріні  к йі ж не оны  үТірі а за жасушалары менғ м шелеріні к йі ж не оны ү ң ү ә ң электрлік белсенділігі згеріп ө отырады. Т жірибелік зерттеулер ә ж ргізуде денені беткі ү ң абатында ы ж не ішкі қ ғ ә м шелеріні ү ң ( ж рек, ми ж не т. бү ә ) биопотенциалдарыны айырымын ң лшеуге болады. ө

Диагноз ою ма сатында: қ қ • Тірі а за мен жасушаларда ы ғ ғ биопотенциалдарыДиагноз ою ма сатында: қ қ • Тірі а за мен жасушаларда ы ғ ғ биопотенциалдары тіркеу дісі – ә электрография; • Ж рек б лшы еттеріні ж мыс істеу ү ұ қ ң ұ н тижесінде пайда болатын ә биопотенциалдарды тіркеу – электрокардиография д. а. • Ми ызметіні биоэлектрлік белсенділігін қ ң тіркеу дісі — ә электроэнцефалография;

М едициналы практикада қ ке інен тара ан ж ректі  ң ғ ү ң электрлікМ едициналы практикада қ ке інен тара ан ж ректі ң ғ ү ң электрлік белсенділігін тіркеу – электрокардиография.

Т жірибе н тижелері ж ректі  р ә ә ү ң ә б лігімен өТ жірибе н тижелері ж ректі р ә ә ү ң ә б лігімен ө озуды таралуық ң к рделі екенін к рсетеді. ү ө Ж ректегі озуды таралу ү қ ң жылдамды ы ғ ба ыты ж не ғ ә шамасы бойынша аны талады. қ

Ж ректі  б лімдері бойынша озуды  тізбектей таралуы. ү ң ө қ ң СтрелкаларЖ ректі б лімдері бойынша озуды тізбектей таралуы. ү ң ө қ ң Стрелкалар ж рек б лшы етіні б лігіне озуды келу ү ұ қ ң ө қ ң уа ыты мен ба ытын к рсетеді. қ ғ ө

Зерттелетін ж не р т рлі  уа ыт ә ә ү қ мезетінде озатын мЗерттелетін ж не р т рлі уа ыт ә ә ү қ мезетінде озатын м шені қ ү эквивалентті генератор моделі ретінде арастыру а болады. қ ғ

Эквивалентті генераторды а за ғ ішінде орналас ан ж не ол қ ә денені  беткіЭквивалентті генераторды а за ғ ішінде орналас ан ж не ол қ ә денені беткі абатында ң қ электр рісін тудырады ө деп есептеуге болады.

Э квивалентті генератор принципіне  с йкес ә ж ректі эквивалентті генератор тогы  ү алмастырады.Э квивалентті генератор принципіне с йкес ә ж ректі эквивалентті генератор тогы ү алмастырады. Электр оз ауыш к ш қ ғ ү генератор тогыны ішкі кедергісі лкен ң ү r > R десек , онда токты шамасы ж ктеме кедергісіне т уелді емес ң ү ә )/(Rr. I/

Ток генераторы Ток генераторы

Электр рісіні потенциалын есептеу ө ң шін эквивалентті генератор ү бір - бірінен  l араЭлектр рісіні потенциалын есептеу ө ң шін эквивалентті генератор ү бір — бірінен l ара ашы ты та қ қ қ орналас ан о ж не теріс зарядтар қ ң ә ж йесінен т ратын ү ұ электр диполіні ң тогы ретінде арастырылады. қ

Дене бетіндегі потенциалдар айырымыны  згерісін зерттей келе ң ө ж ректі  диполдік моментіні Дене бетіндегі потенциалдар айырымыны згерісін зерттей келе ң ө ж ректі диполдік моментіні ү ң ң проекциялары, я ни ж ректі ғ ү ң биопотенциалдары туралы айту а ғ болады. Б л идея ұ 1924 ж. голланд ғ алымы Эйнтховен моделіні ң негізінде рыл ан. құ ғ

Эйнтховен теориясы бойынша ж рек ү дипольдік ток  ( эквивалентный генератор )  ретінде арастырылады.Эйнтховен теориясы бойынша ж рек ү дипольдік ток ( эквивалентный генератор ) ретінде арастырылады. қ

Моделді негізгі постулаттары: ң 1. Ж ү ректі электр рісін ж ректі интегральды ң ө үМоделді негізгі постулаттары: ң 1. Ж ү ректі электр рісін ж ректі интегральды ң ө ү ң электрлік векторы ( ЖИЭВ ) деп аталатын дипольдік моменті Е дипольдік токты ң электр рісі ретінде арастырылады. ө қ 2. ЖИЭВ б і ртекті изотропты ткізгіш ортада ө орналасады. 3. Ж ректі Е интегральды электрлік векторы ү ң шамасы ж не ба ыты бойынша згереді. ә ғ ө

 Е векторы бастап ы да оз алмай, қ қ ғ атриовентрикулярлы  т йінде қ Е векторы бастап ы да оз алмай, қ қ ғ атриовентрикулярлы т йінде қ ү орналасады да, біраз уа ыттан кейін қ к рделі ке істіктік исы ты сипаттайды. ү ң қ қ Оларды жазы ты тар а проекциялары ң қ қ ғ ж ректі жиырылу циклында ү ң Р, QRS ж не Т ә ш шы дарын т зейді. ү ң ү

Ж ректі бір жиырылу ү ң цикліндегі  векторыны  ң ба ыты мен шамасыны Ж ректі бір жиырылу ү ң цикліндегі векторыны ң ба ыты мен шамасыны згеруі ғ ң ө ж ректегі озуды тізбектей ү қ ң таралуымен т сіндіріледі. ү

 Эйнтховен те  абыр алы ң қ ғ шб рышты  ортасында ү ұ ң Эйнтховен те абыр алы ң қ ғ шб рышты ортасында ү ұ ң дипольдік ток орналас ан деп арастырып, қ қ шб рышты шы дарынан т ратын ү ұ ң ң ұ ш н ктеден ү ү екі н кте арасында ы ү ғ потенциалдар айырымын лшеуді ө сынды. ұ

ш стандартты тарма та ы электрокардиограмманы Ү қ ғ ң QRS комплекс ін тіркеу схемасы ш стандартты тарма та ы электрокардиограмманы Ү қ ғ ң QRS комплекс ін тіркеу схемасы

  Практикада электрокардиографияны ң потенциалдар айырымы сол ол мен о  қ ң ол арасында Практикада электрокардиографияны ң потенциалдар айырымы сол ол мен о қ ң ол арасында ы п. а қ ғ – I тарма , қ сол ая қ пен о ол арасында ы п. а ң қ ғ – II тарма қ , сол ая пен сол ол арасында ы п. а қ қ ғ – III тарма қ болып лшенеді. ө ол ж не аяҚ ә қ ткізгіш ретінде арастырылады. ө қ

р тарма  шін потенциалдар айырымы : Ә қ ү I тарма :  қ IIр тарма шін потенциалдар айырымы : Ә қ ү I тарма : қ II тарма : қ III тарма қ : колонколсол. I. . колонаяксол. II. . колсолаяксол. III. .

Электрокардиограмма –  р тарма тарда ы ә қ ғ потенциалдар айырымыны  уа ыт аЭлектрокардиограмма – р тарма тарда ы ә қ ғ потенциалдар айырымыны уа ыт а т уелді ң қ қ ә графигі . Электрокардиограмма к рделі ү исы тардан қ қ P Q R S T тістері ж не нолдік ә потенциалды ш интервалдарынан т рады. ң ү ұ Ж ректі интегральды электр векторыны ү ң ң модулы ж не ба ыты белгілі бір шама а ие. ә ғ ғ Біра осы векторды қ ң ш тарма а ү ққ проекциялары р т рлі. ә ү

Ж ректі  электр векторыны  тарма тар а  проекциялары ү ң ң қ ғЖ ректі электр векторыны тарма тар а проекциялары ү ң ң қ ғ мен потенциалдарыны айырымыны арасында ы байланыс ң ң ғ

ЭКГ - ні  ң I, III тарма тары  қ р т рлі ә үЭКГ — ні ң I, III тарма тары қ р т рлі ә ү амплитудалы ж не бірдей атта ы ә ғ тістері бар р т рлі конфигурациялар а ә ү ғ ие болады. ш тарма ж рек туралы толы а парат Ү қ ү қ қ бермейді. азіргі уа ытта кардиологияда Қ қ 12 стандартты тарма тар олданылады. қ қ

Векторэлектрокардиография  –  ке істіктегі ж ректі интегралды ң ү ң қ электрлік векторыны Векторэлектрокардиография – ке істіктегі ж ректі интегралды ң ү ң қ электрлік векторыны згерісі ң ө туралы тал ылайтын діс. К рделі қ ә ү ке істіктіктік исы ты ң қ қ ң проекциялары тіркеледі.

Электроэнцефалография миды ң биоэлектрлік белсенділігін тіркеу,  д рілік заттарды енгізуге ж не ә ә енгізгенненЭлектроэнцефалография миды ң биоэлектрлік белсенділігін тіркеу, д рілік заттарды енгізуге ж не ә ә енгізгеннен кейінгі миды ң функционалды к йін аны тау қ ү қ шін олданылады. ү қ

ЭЭГ - де тіркелген потенциалдар айырымы ЭКГ –ге қ ара анда ғ  аз.  ЭКГЭЭГ — де тіркелген потенциалдар айырымы ЭКГ –ге қ ара анда ғ аз. ЭКГ : 0, 1 – 5 м. В ЭЭГ : 0, 001 -0, 05 м. В Сонды тан ЭЭГ қ — н і биопотенциалдарыны ң ң к шейткіштерінде к шейту коэффициенттері ү ү лкен болуы керек. ү ЭКГ: 10 3 -104 ; ЭЭГ : 105 —

Электрокардиографияда алын ан ғ биопотенциалдар милливольт  шамасында,  ал электроэнцефалографияда микрольволт  шамасында болады. Электрокардиографияда алын ан ғ биопотенциалдар милливольт шамасында, ал электроэнцефалографияда микрольволт шамасында болады. Сонды тан қ электроэнцефалографияда биопотенциалды шамасын ң к шейткіштер ү ар ылы арттырадық.

ЭЭГ тіркеуде электродтарды  пациентті ң ң басына ойылуы. қ ЭЭГ тіркеуде электродтарды пациентті ң ң басына ойылуы. қ

Электроэнцефалограмма –  бастың  беткі абатыны  р т рлі қ ң ә ү бЭлектроэнцефалограмма – бастың беткі абатыны р т рлі қ ң ә ү б ліктеріні арасында ы ө ң ғ потенциалдар айырымыны уа ыт ң қ бойынша згеріс графигі. ө

8 электродпен алын ан ЭЭГғ – ні тіркеу  8 электродпен алын ан ЭЭГғ – ні тіркеу

Электроэнцефалограмма р т рліә ү  жиілікті ж не амплитудалы ә  к рделі ү тербелістенЭлектроэнцефалограмма р т рліә ү жиілікті ж не амплитудалы ә к рделі ү тербелістен т рады. р т рлі ұ Ә ү функциональды к йдегі бас миыны ү ң электрлік белсенділігін зерттеу шін ү спектрлік растырушылар құ ( спектральные составляющие ) олданылады. қ

1.  лкен адамдарда жиілігі Ү   8 -13 Гц  ( алыпты жа дайда1. лкен адамдарда жиілігі Ү 8 -13 Гц ( алыпты жа дайда қ ғ ) — ритм бай алады. қ 2. Миды белсенділігін зерттеуде жиілігі ң 14 — 30 Гц — ритм (ойлану кез і нде) 3. Жи ілігі 30 -55 Гц-тен жо ары ғ — ритм ( ж йке ж йесіні озу кезе інде ү ү ң қ ң ) 4. Жи ілігі 0, 5 -3 , 5 Гц — ритм ( йы та анда ұ қ ғ ) 5. Жи ілігі 4 -7 Гц — ритм бай алады қ ( ысым а шыра анда, сіресе с тсіздік, мітсіздік қ ғ ұ ғ ә ә ү туыл анда ғ )

- т мен диапазон - 12, 5 -16 Гц ө зін ке  стап, біра зейіні— т мен диапазон — 12, 5 -16 Гц ө зін ке стап, біра зейіні ө ң ұ қ шо ырлан анда ғ ғ — орта диапазон — 16, 5 -20 Гц ойлау , м селе шешім ету к йінде ә ү — жо ары ғ диапазон — 20, 5 -28 Гц тебіреніс, абыржу

лшеуіш тізбектіӨ ң  рылымды құ қ схемасы лшеуіш тізбектіӨ ң рылымды құ қ схемасы

1. А паратты алу ондыр ысық қ ғ 2. К шейткіш ү 3. Тарат ыш (беруші)1. А паратты алу ондыр ысық қ ғ 2. К шейткіш ү 3. Тарат ыш (беруші) қ 4. абылда ыш Қ ғ 5. А паратты тіркеуші ( лшегіш рал) қ ө құ Тарат ыш – алын ан а паратты тасмалдауды қ ғ қ ң немесе таратуды 2 т рі бар ң ү 1. ткізгіш сымдар Ө 2. Радиотол ындар қ

Биологиялы ж йеден ж не электродтан қ ү ә т ратын контурды эквиваленттік схемасы ұ ңБиологиялы ж йеден ж не электродтан қ ү ә т ратын контурды эквиваленттік схемасы ұ ң бп r R вх. R бп — биопотенциал к зіні э. . к. ө ң қ -ішкі лпаны кедергісі ұ ң -тері мен электрод арасында ы кедергі ғ — биологиялы ж йені кірісі қ ү ң

Электродтар а ойылатын талаптар: ғ қ 1.  Мы тылы (т зімділік - прочность) қ қЭлектродтар а ойылатын талаптар: ғ қ 1. Мы тылы (т зімділік — прочность) қ қ ө 2. Жылдамды (тез арада алып тіркеу) қ 3. Сигналды б зылмауы (формасын ң ұ згертпеуі, кедергі жасамауы, я ни ө ғ параметрлерді т ра тылы ын ң ұ қ ғ амтамасыз ету — қ искажения ) 4. Биологиялы лпаны тітіркендірмеуі қ ұ

Медицинада биопотенциалдарды к ү шейту шін арнайы ү кернеуді к шейткіштер ү  олданылады.  қМедицинада биопотенциалдарды к ү шейту шін арнайы ү кернеуді к шейткіштер ү олданылады. қ

Бір тактілі к шейткіштерү Бір тактілі к шейткіштерү

Екі тактілі к шейткішү Екі тактілі к шейткішү

Радиотелеметрия дісі эндорадиозондтар ә шін олданылады. ү қ Радиотелеметрия дісі эндорадиозондтар ә шін олданылады. ү қ

Аналогты тіркеу рыл ыларық құ ғ Аналогты тіркеу рыл ыларық құ ғ

дебиеттер: Ә 1. Арызханов  Биологиялы физика,  қ Тиманюк В. А. , Животова Е. Н.дебиеттер: Ә 1. Арызханов Биологиялы физика, қ Тиманюк В. А. , Животова Е. Н. Биофизика, Киев, 2004 г. 2. Р емизов А. М. Медицинская и биологическая физика, М. , 2002 г. 3. Антонов В. Ф. Биофизика, М. , 2006 г. 4. Ливенцев Н. М. Курс физики М. , 1974 г.

Ба ылау с ра тарық ұ қ : 1. Ж ректі  электрлік белсенділігіні  үБа ылау с ра тарық ұ қ : 1. Ж ректі электрлік белсенділігіні ү ң ң ма ынасы андай? ғ қ 2. ЭЭГ-ні андай негізгі ритмдері ң қ бар? 3. Биопотенциалдарды тіркеуді жалпы ң схемасы андай? қ 4. К шейткіштерді негізгі сипаттамасы ү ң андай? қ 5. Биопотенциалдарды тіркеуші андай қ техникалы ралдар бар? қ құ

НАЗАРЛАРЫ ЫЗ А Ң Ғ РАХМЕТ ! НАЗАРЛАРЫ ЫЗ А Ң Ғ РАХМЕТ !